Archiwum
łemkowskiego radia

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> серпня авґуста <unk> р Уповномоченый роздат селам і містам материялы о языковых правах В Юлі уряд уполномоченого выдал методичный помічник про крайскы самосправы Автор вісти Петро Медвідь Уполномаченый Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Раз Лембуковскій приготовил і з своім тімом інформачны материялы котры познакомют о повинностях самосправ при публикуваню інформаций в языку народносной меншыны На своім офіцияльным фанпейжі на сіті Фесбу Буковскій інформує же материялы окрем словацкой версиі приготовили іх в мадярскым русиньскым і украіньскым языку Цитуваня Вже рокы мам намагу пояснювати орґанам верейной справы якы повинности і можливости ім дават меншыновий языковий закон На стрічах ся все стрічам з реакцийом же як много можливости маме а предці не хоснуєме Пояснює уповномоченый причыны активности свого уряду Інформачны листы были приготовлены і на основі результатів послідньой справы о хоснуваню языків народносных меншын Материялы хоче уряд дистрибувати до сел і міст з тым жебы іх публикували на видительным місци і пропаґували меншыновы права Як припоминат аґентура ТаС в половині юля уряд уполномаженого видал і методичний помічник про высшы територияльны цілкы краі котрый дотулят ся дотримуваня і аплікациі языковых прав меншын на уровни самосправных краів Грекокатолици зачали <unk> доньову приправу перед стрічом з папом Папа в Пряшові на стрічы з грекокатоликами одслужыт Божеску літургію св Йохана Златоустого Автор вісти Петро Медвід <unk> авґуста <unk> року на праздник преображыня за ґрегорияньскым календарьом вступили грекокатолицкы віруючы на Словакі до духовной приправы перед Набщівол свого отця Франциска в Пряшові Як інформувал Михал Павлишынович говорця пряшівской архієпархіі приправа буде тырвати точно <unk> днів кєд же папа одслужыт Божеску літургію св Йоана Зголого в Пряшові на праздник возвежджыня Честного Креста дня <unk> септембра Ку зачатку духовной приправы выдали єпископы Рады єрархів грекокатолицкой церкви на Словакі пастырскє писмо котре ся на праздник преображыня чытало о вшыткых грекокатолицкых храмах на Словакі <unk> днів як перед великыма праздниками Як підкрислил Павлишынович восточны церкви на вызначны праздникы літурґічного рока приготовлюют ся як раз сорокдоньовым періодом молитвы і посту Ци іде о святу Велику <unk> перед Пасхом або о филіпівку перед Рождеством цитуваня Тота символика Cдньовой молитвенной пути аж ку стрічы з наслідником Апостола Петра зачынат як раз на праздник преображыня котрым сме вшыткы покликаны дашто змінити в своім жывоті інформує архієпархія Любомір Петрик протосинкєль пряшівской архієпархіі і головный координатор приправ на вштівы папы римского Франциска в Пряшову інформувал же грекокатолицка церков ся окрем свойой духовной приправы залучыт і до цілословацкой духовной приправы котра буде завершена <unk> септембра на праздник страсной Дівы Мариі покровителькы Словакіі коли буде вселеньскій архієрей в Шаштині Історична подія Віруючы собі на офіцияльным сайті пряшівской Грекокатолицкой Архієпархіі можут стягнути і брошуру котра была з той нагоды выдана цитуваня Брожуру Вам пропонуєме як проводника духовну приправу на історичну навщіву свого о Франциска в Пряшові в рамках котрых буде на праздник возвиджыня Честного і Жывотворящого Креста септембра головным служытельом Божеской літургіі нашого отця св Йоана За котрій буде мати проповід Нич векше як служыня св Літургіі про нас в духовнім жывоті не єствує нич веце штобы святійшый огнами торжествувати не познаме Зато бесідуєме о історичній і може неповторятельній подіі повіл Петрик Уброжурі сут приговоры вшыткых трьох єрархів грекокатолицкой церкви на Словакі пряшівского архієпископа митрополиты Йоан Бабяка кошыткого єпархы архієпископа Кіріла Василя і братіславского єпархы владыкы Петра Руснака так само обсягує пастырскє писмо ріжны категезы молитвы акафістів ку Кокочівскій пресвятій Богородиці і ку святому Юсифови Папа Навщівид штырі міста Папа Франциск почас свойой Навщівы Словакі в днях <unk> аж <unk> септембра на вштівіт Братиславу Кошыці Пряшів і Шаштин Стрітит ся з трьома найвысшыма конститучныма діятелями з представителями християньскых церкви з представителями жыдівской реліґійной общыны ци з ромсков комунітов В Пряшові буде мати стрічу з грекокатоликами де одслужыт літургію і буде проповідати В понедільок <unk> серпня авґуста <unk> рока Вышні Земплін буде частю туристичной значкы Карпатя Будут там і самосправы з підкарпатского воєвидства а Закарпатской области До десятьох років має быти Карпатя цілосвітово знаном туристичном значком Автор вісти Петро Медвід Культурный і природный потенциял реґіону Вышнього Земпліна єднако як скушености з черезграничныма проєктами были причыны чым выникнул в рамках проєкту Медженародной туристичной значкы Карпатя субреґіон Кремена На Роз Як інформує аґентура Т Р до субреґіону названь по приграничным пункті Кременец котрый ся находит на верху в полонинах з єднако назву і до якого сут в рамках проєкту залучены окресы Снина Гуменным Рілябірці і три польскы а украіньскы самосправы бы мали першы туристы з Кытаю і Швейцариі прити уж за два рокы хотят цілу світову значку За словами Давіда Ласека Ґенерального Секретаря Еврореґіону Карпаты і польского шефа рады експертів од Туристикы має быти до <unk> світовых спаднього значком цитуваня Не іде нам о то пропаґувати підкарпатскє воєводство Закарпатску област ци Пряшівскій Самосправный Край іде о то творити єднотну карпатску значку Повіл ласек з тым же цільом проєкту є вытворити сполочну стратеґію на розвиток туристичного руху в областях з величезным потенциялом і єдночасно дати простор самосправам жебы в рамках медженародных дотачных схем реализували проєкты котры тот туристичный потенциял підпорят Ідея значкы Карпатя пришла і з Швайтариі де пронюфаховці з Інституту Туризму зробили і стратеґію офіцияльний розмір і дал договор еврокарпатскому реґіону і прикликаных краін Сербіі і Чешской Республикы Координатом є того часу Польща автентичност і мультікультура Значка Карпатя має давати автентичност мультікультураліту природу покій і місце де мож быти чловек самым собом Як пояснил лясак продуктами туристичного руху в рамках сполочной значкы можут быти самы субреґііоны але і конкретны тематичны зажыткы Дика природа культурны памяткы сиры ци вино Окрем субреґіону Кремена з котрий має быти первістно лабораторийом наставліня фунґуваня дальшых субреґіонів выникнул на северовыходнім приграничы Словакі подобний реґіон до котрого на словацкым боці залучыли ся окресы Свидник Бардейов і Стробків цитуваня Маєме то приготовлене будеме творити структуры стратеґіі в котрых будеме дефініювати што хочеме фінансувати додал Ласек Жебы Карпаты были як гальпы Цитуваня Думам же то знат помочі якістнійшым службам у нас на Словакі єднако і якоснійшому жывоту жытелів на нашій териториі Оцінила намагы о медженародну стратеґію Приматор Каснины Данієля Ґаляндова Ґаляндова думат же є выгодом же активност того часу координує Польща бо є в рамках бывшого выходного бльоку лідером у туристичным Русі Од проєкту очыкує не лем до будуваня інфраструктуры обнову культурных памяток ці Енвіроментальны активности але і цитуваня выбудуваня капацити містных людей жебы знали же тото залучыня з під знаку Карпатя буде пылных значыти тырвалый заробіток Дальше цитуваня Візия жебы Карпаты были як Альпы є може на першый погляд як з краіны снів але свойом активностю можеме досягнути жебы тот так в будучности досправды было Повіл першый підпредцеда здружыня міст і сел Словакі Радомір Бертань Подля Бертаня активности Значкы Карпатя можут помочы залученым реґіонам социяльно і економічно Віторок <unk> серпня авґуста <unk> рока Юрий Стариньскій оціненый нагородом імен Никыфора Автор вісти Севериян Косовскій В суботу <unk> серпня авґуста <unk> рока в Михалові загоріла <unk> Лемківска Ватра на Чужыні Хоц обовязувало ограничене чысло присутных то при михалівскым огни пришла ся огріти гідна жмыня участників Єдным з пунктів проґраму Лемківской Ватры было переданя тогорічной нагороды імени Никыфора Епифана Дровняка за выдатны заслугы в обшыри лемківской культуры Оцініня было признане Юрийови Стариньскому Ведучому ЛАПіТ Кычера Лемківска Культура і ансамбль Лавдацию в чест тогорічного лавреата выголосил Андрий Копча Ведучий капітулы Стоваришыня Лемків Бесідувал він што Юрий Стариньскій заслужыл ся гідні для лемківской культуры спомянул на ведений ним колектив Кычера в Ліґниці того рока святкує як раз свій ювілей <unk>літя діяльности При ансамблю якій з часом стал ся і орґанізацийом Стариньскій реализує ріжного рода проєкты якы найчастійше односят ся до ревітализациі лемківскых пісен танців і обрядів В сідибі ансамблю в Ліґници спорядил лемкознавчу бібліотеку але тіж архів в якым находят ся чысленны памяткы переказуваны в депозит через родины выселенців Копча кєд была друга част выступу кычеры перешол до переданя желань для цілого ансамблю якій найбільше разів выступил на Михалівскій Ватрі Пак Лемківскій Ансамбль Піта Кычера отримал од орґанізаторівской Ватры торт На ватряну сцену вступили і бывшы члены ансамблю як голосил в своім выступліню ведучій ґрупы через тоты вшыткы рокы в його шорах стояло близко <unk> осіб Стариньскій подякувал за оцініня його особы і веденого ним колективу Нагорода ім Никофора є каждого рока признавана особі яка свойом діяльністю внесла цінніст в пошырюваня розвиток і плеканя лемківской культуры на статуі все є інскрипция што оцініня признаваны є за цитуваня труд жытя одданый для лемківской культуры Дотепер лавреатами нагороды сут м інПавел Стефановскій Петро Трохановскій Ярослав Трохановскій Теодор Ґоч Адам Барна Ярослав Горощак Олена Дуць Файфер Андрий Копча Мария Стеранка Трохановска Іван Дзядик та Посмертно Михал Романяк і Богдан Ґамбаль Юрий Стариньскій Юрий Стариньскій вродил ся <unk> марця <unk> р в Ліґници в лемківскій родині выселенців з Новой Весы при Лабовій то аніматор культуры хорооґраф історик і дослідник лемківской культуры В <unk> році основал в Ліґници ЛАПіТ Кычера Колектив был зложеный з осіб якы творили тзв західню ґрупу Репрезентацийного Ансамблю Пісні і Танця Лемковина якій віл Маестро Ярослав Трохановскій Кычера од самого початку была направлена на одтваряня автентичного лемківского фольклору як тіж на продолжаня звыків і обычаів якы з Лемковины на выгнаня принесло зо собом найстарше поколіня выселенців Стариньскій в рамках діяльности приансамблю записувал од найстаршой ґенерациі давны пісні музыку і обряды якы пак были выставлюваны в репертуарі Кычеры Ансамбль вказує і стилізуваный лемківскій фольклор але так само танці і музыку з інчых русиньскых земель Стариньскій єст думкодавцьом Медженародного Фольклорного Фестівалю Світ під кычером якій орґанізуваный єст од <unk> р Професийні робит в Ліґницкым Центрі Культуры при якым од даякого часу рыхтує шторічный фестіваль локальных меншын хто сідит на міды Меджы Од <unk> р веде одділіня Фольклору нацийональных меншын і документациі Є автором чысленных лемкознавчых дописів і книжок В посліднім часі опубликувал цінне моноґрафічне опрацуваня посвячене істориі лемківского народного облечыня та книжку про орґанізуваный собом фестіваль Світ під Кычером Середа <unk> серпня авґуста <unk> р Леґендарна банька Кампелс по <unk> роках дождала ся од свіжыня Автор допису Наталия Малецка Новак Кінцьом липця леґендарна поливка Кампельс вказала нову баньку Марку розславил Енді Варголь серийом ґрафік Банькы з поливком фірмы Кампельс фірма рішыла одсвіжыти дізайн Артиста зробил своі образы в <unk> році складают ся на них <unk> два полотна кажде о вымірах <unk> на <unk> центиметрів котры представляют баньку з поливком фірмы Кампельс во вшыткых доступных тамтым часі смаках Через <unk> років дізайн маркы Кампельс оставал такой же незміненый Тепер лоґо і етикєты баньок были перепроєктуваны Одсвіжыли поєдны елементы дакус іх попереставляли Найвекшом зміном єст тото што дололбанькы помістили ґрафіку вказуючы головны складникы поливкы Продукты фірмы Кампельс продаваны сут в <unk> державах світа То Воргольс спричынил ся ґу тому што Марка Кампельс вошла до поп культуры Тепер же фірма тото хоснує Вєдно з ребрандинґом Кампельс вюл до продажы лімітуваный артистичний <unk>ret НД Запроєктувана через Софічанк ілюстрация была выставлена на продаж в чыслі <unk> штук выпродала ся одраз Експозиция в родиску Ракоция не забыла на Русинів В борші ся не дізнате лем о Ракоцийови експозиция приносит комплетний погляд на його період Автор рецензиі Петро Медвід юна <unk> р стрітили ся президенты Словацкой Республикы Мадярска Зузана Чапутова і Янош Адер на святочнім одкрытю зреконструваного каштеля Ракоция в селі Борша требішовского оклесу Каштель єст намий тым же ся в ним народил Перенц I Ракоций якій жыл в роках <unk> Семигородскій князь і воч остатнього протигабсбурского повстаня в котрым за нього воювали і Русины Реконструкция і експозиция за грошы мадярской влады Каштель Ракоция долгы рокы был занедбаний і ішол до занипадку Каштель є маєтком села Борша і веце раз у <unk> р были пробы жебы ся зреконструувал но все были роботы зоставлены з фінансных і інчых причын Ур мадярскій президент Янаш Адер істовдышнім словацкым президентом Іваном Кашпаровичом доіднал спілпрацу Краін з цільом обновы Каштеля На частковы проєкты жебы всокотити памятку і зреновувала ся околіця Каштеля дало в попередніх роках дотациі і Міністерство Культуры Словацкой Републикы Носправдова реконструкция зачала аж о <unk> році Фінансувала єй Мадярска Влада і дала на тот ціль аж <unk> і <unk> мілийона евро За три рокы ся з розвален знова зродил достойный каштель котрый тепер служыт як музей з експозицийом але і як готель ци реставрация Унікатна експозиция В Борші схоснували факт же в каштелі народила ся вызначна історична особност Угорскій політик збожный чловік котрий прочузизну і народы угорска хотіл тото найліпше а вплывнул так історию не лем Мадярів але і дальшых народів Угорска включно Русинів Борша вєдной з мадярской Фундацию ЛАС Ласновали безпрофітову орґанізацию ФІ і приготовили унікатну експозицию у обновленій історичній будові каштеля Експозиция не приближує лем жывот Ференса I Ракоция але і цілой його родины приближує історию і політику горска Европы обще а то перед народжыньом Ракоция почас його жывота аж по екзіль в Турциі і його смерт Так само ся в рамках той переглядкы дізнате і о істориі самого каштеля о його перебудовах ци детальы кілько люди в даным році служыло в каштелю або што вшытко материяльне в нім было подля інвентаризациі Експозиция є роблена барз інтересну форму Має много атракций інтерактивных панелів артефактів котры собі мож спробувати і так гравал форму а то не лем діти можут ся навщівници дізнати величезне множество інформаций Як сме вже споминали выставка не є лем о ракоцийови але приближує тот період обще І так в комнаті в котрій ся ференц другій ракоциі мал народити дізнате ся вшытко о тым што рекомендували істи ци робити женам в тяжы як іх лічыли што ім не рекомендували робити што ся мали такы жены молити або ся можете на інтерактивным панелі заграти на лікаря і спробувати отестувати подля втодышньой методы ціє жена в тяжы або ніт Інтерактивіта є присутна при цілій експозициі На вщівник собі може робити ріжны тесты Закликами ожывити ремысльників За помочый ґомбічок і інтерактивных панелів выслухати собі коментарий куданым темам што є іщы збогачене о професийональны анімациі Експозиция обсягує і <unk>rtуальном ралітов ци ґрадусове панораматічне промітаня Чловік має што робити жебы виділ вшытко за три годины але на детальну переглядку покля ся ниґде не понагляте можете рахувати і з <unk> годинами В борші не забыли на Русинів Як знамент II ракоций назвал Русинів ґент фідема найвірнійший народ Тоты названя собі выслужыли за свою вірност кєд в роках <unk> по його боці воювали в повстаню проти Габсбурґів і зістали му вірны аж до самого неуспішного кінця Потішуючым фактом є же ани в борші не забыли референт другій рекоциі Русины сут історично повязаны Русины ся в експозициі споминают веце раз Напр в части бесідуваня і навчаня языка ся пише цитуваня Ферент I Ракоциі міг од дітиньства чути ріжны языкы його опікунка бесідувала по мадярскы з бережскым діалектом але знаным могли быти і хорватскы італийскы латиньскы ци польскы слова Його баба Жофія Батаруйова і єй сестра мали часточно польскє походжыня медже дамами на іх дворі могли быти і польскы дамы Посередництвом вояків собі міг в юнім віці освоіти напр німецкій і русиньскій язык конец цитуваня При описі войска Ракоция сут самособу спомянуты Русины в рамках куруців і там є підкрислене же Русины цитуваня залучыли ся до повстаня іщы на початку і зистали коло Ракоция аж до абсолютного кінця зато іх Ракоциі назвал <unk> конец цитуваня Окремій панель мают Русины і в послідній комнаті експозициі де найдете текст назвол Сполочна доля русиньскыма очами Під текстом котрый споминат історичны повязаня Русинів з ракоцийом але і факт же почливост Русинів до ракоция тырват доднес найдетей текст русиньской співанкы через поле іде войско Куруцкоє котрий там є по русиньскы по словацкы по мадярскы і по анґлицкы Ґомбічков котра якого тексту собі можете пустити і авдиозапис той співанкы а выслухати єй Добрий тіп на вольный час В Борші ся за три рокы зробил фалат роботы на каштелю котрий был комплетно зреконструваный но вдяка грошам од мадярской Влады і вдяка фаховцям з ріжных области ся приготовила і модерна інтересна а унікатна експозиция То же ся не забыло ани на Русинів так само можеме скорійше приписати фаховцям з Мадярска котры ку выставці не приступали нияк нацийоналістично на хосен єдного або другого народа але приступили ку ній обєктивно як істория досправды одбыла ся Покли бы сме мали експозицию в борші оцінювати пак собі <unk>процентно заслужыт десят пунктів з десятьох і рекомендуєме єй іти посмотрити Банувати не будете четвер <unk> серпня авґуста <unk> р Ювілей Креницкой парохіі Православну парохію в Креници реґувано <unk> червця юнія <unk> рока Автор вісти Севериян Косовскій Кінцьом липця юлия <unk> р Креницка православна парохія св Владиміра Великого одсвяткувала два праздникы Окрем шторічного кєрмешу свята покровителя церкви якє выпадат на <unk> липця юлия вірны той найдале высуненой на західній Лемковині православной церкви припоминали собі сорокову річницю реактивациі парисяльных структур Ювілейны торжества проходили <unk> липця юлия і зышли ся з <unk> річницьом смерти бывшого єпархы перемышско новосандецкого архієпископа Адама Дубеца Молитва за минуле і будуче Святкуваня очелил архієпископ Паісий владыка перемышско ґорлицкой єпархіі Вчас богослужынь были вознесены молитвы за покійного владыку Адама помершых будівничых креницкого Храму але так само за жертвы траґічных подій русиньского народу Талергофу Явожна і Акциі Вісла По літургіі над гробницьом Покійного архієпископа яка находит ся в підземлях церкви была одслужена панахіда Владыка Паісий спомянул што православія на Лемковину принесли святы Кірил і Методий і іх ученикы в ХХ столітю Першы історичны інформациі о єдиній товды святины в Креници православній церкви походят з <unk> р єрарха бесідувал што покора віра і привязаня до культуры та традициі предків не дало щезнути а завдякы ініциятиві Митрополиты Василия Енерґіі товдышнього пароха отця Василия Ґалчыка і заанґажуваню прихожан православія в Креници одродило ся <unk> років тому Медалями св Максима Ґорлицкого были одзначены місцевый дяк Петро Трохановскій та Анна Пеляк і Мелянія Клинковска Владика дякувал так само теперішньому настоятельови оцьови Петрови Попчыкови за труд до вершыня будовы церкви св Вадиміра Лемківска парохія Православну парохію в Креници ериґувано <unk> червця юнія <unk> р рішыньом товдышнього митрополиты варшавского і цілой Польщы Василия Будова новой церкви зачала ся в <unk> році Вюл єй о Василь Ґалчык а пак отец Петро Пупчык В <unk> році поставлено послідню найвысшу баню з Крестом кінчучы тым офіцияльну будову Храм свойом архітектуром навязує до традицийного лемківского стилю Долголітнім дириґентом Церковного Хору є Петро Трохановскій Мурянка діяч учытель композитор творця редактор і єден з найвыдатнійшых сучасных лемківскых поетів В креницкій церкви як в єдній з невельох в Польщы хоснуваны сут русиньскы переклады богослужебных книг отця Франтішка Крайняка Од <unk> років ХХ стякы части богослужынь Апостол Євангелия сут чытаны по лемківскы Полный літопис находит ся на парохіяльным вебсайті В підземлях креницкой церкви спочал першый єпарха реактивуваной православной перемышско новосадецкой єпархіі владыка Адам Выслухали сте статі якы были опубликуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак