Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Ep. 54

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня

•

Episode description

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 10 10 2020 - 17 10 2020

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю Лем фм В віторок <unk> жолтня октобра <unk> р Уполномоченый зо шефом дипльомациі бесідували о меншыновым законі Автор вісти Петро Медвідь Уполномоченый Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны Лаз Луковскій у віторок <unk> октобра <unk> р в просторах Міністерства Заграничных Діл і Европскых справ стрітил ся зо шефом словацкой дипломациі Іваном Корчоком Інформувал о тім офіцияльный сайт уповномаченого Стріча была проводжіньом сері зіднань з членами Влады Словацкой Републикы ку актуальным вызвам і задачам вобласти меншыновой політикы державы Бесідували о меншыновым законі Поджас зєднаня прятно занимали ся полніньом проґрамового выголошыня влады конкретно приправом закона о народносных меншынах уполномочений приближы міністрови Корчокови процес творіня будучого закона котрый має рефлектувати актуальны вызвы і припомінкы народносных меншын Буковскій і Корчок были згодны в тым же закон має выходити з добрых европскых прикладів но мусит быти і в згоді з конституцийом а медженародныма документами і обовязками Словацкой Републикы Так само занимали ся дакотрыма задачами котры выходят і з заключынь змішаной Словацко Мадярской Комісиі про справы меншын з минулошого року Уполномоченый на єднаню ініциювал зліпшыня сполочного поступу при аплікачній практиці меншыновых языковых прав у згоді з хартом реґіонів або меншыновых языків як і приправу інформачных материялів як про хоснователів так і про повинны субєкты Влада ся завязала приняти закон Владный ґабінет премєра Ігора Матовича приняла своє проґрамове выголошыня Влады <unk> апріля того року В документі ся влада завязала же прийме закон о поставліню народносных меншын цитуваня як єдно із средств спомаліня асиміляций членів народносных меншын і ґаранцию уплатнюваня меншыновых прав выходячых з конституциі Словацкой Републикы Закон буде управлювати постановліня народносных меншын і дослідно аплікувати і прецизувати іх права ґарантуваны конституцийом Словацкой Републикы конец цитуваня Окрем того Влада у выголошыню споминат же буде роздумувати о можливости зряджыня Уряду пронародности меншыны жебы дажливост хосновати членам народносных меншын конститучне право брати участ на рішыню справ публичных Приготовліньом меншынового закона был на владі повіреный як раз міністер Іван Корчок і його резорт дипльомациі Словацкой Републикы О то жебы влада приняла меншыный закон жадал і выбор плянарсти меншыны і етнічный ґрупы рады Влады Словацкой Репубкы про людскы права народности меншыны і родову рівност Членове выбору схвалили і леґіслятивный замір такого закона котрий был приготовлений іщы за бывшой влады Театр Духновича одпремєрує Островского і Мудріяч Домудрує Автор допису Петро Медвідь Театр Александра Духновича в Пряшові одпремєрує в середу <unk> октобра з <unk> р о <unk> <unk> годині на своій великій сцені пєсу на мотиві Александра Николайовича Островского під назвом Імудрія ж домудрує Буде то як бач остатнє представліня в театрі на должый час Русиньскій театр хотіл Островского премєрувати іщы в ярній части попередньой театральной сезоны кєд же од марця были приняты в повязаню з пандемійом нового типу коронавірусу обмеджыня і были заказаны театральны выступліня драматичний колектів мусил рішыти о перенесіню даты премєры В октобровім проґрамі театру была дата премєры пєсы і мудріяж до мудрує оголошена на пятницю <unk> октобра Навдяка новым рестрикциям котры Влада Словацкой Републикы приняла в понедільок <unk> октобра та теж вже другій раз мусил перенести примєру Островского пєсы З дурных ся не треба высмівати Цитуваня З дурных людей не треба ся высмівати треба выхоснувати іх слабости Зачынат анотация куновій пєсі в репертуарі нашого театру Дальше цитуваня Ґлумов знат як здобыти собі поставліня Днес є важным досягнути го посередництвом тых справных люде Гротескова істория о хамтивости і компліментах в котрій молодий Ґлумов рыхтує ся карєрно поступити з выбрушеным богатым языком і софістікуваныма бесідами По <unk> роках є пєса Александра Николавіча Островского іщы все актуальна і зображує днешній спосіб комунікациі тых найвысшых де тоты малы знают то добрі выхоснувати конец цитуваня Головный герой Ґлумов є молодым автором памфлетів котры критикуют высоку верству сполочности но сам має амбіциі стати єдным з них Краса шарм і маніпуляция в пєсі бют ся з нейвітов высокопоставленых урядників і богатых люди Зато ґлумов мусит зробити плян як по гербетах тых справных людей велізти там де хоче Вшыткы ґенерациі акторів Нову пєсу про театр Александра Духновича режыйно приготовил Матуш Ольга котрый є на дочках русиньской сцены знаний головно з режіруваня пєс словацкых клясиків Пєсу наштувал майже цілый драматичний колектив театру В інсценізациі і мудріяж до Мудрує представит ся цілый віковий діапазон акторів за старшу ґенерацию герців мож на сцені видіти Святлану Шковранову Йосифа Ткача і Василя Русиняка Середню ґенерацию представляют Людмила Лукачікова Ярослава Сисосикова Любомір Міндош Владиміра Шыфанікова і Йосиф Пантликаш В пєсі представляют ся в ролях і акторы молодшой ґенерациі як Зденка Кваскова Ладислав Ладомирак Михал Куцер Володимір Рогач і Мартін Оревец Драматично до репертуару театру пєсу приготовила Терезия Міндышова О переклад сценария постарал ся Ярослав Сисак Александерй Йостровскій Александер Николайович Островскій якій жыл в роках <unk> котрого текст обробил Театр Александра Духновича был росийскій драматик у своіх творах заміряла ся головно на жывот московской сполочности Творы у періоді реалізму і його драматичны творы рахуют ся з творами його сучасників Лева Николайовича Толстого Фьодора Михайловича Достаєвского і Івана Серґєєвіча Турґєньева Премєра пєсы і Мудріяж Домудрує буде на долшый час як бач посліднім выступліньом нашого театру Од <unk> октобра выступуют до платности новы наряджіня в рамках котрых єст заказане орґанізувати будякы культурно сполочыньскы подіі Платит так само заказ сходжіня ся веце як шіст осіб Охранны маскы знова мусят быти хоснуваны і в екстерєрі Театральні серед Русинів Войводины Автор допису Наталия Малецка Новак Од четверга до неділі <unk> жолтня октобра тырвала буде в Рускым карестурі в Войводині <unk> едиция драматичного мемориялу Петра Різнича Дяді З огляду на епідемічну ситуацию одбуде ся в зміненій формі але завдякы тому Русины по цілым світі будут мочы видіти пєсы В рамках фестівалю котрый орґанізуваный єст войводиньскыма Русинами каждого рока проведены будут три відеоконференциі з показами скорше представляных спектаклів Руского Народного Театру Петра Різнича Дяді Буде тіж єдна премєра продукциі драматичного студия Арт Дому культуры з Руского Карестура Каждого дня о <unk> <unk> годині на сцені Дому Культуры презентуваны будут фестівальовы спектаклі першым буде пєса Едґара Вальца Кінґонґ в режысериі Світана Аничыча Другого вечера вкажут місце стріч Душана Ковачевича в режысериі Владимира Надя Ачыма а на третій ден запрезентуют нацийональну стратеґію котрой автором і режысером є Славко Орос Мемориял закінченый буде премєром монодрамы Сон смішного чловека авторства Фьодора Дустоєвского котру вырежысерувал Владим Над Ачым а одограл Мирослав Мамацко Петро Різниц Дзядя котрому присвяченый є мемориял был актором режысером педаґогом і культурно освітным діячом серед бачаньскых Русинів Орґанізувал драматичны кружкы робу театральны Пєсы В <unk> році основал в вербасі Театр Руска Драма а по другій світовій войні коли перенюс ся до Руского Карестура основал гын драматичный і фольклорный ансамбль В <unk> році основал Іматарскій Театр а о два рокы пізнійше і Театр Лак Для утриманя одповідньой безпекы в фестівалі може взяти участ максимальні <unk> осіб Перед входом буде провіряна температура обовязувати будут маскы дезінфекция рук заінсталюваны будут барєры до дезінфек циі черевіків Середа <unk> жолтня октобра <unk> р Грекокатолици вызберали про постиженых експлозию віруючых в Бейруті понад <unk> тисяч евр Автор вісти Петро Медвід Понад <unk> тис евро то сума котра была вызберана в рамках міморядной збіркы котру в половині авґуста выголосил пряшівскій грекокатолицкій архієпископ і митрополіта Йоан Бабяк Збірка проходила <unk> авґуста у вшыткых грекокатолицкых парохіях цілой грекокатолицкой митрополітной церкви Суйс на Словакі В середу <unk> октобра о тым інформувал Михал Павлишінович З Інформатного Центру Пряшівского Архієпископства В пряшівскій архієпархіі ся вызберало <unk> евро у парохіях кошыцкой єпархіі то была сума <unk> евро і віруючы братиславской єпархіі вызберали <unk> евро Довєдна сума представлює <unk> евро Як ся пише о пресовій справі ціла вызберана сума была в тых днях послана на банкове конто патріархату мельківской грекокатолицкой церкви котру веде патріарха Йосеф Абсий Єдночасно было загнане і сопроводне писмо в котрым был высловленый і замір єрархів грекокатолицкой церкви на Словакі жебы ся збірка перерозділила медже вшыткы штырі восточны католицкы патріархаты котры діют в Бейруті В Лібаноні діє веце восточных Католицкых церквев а і в Бейруті є центер трьох патріархатів найвекша є мароніцка церков дальше сірийска католицка церков і третьо патріархальну церков є арманьска церков Другу найвекшу кількост віруючых в Лібаноні має мельківска грекокатолицка церков на чолі котрой є патріарха Йосеф Абси Тот має резиденцию в сірийскым дамаску но почас рока вецераз стримує ся і в резиденциі в Бейруті В лібаноньскій столиці Бейрут велика експлозия котра одбыла ся <unk> авґуста того року Приготовила о жывот понад <unk> люди Тісячы были зранены і понад <unk> тис люди зістало без стріхы над головом Волна тиску по експлозиі пошкодила вецекатедральных соборів і храмів так само знефункцийонула <unk> з еликых шпиталів у Бейруті Такой понещастній діі свою соналежност з лібеноньскыма віруючыма выразили і єрархове грекокатолицкой церкви на Словакі Цитуваня Молю ся за жертвы того нещастя і за іх родины так само за вшыткых зраненых ци людей котры пришли о своє обыстя написал товды у писмі патріархови Йосефови Абси архієпископ Бабяк четвер <unk> жолтня октобра <unk> р Траґічний похорон маршалка Трусколяского автор історичного допису Демко Новак В суботу <unk> квітня апріля <unk> р єден з жытелів полонной Східня Лемковина порядкувал середину руін місцевой церкви По выселінях Лемків в <unk> роках ХХ ст село стало опустошеным а храм перенял ПРільниче Господарство походячу з ХХ столітя церков перебудували обнижыли дах середину здевастували арешту выпосажыня спалили Од того часу был то маґазин хімічных навозів Доказом сакрального характеру того місця є уж лем окрема мурувана дзвіниця По ліквідациі Дрми занедбувана святыня обернула ся в руіну Запал ся дах през котрий зачали перерастати самосіючы ся рослины Протягом років середина церкви заросла гущавином кряча перемішаном з заліхаючыма елементами конструкциі даху При вытинаню краків підпорядкуючым чловеком запала ся підлога а одкрыла ся цегляста скліплена крипта в котрій находила ся метальова труна одраз поінформувал одповідні службы одделеґувано поліциянтів з Буковска жебы пильнували місце перед зверачами злому Вартували при церкви вночы з суботы на неділю З неділі на понедільок труно пильнували функцийонеры з Санока В понедільок рано на місце приіхал др Пьотро Лопалькєвич з корехняньской делеґатуры Воєвідского Уряду Охороны Памятників По обсмотріню ствердил што в крипті находит ся лем єдна труна зроблена была з циновой карбуваной бляхы найпевнійше в першым десятлітю ХХ столітя По удокументуваню крипты засыпали єй піском Хворота жолутка з фатальным закінчыньом Не є вонтливости што в найденій крипті поховали члена родины Трусколяскых котры од кінця ХХ ст были гостителями полонной а тіж фундаторами церкви В крипті найпевнійше поховали Владиміра Трусколяского посліднього саноцкой лениі роду Вродил ся він <unk> марця <unk> р в Полонні Його родичами были Леонард Трузколяскій і Розелия з Сярчыньскых Едукацию зачал в Полонні де во дворі під оком родичів брал наукы Пак скінчыл реальну школу во Львові і по матурі помагал Віццьові заряджати маєтком склад котрого окрем полонной входили дальшы лемківскы села Щавне Мокре Куляшне і Йославиця Його пасийом было хованя чыстокровых кони В <unk> році выбрали го членом повітовой Рады та членом повітового выділу в Саноку а в <unk> році по смерти маршалка саноцкого повіту Фелікса Ґнєвоша єдномысльні Владимира Трусколяского выбрали його наступцьом В <unk> році выстартувал в выборах до Державного Сойму Ґалициі Мандат здобил Окрем полніня адміністрацийных функций был Владимір Трузколяскій заанґажуваный в соспільне жытя саноцкой землі Діял тіж в обшыри розвиваючых ся кооператив Пополніня обовязків посла зышло ся з часом з поважном вередовом хворотом Жолудка Долший час не хотіл дати ся зоперувати Рішыл тото зробити аж товды коли уж одышли му такой вшыткы силы Уж по операциі <unk> лютого фебруара <unk> р Трусколяскій гмер в шпитали в Кракові Навіст о його смерти над будинками Повітовой Рады в Саноку днес будинок містецкого уряду і ратуша вывісили чорны фаны Скликали специяльне засіданя повітового выділу спомнено на памят вмерлого так само бургомайстер Санока Фелікс Ґєля телеґрафічні зложыл вдовици Гелені з Балів трусколяскій кондоленциі Подібні зробили тіж інчы жытелі повіту Як доносила саноцка ґазета паньство Лещыньскы з Санока передали по <unk> корон на бурсу на Дім для Сирот та для товариства св Вінцентия де Поля саноцкій архітект Вільхельм Шомок <unk> корон на тото же товариство Рада Міста Воковска <unk> корон і жыдівска ґміна з Буковска <unk> корон передала на голодуючы діти в Варшаві Так само синаґозі в Буковску одслужыли за упокійне богослужыня за Осопшын Хто винуватий Кінцьом тыжня привезли потягом до стациі Щал не Куляшне Труну з тілом одкале перетранспортували єй до полонной Похорон заплянували на суботу <unk> лютого фебруара Участникы похорону зачали зізджати ся уж в пятницю До пополудня приіхала част родины і приятелі Станіслав Лещыньскій кєрівник Повітового бюра працы в Саноку та поручник Штефаніяновскій з Фалиівкы котры мали заняти ся рыхтуваньом похорону Коло <unk> годины положыли ся спати в будинку офіцины по части достосуваным до мешкальных ціли а в своій ізбі казали службі напалити углом Нічным потягом приіхали Віктор Журовскій Броніслав Лещыньскій Корнель Пайґард Сидорова Коло Гусятина і Роберт Праґловскій котрых помістили в тым самым будинку в ізбі попри Лещыньскым і Яновскым Рано о <unk> і <unk> годині нашли іх вшыткых мертвых з причын розпространеного чадного угльового ґазу Штырьох з гости котры приіхали пізнійше повело ся уратувати але Лещыньского і Яновского ніт Реанімацийну акцию вюл др Владимір Пайончковскій з Санока котрый пак дальшу добу занимал ся хворыма Траґічны подіі шыроко писували в товдышній ґалицийскій пресі Писала про тото м ін саноцка ґазета львівскій дненник новый дзвонок ци польскє слово котре <unk> лютого фебруара <unk> р реляцийонувало цитуваня Гості котры приіхали на похорон рано надіхали на розміщены по подвірци тіла і заняте ратуваньом товариство Очывидно похорон блаженой памяти трусколяского зышол на дальшый плян Вельогости вернуло домів не ждали на похорон Тото што ся діяло того ранка на дворі в полонині переходило силу чловечых нервів Розпач жен іх плач загальне переражыня не дадут ся описати В пару годин по смерти мужа приіхала не знаючы про тото што ся стало пані Штефанія Яновска недавно зашлюблено Легко уявити якій удар задано серцю Конец двору По смерти мужа Гелена Трусколяска переняла маєток але по парох роках попала в фінансовы проблемы до котрых найпевнійше причынила ся грошова пожычка трьох тисячы корон в <unk> році В <unk> році продала цілый маєток грекокатолицкому священникови з Санока отцьови Емілиянови Константиновичови Вчас І світовой войны двір в Полоній забрало царскє войско Далеко од <unk> р о Константинович передал маєток свому сынови Владимирови украіньскому діячови і адукатови в Буковску Двіціву за будову спалила в <unk> р украіньска повстанча армія Подворскы землі перенял ПР в десятых роках ХХ ст Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм дякую за увагу Наталия Малецка Новак