Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Opis odcinka
Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 01 – 08 08 2020
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja to tygodniowy przegląd portalu LEM.fm z wiadomościami o sprawach łemkowskich i rusińskich: zaproszono na modlitwę za Bogdana Gambala, poinformowano o ulicy Nikifora w Kijowie, planach pomnika żołnierzy I wojny światowej na szczycie Skora oraz modernizacji cerkwi św. Paraskewy w Ripniku powiązanej z ochroną nietoperzy. W części kulturalnej zapowiedziano m.in. koncert chóru Belfersingers w Szymbarku i odnotowano ukazanie się nowego tomu almanachu współczesnej literatury rusińskiej.
Automatyczna transkrypcja
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> серпня авґуста <unk> р Молитва зо Богданом Автор вісти Наталия Малецка Новак Перед місяцьом <unk> липця юлия <unk> р перестало быти серце Богдана Ґамбаля вельолітнього Ведучого Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях основателя і шефредактора радия Лем фм нашого приятеля Просиме на спільну молитву за душу упокоєного <unk> серпня авґуста на <unk> годину до села Чарна на Лемковині на місцевый цмонтір Як раз <unk> серпня авґуста припадат <unk> дни коли вмер єден з найвызначнійшых сучасных Русинів блаженой памяти Богдан Ґамбаль Панахіда за вмерлым заплянувана є о ден скорше в неділю <unk> серпня о <unk> <unk> годині Знаме што вельо з вас не было в силі жебы доіхати на похорон котрий проходил в самій середині тыжня <unk> липця юлия аж на далекій Чужыні Зато на спільну молитву просиме тепер Панахіда правлена буде при родинным памятнику родины Ґамбалів на цмонтери в селі Чарна котре было близкє Богданови Служыл буде отец Ярослав Чухта Перед панахідом буде можніст зайти і до чарняньской церкви яка на тот час буде отворена а з котром сусідує цмонтір В Кыйові схвалили улицю Никыфора Автор вісти Севериян Косовскій Столици Украіны одтепер єдна з улиц буде носила назву Єдного з найславнійшых лемківскых артистів во світі маляря примітывісти Никыфора Креницкого Епифана Дровняка родом з Крениці на Лемковині Рішыня в тій справі підняли кыівскы містецкы власти В четвер <unk> липця юлия <unk> р містецка Рада Кыйова голосувала над переменуваньом дакотрых улиц пляців та сковерів Голосуваня над зміном фізийоґрафічных назв в Кыйові одбыло ся в рамках веденой украіньскыма властями декомунізацийной акциі Улиця Никыфора Дровняка заступит дотеперішню улицю Георгія Димитрова Діяча богарского та медженародного комуністичного руху улиця находит ся в десняньскым районі міста Треба пояснити што названя в лиці іменом Никыфора Дровняка не до кінця згідне з фактоґрафійом окілько рада міста помішала мено Никыфора вяте сой артистом як псевдо назвиско придале му комуністичны власти з його фактичным назвиском Артисту радше называт ся або Никыфором Креницкым або Епифаном Дровняком мено і назвиско потверджене метрыком Крещыня В Кыйовій буде улиця Никыфора Друвняка што значыт же кыівскы власти попутали фікцийне імя якє взял собі артиста по правді хоснувал го і в версиі Никыфор з правдивым назвиском маляря котрий любил ся підписувати на своіх творах тіж як Матейко з Крениці Окрем наданя назвы улиці Никыфора в тот ден кыівскы власти переминували дальшых пару фізиоґрафічных назв На вершку скоры бы міг выникнути памятник треба фінанси автор вісти Петро Медвід На вершку скоры котрий находит ся коло русиньского села Гостовиці сниньского окресу де почас І світовой войны проходили тяжкы битвы бы міг ку вже істнуючій дзвіниці прибыти центральный памятник присвяченый воякам з териториі Динешньой Словакіі Як аґентуру ТаС інформувала выкона директорка областной орґанізациі Туристичного Руху Вышні Земплін і Вышні Шаріш Михаля З Дражілова бракує на то фінанси місце на вершку Скоры є подля ньой єдном з мало локалів на Словакі де поджас І світовой войны воювали вояцы з териториі днешньой Словакі Забиты вояцы Як раз зато подля Мартина Дробняка і з клюбу воєньской Істориі Бескіды выникла ідея збудувати на тым місци памятник воякам котры походили з териториі Словакі і воювали на фронтах І світовой войны Цитуваня Было іх понад <unk> тис і <unk> тис з них вмерло у войні но парадоксно не мают жадного центрального памятника цалком ся на них забыло повіл Дробняк На Словакі за його словами неє родины котрой предок бы не воювал на бойовых полях І світовой войны цитуваня З будуваньом памятника хочеме припомянути забыту смутну історию тисячів нашых предків котры нарукували до австро угорской арміі і змололи іх траґічны діі І світовой войны дополнил Плян на <unk> памятників бракуют грошы В пляні мают збудувати мінімально <unk> памятників о круговій композициі цитуваня Памятник бы мог творити камяний підставец масівний деревяный столп котрого частю бы был полковный одзначок конкретной воєньской єдиниці і голова столпу іншпірувана шаховыма фігурами бы представлювала тіп батальйону піхота кавалерія артилерия технічна підпора приближыл візию Дробняк Проєкт реу є готовий моментально <unk>em клюб воєньской Істориі Бескіды в штадію гляданя Фінанси Подля Дробняка бы єдном з можливости была спілпраца самосправных краів в тым припаді бы ся дало на памятнику ідентифікувати в котрым батальйоні воювали вояты з конкретного краю На вершку скоры же од <unk> року стоіт деревяна дзвоніця котра має <unk> метрів і ку котрій веде научна стежка з інформацийныма табічками Стежка має довєдна <unk>на <unk> кметрів Хоральна музыка жебы бавити слухачів Концерт Бальфер Синґерс в Шымбарку Автор допису Наталия Малецка Новак В суботу <unk> серпня авґуста <unk> р пройде выступ ґорлицкого Хору Бельферсинґерс якій буде тым промувал свою дебютантску платню котру печатал кінцьом <unk> р Пленеровый концерт одбуде ся попри Каштели в Шымбарку о <unk> <unk> годині в проґрамі Лемківскій Погіряньскій співанкы Камеральный Хор Бельферсинґер соснованый был в <unk> році з ініциятивы Учытелів ґорлицкого повіту Актуальні чыслит <unk> співаків і діє при Ґорлицкым Центрі Культуры Як головну задачу дає сой вказати што хоробы опрацуваня не мусят быти нудны та потрафлят бавити слухачів Презентує творы давной і сучасной музыкы польской та другой джазовой народной госпель ци розрывковой музыкы Выступує на розмаітых подіях на обшыри ґорлиц і ґорлицкого повіту тіж в сусідскых словацкых місточках В своім репертуарі має м ін лемківскы і погіряньскы народны співанкы в аранжациях Мирослава Боґоня Хор спілпрацує з музиком од парох років а ефектом того было награня цілой платні з такым же репертуаром На платны нашли ся такы лемківскы еверґріны як тиха вода Горы Моі Гора Гора Іванку дружба яси дружба Кєди мішол циганцю Не дримай ціла платня чыстит <unk> кавальчыків дальшых <unk> становлят погіряньскы пісні Од <unk> рока Хор єст орґанізатором фестівалю Хорів Li<unk>e<unk> Думкодавці ініциятивы рішыли промувати світску хоральну музику зато же хоры в тым реґіоні асоциюваны сут головні з сакральном музыком Хор Бельферсинґерс на фестівали все презентує традицийну світску музыку Погіряній Лемків та представлят єй публиці в барже модерний атракцийний спосіб Про третю едицию фестівалю Хорів Li<unk>e<unk> та сам Хор Бельферсинґерс бесідували сме в жолтни октобрі минулого рока зо Станіславом Дзідзяком і Станіславом Ґурбом на антені нашого радия Бесіду можете одслухати з нашых подкастів на сайті Лем фм На Підкарпатію вышол новый літературний альманах автор допису Петро Медвід Хоц Русины на Украіні на офіцияльне вызнаня державы іщы все чекают русиньскє слово і тото літературне жыє о тым свідчы факт же в тых днях вышол же другій том публикациі з назвом Альманах днешньой русиньской літературы <unk> Першый том вышол в <unk> р Як попередній альманах так і тот свіжый выдало Закарпатскы Областне Научно Культуролоґічне Общество імени Александра Духновича і Русиньскій Культуролоґічный Клюб В альманаху мож найти творы вже знамых русиньскых авторів ну і молодшу ґенерацию як Іван Ситар Михаіл Чухран Іван Бузаш Володимір Рожко Леся Адамова Петро Береш Юрий Капац ци Ганна Косак Альманах на місто журналу Цитуваня Ідея зобрати ушорити а пак выпустити вшытко што было написано русиньскыма майстрами передчас рока выникла у нашій редакциі потім як у <unk> році запер ся белетристичный журнал Отцюзизна інформувал голова русиньского Культуролоґічного клюбу Юрий Шыпович котрый перед тым был шефредактором журналу Од Сюзизна По тім што ся перестал выдавати журнал авторы котры писали по русиньскы не мали ся де публикувати За словами Шыповича вже перший том альманаху в котрым находили ся творы <unk> сучасных русиньскых поетів прозаіків і драматурґів вказал же русиньскє слово не вмерат а продолжує жыти і фунґувати Цитуваня Творы ріжных видів і жанрів ріжных авторів писателів Представителі вшыткых віковых ґруп сут того доказом Зато альманах днешньой русиньской літературы <unk> і был серенчливым успішным Продужує шыповід Підкарпатя Прага Рим Як інформувал выдаватель коли зачали ся роботы над другым Томом ам альманаху Были редакциі зачудуваны же творів пришло іщы од веце авторів як в минушым році конкретно іх было <unk> Віковы катеґориі так само шыроко заступлены бо в альманаху мож найти творы од авторів <unk> аж <unk> річных Цитуваня то люде вшелеякых інтересів освіты політичных і реліґійных поглядів Пятеро з них мают науковы ступні і званя Жыют в ріжных селах і містах Підкарпатятя у Кыєві Бырні Празі Римі і до єдной купы всоєднят іх любов до свойой землі до давного слова представилші повід авторів котрых творы появили ся в Новым Альманасі Но розмаітост і богатство альманаху неє лем у віковых катеґориях ці місцях де авторы жыют хоц є в нім много творів на фиґлярску тему сут в ним достойно представлены і інчы жанры літературы котрыма бы ся за словами выдавателя не поганьбили і векшы народы од Карпатскых Русинів В новым альманасі мож найти новелы оповіданя елеґіі сонеты і так На веце новый альманах є богатшый в порівнаню з попереднім о тлумачыня літературных творів і так собі в ним можете прозідати по русиньскы і Антона Чехова В найновшым альманасі редакция рішыла выхати ґрафеми котры не означуют букву але звук значыт фонетічны ґрафемы В віторок <unk> серпня авґуста <unk> р Роман Корбич директором Осередка Культуры Ґміны Ґорлиці Автор вісти Севериян Косовскій Од понеділька <unk> серпня авґуста <unk> р новым директором Осередка Культуры Ґміны Ґорлиці є Лемко Роман Корбич Вычерял він на тій функциі дотеперішню директор котра одышла на пенсию Корбич є знаном особом в Ґорлицях і реґіоні а напевно знаный є шыроко серед лемківской громады Поведе він тепер осередок культуры Ґміны Ґорлиці котрый єст добрі фунґуючом локальном інституцийом яка діє на хосен промоциі і розвитку не лем польской культуры але тіж лемківской Роман Корбич знаный є предовшыткым як музик і єден з основателів лемківского фолькового ансамблю Серенча з Ґорлиц Дотля был Інструктором Осередка Культуры Ґміны Ґорлиці в своій діяльности занимал ся тіж такыма проєктами як дых Духова Оркєстра Охотничой Протиогньовой Стражы в Домініковицях і Молодіжна Духова Оркєстра в Брунарах Під його опіком діют так само і дальшы ансамблі як маредкій Доміно і Фольклористичный Ансамбль Бескіды в Домініковицях Роман Корпич єст лавреатом дакількох нагорід в тым популярной в ґорлицкым повіті нагороды Мосты Старости яка єст признавана для осіб орґанізаций і ансамблів якы заслужыли ся свойом культурном діяльністю на обшыри ґорлицкой землі В <unk> році оцініня было признане і веденому Романом Корбичом Ансамбльови Серенча за выдатны осягніня в творчій інтерпретациі лемківской культуры інспіруваной фольклором Корбыч вычерял на становиску директора оз Осередка Культуры Ґміны Ґорлиці до теперішню ведучу ґражыну Яркєвич яка одышла по дволітній каденциі на пенсию Середа <unk> серпня авґуста <unk> р З Никыфором на Мадяры <unk>ea<unk> автор допису Наталия Малецка Новак Музеі в партнерскых містах в Польщы і на Мадярах в Новым Санчы і Кішын Галя рішыли запрезентувати роботы узнаных в своіх державах артистів Никыфора Епіфана Дровняка якій жыл в роках <unk> выбраны з колекциі Округлого Музею в Новым Санчы і роботы в Йоліберкі яка жыла в роках <unk> з колекциі Музею Яноша Тормы в Кішкунгаляш Выміна выстав мала быти реализувана в рамках проґраму Промоция польской культуры за границьом згідно з заложынями проєкту дофінансуваного з Фонду Промоциі Культуры Міністерства Культуры і Нацийональной Спадковины в Польщы Цитуваня Выміну плянували сме на май <unk> р але пандемія коронавіруса зробила тото неможливым Бесідує Мария Марціновска головный специялиста до справ орґанізуваня выстав в Округовым Музею в Новым Санчы Дальше цитуваня Можніст переформити міністерияльный проєкт дала шансу продолжыти спільны пляны Спілпрацюючы музеі рішыли запрезентувати выставы в віртуальным просторі вєдно з каталоґом робіт артистів котры нашы інституциі мают в своій колекциі пояснят надале Мария Марціновска До музеів долучыли партнеры в обшыри промоциі проєкту а то Польскій Інститут в Будапешті Мадярскій Інститут Культуры в Варшаві Стоваришыня Стоваришыня Лемків і оба партнерскы міста Початкы спілпрацы Партнерство Нового Санча і Кішкун Галяш тырват од <unk> рока Міста зреализували вельо стріч і імпрез Выміняли ся зкушеностями цитуваня Спілпраца музеів зачала ся в <unk> році заініциювал єй Музей Яноша Тормы в Кішкун Галяш реализуючы в рамках вышеградского Фонду проєкт під на Музеолоґія в практиці оповідат Мария Марціновска Товды стрітили ся в мадярскым місті представникы музеів і університетскых осередків з Мадяр Словациі Польщы і Ческой Республикы Теперішній проєкт є черговом реализацийом тым разом при хоснуваню віртуального простору цитуваня Маме надію што в ліпшым часі дойде тіж до реалізациі заплянуваных выстав Робіт Никыфора в Ґалериі Беркі в Кішкунгаляш і в Польскым Інституті в Будапешті та робіт Віолі Беркі в Музею Никыфора в Креници кінчыт Мария Марціновска Проєкт доступный є на сайті крапка L<unk><unk> Віоля Беркі Віоля Берків вродила ся в Кішкунгаляш выховала ся в земляньскій родині По зачатку Кішунгаляш в Євангелицкой Школы для дівчат послідню середню клясу скінчыла в Ліцею Красных Штук в Будапешті од <unk> до <unk> рока студиювала під опіком професор Ґезифоні в Мадярскій Высшій Артистичній школі З політичных причын была выключена зо студиі в роках <unk> В тым часі была в Кішкунгаляш Великє влияня на єй творчіст мали подорожы з <unk> років ХХ ст по Спознала товды тамтышні творы в монастырях і малых місточках од <unk> рока ілюструвала книжкы Найперше робила русункы тушом пак серіґрафію і мідиориты захопила ся і кераміком Творчіст артисткы характеризує велика кількіст фантазиі вельо робіт творила під велияньом біблійных текстів і історичных подій Видины сут єй однесіня до соспільного жытя Свідомо стилізувала своі роботы в атмосфері наівной штукы Пару тіпів на культурный авґуст Автор допису Петро Медвід Хоц іщы все боюєме з пандемійом і многы культурны подіі сут зрушены або ся роблят в обмедженнім режімі предцілем мож і тепер найти принагоду жебы ся культурно обогати Приносиме Вам пару тіпів на місяц авґуст котры Вам ґарантуют якосний культурный зажыток На сцену вернул Театр Александра Духновича дукляньскій умелецкій Людовый Собор і Штефан Штец Театр Александра Духновича мусіл в марци неочыкувано перервати театральну сезону <unk> О што скорійше зо сцены акторы одышли о то скорійше ся на ню вернули Зачатком авґуста одкрыли вже нову театральну сезону і першый місяц хоснуют на выступліня по нашых селах А де мож в авґусті театр видіти <unk> авґуста ся нашы акторы представлят в селі Дрієніця даколи Шома де одограют успішну комедию з назво Одвох ґенералох в котрій ся представлят облюбленый Йосиф Ткач Василь Русиняк і Євгеній Любезнюк <unk> авґуста у Вышній Ядлові і <unk> авґуста в Полаті наш професийональный театр одограт пєсу під назвом Зістали за дураків Комедия Марка Кропивницкого была театром наперед наштувана в украіньскым ориґіналі Тепер ся зачынят грати в русиньскым перекладі Богатый Млинар Кукса і його сусід Коваль Дранко сут безнадійны в гляданю богатого мужа про своє великє потомство но не знают же жены ся о себе знают постарати самы і поміч од отців ім нияк не треба Зістале за дураків ґарантує файну театральну забаву <unk> авґуста но на наш театр мож іти до Габуры Там ся нашы акторы представлят і з пєсол Фараоны Комедия приносит гуморну і выдарену модельову ситуацию на тему перевернутя сполоченьскых роль кєд єдного красного дня прийде до колгозу віст же там де стояли дотепер жены будут хлопы і наопак Кропивницкого зістали за Дураків театр іщы одоград кінцьом місяця <unk> авґуста в селі Торискы і о ден пізнійше <unk> авґуста Уз Бові Пульс Наш піддукляньскій Юмецкій Людовый Субор по примушеній перерві в сезоні вже мал выступліня в місяці юль В авґусті маєме можливіст видіти пульс два раз <unk> авґуста о <unk> <unk> годині в ольці і <unk> авґуста о тій самій годині в Кружльові В обыдвох селах представит ся ансамбль з проґрамом Навернутя Проґрам Навернутя є твореный і з найгарнійшых і у публикы наюспішнійшых композиций вызначных словацкых і заграничных творців почас цілой істориі того тілеса покля хочете о пульсі дізнати ся што найвеце треба іти як раз на тот проґрам Концерты Штефана Штетця Як бач найпопулярнійший на Словакі інтерпрет русиньской народной співанкы молодшой ґенерациі Штефан Штец выдал кінцьом <unk> року свій другій альбум під назвом Вітер Дує На яры были рыхтуваны концерты Нові співакови перервала пляны пандемія штец выужыват можливост грати в літі на амфітеатрах і так го люди будут годны видіти в рамках штырьох концертів Выступати буде <unk> авґуста на амфітеатрі в Камюнці <unk> авґуста на амфітеатрі в Меджлябірцях <unk> авґуста на амфітеатрі в Гельпі і <unk> авґуста на амфітеатрі у Свиднику Покля хочете знати веце інформациі о подіях котры сме Вам принесли в нашым выбері найдете іх на офіцияльных сайтах і фанпейджах на сіті Фейсбу четвер <unk> серпня авґуста <unk> рока Мышпергачы і Церков в Ріпнику Автор вісти Севериян Косовскій Присутніст Мышпергачів на поді церкви св Параскєвы в Ріпнику є шансом на єй скору модернізацию Подібні як в примірі інчых церкви на Лемковині окремы інституциі якы дбают на охорону тых звірят при нагоді помагают в ремонтах старых сакральных обєктів При помочы середків котры признаны были на рібницку церков буде змодернізуваный предовшыткым Дах святині на чым скорыстают і люде і мышпергачы Охорона з модернізацийом Інвестицию котра має за задачу сохранити три рідкы виды мышпергачів буде реалізувала Реґіональна Дирекция Охороны Середовиска в Ряшові При нагоді буде ведена і ревіталізация грекокатолицкой церкви св Параскєвы а то в такым вымірі жебы сотворити звірятам обставины до зрастаня іх популяциі Роботы будут обнимати ремонт конструкциі даху головной бані і выміну знищеных деревяных части Пак буде положена нова титаново цинкова бляха Будут ведены і направы тых елементів котры переходили головну модернізацию скорше так жебы пристосувати іх до теперішніх вымогів Замонтуваны будут напримір громоодводы Промышпергачів буде проведена адаптация на поді церкви Побудуваны будут специяльны плятформы на котрых будут мочы они сідити та місця через котре звірята вылітуют і влітуют назад на церковный піт Фіналізацию робіт заплянувано на конец марця будучого рока З подібных проєктів скорыстали м ін церкви в Креници ци Ізбах але і інчы на Лемковині котры завдякы присутности мышпергачів могли провести своі основны ремонты Лемківска церков Ріпник то єдно зо сел котре находит ся на Коросняньскій Руси Церков св Параскєвы была побудувана в <unk> році То муруваный храм котрый представлят стиль подля рідкого стрічаний на Лемковині При ній стоі о вельо старша деревяна дзвінниця з дзвоном датуваным на <unk> рік По выселіню Русинів в більшости до Росиі храм был переданый римокатоликам Од <unk> р вписаный є до реґістру памяток В роках <unk> коротко парохом церкви был о Євгений Усткій котрый підпорювал в меджевоєнным періоді Руску Бурсу в Ґорлицях В родині предідучого місцевого парога вродил ся Модест Гумецкій бургомайстер Коросна поета і соспільный діяч Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак