Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Перегляд тыжня / Послухай порталю ЛЕМ.фм
Еп. 47

Перегляд тыжня / Послухай порталю ЛЕМ.фм

•

Опис епізоду

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 21 08 2020 - 28 08 2020

Автоматычна транскрипция

Перегляд тыжня порталю Лем фм понедільок <unk> серпня авґуста <unk> р Рада РТС занимала ся народностным высиланьом Автор вісти Петро Медвід В четвер <unk> авґуста <unk> р проходило в будові словацкого радия в Братиславі засіданя Рады радия і телевізиі Словакі РТС Рада занимала ся і станом народностного высиланя в радию і телевізиі кучому верейноправне телерадийо обовязує веце законів окрем іншого і словацка конституция На засіданю брали як гості участ і представителі меншын Делеґацию вюл уполномочений Влады Словацкой Республикы про Народносны Меншыны Лас Лобуковскій за Русинів брал участ член выбору Пронародносны Меншыны і Етнічны ґрупы за русиньску Народносну меншыну Петро Медвід Меншыны на засіданю Рады РТС хотіли брати участ і зато же меншыновый выбор каждый рік дістават інформациі о стані народосного высиланя увереноправного додавателя і все є материял припомянкуваный з боку меншын Білянсия за рокы <unk> аж <unk> Білянсию о стані і розвитку народносного высиланя за рокы <unk> аж <unk> В <unk> выникла РТВС під назвом Оцкан сену ку примарному высыланю мал приготовлену директор секциі Народносного Высиланя Верайноправного телерадія Атіла Ловас Левас підкрислил же покля в році <unk> досягувало народносне высыланя <unk> процентний поділ на медияльным рынку В році <unk> то уж было <unk> і <unk> процента Тото чысло значыт коло <unk> тис слухачів што є <unk> процент ціленых слухачів Зліпшы чысла може подля Ловаса зміна форматів вырабляных проґрамів але і то же Радия Патрія мадярскє высиланя має свій власный округ і высиланя редакциі Народносного етнічного высиланя Радия Патрія під котры належыт решта меншын достало простор на фреквенциях радия Реґіна по цілій Словакі при чым реґіна нияк не засягує до народностного высиланя Векшу часову дотацию про радийове меншынове высиланя покля буде радийо фунґувати на аналоґовых фреквенциях подля ловаса не мож досягнути кєд же неє можливе вытворити дальшый радийовий округ Зміна бы могла прийти аж по переході на діґітальне терестрияльне высиланя В припаді телевізиі Ловас припустил долгу односно меншын Признават жебы треба проґрамы про меншыны іновувати осягово Но і ту підкрислил же за остатні два рокы ся підняла часова дотация про меншыновы проґрамы о <unk> процент Проблема є і з толкуваньом закона о РТВС не є згода в тым як ся має рахувати процентно котре бы РТВС мала наполнити меншыновым высиланьом Покле бы ся брало <unk> процент з цілкового часу высыланя телевізиі пак бы то выходило на де <unk> годин денно што бы значыло основаня новой окремой проґрамовой службы на тото подля Ловаса не сут грошы Траґічне высиланя є на Максимі Льовас так само звернул увагу на тото же уж днес є евідентне знижуваня слуханости радия Утриманя сучасного досягу коли радийове высыланя РТВС про меншыны ословлює приблизно <unk> тис стабільных слухачів не буде мож подля директора секциі Народосного Высыланя утримати безреволючных змін Прийорітов є подля нього выроба верейноправного народносного обсягу про вебовы просторы і приспособліня ся діґітальній добі Лова задеклярувал активный приступ РТВ скутій зміні котра дотулят ся радийового і телевізийного высыланя В повязаню з тым бере заєдну з дальшых великых задач вытворіня Полноцінного інформачного порталю про великы народности меншыны і інформачных вебів про меншыны з мало кількостю членів з адекватном інвестицийом до маркетінґу вебовых обсягів Меншыны мают своі пожадавкы Ку предметному засіданю Рады РТВС загнали представителі меншын своі пожадавкы котры до єдного документу спрацувал уполномоченый про меншыны Буковскій Тот з пожадавками на засіданю і выступил Медж пожадавками была векша часова дотация в смыслі закона зміна часу народосного высиланя обсягу высыланя професийоналізация і освіта редакторів ефективнійша пропаґация народносных проґрамів ци забезпечіня фінанчных і персональных жрідел Меншыны жадали і векшу спілпрацу з народностныма орґанізациями Председа Рады РТВС Ігор Ґалло звернул увагу же тема векшой часовой дотациі вже долгодобо мусит бороти ся з лімітами сучасной леґіслятивы і моделю фінансуваня верейноправного телерадія з можливостю вытворити новы проґрамовы службы Підпредселе Рады Мартин Какош в дискусиі підкрислил же при будякій часовій капаці народосного высиланя буде важну адресной обсягу цитуваня Треба мати концепцию і знати што власно членовы народносных меншын очыкуют од высиланя повіл Какош Штатистичне підниманя часу высиланя подля нього не має смысель кєд то не буде мати позераност і слуханост Зміны сут можливы і тепер В дискусиі выступил Петро Медвід котрый звернул увагу на тото же зміны сут можливы і тепер і кєд бы на радикальне піднятя часовой дотациі в телевізиі не было тепер грошей є простор звекшыти минута народносного высыланя уж лем тым жебы выроба народносных проґрамів не была позоставлена поджас вакаций в місяцях юли і авґуст ци в періоді колорождественных свят Так само положыл вопрос з якой причыны бы ку такым перервам коли вырабляют ся інчы проґрамы реґулярно мало в припаді народносных проґрамів приходити Дальшу проблемом котру медвід акцентувал є осуваня народносных проґрамів в часі коли ся высылают даякы великы шпортовы подіі Елімінация тых двох факторів бы могла підняти часову дотацию без великых змін Медвід звернул увагу і на то же членовы народносных меншын знают точно што хотят і так безконцепцию не мала быти проблема В припаді русиньского высыланя в рядів є то наприклад обновліня літературно драматичной творчости котра мала долгы рокы свою традицию і в році <unk> была дочасно зрушена Дочастний стан тырват понад штырі рокы і русиньскы представителі вже не раз жадали обновліня такой выробы кєдже не мают іншу домовску державу з котрой бы таку продукцию могли брати Втім ся потверджує і пожадавана спілпраца РТВС народносныма орґанізациями кєдже тоты бы могли вырейноправному медию тлумачыти своі пожадавкы і брати участ на концепциі і обсягу народносных проґрамів Рада приняла ку проблематиці узнесіня Рада приняла ку проблематиці народносного высиланя доста обшырне узнесіня В узнесіню ся констатує же сучасный стан народносного высиланя і выробы народносных проґрамів выходит з леґіслятивных і фінансных можливости РДВС Про дальшый розвиток включно розшыріня высыланя є треба приняти леґіслятивны зміны повязаны і стабілізацийом фінансуваня РДВС Рада дала Ґенеральному Директрови РТВС Ярославови Резнікови задачу выпрацувати концепцию высыланя пронародносны меншыны і етнічны ґрупы котра буде в проґрамовій структурі брати до увагы сучасны пожадавкы народносных меншын і етнічных ґруп Дальше рада жадат реалізувати народносне высыланя і посередництвом новых медий В узнесіню єй пожадалка на Ґенерального Директора перекладати Раді РДВС реґулярно раз за пілрока інформацию о стані народносного высиланя Выставка Односины в Русиньскым Музею Автор допису Петро Медвід Словацкым Народному Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові іщы все проходит выставка творів Штефана Гапака під назвом Поточіна часу но інституция уж приготовлює дальшу інтересну вернісаж В рамках експозициі Гапака котру мож видіти вже лем до <unk> авґуста В середу <unk> авґуста буде о <unk> <unk> годині проходити подія під назвом Медалійон особности Штефана Гапака Но уж в пятницю <unk> буде од <unk> годины проходити вернісаж новой выставкы з назвом Односины в рамках котрой будут репрезентуваны творы Владиміра Ґаная Молодий умелец в нецалком траґічных просторах Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры приготовил в може нетраґічных розбудуваных в будучности выставных просторах презентацию образів ґрафік і рисунків молодого пряшівского умельця з русиньскым походжыньом Владиміра Ґаная Ґанай закінчыл маґістерскы штудиі під веджыньом проф Станіслава Балка на Академіі умень в Баньскій Быстриці в ателієрі клясичных мадярскых дисциплін котрый веде проф Людовід Голошка Од <unk> р выставлювал на колективных і індивідуальных выставках в Пряшові і Кошыцях в Баньскій Быстриці Пильзні і Кутній Горі Особы і односины як метафора Молодий умелец хоснує традічны малярскы жанры сягат предовшыткым по фиґурах пропонуваных інтерєровых вырізах і закутинах при котрых аванґардный приступ ґаная і концепция переміны видженой реальности сузвучыт з тым што в собі річы просторы і людска сполочност скрыват пише ся в пресовій справі котру музейку выставці видал Цитуваня Намагал єм ся жебы моі образы были способны не лем провокувати але і пропонувати рішыня напр вказаньом на то же вшыткы сме слабы і чутливы одпливнительны але і гіперболізуваным проявліньом можливости то звладнути покійным рішыньом акцентуваньом своіх слабостий і власности гуморным сатіричным посміяньом ся над непорозуміньом остатніх і над самым собом повіл о выставці автор Владимір Ґанай За його словами веце особ на образах є на себе подобных повтаряют ся ґеста ци ситуациі Ґанай творил окремый социйолоґічный репертуар особ з одкрытым внутром Особы і іх односины сут подля автора символичны метафоры людкого порозумліня сучасности Выставку Владиміра Ґаная під назвом Односины кураторскы приготовила про Музей Русиньской Культуры Данієля Капральова Середа <unk> серпня авґуста <unk> р На луківскым перевалі глядали цмонтерів з І світовой войны Автор вісти Севериян Косовскій Науковці з Ягайлоньского Університету одкрыли і дослідили воєнны цмонтері з часу великой войны Археолоґы провели своі працы в околицях Глупкова на східній Лемковині Обшыр котром занимали ся дослідникы є обнята проєктом Карпатскы епізоди Великой войны То терен по давных воєнных змаганях котрый находит ся на схід од перевалу Бескід над Черемхом бо і проходили в тым місци в роках <unk> медже австомадярскыма а росийскыма войсками де вмер там поховали Роботы были ведены через Інститут Археолоґіі Ягайлоньского Університету при спілпрацы Ґміны Команча і локальных любителів істориі Цілю было найти забытый дотля нелокалізуване місця похороніня воєків якы погыбли вчас зимовых змагань о лубківскій перевал Як про выборчу ґазету бесідувал др Марцін Чарнович котрый вюл роботы вынет по закінчыню бою тых што згынули хоронено такой все на місци найчастійше глядано долинок або бомбовых дір аж якысий час пізнійше ведено ексхумациі жебы пак похоронити вояків на цмонтерях Подля інформаций як раз в Лубковій і Близкым Зубеньску колиси были што найменьше два такы цмонтері Непамят Проблемом з якыма мусіли подарити сой дослідникы была непамят місцевых жытелів про подіі з часів І світовой войны Лупків істнує доднес а зубеньско повыселіня Русинів зникло з карт Тым самым більшіст жытелів была переселена а трансмісия памяти з поколіня на поколіня перервана Завдякы локальным пасийонатам істориі повело ся злокалізувати місця де як ся потвердило были похоронены воякы Проведено в тым ціли цифровы і ґеорадаровы аналізы терену околиц Лупкова і Зубеньска Науковці одкрыли што цмонтір в Лупковій складал ся з двох секторів на котрых окремо были похоронены воякы австо мадярской і росийской армат В припаді села Зубеньско справа выглядала інакше коли бы вояків похоронено в штырі пілколеса В трьох з них спочали воякы обох стран Найдено при них і фраґменты войскового еквіпунку фраґменты облечыня а часом і особисты предметы Як пояснял дальше доктор Чарнович цікаве одкрытя стрітило археолоґічну ґрупу близколубківской стациі Подля переказів мали при місцевым памятнику быти похоронены німецкы офіцеры вказало ся што іх мощы были ексумуваны а подля дослідників могло то быти не скорше як в <unk> році на што вказуют патроны найдены в засыпаным гробі Спілпраца з Команчом Краківскы археолоґы рахуют же неодолга поведе ся при спілпрацы з локальныма самоурядовцями зробити выставу на котрій будут презентуваны іх одкрытя Ґрупа хоче жебы цмонтері были отворены для одвиджаючых по тым як будут одбудуваны Мал бы ґу тому быти приправеный і цифровый провідник Час тогорічных досліджынь краківскым археолоґам допомагали дослідникы з Інституту Археолоґіі і Етнолоґіі Польской Академіі Наук і Колеґіум Медикум Ягайлоньского Університету Каждий з одкрытых елементів єст піддаваный консерваторскым роботам Окрем цмонтерів археолоґам повело ся одкрыти в реґіоні обнятым проєктом Карпат скы епізоди Великой Войны і інчы річы і місця котры мают безпосередні звязок з воєнныма змаганями з років <unk> Улічска долина перейде на природі близкє господаріня Надію видят в туризмі Автор вісти Петро Медвід Запроваджыня природи близкого господаріня в лісах в справцьовстві державного поднику Лісоземлеплідскій маєток Уліч поважує його новый директор Марийо Перінай за приріту Як повіл про аґентуру ТаС такій приступ в области з веце храненыма териториями поважує за не лем желаный але видит в тым і потенциял тырвалого утримательного реґіону улідской долины Перінай говорит і о потребі поселіня робітницкого персоналу а так само хоче орієнтувати част діяльности поднику на туристичний рух інформувала аґентура В природі близкє господаріня цитуваня дотеперішній підростовый способ господаріня был повязаный з так званыма рыбанисками котры люди спринимают як голорубы Пришол час коли поважуєме тоту систему за застарілу повіл Перінай Пояснил же при роді близкє господаріня котре в практиці копірує процесы природно одбываючых ся в Пралісі докаже забезпечіти єднакій обєм здобытого дерева без радикального засягуваня до образу Краіны Ефект того має быти такій же чловік при погляді на лісы не збачыт же в нім проходит даяка людска діяльніст припадно же є мінімальна Но директор Поднику припомянул же на то собі іщы навщівник полонин буде мусіти почекати цитуваня Природа потребує час покли ся бывше господаріня зацілит но вже тепер перестанеме рыбаниска розшырювати дале Конец цитуваня Новы робочы місця Кєд же природі близкє господаріня є в порівнаню з підростовым способом складнійше на роботу при єднакым обємі здобытого дерева треба веце робочой силы Зато поважує перінай запроваджыня новых метод і за наполнюваня задачі поднику давати в реґіоні з неприязным демоґрафічным трендом социяльны ґаранциі До лісоземлеплідского маєтку по його наступліню до функциі приняли <unk>теро новых робітників головно жены котры занимают ся пестуваньом Цитуваня Наперед тому же сме на тім были економічно плано тых люде сме взяти до роботы мусіли Іх невзятя бы пропод них значіло векшы шкоды як выплачаня платів дополнил Крокы про спокійност туристів На териториі на котрій господарит лісемлеблицкій маєток Уліч є <unk> народных природных резерваций і <unk> природных резерваций І зато є то атрактивне місце про туристів Перінай собі усвідомлює критику лісників од люди за тото же хоснуют туристичны стежкы і звожуют по них дрива Як повіл наперед ся тадели звозили дриба аж пак там хто запропонувал туристичну стежку но дополнил же подник в тым зробил крок і про спокійност туристів Заказало ся звозити дрива по найхоснованійшійшійшійшійшій туристичній стежці котра веде до Стужниці Лісоземлеплицкій маєток має так само в пляні коло туристичных стежок дати лавочкы і оправити студникы котры коло них сут Надія в туристичным русі Кєд же перінай знать якій є сучасний тренд на рынку з деревом поважує як раз туристичний рух за област з котрой бы міг державный подник в будучности профітувати Цитуваня Скінчыли сме з невыгодным арендуваньом нашых туристичных хат і зачали сме іх понукати на арендуване укварталюваня Зачали сме з того мати цалком добры грошы приближыл Лісоземлеплицкій маєток уліч ся так само в рамках проєкту мало розвитых реґіонів намагат здобыти дотацию на выбудуваня лісного научного пішника Там на Лемковині в Тстянці Автор допису Севериян Косовскій В найблизшу суботу <unk> серпня авґуста в Чянці в великопольскым воєвідстві одбуде ся подія посвячена лемківскій культурі чом як раз в тій місцевости Зато же доднес в чтянці і околичных селах прожывают іщы нечысленны переселенці з Акциі Вісла і іх потомны Подія під назвом Літо з фольклором там на Лемковині зачне ся о <unk> <unk> годині в місцевым Парку в проґрамі Выступы Ансамблів і дальшы акциі Вертати до коріня За орґанізацию подіі одповідат Музей Наднотецкой Землі цитуваня Вчас подіі выступлят штырі ансамблі котры запрезентуют лемківскы пісні В проґрамі будут тіж варштаты вышываня танців і співу Бесідує Анна Шыманек працівник музею Окрем музею подію сперают довєдна грекокатолицка парохія воздвижыня Честного Креста в Валчы та містецкій уряд цитуваня Лемкы фурт сут активны фурт діют і функцийонуют Музей в стянці сперат іх діяня сперат родины котры походят з обшыри Низкого Бескіду Бесідує про нашу редакцию Адриян Галушка ведучый радиміста в Тсянці котрого рід выходит з Лемковины зо села Ґладышів Вчас концерту выступлят ґрупы Кычерка Лемко Тавер Троянда та коханый Спіл І то уж котриса запоряд імпреза орґанізувана через тсянецкій Музей присвячена лемківскій культурі Музей спільно з другыма партнерами перед трьома роками зорґанізували подію ґу памяти <unk> річниці выселінь Лемків Дальше цитуваня Тішу ся што як радник і ведучий ради міста можут сперати все су ініциятиву тішу ся і на тото што не лем старшы особы але тіж молодіж бере участ в того рода подіях продолжат Галушка За його словами тогорічна подія єст выняткова хоцбы під тым взглядом што міцно фінансово спер єй Нацийональный Центер Культуры державна інституция котра має за ціль піднимати діяня ґу плеканю і шыріню культуры цілой Польщы чтянка і околиці В рамках выселіня в <unk> р на чтянецку землю было выселеных <unk> жытелів Лемковины были они вывезены з рідных сел <unk> транспортами Більшіст з них была оселена в околичных дочтянкы селах Найвеце родин оселено в Нєкурску Ломници Традуню Сєдліску Смолярни Рыхлику Стобні Уйскых Лугах ци Желіховій Днешнє скуписко лемківской етнічной меншыны в Чанці належыт до єдного з найдале высуненых в західньо середній Польщы Невеликє чысло выселенців доднес змогло перетримати культуру і рідний русиньскій язык Нечысленны родины змогли вернути ся домів по <unk> р Цитуваня Молодшы з оповідань старшых люди знают лемківску тему справу выселінь Особисто єм барз збудуваный тым што деси тоты односины до походжыня сут підтримуваны і молоды люде не одтинают ся од той культуры а старают ся на ню памятати Завершат радник Пятниця <unk> серпня авґуста <unk> рыме Русиньскій фестіваль і фольклорный конкурс в гуменьскым скансені Автор вісти Петро Медвід Фольклорный ден приготовил Вігорлятскій Музей в Гуменинім в просторах свого Сканзену на <unk> септембра <unk> р Суботнє пополідне буде належати аж двом подіям Інформувала о тім Яна Федічова з вігорлятского Музея Од <unk> годины буде в експозициі Народной Архітектуры і бываня проходити подія під назвом Грай співай танцуй і по ній буде слідувати од <unk> годины XIX річник русиньского фольклорного фестівалю Грай танцу і співай Грай танцу і співай є реґіональным конкурсом музичного фольклору дорослых Конкурс проходит в катеґориях соло спів і дует Конкурсный репертуар участных в окремых катеґориях буде выключно і з фольклорного материялу области Вышнього Земпліна значыт з окресів гуменне сніна мыдлябірці припадно прилеглых области реґіону в рамках Словакі Русиньскій Фольклорный Фестіваль Понад <unk> фольклористів з реґіону Вышнього Земпліна авізує Вігорлятскій Музей почас першой септембровой суботы в рамках <unk> річника русиньского фольклорного фестівалю Розмаітий музичний співацкій і танечный проґрам зачне такой по реґіональным конкурсі цитуваня В декількогодиновым проґрамі ся представлят запалены носителі і пропаґаторы культурных традиций реґіону лавреаты многых фольклорных переглядок і конкурсів членове містных фольклорных ґруп і солісты з помеджі дорослых і дітячых інтерпретів конец цитуваня В рамках фестівалю участны будут годны видіти ансамблі Вігорлят Снина Гемлен Гуменне Гемльонячы Гуменне ґрупы Гачуре і Босорочкы Солістів Людовіта Джубака Михала Сійку Ванду Марінчакову Янку Маґурову і много дальшых Фольклорны проґрам в гуманьскым скансени є вкладом Вігорлятского Музею куппорным активностям кудню Европской Культурной Дідовізны котрый ся святкує <unk> септембра Фестіваль є орґанізуваный вєдной з русиньского оброду на словеньску Выслухали сте дописів якы публикуваны были протягом минулого тыжня на портали Лем фм Перегляд тыжня зрыхтувала Наталия Малецка Новак Дякую за увагу і