The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ Фубота <unk> серпня авґуста <unk> р В окресі стробків хотят реализувати проєкт Купельна Пут Партиципуют і русиньскы села Автор вісти Петро Медвід В окресі стробків плянуют ліпше схоснувати мінеральны жірідла і взаємно іх перепоіти про розвиток туристичного руху Містным самосправам помічну руку при реализациі проєкту під назвом Купельна путь подал Пряшівскій Самосправный Край Як раз председа Жупы Мілян Маєрскій в пятницю <unk> авґуста <unk> р підписал і з участниками ініциятивы Меморандум о спілпраці Інформувала о тім говоркыня Пряшівского Самосправного Краю Даша Єленьова Ексклюзивний і амбіцийозный проєкт Документ обовязує партнерів активно спілпрацувати при реализациі конкретных задач і активности як і вєдно творити добры услові про розвиток хосенной і ефективной спілпраці Цільом партнерів є розвиток окресу стробків в области туристичного руху конкретно в рамках проєкту Купельной Пути цитуваня Іде о ексклюзивний і барз амбіцийозний проєкт котрый выхоснує мінеральны жірідла в реґіоні про зряджіня лічебно регабітачных центрів і взаємно іх переповід біциґльовыма стежками і місцями про одпочынок Проєкт має дати вклад до розвитку окресу вытворіня новых робочых місц про цілый реґіон як і до злучыня марґіналізуваных ґруп населіня Думка є добра і рішыт веце проблем нараз значыт має нашу підпору по підписі Меморандума жупан Мілян Маєрскій Як председа Пряшівского Самосправного Краю дальше повіл край тому проєкту може конкретно помочы в области освіті будучого персоналу перепоіньом з дуальном освітом як і модернізацийом дреговой інфраструктуры ку задумуваным цілям лічебно мінеральной трасы В проєкті за мілийонів і русиньскы села Партнером будучой спілпрацы є вецеміст них самосправ за котры меморандум підписал предцеда Окресного Уряду в Стропковій Петер Гавран Як Гавран конкретизувал підпис меморандуму з Пряшівскым Самосправным Крайом опередил договор о взаємній спілпраці вецеучастників міцного розвитку котры будут на проєкті Купельной Пути партиципувати конкретно іде о Брусніцю Ґрибів Хоцчу Колбівці Малу Поляну Сташківці токаік Тураны над Ондавов Верехівці Войтівці Вышній Грабовец і місто Стробків Проєкт рахує з вытворіньом <unk> меньшых лічебно регабілітацных центрів ревітализацийом околици істнуючых мінеральных рідел і перепоіньом дальшых атракций реґіону По реализациі наплянованых активностей проєкт має быґенерувати понад <unk> робочых місц Розрахунок проєкту одгадує ся на <unk> мілийонів евро котры хоче окрес стробків якій належыт медже і найменше розвити окресы Пряшівского Самосправного Краю здобыти з підпором державы припадно з операчного Проґраму Словакія Пряшівскій Край вытворил про еврофонды три субреґіоны Свідник і стробків ся доєднали на границях Автор вісти Петро Медвід Становліня границ субреґіонів на новый проґрамовый період <unk> было в пятницю <unk> авґуста <unk> року цільом стрічы представителів окресів і міст Свідных Істробків з веджыньом Уряду Пряшівского Самосправного Краю Як інформувала говоркыня Пряшівского Самосправного Краю Даша і Леньова окрес Свидник буде належати реґіону Шаріш і окрес стробків до реґіону Вишні Земплін Субреґіоны прочерпаня еврофондів Становліня тзв субреґіонів выходит з методикыкы Міністерства Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Републикы котра дават напрямы односно штатуту Рады Партнерства якій є основным про вырішуваня еврофондів і іншых рідел в новым проґрамовым періоді Ґесторами сут высшы територияльны цілкы жупы котры собі становлюют своі субреґіоны або стратеґічно плянуючы реґіоны Пряшівскій Самосправный Край на своій териториі вызначыт три стратеґічно плянуючы реґіоны Спиш Шариш і Вишній Земплін Попрад пряшів гуменне Початок цитуваня Запросили сме представителів окресу Свидник і Стропів бо сме хотіли досягнути границю медже окресами на зачатку консензусом Знаме же в минулости были єдным окресом мают своі перепоіня но на другым боці з історичного погляду належат до інчых ін історичных реґіонів Заключіньом є же окрес Свидник буде в реґіоні Шаріш і з тробків буде належати під Вышні Земплін Повіла ведуча одділіня стратеґічного розвитку і проєктового Ряджыня Уряду Пряшівского Самосправного Краю Мартина Сливкова Стратеґічно плянуючый реґіон Спіш буде мати свій Центер в Попраді Реґіон Шаріш в Пряшові і Вишні Земплін буде одрядженый і з гуменного Субреґіоны Край задефініювал на основі аналізы історично ґеоґрафічных факторів транспортной інфраструктуры локализациі промысловых парків можливостий туристичного руху і дальшых факторів Іх вытворіня бы мало в новым проґрамовым періоді д <unk> помочы зінтенсывнити інтеґрацию когезной політикы до народных політик і інтеґруваных політик розвитку высшого територияльного цілку міст і сел Неділя <unk> серпня авґуста <unk> р Поетеса Лемковины <unk> річницю уродин Меляніі Собин Автор вісти Наталия Малецка Новак Рівно <unk> років тому пришла на світ Меления Собин лемківска поетеса яка вписала ся в пантеон повыселенчой лемківской літературы писала про красу Лемковины спередвыганя про нелегкій поворот на рідну землю та про обставины в якых пришло ім жыти уж зас на своім Мелянія Собин з дому Нецьо вродила ся в селі Бортне <unk> серпня авґуста <unk> р Тома Нецьо і Анастазия з Горбалів утримували ся з ґаздівкы Мелянія мала семох братів і три сестры котры іщы перед <unk> р выеміґрували до США Єй отец в першых днях І світовой войны будучы безпідставні підозреным о шпльонуваня на річ царской Росиі был арештуваный і осадженый в лаґрі в Талергофі По звільніню примусово взяли го до австро угорского войска маючы в памяти як брутальні трактували го в австрийскым обозі при першій нагоді оддал ся в росийску неволю До <unk> р робил як вязненый в земскым маєтку в Катеринославскій ґуберни одкале повело ся му щастливі вернути до Бортного В <unk> р на світ пришла мелянія наймолодша з діти од найменшого пропадала за чытаньом В родинній хыжы в дост великій бібліотеці находили ся розмаіты творы Мелянія особливі любила творчіст Лесі Украінкы в шкільных роках была частым гостьом сельской чытальні ім Михала Качковского Хотіла ся вчыти але родичів не было стати послати єй на дальшу науку в середній школі зато остала в селі помагати при ґаздівці Фурт была цікава світа і чытала што лем могла В <unk> році вышла замуж за Александра Собина З Бортного котрий так само был членом місцевой молодой інтеліґенциі Перед войном вчыл ся в ґорлицкій ґімназиі мусіл вернути на ґаздівку зато што його отец гамер в Талергофі аматір нарадила сой сама Молоде супружество Мелянія і Александер замешкали в його хыжы называній Собынівком Была то перша хыжа в Бортным од страны Ропиці В часі ІІ світовой войны двох старшых братів Меляніі Ярослава і Андрия вывезли на примусовы роботы до Австриі так як скорше Відця в околиці і Ґрацу В <unk> році вернули до Бортного В <unk> р Част жытелів під влияньом пропаґанды выіхала на радяньску Украіну Рік пізнійше цілу решту села выселили в рамках Акциі Вісла Через Свіржову Дошницю і Змигород Мелянію і Александра довели на стацию в Яслі одкале першым транспортом по пару тыжнях трафили до Бранєва в пілночній части Польщы Другій транспорт з дальшом частю села трафил на Нижній Шлеск Супружество Собинів замешкало в селі Войніты по двох роках в Тольківци в знищеным по німецкым Дому без выглядів дверів і підлогы В <unk> році коли явила ся можніст повороту на Лемковину собынове як першы вернули до порожнього Бортного іх хыжа перетырвала хоц ґуралі зробили сигын о в Чарню Протягом дальшых місяців вертали дальшы родины Собынівка стала ся локальным культурным центром сходили ся гын місцевы і приіздны жебы бесідувати про минуле про тото што пишут в ґазетах про будуче Мелянія кореспондувала з украіньскыма і польскыма поетами лемківскыма інтелектуалістами і культурныма діячами пренумерувала ґазеты купувала книжкы пресу і писала вершы Єй поезия зосереджала ся на особистых пережытях Описувала выселіня тугу за вітчызном а тіж нову повыселенчу реальніст близка єй была реліґійна тема По роках доцінили єй як поетесу В симдесятых роках ХХ ст пару творів было печатаных в украіньскым тыжденнику Наше слово Од вісемдесятых років творчіст Собин вказувана была в незалежных лемківскых періодиках Голос Ватры ґазета выдавана з нагоды Лемківской Ватры од <unk> рока а пак в часописі Стоваришыня Лемків Бесіда Стишкы Мелені і Собын находят ся тіж в антолоґіях Мамко куп мі книжку Лемкові Пішол і цито Лемтуга Ци Надія В <unk> році стараньом єй брата Максима вышла обшырна книжка під бортняньскым небом будуча полным представліньом творчости поетесы Меленія Собен вмерла по тяжкій хвороті <unk> лютого фебруара <unk> р вєдно з мужом похованы сут на парохіяльным цмонтери в Бортным В понедільок <unk> серпня авґуста <unk> рына Йозефа Мілослава Гурбана про єпископа Ґойдича автор вісти Петро Медвідь Председан Народной Рады Словацкой Републикы Борис Коляр в понедільок <unk> авґуста <unk> р інформувал о лавреатах ціны Йозефа Мілослава Гурбана Ін мемориям буде оціненый і русиньскій грекокатолицкій єпископ блаженый Павел Петро Ґойдич Председа парляменту буде оцініня уділювати у віторок <unk> септембра коли є на Словакі державне свято Ден Конституциі Словацкой Републикы Заґойдіча прийде ціну перевзяти владыка Йоан Бабяк архієпископ пряшівскій і митрополіта Словакі Сатисфакция церквам Коляр на прес конференциі повіл же ціну буде передавати людям котры в своім жывоті зробили много Прословаків і гражданів В припаді Ґойдича за його словами іде і о сатисфакцию церквам котры в <unk> і <unk> роках зажыли перзекуцию цитуваня Є то і особний голод особі котра в такых тяжкых часах проявила невероятну особну храбост і не зломили го ани нелюдскы услові Повіл предцеда словацкого парляменту Грекокатолицка церков собі тот рік припоминат <unk> років од мученицкой смерти єпископа в місяці маі того року му была одкрыта памятна табля на вязниці в Леопольдові в котрій і умер На одкрытю табли так само брал участ і предцеда парляменту Медж лавреатами є іщы вызначный словацкій лікар Владимір Крычемрі а особности баршановой революциі <unk> р Мілян Княжко і Ян Буднай ін мемориям дістане оцініня вєдно з Ґойдичом і рабін Роні Кон Ціна Йозефа Мілослава Гурбана Уділіньом Державной ціны Йозефа Мілослава Гурбана оцінює Прецедат Народной Рады Словацкой Республикы особу або колектів за вынятково вызначны заслугы результаты роботы або діяня в области леґіслятивы права розвитку демокрациі або конститучности в Словацкій Републіці або в гуманітарній области Ціна ся уділює <unk> септембра хоц предцеда парляменту може становити і інший ден а оціненый дістават честный тіту Носитель Державной ціны Йозефа Мілослава Гурбана Председа Парляменту вырішує о уділіню на основі пропозициі конституциноправного Выбору Народной Рады Словацкой Республикы но може єй уділити і без пропозициі Пропозициі можут давати парляментному выбору фізичні і юридичны особы до <unk> мая каждий рік Віторок <unk> вересня септембра <unk> р Будова резервуару конты місцева має коштувати мілиярд злотых Автор вісти Наталия Малецка Новак Мілиярд золотых буде коштувало побудуваня водного резервуару конте Мыстола в долині Вислокы Інвестиция має уж забезпечены перше <unk> мілийонів золотых на зрыхтуваня документацийных робіт Гармоґрам робіт звязаных зрыхтуваньом інвестициі представила в місцовій Малґожата Вайда Директорка Реґіонального Заряду Польской Воды в Ряшові Найважнійше з них значыт середовискове рішыня має быти готове до <unk> рока Дальшы будут урбаністичны пляны та пляны будовы самого резервуару вєдно з выкупом ділянок на звамі років <unk> повинны ся зачати будовляны роботы на обшыри коло <unk> гектарів котры найдут ся під водом Будова тырвала буде до <unk> р Переселіня жытелів на новы терены зрыхтуваны на зорґанізуваня нового села Мисцова тыкати будут <unk> осіб з <unk> ґаздівок Новы пляны просторового заґаздуваня котры опрацуют будут обнимати індивідуальны потребы переселеных жытелів і комунальны інвестициі цитуваня Нове село буде будуване в пілнічній части місцевой выже дорогы котра буде ішла выже резервуару тота дорога буде вела в страну Полян і гын тіж будут орґанізуваны будовляны обшыри Бесідує Казімір Міскович війт ґміны Крампна Маґужата Вайда заповіла што будут ся часто комунікувати з властителями нерухомости жебы набіжучо розвязувати вшелеякы вонтпливости ґарантує што жытелі місцевой будут мати найменше два рокы жебы перенести ся в інче місце Переселяны мешканці будут мочы м ін достати грошы за забудуваня а за землю замінник в місци якє выберут до того вызначено уж терены близко проєктуваного резервуару Резервуар конты Мисцила має забезпечыти воду допитя для жытелів ясельского повіту має тіж хоронити перед заливами Обємніст резервуару вынесе <unk> мілийонів кубыків Самоуряд Крампной хоче записати в плянах будовы жебы окрем реценциі воды до питя для <unk> ґмін резервуар полнил тіж рекреацийну ролю Інвестиция має быти зреалізувана найпізнійше до <unk> р В Меджелябірцях обыдві школы з навчаньом русиньского языка Автор вісти Петро Медвід Од Нового школьного року <unk> прибыли на Словакі дві школы котры мают офіцияльный статус Основна школа з навчаньом русиньского языка іде о Основну школу на Коменьского Улиці і Основну школу на Духновичовій Улиці в Мерилябірцях Владимір Противняк председа місной орґанізациі русиньской Оброды на славеньску в Медлябірцях то проаґентуру Т означыл за історичный момент обидві основны школы котры в місті сут будут такым способом мати русиньскій язык в рамках рядного навчального процесу як предмет цитуваня Дотепер ся на місных школах русиньскій язык учыл лем у формі кружку што ся од нового школьского року принципіяльно мінит повіл противняк Владимір Противняк інформувал нашу редакцию в основній школі на Коміньского Улиці будут мати од нового школьского року русиньскій язык першоклясници і другокласниці на основній школі на Духновичовій улиці ся затля русиньскій язык будут учыти лем в першій клясі Покля є школа евідувана як школа з навчаньом русиньского языка першоклясници мают <unk> годину предмету за тыжден в другій клясі ся дотация на предмет піднимат на дві годины тыжденно Подля противняка є запроваджыня русиньского языка до рядного навчального процесу результатом сполочной активности самосправы значыт міста котрый є заряджувательом основных школ директорів обыдвох місткых школ і місной орґанізациі русиньской Обороды на Словеньску в Меджелабірцях <unk> вересня септембра <unk> р Стоваришыня Лемків в Обороні Лемківского Языка Автор вісти Севериян Косовскій <unk> вересня септембра <unk> р на сайті Стоваришыня Лемків явил ся комунікат зо становиском той орґанізациі односячой ся до заявы Всеукраіньского Товариства Лемківщына котре заперечыло істнуваня лемківского языка Члены Стоваришыня Лемків выразили свій непокій в звязку з реченом заявом яка явила ся на сайті Товариства <unk> серпня авґуста <unk> р Припомнийме што в заяві ґу котрій дало одповід Стоваришыня Лемків Товариство Лемківщына котре діє на Украіні написало же ніт лемківского языка а Лемкы то частина украіньского народу Заява товариства то одповід на зложену до Президента Украіны петицию жебы вызнати лемківскій як язык на державным рівни Украіны і надати му особливый статус в розумліню украіньскых законів Особу котра подала петицию товариство назвало провокатором а саму ініциятиву окрислили як ганебну Товариство Лемківщына зажадало жебы петиция была знята В інчым припаді власти той орґанізациі застерегли собі право до повідомліня одповідніх служб цитуваня Наше стоваришыня согласно выражат спротив в однесіню до антилемківской і антидемократичной поставы Товариства Лемківщыны на Украіні Зазначаме што незалежно од нацийональных поглядів і од інтенций внескодавці каждий чловек має право до свободы думаня слова і власных переконань бо тото вшытко єст основом демократычного світа чытаме в комунікаті Стоваришыня Лемків При кінци свого комунікату Стоваришыня Лемків выразило надію што власти Товариства Лемківщына змінят свій підхід до цитуваня найціннійшой перлины каждого Лемка рідного языка Конец цитуваня Текст комунікату Стоваришыня Лемків был напечатаний тіж в тлумачыню на польскій язык Т <unk> вересня септембра <unk> р добило серце Ольгы Прокоп Автор вісти Петро Медвід <unk> септембра <unk> р в ночі в віці <unk> років добыло серце Ольгы Прокоп вызначной культурнообсественной діятелькы серед Русинів Підкарпатя але і цілой Карпатской Руси Ольгу Прокоп мож было знати на прикладі з ґрупы Трі о Червена Ружа Так само вела дітячый ансамбль Бабчына Співаночка співала і в ансамблі чына Дівка была знаменито орґанізаторком культурных подій Ольга Прокоп народила ся <unk> септембра <unk> р в селі Крива недалеко Хусту до родины Кірила Прокопа русиньского діятеля і політика котрий был і в депутациі яка пришла за президентом Томашом Ґаріком Масаріком зо жадостьо о приєднаня русиньскых територий до складу Чехословакіі Кіріл Прокоп был одсудженый в другым мармарошско сіґецкым процесі в котрым судили православных Русинів Почас першой Чехословацкой Републикы был членом Чехословацкого парляменту по анексі Підкарпатской Руси Совітскым Союзом был зново судженый і арештуваный і вдяка тому Ольга Прокоп пережыла тяжкє дітинство коли зістала родина лем з мамом і не мали право мати власны обыстя Но тоты складны часы єй не зломили Ольга Прокоп была професийональном культурном і долгорічном общественном діятельком роками учыла і русиньскій язык а культуру в русиньскых недільных школах на Підкарпатю котры орґанізувал русиньскій меценат з Канады Штефан Чема Прямо діяла або спілпрацувала в многых музичных тілесах акцентувала не лем артистичны но і патріотичны а выховлюючы аспекты у своій творчости <unk> мая <unk> р почас IV Бієнале Лемківской Русиньской Культуры в Крениці была выголошена за лавреатку преміі ім Василя Турока Гетеша котру передават Світова Рада Русинів Як товды інформувал председа Світовой Рады Штефен Лавинец оцінена была за досягнены вызначны результаты при розвитку популяризациі і презентациі русиньской культуры во вшыткых єй аспектах Ольга Прокоп жыла в Чына Дієві Вічня і Памят В пятниця <unk> вересня септембра <unk> р Владыка Ніл Єм прихыльником мукачівской традициі Автор вісти Петро Медвід <unk> септембра <unk> р было на порталі Реліґійной інформацийной службы Украіны публикуване перше інтервю з новым Апостольскым адміністратором мукачівской грекокатолицкой єпархіі владыком Нілом Лущаком В інтервю котре вышло під назвом Хочеме завершыти розпочати справы владыкы Міляна і котре робил Александер Гаврош одкрыла ся і тема о якій ся долгій час бесідує а одкрывают єй проукраіньскы кругы і внутрі церкви Іде о істнуваня окремой русиньской єпархіі на териториі Украіны Украіньска грекокатолицка церков вже пару раз за остатніх тридцет років намагала ся вырішыти справу окремой мукачівской єпархіі котра є в римі записана як церков свого права русиньской традициі значыт є незалежном церковном структуром од Кыєва арґументуючы же в єдній державі не можут быти дві ріжны грекокатолицкы церкви Дотепер Римы єднако як і мукачівскы єпископы не припущали жебы мукачівску єпархію приєднати до складу украіньской грекокатолицкой церкви церкви інчой традициі О тім яка буде доля мукачівской єпархіі ся зачало говорити знова по смерт мукачівского єпархы владыкы Міляна Шашіка Габрош в інтервю споминат же ся точыт дискусия о можливым цитуваня Соєдиню мукачівской єпархіі з украіньском Грекокатолицком Церквов і споминат же Римокатоликы ся вже соєдинили і вытворили єдну структуру на Украіні Владыка ніж ся в інтервю приголосил ку тому же є прихыльником мукачівской традициі Чым дал сиґнал же із приєднаньом Мукачова до украіньской грекокатолицкой церкви не є согласний цитуваня то непростий вопрос многых занепокоює Владыка Мілян все боронил мукачівску традицию така є позиция і апостольского престола я так само прихыльником той лініі То была наша одкрыта позиция повіл у інтервю новий апостольскій адміністратор Владикань Гущак был помічным єпископом мукачівской грекокатолицкой єпархіі од новембра <unk> р коли был выменуваный папом римскым Бенедиктом <unk> Єпископскє рукоположыня принял в януарі <unk> року За апостольского адміністратора єпархіі был выменуваный папом римскым франциском <unk> юлия <unk> р в ден похорону мукачівского єпархы Міляна Шашіка котрий наглі вмер <unk> юлия Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм Дякую за увагу Наталия Малецка Новак