Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Ep. 51

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня

•

Episode description

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 19 09 2020 - 26 09 2020

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм Субота <unk> вересня септембра <unk> р В Старій Любовні бесідували о народній співанці Автор допису Петро Медвідь Як інформувал Любовняньскій Освітный Центер в суботу <unk> септембра <unk> р в просторах Дому Культуры в Старій Любовні одбыл ся <unk> річник Семінара о Народній Співанці під покровительством приматора Старой Любовні Любоша Томка Головный орґанізатор Общество Музичного Фольклору тот семінар орґанізує шторік в інчым місті на Словакі Догодовом темом є досліджыня документация і єдиніци народных спілганок Любовняньскій Освітный Центр і Місто Стара Любовня як спілорґанізаторы запросили десят реферуючых котры ся занимали областю словацко польского погранича на Северовыході Словакі Вецерефератів дотуляло ся як раз русиньского фольклору Першым реферуючым был Мартин Караш директор Любовняньского Освітнього Центру і прецеда Русиньской Оброды котрый мал реферат під назвом Народна співанка в народносно змішаным реґіоні Старой Любовні О традичным вецеголосным співы в селі Шамброн бесідувал Мілян Щіґуліньскій котрый єй ведучым фольклорной ґрупы Шамбрінці Ева Фаберова представила народну співанку в селі Якубіяны од колискы погроб Анна Деревяникова з Пряшівской Університети в Пряшові бесідувала о специфіках Русиньскых народных співанок Русиньскій етноґраф Іван Тіжмар із Свідника презентувал тему під назвом Основы теренного досліджыня народных співанок Як освітный центер дальше інформувал єдным з выступів семінара котрий люди могли смотрити і онляйн Буде і збірник рефератів якій має быти выданый в найблизшых тыжнях Влада послала першы грошы на реконструкцию Варгольового Музея Автор вісти Петро Медвід Першу част грошей схваленых як дотацию влады Словацкой Републикы на велику реконструкцию Музея Модерного уменя Енді Варголя в Медрилябірцях котра мала прийти вже у януарі в сумі двох мілийонів евро уж має Уряд Пряшівского Самосправного Краю на своім рахунку Інформувала о тім презаґентура ТаС цитуваня То сиґнал же проєкт іде подля плянового заміру і влада нам схвалила державну поміч в полній сумі <unk> мілийона евр Інформувал у пятницю <unk> септембра <unk> р Пряшівскій Самосправный Край на своім сайті на сіті Фейсбу як раз край є заряджывательом Воргольового Музея Сполниме собі Великій Малый Сон Цитуваня Сме щастны то значыт же вшытко піде подля схваленого пляну і будеме годны зачати дальшы роботы прямены до того жебы сме могли зачати комплексну реконструкцию і сполнити собі великій малый сонок о красшым ліпшым і новым музеів два зеро Реаґувал на інформациі Мартін Субяк директор музея Музей зо словами Цубяка буде в слідуючых місяцях працувати на доробліню реалізачного проєкту Тот неє треба по будуваню но музей хохоче і так жебы цитуваня не были просторы прошпекуляциі при реалізациі пояснил директор Ювілейна сезона Зачаток ставебных робот Цубяк очыкує на кінцю літа слідуючого року і то з причыны же буде треба зробити обстараваня а кєд же інвестиция є велика буде то треба реалізувати посередництвом Европского Вісника Товды бы ся Музей і мал заперты по ювілейній сезоні цитуваня Слідуючый рік будеме мати <unk> річницю основаня музея будеме робити святкуваня значыт тішыме ся же буде і простор про діяльніст музея і вєдно з ювілейом запреме музей і одкрыєме реконструкцию повіл про аґентуру директор Дотация в сумі <unk> і <unk> мілийона Дотацию в сумі <unk> мілийона евро на комплексну реконструкцию вынкашніх і внутрішніх просторів Музея Модерного умня Енді Варголя схвалила бывша влада під веджыньом Петра Пелеґріні на своім выіздовым засіданю Цільом є зєдинити інтерєр і з екстерєром і значно змодернізувати музей про ХІ столітя тому має помочы і тзв конструк респонсивна фасада котру цубяк прирівнят ку помпіду в Парижі Музей модерного уманя Енді Варголя в Меджелябірцях выникнул як першый варголів музей у світі Доднес є єдиным в Европі другій находит ся у Пітсбуржі Неділя <unk> вересня септембра <unk> р Округлый стіл выголосил вытравный конкурс про діти Автор допису Петро Медвід Рік <unk> Є округлым столом Русинів Словеньска выголошеный за рік русиньского села В рамках ювілейного року русиньска плятформа приготовила дакілько активности Моментально проходит і активности заміряна на діти Од <unk> септембра до <unk> новембра <unk> р проходит вытравный конкурс на тему рік русиньского села Цитуваня Його цільом є мотивувати діти і школярів школ жебы залучыли ся до конкурсу посередництвом вытравных творів котры будут зроблены будяком техніком і выповідят в них свою позицию чутя і усвідомліня собі ідентиты приналежности ку свому народу і гордости на нього пише ся в статуті конкурсу Конкурс в трьох етапах Залучіти ся може кажда школа і своіма школярами Школы выголошуют школьскы кола в котрых выберут з каждой в рамках трьох віковых катеґорий три найкрасшы творы Тоты пак заженут до основной школы з матерском школо укленьовій котра єст навчальным языком русиньскым Подля штату конкурс буде проходити в трьох етапах школьскє коло окресне коло цілословацкє коло До цілословацкого кола приступлят три творы з каждой катеґориі з каждого окресу Оцінювати буде фахова порота В рамках конкурсу єст заряджена тричленна порота в области Вытравного Уменя округлый стіл на спілпрацу як членів пороты ословил академічного маляря Андрия Смоляка якій має в снині Ґалерию Андрия Смоляка а окрем іншого о <unk> році основал Медженародный Малярскій Пленнер і Медженародный Вытравный Фестіваль в Снині так само є основательом двох Фундаций Фундациі Арт IV на підпору Вытравного Уменя і Фундациі Кремениц на підпору Культуры Русинів Другым членом пороты є академічна малярка Анна Ґайова Пряшівчаны єй можут знати і вдяка і Ґалериі Ґ <unk> В пороті єй Марцеля Рунянинова директорка Основной школы з Матерском школом з навчальным языком русиньскым в Кленові Окрем роботы учытелькы і директоркы школы активно діє в реґіоні намагат ся пробудити русиньскє школьство до активного жывота Порота буде выберати три вытравны творы з каждой катеґориі з каждого окресу котрый поступлят до цілословацкого кола потім з них выбере порота в каждій катеґориі три вытязны творы авторы будут одмінены материяльныма цінами Штатут конкурсу можете найти на офіцияльным сайті Округлого стола Русинів Словеньска В понедільок <unk> вересня септембра <unk> р пятнадцет років од першого засіданя Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Польской Республикы автор вісти Севериян Косовскій Пятнадцет років тому своє перше засіданя одбыла Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Польской Республикы Інавґурацийне засіданя прошло <unk> вересня септембра <unk> р в Варшаві Товдышній Міністер Внутрішніх Справ і Адміністрациі Ришард Каліш вручыл членам Комісиі номінацийны акты Номінациі членів Серед покликаных членів Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын два місця были призначены для лемківской етнічной меншыны Членами остали др габ Олена Дуць Файфер выбрана лемківскыма орґанізациями і Штефан Гладик котрый был призначений міністром без поясніня причыны покликаня таком шедорогом при протестах лемківскых орґанізаций якій од початку репрезентувал проукраіньскє становиско З доступного справопису з історичного першого засіданя выникат што Дуць Файфер выразила спротив односно покликаня на члена Комісиі ведучого Обєднаня Лемків Штефана Гладика Дальше в документі стоіт што пізнійше репрезентантка лемківской меншыны представила вшыткым членам комісиі становиско в тій справі части лемківскых орґанізаций В <unk> році за Штефана Гладика был покликаный др габілітуваный Штефан Дудра а о пару місяців о місце др габ Олены Дуць Файфер была призначена др Мирослава Копыстяньска Процедура одкликаня і покликуваня членів была неясна і арбітральна Хоц головны лемківскы орґанізациі зголашали свій спротив односно одкликаня Дуць Файфер не были они респектуваны через уряд Вчас першого засіданя Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын бесідувано про реґулямін Комісиі а тіж проведено дискусию на тему высокости і принципів признаваня ґрантів в <unk> році на розвиток і спераня діяльности поєдных нацийональных і етнічных меншын На засіданю выбрано першых спілведучых комісиі за урядову страну остал ним Ян Шеп підсекретар стану в Міністерстві Внутрішніх Справ і Адміністрациі а за меншынову страну выбраный был Мирон Кертичак ведучий Обєднаня Украінців в Польщы Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Спільна Комісия Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын была покликана в <unk> році як наслідство записів уставы про нацийональны і етнічны меншыны та про реґіональный язык з <unk> січня януара <unk> р Задачом Спільной Комісиі є выдавати опініі і радити в справах тыкаючых ся меншын Творят єй представникы выміненых в уставі Міністерств та представникы нацийональных і етнічных меншын Право засідати в комісиі має <unk> нацийональных і етнічных меншын та ґрупа бесідуюча реґіональным языком Кашебы З першого складу Спільной Комісиі дотля засідат в ній <unk> осіб в віторок <unk> вересня септембра <unk> р В Санковій мала быти горяча вода єст ґаз Автор вісти Наталия Малецка Новак Ґеотермальне дослідниче вырчыня котре робили в Санкові вказало што неє воды на котру так ждала ґміна а єст чыстий метан З огляду на захованя безпекы верчыня не будут прогубляти Ґміна Санкова не хоче єднак уступити як іде о теплы басены Натепер выдумали што хоснуючы найдений ґаз будут огрівати воду потрібну до басенів а тоту возмут з інчого джерела Ворчыня зачали під конец мая того рока ґмінны власти вязали з проєктом Великы надіі ґеотермальны джерела мали быти хоснуваны до огріваня ґорлицкых мешкань а в будучности влияти на розвиток туристикы будову выпочынковых осередків готелів што зробило безсанковой туристичный центр реґіону Верчыня досягнуло трьох тисячы метрів По правді на меньшій глубокости появили ся невеликы поклады воды што давало надію же глубше буде єй веце але реальніст і каждий наступний метер постепенно тоту надію гасили Воды неє є чыстий метан цитуваня Дослідничы роботы іщы ся не скінчыли тырвают аналізы але по вельох консультациях з фахівцями з обшыри ґеолоґіі знаме што ґаз не позвалят дальше поглубляти вержыня бесідує Малґожата Малух війт ґміны Санкова Цитуваня з огляду на захованя безпекы нихто ся не одважыт дальше вертіти додає Іщы буде мож купати ся в теплых басенах Надіі покладаны в тых роботах были великы бо і поперты науковыма аналізами котры провюл Технічный Університет в Кракові Ґеолоґічны аналізы бесідували што санківска земля ховат в собі поклады воды о температурі найменьше <unk> градусів цельсия і ефективности коло <unk> кубеків на секунду Беручы тото до увагы локальны власти плянували побудувати ґеотермальну тепловню з силом <unk> і <unk> меґавата котра мала огріти міста Ґорлиці і быти хоснувана до рекреацийных ціли Війт ґміны Санкова бесідує што мимо вшытко не одпущают цитуваня Будеме хотіти схоснувати зроблене верджыня як тепло змінник в получыню з інчыма обновительныма джерелами енерґіі Выпродукуване тепло буде могло огрівати воду в перспектыві фурт сут теплы басены пояснят Малоґожата Малух До проєкту будут потрібны новы джерела фінансуваня Дотеперішні роботы были фінансуваны Державным Фондом Охороны Середовиска і Водной Економікы разом коштували коло <unk> млийонів злотых Середа <unk> вересня септембра <unk> р мож в собі спробувати перепис в пільоті Автор вісти Петро Медвід Словакія єднако як і векшына европскых держав рыхтує ся на списуваня населіня домів і квартелів <unk> В тых днях собі вже мож спробувати як буде выглядати списуваня і одповісти на вопросы в пільоті котрый спустил Штатистичный Уряд Словацкой Републикы на своій сторінці Пільотне списуваня має <unk> языковых мутаций конкретно словацку німецку анґлицку французску мадярску ромску русиньску і украіньску Електронічний формуляр котрий треба выполнити має лем <unk> вопросів што є в порівнаню з попередніма роками о много меньше чысло Чым списуваня стало скорым і комфортным помогло тому же вшыткы остатні даны собі статистичный уряд знає здобыти за помочы односных урядів і іх дата баз Про меншыны сут важныма а вопросы чысло <unk> і <unk> В них ся звідат на вашу народност і на материньскій язык Вопрос чысло <unk> котрый ся звідат на народност має іщы під вопрос ци ся голосити і ку інчій народности Чоловік собі може выбрати же голосит ся і ку інчій народности і в тым припаді ся му одкрыют можливости з котрых собі выбере другу народност Нозначіти мож і то же ся не голосите ку дальшій народности Вопрос чысло тринадцет ся звідат на ваше віроісповіданя покля означыте же сте з віроісповіданьом можете пак выбрати і з вшыткых державовреґіструваных церкви і реліґійных общын припадно означыти можливост і інше Списуваня населіня Дому і квартелів <unk> буде на Словакі в проходити од <unk> фебруара до <unk> марца <unk> року Пільот котрый сме тестували є доступный од <unk> до <unk> септембра Даны здобыти в пільоті не будут зарахуваны до перепису Спробувати перепис собі можете за мотузком якій подаєме на нашым портали Ц Літературный Конкурс Мариі Мальцовской Автор вісти Приправный Выбор Літературного конкурсу Новы але ай знаны русиньскы авторы зо своіма найновшыма іщы ниґде не публикуваныма творами мают можност представити ся на літературным конкурсі Мариі Мальцовской Е рочник котрого выголошує сполок русиньскых писателів словеньска Од <unk> септембра до <unk> новембра <unk> сполок русиньскых писателів словеньска ус спулпрац з Академіом Русиньской Культуры в Словацкій Республиці і Інститутом Русиньского Языка і Культуры Пряшівской Університе в Пряшові выписує семий рочник Літературного конкурсу Мариі Мальцовской на найліпшы творы в области поезиі прозы есеів і драмы в літературным русиньскым языку Ориґінальны літературны творы в розсягу од <unk> до <unk> сторінок тексту дотепер ниґде не публикуваны можете послати на адресу Петослава Копорова Інститут Русиньского Языка і Культуры Пряшівского Університету у ліцах <unk> новембра чысло <unk> з <unk> зеро з <unk> Пряшів Творы може прислати каждий автор од х року свого віку жыючый в Словацкій Республиці Конкурс є анонімный то значыт же каждий автор до обалкы з літературным твором вложыт іщы єдну заліплену обавку в якій буде його мено призвиско адреса і фото портрет Обалкы зменами і призвисками будут розбалены прецедом пороты по оцініню конкурсу буде го оцінювати тройчленна порота Выголошыня выслідків конкурсу ся одбуде зачатком децембра <unk> р Найліпшы роботы выбраны одборном поротом будут наслідно оцінены і опубликуваны в часописі Русин Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали ЛЕМ фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак