The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм середа <unk> лютого фебруара <unk> р Наш маестро скінчыл <unk> років Автор допису Севериян Косовскій Найчастійше при так шумных ювілеях тексты як тот зосереджают ся на приведіню сухых фактів з жытя ювілята В припаді Ярослава Трохановского тото бы не старчыло Але ци треба нашій лемківскій авдиториі представляти біоґрафію Маестра Трохановского Хыба ні Шак в лемківскым світі єст він от все Його присутніст єст натуральна присутніст без абсенциі без ниякой перервы Знают го преця вшыткы нашы поколіня Заміст біоґрафіі од а до я радше треба нам закрислити тезу чом то Ярослав Трохановскій записал ся до Пантеону Учытелів Народу Треба вказати што діяня нашого днешнього ювілята мают влияня і іщы долго будут мати на тырваня і будучніст народу Понеже вшытко о чым долол зачало ся вельо років тому Ярослав Трохановскій скінчыл <unk> років <unk> лютого фебруара <unk> р Повіме то досправды шумний кавалец часу Ювілят певно бы од рук минуло як збыча стрілил Правда То лем част тых сухых фактів котры з перспектывы написаня тексту сут важны але в примірі Маестра не найважнійшы На його тему явило ся уж вельо статий не лем лемківскоязычных але і в чужых языках Достовірны будут все тоты котры творит сам автор Автор прекрасно пише і публикує фурт робит тото што зачал в молодости Дотля цінны тексты Ярослава Трохановского вказали ся в лемківскых Річниках на рокы <unk> і <unk> І до них одошлю каждого хто хоче дослідити біоґрафію нашого ювілята А сам несміло але з великым сентиментом і пошаном до того чловека напишу тых пару речынь на прекрасну вісемдесятку Соспільне жытя Ярослава Трохановского можеме поділити на три векшы періоды перший початкы і соспільна праца на чужыні другій поворот в горы і активна діяльніст з Лемковином найдолшый період Третій теперішній час Штоденна творчіст Ярослава Трохановского як композитора писменника поеты і етноґрафа Хоц тяжко єднозначно доокрислити всі три границі то даяк легше єст нам в тот спосіб порядкувати доробу ювілята Тым паче што так званий теперішній період до котрого єм зарахувал штоденну творчіст то нич інче як продолжаня роботы з давных років Шак маестро як мало хто не любит спати Знам бо особисто мі тото бесідувал прото вірте мі на слово Загубліня ся в тоты вшыткы етапы про мене єст великом сентиментальном подорожом Ярославове жытя то тырваня проти тому на што Лемкы по <unk> р были зданы а він сам як <unk>літній хлопец пережыл на власній дітячій скорі ганьбу выгнаня рідной Білцаревы до котрой буде вертал через ціле своє жытя нихто не зміг му забрати з його великого серця Подібні як і його молодший брат Петро Більцареві рідному селу годен єст оддати вельо і оддає фурт Хоц село котре за <unk>літя дало нам хыбаль найвеце корифеів то все лем фаааток в тій великій любові до свого Безгранично покохал Ярослав Трохановскій рідну Лемковину то і в ріжным єй пониманю присвятил ціле своє жытя Громадска діяльніст маестра Трохановского зачынат ся барз скоро Єст то злом <unk> і <unk> років ХХ ст Як єден з нечысленных зо свого поколіня прібує плекати тото што іщы товды жыло Пишу про плеканя не про ратуваня зато што были то іщы прекрасны хвилі коли лемківска народна культура дыхала всеіщы гірскым воздухом серед хмары выселенців І повело ся молодий Ярослав основує свій першый лісєцкій ансамбль Сотворил го з ґрупы Борднян до котрых про што сам писал в Лемківскым Річнику <unk> має велику пошану тверды то были люде хоц до облюбленой Ярославом музыкы мали мягкє серця Попри тым была тіж понімецка Ліґниця де пришло му здобывати музичну освіту Был і мало нам знаный Прокіп Слива єден з найвызначнійшых народных гудаків родом з крільовой Руской котрий по выселіню нашол свій кутик як раз в Ліґници Про него мал єм нагоду чути вельо теплых слів од самого маестра Прокіп грал на гушлях так як днес уж нихто не годен зыграти Ярославови як раз подарувал єдны такы зачаруваны гушлі Не буду на тот момент шырше розписувал ся про тот найкоротший період бо як єм уж напомнул Найліпше зробил тото само автор дам ґу тому лем тілько што хыбаль самому Ярославови было жаль лишати своіх люди на тій чужій земли Але лишыл Хоц ци мож тото розуміти в такым значыню зробил так не лем для себе спочутя тугы але головно про нарід Поворот в горы то кульмінацийный пункт в його соспільным і родинным жытю котре было перше тяжко речы хыбаль от все ішли в парі Коли ярю <unk> р молодий і завзятий вернул в горы нихто не думал же неодолга покличе до жытя так славний ансамбль Пришол до Білянкы бо Більцарела до котрой вернуты мриял для Лемків была недоступна Зачал роботу як інструктор УСКТ і ту як раз крислит ся тот найдолшый період соспільной працы період котрий полний был радости але і слез Кілько іх было годен знати лем він єден і його найблизша родина Але смотрячы на ціліст досягнінь знаме што найвеце было тых добрых теплых дни І они сут доднес бо є іщы вельо до зробліня Ярослав Трохановскій Репрезентацийный Ансамбль Пісні і Танця Лемковина основал в <unk> році Выполнило ся єй в лони <unk> років істнуваня Не мож писати о маестрі без Лемковины і наоборот за вшыткы рокы то особлива його любов Любов од все і на все Лемковині присвятил такой ціле своє особисте і професийне жытя Подарувал і свій непересічний талянт вєдно з ним жена Штефанія та діти Славко Лідия Мырко і Богдан Вкінци знайме што то Лемковина была тым першым воздухом незалежности і капком надіі Не было бы днешнього незалежного лемківского руху в Польщы без діяльности ансамблю Хоц офіцияльно як музичный колектив Неофіцияльно являла ся соспільно політычном орґанізацийом За вшыткы рокы під батутом дириґента ансамбль як інституция все стоял твердо на лемківскых нацийональных позициях што в тамтых часах не было обявленом правдом Лемковина вродила Лемківску Ватру Днес сут такы котры не хотят о тым памятати шак не было бы той прекрасной стихі кєд бы котры сого разу до Білянкы не зышли ся довєдна Ярослав Трохановскій Петро Мурянка і Володислав Грабан Діяло ся тото в Ярославовій хыжы в тій самій в котрій народило ся найвеце музичных шедеврів Кєд бы лем деревяны стіни змогли промовити так власні загоріла перша Лемківска Ватра котра была музичныма пленеровыма варштатами ансамблю Тота днешня не лем ідеово але і ментально нияк не припоминат тамтых Остала лем назва Першы ватры были єдныма з тых імпульсів котры дали нам котрисий уж раз надію А стоял за тым Маестро його ансамбль і шор інчых одданых люди Гірскій період як єм писал то найдолшый час соспільной працы Не годен єм вымістити ту вшыткых успіхів режысером котрых был Ярослав Трохановскій Напевно єдным з них было знане турне по США і Канаді але і вельо інчых За вшыткы рокы активной працы з колективом Маестро все был в центрі Без Лемковины котром дириґувал не было бы ниякой важной лемківской подіі ачий подіі котру польскы сусіди орґанізували про Лемків Спомнийме хоц на переломну выставу Лемкы з <unk> р В кінци пришол теперішній час Хоц Ярославый ансамбль Спит то не мож повісти што Лемковина проминула Она фурт діє Єй дириґент ден за дньом розписує новы і новы опрацуваня Присутніст музикы Ярослава Трохановского єст фактом Хто з нас не співал ци то при родинным столі ци на весілью або забаві такых пісень як під облачком ци в темну нічку Каждий з нас іх знає лем не каждий признає што сут то цілковито авторскы опрацуваня на ранті слова до обох написал Семан Мадзелян Але то не вшытко Каждий з нас часто ани несвідомо выспівує при ріжных нагодах інчы народны пісні котры очывидно перше выконала Лемковина А кєд уж сме при піснях то конечно треба привести видимий факт Ярослав Трохановскій як єден з нечысленных дириґентів і соспільных діячів все на концерты плянувал патріотичны пісні Днес уж никотрий з сучасных лемківскых ансамблів в Польщы не старат ся ани о тото а як раз тот патріотичний елемент все был основний в репертуарі Лемковины Вкінци тіж нехто інчий як сам Маестро был вельократным декляматором поезиі Івана Русенка То як раз наш ювілят обробил намішаный хор вельо русинковых творів в тым признану за лемківскій гымн Пісню на Лемковині Ярослав Трохановскій не лем не любит спати але просто не спит неє дня жебы не сіл при своім великым екрані компутера і не записал чогоси што має неоцінену вартіст Спомну лем на лемківску оперу котра жде на свій великій дебют Але музыка то не вшытко Маестро Трохановскій то тіж писменникі поета то вкінци і етноґраф котрый має до перфекциі зрыхтуваны обробкы лемківскых танців Шановний ювіляте за Ваш труд і за надзвычайны досягніня в обшыри артизму як тіж за вірніст русиньскым ідеам і вказаня на пряму в якым мала бы ся розвивати наша мати Лемковина приймийте днес найщыршы желаня многых благых літ Творте пиште компонуйте бо тото вшытко покріплят наш нарід Як представник молодого поколіня мам почутя же сте для нас єдным з нечысленных учытелів Дякую Вам маестро Севериян Косовскій В понедільок <unk> лютого фебруара <unk> р Пропаґачный материял ПСК говорит о украіньско русиньскій меншыні Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край ПСК є заряджывательом середніх школ в Данім Краі Довєдна іх має <unk> В тым часі є актуальным вопросом про школярів котры кінчат основны девятрічны школы на котрій середній школі будут дальше студиювати З той причыны ПСК вытворил пропаґачний материял у формі брошуры і інтернетового сайту під назвом Кампо заглядний де по основній Материял має помочы будучым середньошкольскым студентам выбрати собі школу на котрій хотят штудуювати по закінчыню основной школы В Бружурі і на сайті пише ся о украіньско русиньскій меншыні Споєна школа Тараса Шевченка Медже школами котрых заряджуватом є Пряшівскій Самосправный Край належыт і споєна школа Тараса Шевченка в Пряшові з навчальным языком украіньскым під котру належыт і орґанізацийна част Ґімназия Школа выникла іщы як грекокатолицка Руска Ґімназия у <unk> році на чым мал велику заслугу В товдышній апостольскій адміністратор пряшівской грекокатолицкой єпархіі владыка Павел Петро Ґойдич Ґімназия по насильній украізациі в <unk> роках так само перешла на навчальний язык украіньскій Ур Споіла ся ґімназия з основном школом з навчальным языком украіньскым і од того часу є споєном школо Тараса Шевченка з двома орґанізачныма частями Основну школо і ґімназиєв В части де ся споминана ґімназия презентує в рамках столпчыка нашы традициі в брожурі і на інтернетовым сайті ся пише цитуваня Веце як <unk>річна істория школы нас обовязує продолжати в розвиваню культурных вартостий і традиций украіньско русиньской народносной меншыны котры собі реґулярно припоминаме рождественным концертом про родичів конец цитуваня Школа так само пише же є інституцийом котра забезпечує народносным меншынам освіту не лем в реґіоні але і в рамках цілой Словакіі котрым меншынам тото забезпечує то ся вже в тексті не споминат Край на пожадавку Русинів не реаґувал На Словакі є офіцияльно вызнаных <unk> народносных меншын медже і нима окрема русиньска і окрема украіньска народносна меншына украіньско русиньска припадно русиньско украіньска меншына подля словацкой леґіслятивы не істнує Конституция Словацкой Републикы заказує будякє оплывуваня і вшыткы способы натиску котры бы прямували ку однародуваню На школу наперед тому же єй заряджывательом є край має вплыв Союз Русинів Украінців Словацкой Републикы Іщы у <unk> році містна орґанізация русиньской Ороды на словеньску в Пряшові звернула ся своім писмом на заряджывателя школы з Жадостьов жебы на школі котра выникла як школа про Русинів были дозволены русиньскы клясы або холем навчаня русиньского языка істориі і культуры Писмом ся при тім не жадало жебы был на школі цалком зрушений украіньскій язык На писмо на котре мали прийти ци уж позитывна або неґативна одповід Пряшівскій Самосправный Край котрый віл товдышній предцеда Петер Худік не одповіл З закона мал при тым уряд обовязок одповідати до <unk> днів Мож уж зголошувати кандидатів до Преміі за охорону деревяных памяток Архітектуры Автор вісти Севериян Косовскій Через цілый місяц до <unk> марця <unk> р мож зголошати кандидатів до нагороды імени Марияна Корнецкого котра єст признавана малопольскым воєвідством для осіб якы мают вклад в охорону памяток деревяной архітектуры Зголошыня до преміі можут давати капітула нагороды окремы інституциі стоваришыня позаурядовы орґанізациі університеты конфесийны звязкы самоурядовы єдиниці ци ізбы ґрупуючых консерваторів памяток Основны критериі Нагорода ім Корнецкого была схвалена зато жебы вказувати на люди котры істо старают ся о деревяны памяткы архітектуры якы сут льокуваны в малопольскым воєвідстві Тот реґіон Польщы за справом етноґрафічных обставин і выступуваню ріжных нацийональных і етнічных ґруп єст богатый в деревяны памяткы архітектуры Переможця отримує фінансову нагороду <unk> тис золотых Єст она признавана напримір за дбаня о деревяны обєкты і утримуваня як і належыте хоснуваня Капітула звертат увагу і на дальшы критериі а то адаптацию обєктів до новых функций ведіня консерваторскых прац досліджыня і документация деревяных памяток архітектуры котры мают высоку вартіст для культуры серед критерий находят ся і інчы на котры детально позерат каждый рік капітула Зголошыня принимат Департамент Культуры Нацийональной Спадковины і промоциі маршалківского уряду малопольского воєвідства лавреат буде оголошеный в маю вчас тогорічной едициі Малопольскых Дни Нацийональной Спадковины Оцініня і за лемківскы памяткы Капітула нагороды імени Корнецкого нагороджат опікунів провідників і парохіів памятковых святинь За охорону лемківскых обєктів дотля доціненый был парох ганчівской церкви отец Владислав Канюк ци отец Мирослав Цідило як опікун памятковых обєктів входячых в склад бортняньской парохіі Отец Мирослав Цідило достереженый был за ремонт і адаптацию будинку старой Плебаниі на парохіяльный Історично природничый Музей і проведіня консерваторскых і реставраторскых робіт трьох церкви в Бортным Бодаках і Воівци Отця канюка доцінено за опіку над <unk> храмами якыма завідувал через <unk> остатніх років будучы настоятельом ріжных парохій особливо за выремонтуваня церкви Покровы Пресвятой Богородиці в Ганьчові В маю <unk> рока за опіку над храмом св Парас Кєвы в Квятони отримал Ян Гера долголітній провідник по тій церкви і єй популяризатор На русиньскым мабалі передали орден Адольфа Добряньского автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> фебруара <unk> р В кошыцкым готелі <unk> проходил Іпрезентатчный Баль Русинів котрого головным орґанізатором є молодежна орґанізация Молоды Русины Гостителями на балі были Петро Штефаняк Мариянна Железна і Петро Мацко Цільом той подіі котра по першым річнику в Пряшові перенесла ся до Кошыц є вытворити простор на сполоченьску стрічу Русинів на репрезентачні уровни На баль пришли і цінны гості Іпрезентатчный Баль Русинів святочно одкрыл Міністер Фінансий Словацкой Републикы Влядислав Каменицкій котрый участным прозозрадил же сам має жену Русинку Участныма на подіі были і уполномоченый Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лазло Буковскій ци державный секретар Міністерства Обороны Словацкой Републикы Марцель Сальон Русинів на баль пришли посмотрити і двоме єпископы владыка Мілян Хавтур єпарха кошыцкой грекокатолицкой єпархіі в рамках одкрытя балю поздравил участных і заспівал многоліствіє Вєдно з ним пришол і апостольскій адміністратор кошыцкой грекокатолицкой єпархіі владыка Кіріл Василь Богатий проґрам і передаваня ордену Орґанізаторы приготовили на бальовый вечур богатый проґрам до танця грала музыка Міляна Рендоша Рендошовці і ґрупа Ролянд Сірча В рамках проґраму выступил і популярный співак русиньскых співанок Штефан Штец участным одпрезентувал ся і фольклорный колектив Горнат з Кошыц Цілым вечером проводил з позициі модератора Михал Ільканин В суботу в рамках балю проходило і історичне перше передаваня Ордену Адольфа Добряньского Орден зрядил на своім остатнім засіданю округли стіл Русинів Словеньска Уділює ся фізичным і правницкым особам котры заслужыли ся о розвиток народной ідентіты обгойову прав Русинів выходячых з медженародных документів і підниманя якости жытя Русинів на Словакі в заграничу Новозарядженый Орден має пят кляс і єдну окрему клясу з коляном ланцом ордену ОС так хоче оцінювати заслугы на благо Русинів В Кошыцях Орден Адольфа Добриньского <unk> класы был запожычаный Анні Кузьмякови за вызначный вклад до области розвитку русиньской пресы і культуры Орден Адольфа Добриньского <unk> клясы был запожычаный Богданови Ґамбальови за вызначный вклад до области русиньскых медий Церемонію запожычаня проводил Мілян Пилип канцеляр Ордену і Петро Штефаняк предцеда округового столу Русинів словеньска Додаточно буде Орден Адольфа Добряньского Чласы запожычаный Васильови Ябурови котрый не міг взяти участ на балі Ябур має дістати нагороду за вызначный вклад до области розвитку русиньского языка Віторок <unk> лютого фебруара <unk> р Папа Франциск выменувал нового секретаря восточной конґреґациі Автор вісти Петро Медвідь Папа римскій Франциск выменувал <unk> фебруара <unk> р нового секретаря конґреґациі провосточны Церкви ставным владыка Джорджо Деметрио Ґаляро дотеперішній єпископ єпархіі Піяна Делі Альбанеси Італо альбаньско грекокатолицкой церкви на Сициліі в Італиі Єдночасно му был уділеный титул архієпископа новый секретар у функциі вычерял архієпископа Кірила Василя котрый был <unk> януара выменуваный за апостольского адміністратора седе плена кошыцкой грекокатолицкой єпархіі владыка Кірів был на посаді секретаря од <unk> року Префектом конґреґациі є кардинал Леонар до Сандрі Владыка Джорджо Деметріо Ґалляро народил ся <unk> януара <unk> р на Сициліі по богословскых студиях переселил ся до Лос Анджелес в Споєных Штатах Америкы де был у <unk> році рукоположеный на священника В році <unk> был інкарґдінуваный до домельхідской грекокатолицкой єпархіі Нютон учыл канонічне право в Мельхідскій єпархіяльній семінариі св Ґригория Богослова в місті Нютон пізнійше был професором канонічного права в семінариі святых Кірила і Методия в Пітсбурзі котра належыт під тамтышню русиньску архіпархію <unk> марця <unk> р был выменуваний за єпарху проіталим альбаньскых віруючых на Сіцилиі і рукоположеный на єпископа был <unk> юна <unk> р <unk> лютого фебруара <unk> р ближыт ся выстава контроверсийной варгольовой творчости Вкаже ся і книжка з його рисунками Автор допису Севериян Косовскій Неодолга в лондоньскым <unk>eture<unk> одбуде ся вернісаж выставы котра вкаже медже інчыма долго непубликуваны контроверсийны творы Енді Варголя будут то образы котры представляют трансексуальны жены дрек квін а тіж мужчын в приватных еротичных моментах Окрем выставы рыхтувана єст публикация Майкеля Дейтона Германа під назвом Енді Варголь <unk>ature котра містила буде контроверсийны рисункы Тема табу Заказаны образы то рисункы представляючы молодых мужчын в приватных інтимных моментах Творы походят з <unk> років ХХ ст скорше не было можливе іх вказати зато што тема котром занимал ся Варголь родила контроверсиі ачий в Ліберальній Америці Коли автор хотіл іх вказувати стрічал ся з одмовом На лондоньскій выставі окрем найбарже популяных творів і рисунків мужчын буде вказувана серия образів трансексуальных жен і Дрек Квін Варголь намалювал <unk> афроамериканьскых і латиноамериканьскых дирек Квін та транс жен до свойой сериі з <unk> рока Дамы і панове Серед них была новаторска трансґендерова активістка Марша Джонсон котра была центральном персоном Стонвольского бунту в <unk> році в Ню Йорку якій спричынил сучасный рух ЛБКалерия Ve<unk> вкаже <unk> образів з сериі транс якы будут ся находити в окремым поміщыню вчас выставы Выстава потерла од <unk> марця <unk> р і буде мож ю обзерати до <unk> вересня септембра Літом выйде книжка Літом має вказати ся нова книжка з серийом Рисунків представляючых гомосексуальных мужчын Рисункы тоты творят і част лондоньской выставы Публикация запрезентує соткы такых образів Вшыткы они были выконаны артистом іщы товды коли робил як Комерцийный ілюстратор на вельо років перед тым як зробил своі найвеце доціняны і популярны ґрафікы Подля автора книжкы рисункы вказуют емоцийональну безборонніст в спосіб котрого ани фотоґрафічный апарат не єст в силі зімати Подля Фундациі Ніварголя в <unk> роках ХХ ст коли гомосексуалізм в Америці был іщы темом табу пробы презентациі рисунків стрічали ся з гомофобічном одмовом властителів Ґалериі в Ню Йорку В книжці поміщено бесіды з артистами котры были свідками тамтого творчого періоду Варголя і памятают як му одказувано Хоц в Америці Стема уж не родит такых емоций гомофобічны поставы надале ся стрічат в інчых державах світа Ворголь коли творил заказаны ґрафікы мусіл конечно ждати на іх скрытя прото што темы якыма оперувал были про люди не до принятя Подля Майкеля Дейтона Германа автора Енди Варголь ЕС уж товды Варголь вказувал свій против неґативным поставам Пятниця <unk> лютого фебруара <unk> р запиште ся карпатскыма Русинами апелюют америцкы Русины Автор вісти Петро Медвід Каждий ся рахує То гесло кампаніі з котром приходит Карпаторусиньскій Дослідничый Центр в Споєных Штатах Америкы перед переписом населіня В споєных Штатах перепис проходит вже тот рік од <unk> апріля <unk> р бы поступно мали люди діставати формулярі в котры будут записувати своі даны окрем іншого можут зазначыти і свою народност цензус в США Цензус в Споєных Штатах Америкы так як і в дальшых державах проходит раз за <unk> років Покля в европскых державах є перепис населіня аж на дакотры выняткы як Украіна наплянуваный на <unk> рік жытелі Споєных Штатів ся будут рахувати вже тот рік В формулярі будут выполняти гражданы США гражданы інчых держав котры мают леґальну резиденцию в Штатах долгодобы нащивници котры не сут гражданами але і нереґіструваны еміґранты Запиште ся карпатскыма Русинами Карпаторусиньскій Дослідный Центер вже зачал і майльову кампань перед переписом населіня в котрій апелює на людей жебы записали ся як Карпаторусин Творцьовы кампаніі дальше звертают увагу на то же покля ся люди в односні колонці запишут інакшом назву напр Слявик Лемко Карпаторашын або Рутенян неє ґарантуване же будут порахуваны ку Карпатскым Русинам В кампаніі ся акцентує же записати ся як Карпатскій Русин єй офіцияльном позицийом Карпаторусиньского консорциюма Сєверной Америкы В Споєнных Штатах Америкы є подля одгадів проф Павла Роберта Маґучія од <unk> <unk> до <unk> тис люди русиньского походжыня За остатнім переписом ся там ку русиньскому походжыню приголосило лем <unk> люди Карпаторусиньскій Дослідный Центер Карпаторусиньскій Дослідный Центер є наукова інституция і выдавництво в Споєных Штатах Америкы засновал го у <unk> році професор Павел Роберт Маґочій Поджас свого істнуваня выдал множество публикаций Брожур мап од <unk> до <unk> р выдавал свій квартальник Карпаторусины Центер забезпечує штипендиі про студентів і науковців котры занимают ся проблематиком карпатскых Русинів В роках <unk> аж <unk> рядил Фонд про русиньску молодеж в Югославіі од <unk> р передавал премію імени Александра Духновича за русиньску літературу <unk> марця <unk> р По тридцетьох роках в словацкым парляменті не є меншынова партия Буде меншынова політика Автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> фебруара <unk> р проходили на Словакі выборы до Народной Рады Словацкой Републикы Про дотеперішній партиі владны коаліциі скінчыли дебаклом З бывшой влады з котром ся тігали ріжны кавзы і почас котрой періоду был забытый новинар Ян Куцяк до парляменту дістала ся лем партия См Нацийоналісты з Партиі Словеньска Народна Страна словацка Нацийональна партия але і меншыновий мост гід котры за социяльныма демократами творили владу ся до парляменту не дістали Словакія першый раз буде мати парлямент в котрым не є меншынова партия Переможцьом є Оляно Словацкы парляментны выборы выграл рух Оляно обычайны люди і незалежны особности лідра Ігора Матовича Рух долгодобо презентує ся як протикорупчний на свою кандидатку взялі членів меншын політычных партий як Християньска Унія Матовіж і своім рухом здобыл <unk> і <unk> процент голосів Дотепер найміцнійша владна партия Смерезде котру веде м трикратний премєр Роберт Віцо і котра у выборах в <unk> р здобыла понад <unk> процент і мала єднофаребну владу Скінчыла на другым місці і з здобитьом <unk> процент і <unk> процента голосів До парляменту ся і з <unk> процентами <unk> процента дістал і рух смеродина Бориса Колара котрый дотепер так само был у опозициі і стал третім найміцнійшым політычным субєктом За коляром скінчыли Котлебовці Людова Партія Наша Словакія котрым дало голос <unk> процент і <unk> процента волічів Партія є без будякого калічного потенциялу вшыткы партиі перед выборами деклярували же з партию фашыстів не будут іднати о влади До парляменту ся дальше достали лем дві політычны партиі правіцьова мірно Ліберальна Свобода і Солідаріта Ріхарда Суліка котрій дало голос <unk> процент і <unk> процента людей і партия за людей бывшого президента Андрея Кіскы котра перелізла браны парляменту і з здобитьом <unk> і <unk> процент голосів Дотеперішня коалічна словеньска народна страна під ведіньом Андрия Данка дістала три і <unk> сотных процента Іщы гірше скінчыла меншынова Партия Мост Гід котра была отепер владі кєд дало голос лем <unk> і <unk> процент волічів Мост гід не дістане ани державну фінансну підпору на хоц партиі кєд же не досягли <unk> процента голосів котры сут ку тому потрібны Голосувати в словацкых парляментных выборах пришло <unk> процент і <unk> процента волічів На вступ до парляменту партия потребувала <unk> процент голосів В припаді коаліциі то было <unk> процент Першый раз безменшыновой партиі Вєдной з першыма свободныма выборами в Чехословакі котры проходили у <unk> р дістали ся до словацкой політикы і меншыновы мадярскы партиі котры одтовды сме мали своіх представителів у словацкым парляменті Наперед то было в рамках вецеполітичных партий од мая <unk> р Словацкы Мадярі кандидавали під єдным кандидачным списком Кєд ся Мадярскій Християньско Демократичний рух стал партію Мадярской коаліциі Тоту назву мали од <unk> р Коли ся змінили нам на партию мадярской комуніти В тым часі же два рокы не были в парляменті а дотепер ся ім там не дарит дістати Вечеряла іх там партия Бели Буґара котрий одышол од споминаной партиі і засновал по незгодах внутрі політичного субєкту партию Мост Гід котра была в парляменті Безперервы од <unk> р у функшных періодах <unk> і <unk> был Мостгід владном коалічном партию Обидві партиі мали своіх представителів і в Европейскым Парляменті покля партия мадярской Комуніты была чісто мадярско етнічном Мостгід будувал на спілпрацы Мадярів Словаків і дальшых народноосноснень як Русины ци Ромове і выпрофілювали ся як гражданьска партия Вже в выборах до Европарляменту о <unk> р ани єдна партия не здобыла депутата Мадярі першый раз од вступу Словакі до Е не мали в Бруселі свого чловіка В тым часі зачали задумувати ся над споіньом В парляментных выборах но на конец ся не доіднали Мостхід взял під своі крила на кандидачный список єдну словацку і єдну мадярску марґінальну партію Партія мадярской комуніти вєдно з дальшыма малыма мадярскыма партиями зробили выборчу партию під назвом Мадярска комунітна спілналежност Мозгід скінчыл безнадно Іздобыла і <unk> процента голосів Ани єдна ся не дістала до парляменту В словацкым парляменті так дійде ку новій ситуациі жадна меншынова партия не буде в парляменті Без меншыновой політикы хоц споминаны партиі были головно представителями Мадярів на Словакі котры творят найвекшу народносну меншыну заступали і права дальшых меншын меншыновы права мусят мати вшыткы меншыны єднакы і так просаджены законы котры зліпшували условіі меншын были позитивом про вшыткы народносны меншыны На вете як вже было спомянуто мост гід ся выпрофілювал як мультіетнічна партия Меджі найзнамівшых русиньскых представителів належал Петро Крайняк котрий был у дослугуючій владі державным секретарьом ресорту Школьства Буґаровцям ся подарило дістати русиньскє школьство до проґрамового выголошыня влады за остатні штырі рокы ся пошырювала двоязычніст желізниці склепы уряды і т Был вытворений Фонд на підпору культуры народносных меншын чым ся зліпшыло фінансуваня народносной культуры Моментально в парляменті партия котра бы першоурядно рішыла меншынову аґенду не буде Єдина політычна партия котра у своім проґрамі перед выборами мала выпрацуваный проґрам про меншыны і дістала ся до парляменту то свобода а солідаріта за котру кандидавала Моніка Філипова і Мілянян Пілип якы мали на старости меншынову аґенду Ани єден з кандидатів ся до парляменту не дістал Як бач будучый премєр і лідер руху Олянон Ігор Матович дістал до парляменту люде як Ґабор Ґрендель о котрым говорит же може заступати словацкых Мадярів Має там і представителя Ромів Петра Поляка Ноправду є же Матович ся ниґда меншынову аґендов не занимал ани єй не мал оброблену Нао пак в минулости был зато жебы одняти словацкє гражданство чловіку котрий здобил інше гражданство што был закон ясно цілений на Мадярів котрым Віктор Орбан зачал роздавати паспорты Ґрендель і Поляк не кандивали до парляменту з меншыновом аґендом Зато єдином партийом в новым парляменті котра може быти приготовлена на рішыня меншыновой політикы зістават слобода а солідаріте Но тота так само не буде мати в парляменті меншыновых депутатів Є єдном із найслабшых по выборах а вопросом зістават і то ци наконец буде уладні коаліциі кєд же єднаня іщы лем зачінают І так днес тяжко повісти Ци хтось реально буде рішати в тым функцным періоді меншынову політику і якым способом Проблема уполномоченого проблема меншын Словацка Република має Уряд Уполномоченого Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны і Етнічны ґрупы Уполномоченого менує влада Чрі попередні рокы мал тоту посаду мост гід котрий там дал свого номінанта Ласля Луковского Є лем вопросом часу коли по выникнутю новой влады осадят новы власти і тоту функцию Покля даякій час за влады Іветы Радичовой был уполномочений про нарносны меншыны і під председом влады і так міг аґенду меншын приносити прямо на єднаня владного кабінету котрий то пак міг дати до парляменту за єднофаребной влады Роберта Фіца о тоту привілеґію уполномочненый пришол За остатні штырі рокы Мал Буковскій холем тоту выгоду же за ним был депутатскій парляментный клюб Партиі Мостхід з котрым міг іднати і доставати ініциятивы до парляменту через нього Был то клюб про котрый была меншынова політика Пріорітол Тепер буде вопросом хто до функциі буде выбратий покля бы ся уряд уполномоченого зохабу Партиі Свобода а Солідаріта котра має на тофаховців якы і робили выборчій проґрам про меншыны могла бы ся повторити ситуация же уполномоченый за собом буде мати холем єден депутатскій клюб но тот уж не буде прорічно заміряний на меншыны Нопокля бы новий премєр Матович хотіл успокоіти Мадярів котры ся не дістали до парляменту тым же ім запропонує тоту функцию може дійти до ситуациі же уполномоченым буде представитель меншыны дакотрой мимо парляментной партиі но без реальной підтримкы будкотрого депутатского клюбу і без реального контакту з парляментом Уполномоченый про народносны меншыны єй предцедом выбору про народносны меншыны і етнічны ґрупы ради Влады Словацкой Республикы про людскы права народносны меншыны і родову рівност Покля застане без реального досягу на власти уполномочены зістават без досягу і представителів меншын котры сут в выборі Закон о народносных меншынах В януарі схвалил народносный выбор леґіслятивный замір закона о народносных меншынах котрой дотепер Словакі бракує І так найвекшым вопросом є ци влада і парлямент котры будут без клясичного народосного заступліня як сме то на Словакіі знали дотепер будут мати дяку тоту проблему рішыти або буде цілый процес позоставлений Втім знова може быти рішуча партия Слобода а Солідаріта тота як єдина з тых котры ся дістали до парляменту мала в своім проґрамі підпору принятя такого закона Не обще мож конштатувати же і меншыны на Словакі чекат нова ситуация і буде ся мусити глядати нова система спілпрацы і просаджуваня меншыновой аґенды Вышол ІІ том книжкы Чехословацкій Світ в Карпатах автор допису Петро Медвід Чехословацкій світ в Карпатах то назва книжкы котру кінцьом <unk> р выдало здружыня інтеліґенциі Русині Словеньска в авторстві Владиміра Куштєка Публикация котра має тексты в чешскым словацкым і русиньскым языку была вкладом той орґанізациі ку святкуваню сторічниці Републикы Тепер здружніня выдало другій том публикациі котрий є присвячений істориі штоденного жывота на Підкарпатскій Руси в періоді коли Підкарпатя было частю Чехословацкой Республикы Як інформує выдаватель в анонтациі книжкы в першій части публикация приближує жывотны судбы у своім часі знаных русиньскых і словацкых особностий котры на тій териториі діяли Єдном з тых особности єй Кіріл Прокоп русиньскій політик меджевоєнного періоду котрий был у своім жывоті веце раз сперзеквуваний Дальшы капітолы пописуют традічне жыдівскє весіля і освітны активности ужгородского Маґістрату в односинах куромскій меншыні Книжка дальше припоминат же чехословацкій період принюс не лем модернізацию і звекшыня выробы підгоряньского пивовару і мукачівской фабрыкы на доган але і немалый розвиток пошты і телеґрафу обходной сіти фірмы Батя і Леґіо Дружства Тот період так само принюс вызначный вкладку розвитку сокольского руху шпорту і туристикы в краіні але і ку укріпліню чехословацко румуньской взаємности і спілпрацы Остатня част публикациі приносит спомины автора на вандровку по Підкарпатскій Руси у <unk> р В книжці найдете богату збірку фотоґрафій на котрых сут і писомны документы ци добовы артефакты Автор чехословацкого світу в Карпатах ся долгодову занимат модерну історию Підкарпатской Руси Перед тым робил у заграничній службі Словацкой Републикы Віторок <unk> марця <unk> р Боднар перед соймовом Комісийом бесідувал про нацийональны і етнічны меншыны автор вісти Севериян Косовскій Польскій Омбудсман Адам Боднар дал інформацию о чыслі порушынь прав нацийональных і етнічных меншын якы были ним достережены подля рахунків в роках <unk> в Бюрі Омбудсмана было піднятых близко <unk> того рода справ Інформацию Боднар подал вчас посліднього засіданя соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын Бесідувал о скаргах і внесках котры зголошували головно представникы меншын Чысло порушынь ся побільшат Омбудсман бесідувал што тых близко <unk> зареґіструваных бюром Омбудсманам припадків тыкат лем справ односячых ся до порушынь прав прислухуючых нацийональным і етнічным меншынам Зазначыл што окрем того занотувано <unk> справ звязаных зо злочыном на нацийональным етнічным расовым або реліґійным фоні Заєдно тяжко дати точны рахункы прото што прокуратура од парох років не подає до публичного знаня того рода статистик За словами Боднара в Польщы фурт фунґуют неґативны стереотипы на тему нацийональных і етнічных меншын Сут они часто інструментально хоснуваны в публичній дебаті што лем може причыняти ся до атаків і ненависти взглядом поєдных меншын Згідно з інформациями поданыма на засіданю Комісиі Державна прокуратура іщы до <unk> р публикувала статистикы якы тыкали ся той темы В <unk> році остатній раз вказано таку інформацию за <unk> рік Прокуратура вела товды <unk> карных каос о злочыны з ненависти в тым <unk> новых справ Не были зарахуваны до того одмовны рішыня вести слідство В части інформаций спомянуто о <unk> зареґіструваных в <unk> році справах Омбудсман тото чысло принимат за найвеце правильне Каждого рока збільшат ся чысло процедур котры односят ся до злочынів з ненависти а звязаных з насильством В <unk> році было іх <unk> то <unk> процент загального чысла злочынны взглядом поєдных меншын В дальшій части свого выступліня Адам Боднар бесідувал о атаках на примірі поєдных меншын Споминал на ромску меншыну котрой проблемы домінуют в тій обшыри За його словами Ромы сут надзвычай наражены на дискримінацию зо стороны членів векшыновой ґрупы як і в реляциях з орґанами державной адміністрациі Быднар бесідувал і о тым што од <unk> р збільшат ся чысло скарг подаваных до його бюра через украіньску меншыну За його словами бере ся тото з великой активности орґанізаций той меншыны як тіж штораз гіршой ситуациі украіньской меншыны в Польщы головно кєд іде о акты мотивуваны ненавистю Як вказуют статистикы од <unk> рока найбільше атаків было на мусульманів і особы котры сут асоциюваны з нима В <unk> році прокуратура зареґіструвала <unk> того рода справ Подля інформаций лем <unk> процент злочынів з ненависти єст зголошуваных поліциі што за словами Боднара початок цитуваня бере ся з браку довіря громадян до державы конецитуваня Зато пропонує він сотворити комплексову стратеґію протидіяти актам ненависти в публичным просторі Великы надіі покладал Омбудсман покликаным премєром в лютым фебруарі <unk> р Меджересортовым Ансамблю до справ протидіяня пропаґуваню фашызму і інчых тоталітаризмів та злочынам з ненависти на фоні нацийональных етнічных расовых і реліґійных ріжниц або з огляду на нереліґійніст Як дале гварил Боднар ефекты прац реченого ансамблю не были добры не представлено ниякых новых пропозиций котры мали бы протидіяти атакам ненависти і гейтови в інтернеті Не было ниякой інформациі про порушуваня прав лемківской меншыны напр в контексті нищыня двоязычных польско лемківскых таблиц з назвами місцевости на Лемковині Вельократно редакция Лем фм звертала увагу што представникы лемківской меншыны Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын проф Штефан Дудра і др Мирослава Копыстяньска не реаґували на тоты атакы атакы в рамках котрых нищено лемківскы таблиці населили ся під конец <unk> рока Редакция лемківскых медий Лем фм апелювала до представників жебы заняли ся тым проблемом і зголосили го ріжным польскым службам Доднес лемківска меншына не отримала ниякых інформаций про ефекты прац в справі реаґуваня на акты нищыня двоязычных таблиц з назвами сел на Лемковині Теперішні і попереднє Омбудсманы николи не зареаґували на зголошуваны ім скорше Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях і Стоваришыньом Лемків припадкы порушуваня ґруповых прав Лемків і можливых порушынь записів карного кодексу зо стороны некотрых орґанізаций Інчы справы В часы дискусиі в соймі бесідувано і о інчых справах м ін о дальшым маршу памяти проклятых вояків Гайнівці котрий прошол <unk> лютого фебруара <unk> р Марцін Сосняк з Бюра Омбудсмана заповіл правну інтервенцию Омбудсмана в тій справі Боднар бесідувал і на тему права до єдночасного навчаня німецкого языка як меншынового і заєдно чужого языка в клясах <unk> основных шкіл Омбудсман подал в тій справі писмо до Міністерства Нацийональной Едукациі вказуючы же така паралельна наука не єст неможлива при чым скорше стоял ресорт была і тема звязана з охороном прав Ромі з Машковиц Боднар признал што той справы доднес не повело ся порішыти Посол Партиі Права і Справедливіст Войцег Зубовскій звернул увагу што рапорт Омбудсмана не є полний Не описано в ним атаків на католиків В одповіди Боднар припомнул што реаґувал по інциденті з куклом архієпископа Марка Яндрашевского Повіл тіж же реаґує на атакы на священників і дискримінацию католиків в місцях працы Прилучыл ся тіж до протесту бывшого вязня Німецкого концентрацийного Лаґру Авшвіц проти німецкій телевізиі котра схоснувала зворот Польскы Лаґры Смерти Середа <unk> марця <unk> р Коронавірус уж в Польщы Автор вісти Демко Трохановскій По <unk> <unk> годині в середу <unk> марця <unk> р зачала ся прес конференция шефа польского Міністерства Здоровля Лукаша Шумовского на котрій представлено актуальный статус борбы з пандемійом коронавіруса Міністер заявил што в Польщы єст уж перша особа заражена тым вірусом Вчас прес конференциі завідуючой ресортом од охороны здоровля оголосил же перший в Польщы припадок явил ся в любожскым воєвідстві Коронавірус пришол з Німец Як чули сме в выповіди Шумовского хворый пациєнт приіхал з Німец по чым почувшы ослабліня зголосил ся до дохторя котрий по ініцияльных баданях рекомендувал дальшы поглублены баданя в санепіді санітарно епідеміолоґічны службы Минулой ночы вказало ся же результат баданя на приявніст коронавіруса в орґанізмі хворого был позитивний што потвердило жданий по правді уж оддавна перший припадок заражыня в Польщы Несмотрячы на тото як почули сме од міністра вчас конференциі хворий чує ся добрі лежыт в шпитали а його близкы з котрыма мал контакт обняты сут кварантанном Службы здоровля апелюют о спокій Потверджений факт присутности коронавіруса в Польщы хоц не мож обрати за сенсацию бо при його пандемічным виді і ґлобальным скорым розповсюджаню перше пізнійше і так бы пришол може выкликати даякы непокоі З той причыны службы охороны здоровля апелюют жебы не впадати в паніку але барз важным єст быти осторожным і тримати гіґієну Треба часто мыти рукы ограничыти контакты предовшыткым з тыма особами котры могли перебывати з людми будучыма в посліднім часі в загороженых вірусом частях світа або самы з такых приіхали Треба тіж позерати на себе не баґателізуючы жадных симптомів інфекций римы кашляня горячкы а з такыма же признаками піти до докторя Русиньскы публикациі на медженародных торгах книжкы в Новым Саді Автор допису Наталия Малецка Новак Од <unk> до <unk> марця в Новым Саді в Сербіі проходят медженародны торгы книжкы <unk> і <unk> марця презентуваны будут чысленны русиньскы публикациі Своі выдавництва перше представит Дружство за русиньскій язык культуру і літературу книжкы презентуваны будут уж заран <unk> марця од <unk> <unk> годины В пятницю <unk> марця од <unk> годин своій публикациі вказувала буде новинарско выдавнича орґанізация Рускє Слово а од <unk> годины Інституция за культуру Русинів На промоцийных стрічах вказуваны будут книжкы печатаны в минулым році м ін Том Руснаків авторства Дюры Латяка Збірник поезиі Славка Романа Рондо одняты од псох ци книжкы з поезийом піснями приповідками для діти примірово Заглалку Улавкы Ірины Гарты Ковачевич Босы Попраху Сільвестра Макая Іжык Голик Юлияна Тамаша книжочка з образками Веселый Буквар др Бориса Варґа Анна Мариі Рамач Фурман і Мариі Ковачевич ци Збірник Літературы Молодых <unk> гумно два діти з дружственных мрежох На промоциі присутны будут авторы книжок і рецензенты буде то нагода жебы побесідувати о выданых уж книжках але і о перспективах розвитку літературы по русиньскы Восте до рук нову бесіду Автор допису Севериян Косовскій Стоваришыня Лемків выпустило першый номер свого часопису Бесіда за <unk> рік січень лютый <unk> котрый єст головно присвячений подіям якы проходили під конец минулого рока В ґазеті мож чытати м ін про Ден Русинів на Лемковині автордопису Богдан Ґамбаль Лемківскє колядуваня в Ґорлицкым Центрі Культуры автордопису Ольгап Лехач Ци Омбудсман хоронит права своіх громадян Автор допису Наталия Малецка Новак <unk> стрічы трьох поколінь з лемківском культуром Автор Андрий Ковальскій раз в Ґожові автор Андрий Копча Іщы єдно упамятніня збійника Андрия Савкы до <unk>літя його народжыня Автор допису Петро Трохановскій Наш маестро скінчыл вісемдесят років автор допису Севериян Козовскій Окрем выже поданых текстів в найновшым номері часопису чытати мож традицийно спис найважнійшых подій з лемківского світа за остатні <unk> місяці на шпальтах ґазеты находит ся тіж пару выімків з сучасной лемківской просы і поезиі Єст тіж текст Северияна Косовского про нове выданя Стоваришыня Лемків Драмы Андрия Копчы Двомісячник бесіда то часопис Головного Заряду Стоваришыня Лемків выходит од <unk> рока Присвяченый єст збережыню істориі культуры і языка Лемків інформуючий о жытю нашой і братніх нам соспільности плекаючый вірні надіі прадідів і вітців Бесіду мож прочытати в бібліотеці Руской Бурсы в Ґорлицях котра отворана єст од понеділька до пятниці в годинах од <unk> <unk> до <unk> <unk> або по індивідуальным догваріню в інчым терміні Ґазета єст іж доступна в локальных кружках Стоваришыня Лемків в Польщы і в декотрых церквах де єдяка єй продавати <unk> марця <unk> р <unk> мілийоны зл на опіку над забытками але не на церкви Автор допису Наталия Малецка Новак Міністер Культуры і Нацийональной Спадковины оголосил <unk> марця того рока результаты першого набору в Проґрамі Охорона памятників Роздиспонувано <unk> млийон зл на опіку над забытками Дофінансуваня отримало <unk> проєктів в тым лем є <unk> тыкаючий лемківской деревяной сакральной архітектуры а зложеных было іщы <unk> інчых внесків на ратуваня лемківской спадковины Шторока завідателі деревяных церкви старают ся о грошы на ремонты своіх обєктів проведіня необхідных консерваторскых робіт ци монтуваня розмаітых забезпечынь і системів Без підпоры державы опіка над забытковыма храмами є барз тяжка бо предовшыткым барз коштовна парохіі не сут в силі своіма середками одповідньо задбата о обєкты От все лемківскы деревяны церкви тішыли ся великым заінтересуваньом знавців і специялистів в обшыри архітектуры любителів реґіону туристів і так а о іх в великій цінности засвідчат факт што аж пят з них находит ся на списку світовой спадковины ЮНЕСКО а практичні вшыткы находят ся на пути деревяной архітектуры Грошы лем для церкви в Жыфалді Од років што найменьше пару церквам хоц все зголошеных є парунадцет або більше як <unk> внесків признавано дотацию з Міністерства Культуры і Нацийональной Спадковины на необхідны роботы Барз часто тоты роботы з огляду на іх коштовніст ділены сут на етапы примірово даного рока робит ся консервацию поліхромів в притворі в наступным в храмі вірных і так Того рока практичні во вшыткых обєктах якы старали ся о фінансову підпору од державы не поведе ся ани продолжати зачатых робіт ани зреалізувати новых Лемківскым Церквам грошы не признано На <unk> внесків лем єден достал одповіднє чысло пунктів жебы отримати дофінансуваня Грошы признано на другій етап монтуваня інсталяциі системы гашыня Водяном Гмлом ти Пуфоґ в церкви Покровы Пресвятой Богородиці в Рыхвалді Дофінансуваня выносит <unk> тис зл Є то єдна з пятьох лемківскых церкви якы находят ся на списку Підпоры од польской державы не достали церкви Квятоны Бортным Королику Волошскым Бересці Перунці Перегримці Новици Розділю Поляна грепеды Дубным Прислопі Андриівці Чырній Лабовій Кымковій Ліщынах ани в Бліснянці на Коросняньскій Руси Не буде тіж зроблений <unk> етап консервациі церковных стародруків што реалізує Єпархіяльный Осередок Православной Культуры Ельпіс в Ґорлицях Парохіі якы старали ся о грошы внескували о дотацию м ін на комплексову консервацию малюнків ікон іконостасів олтары выпосажыня ремонт дахів ци монтаж протиогньовых інсталяций або модернізацию електричных інсталяций Підпора єдной конфесиі На <unk> внесків якым признано дотацию близко <unk> то проєкты звязаны з роботами веденыма в католицкых костелах монастырях каплицях і тым подібны Окрем реченых сакральных обєктів фінансуваня признано для Замку в Ванцуті Замку Шлезскых Пястів во Вроцлаві Дому проф Віктора Зіна в Грубєшові на ремонт мешкального будинку старой конструкциі в Уніковицях та ремонт середньовічных оборонных мурів в Щеґомі Выслухали сте дописів поміщеных на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак