The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю Лем Ф неділя <unk> вересня септембра <unk> р Богдан Ґамбаль посмертно оціненый нагородом імен Никыфора Автор вісти Севериян Косовскій Вчас Сковой Лемківской Ватры на Чужыні была традицийно вручена нагорода імени Никыфора Епифана Дровняка Тогорічне оцініня было посмертно признане покійному Богданови Ґамбальови Капітула Стоваришыня Лемків передала статую на рукы теперішньой ведучой Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Наталиі Малецкой Новак За труд жытя Богдан Ґамбаль был посмертно одзначеный Нагородом імени Никофора за труд жытя одданый для лемківской культуры Перше слово вступу про особу лавреата його неоцінены досягніня в обшыри соспільных культуровых і політичных справ карпатскых Русинів выголосила др габ Олена Дуць Файфер Спомнула початкы спільной діяльности навязала до того што блаженой памяти Богдан Ґамбаль был чловеком якій все смотрил цілістю на русиньскій нарід як мало хто цінил си вагу спільноты вшыткых Карпатскых Русинів не ограничаючы ся лем до Лемковины Дуць Файфер спомнула на найважнійшы осягніня покійного лавреата Бесідувала про труд звязаный з одзысканьом довоєнного маєтку Руской Бурсы в Ґорлицях і реактивуваня на основі первістного статуту Стоваришыня Руска Бурса В своім слові спомнула на піонерскій проєкт Ботана Ґамбаля Перше лемківскє радийо Лем фм Заступчыня Ведучого Стоваришыня Лемків спомнула і на інчы осягніня Пояснила што Богдан был особом яка знала собі доберати люди до спілпрацы та єднати іх коли была ґу тому потреба Додала што Покійний уж в своім дозрілым жытю выховал си ґрупу молодых лемківскых інтеліґентів якы не тост же мают професийне знаня лемківского языка істориі і культуры так тепер продолжуют діло сотворене його руками Руску Бурсу і радийо з інформацийным портальом Покійный был особом яка знала што єдном з найціннійшых річы про котру треба дбати Лемкам є як раз бесідуване і писане лемківскє слово Олена Дуць Файфер припомнула што Богдан Ґамбаль дбал на тото жебы лемківска меншына в Польщы мала як найміцнійшу позицию серед польскых урядів Фурт старал ся жебы Лемкы росли в політичну силу Был єдным з головных покровителів ідеі лемківского інституту котра подля слів Дуць Файфер повинна быти розвивана Нагорода ім Нікыфора Цитуваня Думам же адресатом гевской Нагороды є очывидно Богдан але місце той статуі єст там де він си го найбарже полюбил в Стоваришыню Руска Бурса в Ґорлицях оголосил ведучый Стоваришыня Лемків Андрий Копча Статую передал <unk> вересня септембра <unk> р теперішній Ведучій Стоваришыня Руска Бурса Наталиі Малецкій Новак В своім выступліню Наталия Малецка Новак спомнула што на жаль Покійный не был доціняний самыма Лемками так само Стоваришыньом Лемків Додала што в остатнім часі дорогы обох лемківскых орґанізаций часто ся розходили коли як раз Богдан Ґамбаль творил візиі спільной політикы і діяльности Малецка Новак выразила надію што гевсе оцініня буде нагодом до получыня сил обох стоваришынь котры мают подібны статутовы ціли Памят на Богдана Ґамбаля была выражена на конец минутом тишы Копча спомнул што Покійный был єдным з основателів в <unk> р Стоваришыня Лемків Никыфор то нагорода котра шторік є признавана особі яка свойом діяльністю внесла цінніст в пошырюваня розвиток і плеканя лемківской культуры Дотепер лавреатами нагороды сут м ін Павел Стефановскій Петро Трохановскій Ярослав Трохановскій Теодор Ґоч Адам Барна Ярослав Горощак Олена Дуць Файфер Андрий Копча Мария Стефранка Трохановска ци Посмертно Михал Романяк Богдан Ґамбаль Богдан Ґамбаль вродил ся <unk> лютого фебруара <unk> р в Польковицях на Нижнім Шлеску де в <unk> році нашли ся його родиче выселены з Чарной і Одырного на Лемковині По завершыню основной едукациі студиювал в Кракові пак остал ся як раз гын одкале мал ближе на рідны карпатскы землі Лавреат был ініциятором реактивуваня на основі давного статуту Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях был пак долголітнім і вельократным ведучым орґанізациі Основал в <unk> році перше лемківскє радийо Лем фм занял ся ідейом лемківского Інституту Был вызначным лемківскым політиком і діячом мал вельо візийонерскых плянів будувала радше одраджал єдніст серед вшыткых Карпатскых Русинів окрем облюбленой Лемковины залюбил ся в Пряшівскій Руси в єй істориі і людях Вмер по куртій хвороті <unk> липця юлия <unk> р в Кракові Більше з богатой біоґрафіі Богдана Ґамбаля чытайте в нашій архівальній статіі Кушыцка єпархія має вікарів про Мадярів Русинів і Украінців Автор вісти Петро Медвід В суботу <unk> септембра <unk> р в предвечур одпусту в грекокатолицкым Катедральным Соборі Рождества пресвятой Богородиці были призначены двоми новы синке єпископскы вікарі Подчас малого входу приняли од владыкы Кирила Василя адміністратора кошыцкой грекокатолицкой єпархіі золоты кресты з окрасіньом як знакы свого уряду Кошыцка єпархія має од суботы вікария про мадярскых віруючых і вікария про русиньскых і украіньскых віруючых Інформувал о тім Пресовый Центр Кошыцкой єпархіі Вікарійом про Мадярів стал Войтех Богач котрый є є є є є єй духовным адміністратором мадярскых віруючых в Кошыцях За вікария прорусиньскых і украіньскых віруючых єпархіі был призначеный єромонах Касиян Каміль Дрозд котрый є адміністратором парохіі Гельманівці і актуарьом єпархіяльного уряду Цитуваня Кошыцка єпархія і головной Центер місто Кошыці в остатніх роках стає цільом міґрациі многых молодых люде Кєд же Кошыці понукают достаток робочых і економічных принагод кошыцкым грекокатолицкым єпископам залежыт жебы і тоты ґрупы віруючых мали постарано о основны духовны потребы в остатніх роках ся зінтензивінує дужпастирскій інтерес о помадярскы і порусиньскы бесідуючых грекокатоликів Окремий дужпастирскій інтерес выжадуют і великы ґрупы поукраіньскы бесідуючых вірных візантийского обряду котры приходят за роботом або студиювати на выходну Словакію Інформувал Пресовый Центр Кошыцкой Єпархіі Єромонах Касиян Каміль Дрозд котрый стал вікарийом про Русинів і про Украінців має русиньскє походжыня і єст Меджілябориц Штудивал на Грекокатолицкій Богословскій Факульті Пряшівской Університи в Пряшові пак одышол докінчыти Теолоґічны студиі на Восточну колеґію в німецкім Айхштеті Рукоположений на священника был у <unk> році в <unk> р принял монашескій постриг з рук кошыцкого єпархы Міляна Галтура Понед <unk> вересня септембра <unk> р Детектор лжы Перенесена премєра уж в пятницю Автор допису Петро Медвід Русиньскій Театр Александра Духновича рыхтувал на зачаток апріля <unk> р премєру пєсы сучасного росийского автора Василия Сиґарєва під назвом Детектор лжы На жаль по приятю рестрикций повязаных з пандемійом была премєра перенесена на нову дату Пєса котру режійно приготовил в нашым театрі вже знаний режысер Святозар Спрушаньскій якій продухновича векшыном робит пєсы росийскых акторів буде мати на конец примєру в пятницю <unk> септембра Детектор лжы Повісти собі же о малженьстві знате вшытко досправды то так є або може о малженьстві не знаме абсолютно нич і манженьство може быти єдна велика не знама А при тым прекрасна комедия Находиме ся у обыварці єдного клясичного панелякового квартелю Пані Надежда не знат найти одповід на вопрос де мій муж Борис скрыл выплату І так собі на поміч закличе домів гіпнотізера Має пояснити справы котры сут на першый погляд банальны а пізнійше і фатальны бо уже по хвилі найде ся медже небом і земльом ліпше повіджено посеред таємницрічного малиньского односіня Так хто бы ся сперал покушіню спознати істинну правду і скрыти світы свого ціложывотного партнера нихто і товды ся іщы лем почнут діла Минулост шокує нашых героів метат іх до неочыкуваных ситуаций но публика ся барз файні бавит Та ці то в жывоті аж така перемога дізнати ся о нашых близкых досправды вшытко тверду правду як скінчыт тота сеанса несподіванок Подарит ся загасити тот ґротисковий пожар мандженьскых боротб буде годен в многым простодушний гіпнотізер втечы із пазурів мандженьского абсурду Так лож як і туга розкрыти правду єдно і другє може быти про нас солодком наркотіком котре ся за секунду змінит на смертну отрову Успішні комедиі зо сучасности домінуют брилянтны акторскы выконаня протаґоністів русиньского театру сут поставлены на текстовій і ситуачній перемінливости набавліню ся на динаміці акторской кооперациі іскрывости словных несподіванок Значыт театральный вечур полний доброй забавы усміху котрий вам з часу на час замерзне на роті сміху і радостного обчутя ся може зачати Василий Сиґарєф Василий Сиґарєв роджений в <unk> р є сучасный росийскій фільмовий режысер сценариста і драматурґ є лавреатом преміі <unk>r<unk>etum <unk>rur<unk> і <unk>rt<unk>a<unk> Пєсу котра тепер буде мати премєру і в русиньскым театрі в Пряшові написал о <unk> році і ориґінальна назва є Продают ся ді <unk> ЛЕС Обізрій цілу серию літніх семінарів з карпаторусиністикы в сервісі автор допису Наталия Малецка Новак З огляду на особливу ситуацию котра утримує ся на цілым світі од яры того рока множество інституций змушене было одкликати плянуваны ініциятивы або зреалізувати іх в інчій формі Протягом літа Карпаторусин Рісерв Центер орґанізувал онляй новы семінары для заінтересуваных русиньском історийом языком і культуром Серия доповіди доступна є в сервісіn Шіст полных семінарів найвызначнійшых науковців в Пілночній Америкы можут слухати в свобідным моменті лекциі доступны сут безплатно в сервісі Участ в семінарах протягом літа вымагала скоршой реґістрациі тепер маме іх на вытягніня рукы Доповіди поділены сут на дві темовы ґрупы Перша тыкат великых персон американьскых карпатскых Русинів а друга того што значыт быти Карпаторусином в Америці Першый сериі то выклад проф Павла Роберта Маґочія про Григория Жатковича науковец з Університету в Торонто представил нову біоґрафію вызначного політика якій был першым ґубернатором Підкарпатской Руси Лектором другого семінара є др Никола Скупеньскій з Академіі Воєнноповітряных Сил ЗША Оповіл він про Емілия Кубека грекокатолицкого священника писателя автора церковнославяньско мадярско русийско німецкого словника Николяс Купеньскій од пару років веде проєкт привертаючый памят о великым Русині называный Те Еміл Кубек Проєкт Третьом персоном о котрій мож ся дознати вельо нового є Мама Енді Варголя Юлия Прелекцию веде професор Елейн Русинко з Університету Марилянда в Бальтімор В доповіди не бракує і тем звязаных з самым мастером попарту Дальша доповід і Бесіда тыкат тлумачыня др Патрициі Кравчык на аґлицкій язык книжкы з русиньскыма приповідками під наголовко <unk> краіні в котрій были опубликуваны приповідкы вызначного русиньского фолькы Михала Гіряка Адаптацию до сучасного русиньского языка зробил Штефан Сухій медже інчыма лавреат преміі Александра Духновича за русиньску літературу а авторком ілюстраций єст Анна Ґайова Малярка <unk> семінар посвяченый был темі што тыкала того як то є выховувати ся як Карпаторусин в Америці Дискутували Майкель Больц і Петайо Больц Джоб Мария Сільвестрі та Бетанія Сромскій а бесіду модерувал др Никола Скупеньскій Послідній семінар вюл др Богдан Горбаль з Нюйоркской Публичной бібліотекы якій є куратором славяньскых і східньоевропейскых колекций бібліотекы підповідат він медже інчыма де мож найти русиньскє місця в самым Ню Йорку Реалізация вшыткых семінарів можлива была завдякы підпорі і спілпрацы Якарусиna<unk>erNo<unk> На каналі <unk>enera<unk>nе само найти інчы іх реалізациі а то документальны фільмы про історию Русинів перемінены през Талергоф аж і слезы не старчыли та Воскресені є народа Середам <unk> вересня септембра <unk> р Церков в Рыхвалді з модерным протиогньовым системом Автор вісти Севериян Косовскій В памятковій грекокатолицкій церкви Покровы Пресвятой Богородиці в Рихвалді закінчыл ся монтаж протиогньового систему флоґ Был то другій етап інвестициі котра має хоронити храм якій є вписаний на список світовой спадковины ЮНЕСКО Другій етап был можливый завдякы высокій фінансовій підпорі і спілпрацы ґміны Санкова з місцевом парохійом Просто спокій Про власти ґміны і парохіян рихвалтского храму завершыня проєкту звязаного з монтажом систему значыт просто спокій і безпеку іх памяткового храму Хоц інвестиция коштувала близко <unk> тис зл то была необхідна жебы хоронити тоту єдну з ціннійшых церкви на Лемковині Роботы повязаны з системом ф поділены были на два етапы першым замонтувана была ціла протиогньова інсталяция з окаблюваньом В другым был поміщеный резервуар воды з помповньом Потрібны грошы здобыли од Повітового Староства в Ґорлицях та од Міністерства Культуры і Нацийональной Спадковины котре передало на другій етап інвестициі близко половину грошы Дофінансуваня было <unk> тис зл Полный монтаж протиогньового систему занял два рокы Фіналізация прошла аж тепер Систем хоронит перед загорожыньом огня од середины храму але тіж перед зовнішніма факторами такыма як перуны або підпаліня Коли сенсоры выкрыют дашто неправильне інформация іде одраз до дежурного в повітовій коменді протиогньовой стражы Подібный систем замонтували уж в церкви св Якова в Поворознику котра так само находит ся на списку світовой спадковины ЮНЕСКО Два інчы лемківскы храмы котры ся на тым списку находят а сут на обшыри ґорлицкого повіту то церкви в Крятони і Брунарах Послідня з лемківскых церкви Юнеско находит ся в турьньску східня Лемковина На тот момент неє в них систему флоґ а тот постеріганый є за найбарже успішный в гашыню огня Проблемом сут грошы кошт монтажу систему то близко пі <unk> мілийона золотых Рыхвалдска церков Грекокатолицка церков Покровы Пресвятой Богородиці в Рыхвалді была поставлена в <unk> році Храм через рокы был парократно модернізуваный а остатній ремонт был в вісемдесятых роках ХХ ст На стінах находит ся розпис з <unk> р В середині бароковый іконостас ХХ ства бічны іконостасы В <unk> році рихаловска церков была зачыслена до списку ЮНЕСКО як єден з пятьох русиньскых храмів на Лемковині Подля статистик меншыны можут чути ся безпечнійше Автор вісти Наталия Малецка Новак Заступця Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі Блажей Побожый поінформувал на засіданю соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын што чысло злочынів з ненависти в однесіню рік до рока ся зменшат В <unk> році зачатоль <unk> поступуваня в того рода справах а в <unk> Поінформувал о тым побожый вчас засіданя соймовой комісиі якє проходило в минулый понедільок <unk> вересня септембра <unk> р Представил інформацию Інвезі про інциденты захованя або подіі спричыняны ненавистю або браком толеранциі взглядом або при участи нацийональных і етнічных меншын в Польщы в роках <unk> Вчас засіданя запрезентувал м ін даны тыкаючы порушынь права з ненависти Ґенеральні меншы але на обшыри малопольского ци підкарпатского ґарнізонів більше Віцеміністер пояснил што МВСєдно з головном Комендом Поліциі веде моніторінґ порушынь права якы мотивуваны сут упереджынями Каждого місяця в поліциі рыхтуваны сут одповідні рапорты што до злочынів з ненависти котры пересыланы дальше до міністерства дополняны сут даныма про засуджены справы Згідні з інформацийом ресорту в <unk> році заініциювано <unk> поступуваня з ненависти а в <unk> Зменшыня видно в більшости ґарнізонів в Польщы найвеце порушынь права занотувано в самій столици пак на обшыри шлезского і нижньошлезского ґарнізонів Ґарнізоны поліциі од <unk> до <unk> рока занотували збільшыня ся чысла злочынів з ненависти то малопольскій з <unk> до <unk> підкарпатскій з <unk> до <unk> поморскій західньопоморскій та верміньско мазурскій Найвеце злочынів взглядом Украінців В рапорті Мнутрішніх Справ і Адміністрациі выокремили поєдны злочыны тіж з увагы на характер подіі <unk> порушынь права вязало ся з нацийональным і етнічным походжыньом Праві в каждым примірі чысло злочынів зменшыло ся в періоді од <unk> до <unk> рока Найбільше было взглядом Украінців <unk> в <unk> і <unk> в <unk> р Та взглядом Жыдів одповідно <unk> і <unk> Збільшыня прошло в примірі злучынів з ненависти звязаных з віро і сповіданьом з <unk> в <unk> до <unk> в <unk> р Найвеце того рода порушынь права прошло взглядом католиків <unk> в <unk> і <unk> в <unk> році а тіж взглядом мусульманів гев єднак чысло впало З <unk> в <unk> до <unk> в <unk> році Згідні з реґістром звекшыло ся тіж чысло злочынів з увагы на сексуальну орієнтацию або ґендерну ідентичніст Штоденне жытя на давній Лемковині дармовы варштаты Автор вісти Наталия Малецка Новак Видит ся што не єст аж таком таємницьом тото одкале є яйце або тото же молоко то знаку з інчого джерела як картон в латы ся бере Але чом олій ся бє ани вытискат і што має до того таран а на кілько способів мож молотити зерно І ци о пляцок тото саме што о пляцок Кєд знате одповід на вшыткы звіданя то варштаты не для Вас хоц в часі іх тырваня дознате ся о вельо веце Заран <unk> вересня септембра <unk> р в Лемківскій Едукацийній Загороді в Ґладышові стартуют дармовы варштаты предовшыткым для діти і молодежы цитуваня Кєд іде о молоді што тота границя віку не єст до кінця окрислена як ся хтоси чує молодо то значыт же є молодіж жартує Ваня Дзюбина властитель Едукацийной Загороды в Ґладишові головный інструктор варштатів Музей не до обзераня а до практикуваня вшыткого Дальше цитуваня На варштатах буде мож познати дакус інформаций з культуры і істориі Лемковины а практичны занятя звязаны будут з зерном млинарством кус зробліньом олію ниток з лену зробиме тіж даку жытю або ґонт з дерева ци забавку бо діти дома давно не лем мусіли помагати але тіж ся кус і бавили вычыслят темы варштатівуваня Любина Кєд будут дохочы то буде мож тіж в практиці провірити як то было варити наш паргеті і буде мож зрыхтувати штости до ідла Лемківска едукацийна Загорода в Ґладишові выникнула перед близко семома роками є реконструкцийом традицийной лемківской забудовы складат ся з типовой хыжы в котрій найдеме част домешканя і тоту ґаздівску Двох шпіхлірів ориґінальных вітровых млинів єй студня з журавлом і кєрат В поміщынях найдеме давны ґратя і нарядя котры хоснуваны сут вчас презентациі і варштатів Властителі Хованьо і Данута Дзюбины то емеритуваны учытелі якы самы будучы Лемками мают великє знаня про лемківску історию і традициі реґіону охочо ділят ся ним з заінтересуваныма Буде мож запрезентувати ся і в радию Цитуваня На конец варштатів плянуєме оголосити конкурс на оповіданя Мій Ден в Лемківскій Загороді заохочує Йованя Дюбина Найбарже інтересуюче оповіданя буде пак запрезентуване на антені радия Лем фм даче цитуваня Задумали сме то так жебы діти списали своі вражыня одраз по варштатах того самого дня Коли найвеце памятают а оціниме іх аж як пройдут вшыткы варштаты Разом плянуєме приняти коло <unk> діти Дополнює властитель загороды Кєд дахто буде хотіл написати дома і дослати пізнійше то тіж буде така можніст цитуваня До варштатів не треба ся нияк рыхтувати вшытко забезпечаме на місци треба лем мати отверту голову і вельо позерати запрашат Аня Дзюбина Реализация варштатів можлива є завдякы фінансовій підпорі Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі цитуваня Рік тому внесок о варштаты до Міністерства помагал нам писати блаженой памяти Богдан Ґамбаль і в даякій мірі то йому його памяти хтіли сме іх посвятити Як єм ся остатньо здогадал то вказало ся же знали сме ся аж <unk> років додає Інчы атракциі Лемківска едукацийна Зогорода находит ся в самым серци Ґладышова близко ліса лук отвертых просторів з горами на горизонті Вірні одтворены будинкы і выпосажыня творят неповторний климат котрый спричынят што мож ся досправды почути як в давній бабині і дідовій хыжы Околиця служыт пішій ци роверовій туристиці а зимом іжджыню на лыжах В сусідстві є множество атракций і памяток істориі як приміровы церкви і костелы зо шляку деревяной архітектуры цмонтері з І світовой войны туристичны пути Маґурскій Нацийональный Парк резервуар в Клемківці ци курорт з мінеральныма водами в Высовій Весит дрібниц про варштатый контакт до орґанізаторів найдете на офіцийным сайті Дюбенівкы або на фанпейджы на Ґамбо Кнесці Четвер <unk> вересня септембра <unk> р <unk> років солідарности дорога до спертя меншыновых прав в демократичній Польщы Автор допису з істориі Севериян Косовскій <unk> вересня септембра <unk> р мынят рівно <unk> років од покликаня незалежного Самосправного Професийного Звязку Солідарніст дальше НП Солідарні <unk> подіі з <unk> р отворили пут не лем до побудуваня демократичного систему в Польскій Республиці але дали можніст спертя меншыновых прав в тым невызнаваной за комуністичного режіму лемківской етнічной меншыны Польща хоц по закінчыню ІІ світовой войны стала ся офіцияльно рішыньом комуністів моноетнічном державом фурт находила в своіх границях громадян якы часто гноблены апаратом репресий тримали ся свого одвічного походжыня В такым положыню были предовшыткыма Лемкы Русины Великій рух Солідарности довюл до того што з часом і меншыновы права были помалу респектуваны актуальном властю Ґенеза свободы Нич дішло до основаня солідарности што одбыло ся <unk> вересня септембра <unk> р пут до побудуваня того найвекшого антикомуністичного руху в середньосхідній Европі по <unk> р был долгій Єдным з основных пунктів котрый довюл до покликаня НСпЗТ солідарніст были подіі з серпня авґуста <unk> р якы проходили в ґданьскій сточни ім Леніна <unk> серпня авґуста <unk> р орґанізуваны были там дальшы страйкы зорґанізуваны через свобідны професийны звязкы Побережа Товди тіж окрем социяльных постулятів першый раз міцно вказали ся політичны жаданя робітничой клясы <unk> серпня авґуста покликано меджезакладовый страйковий комітет котрому провюл Лех Валенса Ден пізнійше <unk> серпня авґуста на брамі сточны вывішено таблицю завераючу <unk> постулятів Сила протестів з серпня авґуста <unk> р была так велика же польска зєднаня комуністична партия змушена была зачати неґоцияциі зо страйкуючыма робітниками Довело тото до підписаня тзв серпньовых договорів што было <unk> і <unk> серпня авґуста та <unk> і <unk> вересня септембра <unk> р Як раз на основі выжеспомянутых договорів <unk> вересня септембра <unk> р представникы робітників з цілой Польщы покликали до жытя Загальнопольскій НП солідарніст Результатом того было офіцияльне зареґіструваня звязку через суд Пізнійшый період діяльности звязку окрисляный єст званьом великой солідарности То як раз при офіцияльных початках руху родили ся постуляты якы мали значыня для нацийональных і етнічных меншын в тым для невызнаваных аж по <unk> р Лемків Постанова І зізду В днях од <unk> до <unk> вересня септембра і од <unk> вересня септембра до <unk> жолтня октобра <unk> р проходил І крайовый зізд делеґатів НСкы Солідарніст на ведучого выбрано Леха Валенсу На зізді было принятых вельо постанов і закликів <unk> вересня септембра выдано заклик до люди працы Східньой Европы в котрым апелювало ся на робітничы ґрупы в інчых державах социялистичного боку до спільной борбы о свободу ґрупуваня ся Кінцьовым ефектом зізду был Проґрам Солідарности під назвом Самоурядова Польска Республика На першым зізді была принята основна постанова про нацийональны і етнічны меншыны якы прожывали в границях Польщы Што важне в постанові нр <unk> през <unk> з <unk> жолтня октобра <unk> р споминат ся на Лемків котры офіцияльно в періоді по ІІ світовій войні аж <unk> р не істнували в комуністичній державі цитуваня Дбаючы на розвиток польской культуры одкрытой на дідовизну інчых народів выражаме волю вказаня не меньшой дбалости о тото жебы польскы громадяне якы приналежат до інчых наций і етнічных ґруп Білорусины Циґане Грекы Литвины Лемкы Німці Украінці Татары Жыды і інчы нациі нашли во спільній вітчызні з Поляками обставины до свобільного розвитку свойой культуры і переказуваня єй дальшыма ґенерациями Писало ся в документі Дальше делеґаты пояснили што принимаючы постанову хочут остати вірны традициі Польской Республикы вельох Народів Писало ся в документі м ін што цитуваня Богатство польской культуры то тіж реґіональны одрубности котры повинны быти плеканы конец цитуваня На конец постановы додано што солідарніст спротивлят ся всякым нацийональным поділам і буде бороти ся о ґарантуваня полноты громадяньскых прав вшыткых Поляків незалежно од нацийональной приналежности або походжыня Респектуваня меншыновых прав Подіі звязаны з народинами НСолідарніст довели до того што по подіях воєнного стану і формуваню ся демократичной польской державы під конецем <unk> років ХХ столітя політичны еліты памятали покус і на нацийональны і етнічны меншыны Старунок на громадян інчых нацийональности выникал з факту што демократычна держава повинна дотримувати в тій обшыри медженародных принципів і законів В грудни децембрі <unk> р была покликана в рамках громадяньского комітету при ведучым НСолідарніст Комісия спілпрацы з Нацийональныма меншынами В роботах спомянутой комісиі брали участ м ін Марек Едельман Ясек Куронь Боґуміла Бердаховска Янюл Завлібскій Збіґнєв Буяк ци Владимір Мокрий На своім другым засіданю Комісия приняла документ під назвом О потребах нацийональных меншын в Польщы Комісия домагала ся тіж жебы в новій конституциі были записаны меншыновы права Звертало ся увагу на свободу рідного языка основаня соспільных і приватных пунктів меншыновой едукациі Была тіж піднесена справа беззаконного переселіня польскых громадян в <unk> році Комісия домагала ся признаня Акциі Вісла за беззаконну в котрій был застосуваний принцип ґруповой одповідальности Поставлено постулят жебы держава не робила ниякых проблемів особам якы будут хотіли вернути на землі з котрых были депортуваны в <unk> році Пунктом котрый довюл до демократизациі жытя в Польщы были договоры округлого столу і пізнійшы выборы до сойму і Сенату з червця юнія <unk> р Вєдно з приходом демокрациі польскы політичны еліты постепенно але не пильно занимали ся справом нацийональных і етнічных меншын Видимым фактом невеликого заінтересуваня меншыновыма правами ІІ Польской Республикы было принятя закону про нацийональны і етнічны меншыны та про реґіональный язык аж <unk> січня януара <unk> р Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак