Архів
лемківского радия

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Неділя <unk> грудня децембра <unk> р Русиньскє шрамкарство вписане до списку нематерияльной культурной дідовизны <unk>Ú Автор вісти Богдан Ґамбель <unk> грудня децембра <unk> р в Боготі в Коломбіі на своім <unk> засіданю члены Меджурядового Комітету до справ Охороны Нематерияльной Дідовизны ЮНЕСКО рішыли вписати Дротарство Ремесло і Кумшт до Репрезентацийного Списку Нематерияльной Культурной Дідовизны Людства ЮНЕСКО Прошыня вписати дротарство до списку Дідовизны дал Уряд Словациі В часі рішыня в Колюмбіі была присутна делеґация внизкодавців сопоставлена з Мирослава Кані з Міністерства Культуры Словацкой Республикы і експерткы Любиці Воляньской з Інституту Етнолоґіі і Антрополоґіі Словацкой Академіі Наук і Центра Традицийной Культуры при ансамблю СЛ Комісия яка рішыла про новы вписы мала выберати спосеред <unk> номінаций до списку нематерияльной культурной дідовизны людства ЮНЕСКО трьох номінаций до списку найліпшых практик охороны нематерияльной дідовизны і <unk> номінаций до списку в ситуациі кризису і загорожыня Історичні доротарство єст специфічным родом ремесла котре было пошырене на териториі Днешньой Словациі головно в селах над Середнім Вагом під Чадцьом на Ораві і інчых словацкых землях а на Спишы в русиньскых селах Великій Липник Сдраняны Камюнка Орябина Литманова і Сулин На Шляхтівскій Руси по польскій страні Карпатскых Гір в селі Біла Вода вшыткы ґаздове аж до войны трудили ся дротарком Дротарі придумали і розвинули просту техніку выгына дротів вязаню і сплітаню без споюня і лютуваня На Словациі доднес фунґуют дротарскы осередкы головно в околицях міста Жылина Днешні дротарскы формы того ремесла зближены сут до артистичной творчости і придумуваня новых технік Рідко хоснує ся традицийны взірці Але днес дротарскы выробы сут хоснуваны в хыжах на Словациі В традицийным жарґоні дротарів з білой воды дрід звали Шрам а самы дротарі себе звали Шрамкарями і торок <unk> грудня децембра <unk> ры на словацко украіньскій границі обновлят Драгы і мосты Автор вісти Петро Медвід Справа і утримуваня драг пряшівского Самосправного Краю зреконструює <unk> кілометрів драгы медже селами Стащін і Уліч ниньского Окресу коло границ з Украіном Реконструвати ся буде і на украіньскым боці На модернізацию ся схоснуют еврофонды в рамках черезграничного проєкту Іде о част долго очекуваной модернізациі Комунікациі медже Пряшівскым Самосправным Крайом і Закарпатском областю Украіны Інформувала о тым аґентура ТАС на словацкым боці зреконструє ся драга долга майже <unk> кілометра котра ведеку граничному переходу убля Малий Березний В рамках той трасы оправлят ся і два мосты На украіньскым боці ся зреконструє драга од державной границі поприпоіня на драгу Н <unk> части Малой Березни і Дубриниці Іде о <unk> і <unk> кілометра драгы і <unk> міст Цілковый розрахунок схваленого проєкту представлює <unk> протинок <unk> мілийона евро з того дотация з проґраму через граничной спілпрацы ЕНІ є в сумі <unk> і <unk> мілийона інформувал Пряшівскій Самосправный Край початок цитуваня Тым проєктом зліпшыт ся доступніст словацкых і украіньскых приграничных реґіонів жебы люди Годны были скоріше і комфортнійше дістати ся до роботы Я пересвідчений же з полочном реализацийом того проєкту укріпит ся партнерство на обыдвох боках границі што є добрым сиґналом про дальшу мольжыву спілпрацу повіл пряшівскій жупан Мілян Маєрскій Середа <unk> грудня децембра <unk> р Буковскій хоче обовязати будучу владу робити на меншыновым законі Автор вісти Петро Медвід Поселіня охороны прав народносных меншын розшыріня прав хоснувати меншыновый язык в урядным контакті і зміна методикы навчаня словацкого языка на школах з навчальным языком народносным меншын То лем декотрий з кроків і намірів на котрых хоче в дальшым періоді робити партия Мост Гід Підпредцедове Абеля Равас Петро Крайняк і Адтіла Аґоч вєдной і з номінантом свойой партиі нам на посаді уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазлом Буковскым своі пляны презентували в понедільок <unk> децембра <unk> р на стрічы з медиями Інформувала о тім аґентура ТаС Хотят продолжувати в започатых проєктах Підпредседа Партиі Мост Гід котрый є єдночасно і полномоченым влады Словацкой Републикы про Ромскы Комуніты Абель Равас на стрічы повіл же в періоді котрий кінчыт ся ім подарило просадити вецетроків у области меншыновых языків школьства культуры ци інклюзиі марґіналізуваных комуніт і мают дяку продолжувати в започатых проєктах Петро Крайняк котрый є моментально на посаді державного секретаря Міністерства Школьства Наукы Досліджыня і Спорту Словацкой Републикы підкрислил ключову роль якосной передпримарной освіты котра бы рефлектувала і потребы членів народносных меншын За його словами партия хоче ся занимати і можливостями зміны становліня кількости першых кляс на середніх школах початок цитуваня Хочеме досягнути жебы каждий член народносной меншыны мал шансу дістати ся на школы з навчаньом языка народносной меншыны но при сучасній системі встановлюваня першых кляс то не все можливе повіл Крайняк Обовязок пронову Владу Уполномеченой Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазло Вуковскій говорил о приготовлюваню Леґіслятивного заміру закона о народносных меншынах Початок цитуваня Нашым цільом є приготовити і схвалити дефінітивну версию леґіслятивного заміру і обовязати будучу владу жебы до проґрамового выголошыня і леґіслятивного пляну дала приготовліня параґрафовой версиі закона цитує аґентура Буковского Словацка Република не має дотепер принятий меншыновий закон хоц з такым законом рахує і словацка конституция О законі ся говорило і на новембровым засіданю Выбору про народносны меншыны і етнічны ґрупы з тым же членове выбору підпорили філософію леґіслятивного заміру Як раз наслідуюче засіданя меншынового выбору котре буде проходити в януарі хоче Буковскій принести пропозицию жебы ся схвалил обовязок про будучу владу односно того закона На Словакі будут <unk> фебруара <unk> р проходити парляментны выборы зато хоче Буковскій схвалити обовязок робити дальше на законі іщы перед тым як ся змінит сучасна влада в котрій є і Партия Мосгід На уряді подля кількости хоснователів языка Атіла Аґоч представил на стрічы замір новелізациі котра бы не встановлювала право хосновати язык народносной меншыны в уряднім контакті подля кількости членів народносной меншыны в селі або місті але подля кількости вжывателів Початок цитуваня Аплікачна практика вказує же даны о вжываню меншынового языка сут релевантнійшы повіл Аґоч Штефан Штец і його вітор Платня Близка Лемкам Автор допису Севериян Косовскій Русиньскій естрадный співак Штефан Штец перед даякым часом выпустил свою другу сольову платню подібні як при дебютантскым кружку котрый явил ся ярю <unk> р і тота платня такой выключно являт ся русиньском Што цікаве про нас слухачів з Лемковины штец зас заспівал співанкы добрі нам знаны Серед них нашло ся выконаня і авторской пісні Семана Мадзеляна до котрой музыку обробил Ярослав Трохановскій Звязаный з Лемковином Початок цитуваня Цидечко котре єм видал має назву Дує вітор Є там дуже співанок такых котры мі ся барз люблят з того нашого русиньского боку но так само і з лемківского боку зато же і там мам коріня Конец цитуваня бесідує про Лем фм штец Співак має почутя звязку з Лемковином што підкрислял вельократно при презентациі свойой першой платні його дідо походил з єдного з лемківскых сел а пристал до габуры Подібні як перша платня котру назвал Полетіл бы м на край світа друга приносит слухачам з Лемковины вельо музичной встіхы Як підчеркнул артиста на платни нашли ся і співанкы од Русинів з Підкарпатской Руси прото сеса платня не заперла ся лем на пряшівскым фольклорі чути можеме звукы близкы для вшыткых русиньскых земель початок цитуваня На цидечку сут пісні котры сме Понаходили як раз на тамтых землях так што як бесідую є то платня без границ медже Русинами Находят ся на ній і дві словацкы співанкы Конец цитуваня продолжат Штец Шырший стиль Штефан Штец назвал своє нове цидечко котре представлял на недавным турне Дує Вітор початок цитуваня Я си думам же там чути і тот вітер котрый сме принесли до нашой творчости зато же є то кус інче цедечко як тото перше Кус з того традицийного стилю перешли сме до того шыршого or<unk> Сут там і єдны і другы звукы вшелеякы обробкы Є то наша нова платня з даякым такым вітром конец цитуваня констатує співак На платни находит ся <unk> творів Каждый з них єст при інтересуючій музычній аранжациі Чути мож заєдно народны але і авторскы співанкы єдном з них єст лемківска пісня під облачком То як раз она долгыма роками была розславляна нашым ансамбльом Лемковина з Білянкы Як сме не так давно інформували штец односит успіхы його дебютантска платня належыт до найбарже продаваных на Словациі Вчас турне зо свойом файтом капельом котра і тепер награла з ним другу платню одобрал двократну плятинову платню за чысло проданых дисків Ціла платня є доступна до свобідного слуханя в сервісіn <unk> грудня децембра <unk> р Мініство Внутрішніх Справ і Адміністрациі поділило грошы на діяльніст лемківскых орґанізаций в <unk> році Міністерство Внутрішніх Справ і Адміністрациі в Польщы на вчерашнім засіданю Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын подало інформацию про поділ дотаций на діяльніст нацийональных і етнічных меншын в будучым році Част трафит до орґанізаций ци стоваришынь якы діют з лемківскым або окололемківскым просторі Разом міністерияльну підпору в державі отримат більше як <unk> проєктів То в більшости культурны імпрезы перегляды стрічы конференциі а тіж підпора біжучой діяльности орґанізаций На тот момент в <unk> році меншыны достанут близко <unk> мілийоны золотых фінансовой підпоры меньше як того рока В <unk> році Сумарична дотация од Мнутрішніх Справ і Адміністрациі вынесла близко <unk> мілийона злотых Зложыли ся на ню дотация на біжучу діяльніст орґанізаций інвестицийна дотация та дотациі на окрисляны проєкты Другій набір і признаня додатковых грошы проходило протягом рока По вчерашній інформациі знатя што приділено кус більше як <unk> і <unk> мілийона золотых на біжучу діяльніст орґанізаций і окрислены проєкты Брак є інформациі про признаня інвестицийной дотациі Кєд іде о орґанізациі котры як адресатів своіх задач вписуют лемківску меншыну Міністерство Внутрішніх Справ і Адміністрациі приділило разом <unk> мілийон <unk> зл дотаций на задачы і діяльніст в <unk> році То о <unk> зл менше як дотация на <unk> рік бо на лемківску меншыну приділено в <unk> році <unk> млийон <unk> зл Порівнюючы загальну высокіст дотаций на <unk> рік З дотацийом з <unk> р то Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях признано аж о <unk> і <unk> тис зл меншы Стоваришыню Лемків о <unk> тис зл меншы Лемківскому Ансамбль Пісні і Танця Кычера о <unk> тис Стоваришыню Лемко Тавер <unk> Обєднаню Лемків <unk> тис зл а стоваришыню Стара Дорога о <unk> тис зл менше Лем Товариство для Розвитку Лемківской Культуры в Зындрановій достане в <unk> році більше як в <unk> о <unk> і <unk> тис зл Таку саму фінансову підпору отримат Єпархіяльный Осередок Православной Культуры Ельпіс Новом орґанізацийом діючом для розвитку лемківской культуры котрій признану дотацию являт ся Лемківска Едукацийна Загорода Наведіня варштатів в <unk> році Міністерство Внутрішніх Справ і Адміністрациі приділило ім <unk> тис зл Пятниця <unk> грудня децембра <unk> р Поворот на Сандеччыну Антония Крога Автор допису Севериян Косовскій Антоний Крог котрого лемківскому чытачови не треба представляти запрезентувал свою найновшу книжку Авторска стріча проходила вчера <unk> грудня децембра <unk> р в Малопольскым Центрі Культуры Сокіл в Новым Санчы Поворот на Сандеччыну то повіст не ограничаюча ся лем до польскых єй героів то тіж вандрівка через цілу історию той землі не загабляючы інчых нацийональности Істория в простых словах Некаждому легко приходит чытати історию як раз Антоний Крог котрого знаме головно з легкого Пера зрыхтувал історичне оповіданя про Сандеччыну реґіон котрий столітями был тыґльом вельох культур якы вносили вельо в його розвиток Історичный підхід Кроха знаный єст і з інчых публикаций Ногелсе выданя єст комплексовым оповіданьом істориі з ріжных періодів З другого боку не єст то типово історична праца Свою вандрівку зачал од опису старожытности Пак переходит через вшыткы дальшы епохы описуючы ріжны сферы розвитку Сандеччыны Як етноґраф пише і про культурово етноґрафічны обставины сандечыны В тым контексті являт ся зас популяризатором істориі ріжных меншын В книжці обнимат історию Сандеччыны з шыршого контексту лемківского жыдівского німецкого чешского зазначат што Сандеччына або як єй звали Русины Лемкы Сандецка Русь столітями была вельокультуровым реґіоном Автор пише вельо про сам центр реґіону Новый Санч зосереджат ся на описі памяток з ріжных історичных періодів Вандрує через часы першых Славян середні вікы шведскій потоп барску конфедерацию яка одтиснула мозолі і на лемківскій істориі Ґалицийскій період з даном автономійом аж і по <unk> вік через одзысканя незалежности Польщом войну повоєнны завіруваня в тым і выселіня Лемків комуністичну Польщу і дорогу до наступной свободы Кругова публикация цінна тіж зато што дотеперішні публикациі на тему того реґіону вычысляли лем польскы діі Мало хто написал дашто О інчых нацийональностях якы столітями будували культурову і економічну силу реґіону Крог єст в тій мірі справедливый Вчерашня презентация В четвер <unk> грудня децембра в Малопольскым Центрі Культуры Соків в Новым Санчы одбыла ся авторска стріча котра притягнула шыроку ґрупу заінтересуваных Згідно з принятом на того рода стрічах конвенцийом Крог як автор одповідал на звіданя публикы Робил тото як все з дистансом і гумором Присутны в переважаючій мірі сандечне з діда прадіда звідували Крога о ріжны темы тіж тоты контроверсийны Тот як пристало на професийоналисту все сатирично і мудро знал на них одповід Здає ся што поворот на Сандечыну выгрыват тым што не єст типовом історичном книжком а обертат ся помедже ріжныма літератскыма жанрами што лем дозвалят з легкістю чытати записане автором речыня Так як його спомины о стрічах з Лемками за тамтом гором котры радо приняли лемківскы чытачы І гевса книжка буде добрым способом познати історию Лемків якых коріня на Сандецкій Руси Выслухали сте дописів поміщеных на портали ЛЕМ фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак