Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
Ep. 58

Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня

•

Episode description

Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 7 11 2020 - 14 11 2020

Automatic transcript

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм віторок <unk> листопада новембра <unk> р На земпліні найменьшу частку позитивно тестуваных має окрес Меджелабірці Автор вісти Петро Медвід Найменшу частку жытелів позитивно тестуваных на новий коронавірус в рамках другого кола тестуваня має в реґіоні Землін Окрес Меджеля Бірці Нопак найвеце є в окресі воронів над топльов Тото выходит із результатів тестуваня котры Словацкій президентурі ТаС додало Міністерство Обороны Словацкой Республикы Другє коло тестуваня проходило через вікенд <unk> і <unk> новембра <unk> р Хоц словацка влада наперед думала над тестуваньом цілой Словакі як то было в першым колі поджас попереднього вікенду наконец I коло проходило лем в окресах де в першым колі было над <unk> процента тестуваных позитивных Было то векшыном у окресах на Севері в Словакі Меджлябірці під <unk> процента В окресі Меджелябірці котрый є найменшым на Словакі єдночасно найрусиньскійшым окресом на другым колі Акциі Сполочна одповідальност брало участ довєдна <unk> люди Позитивный результат антиґенового тесту мало <unk> з них значыт частка позитивно тестуваных представлює <unk> процента Окрес меджелябірці ся лем недавно дістал меджервены окресы на пандемічным семафорі при чым в першій волні пандеміі котра проходила поджас яры ся долго тримал як єдиный окрес безінфікуваных в рамках цілой Словакі Тепер ся снова має шансу дістати медже безпечнійшы окресы В рамках реґіону Земплін другу найнизшу частку позитивно інфікуваных мал нижньоземпліньскій окрес Собранці Там взяло на тестуваню участ <unk> жытелів при чым позитивно тестуваных было <unk> люди што представлює <unk> процента В дальшым окресі Земплін в котрым так само є русиньскє населіня окресі Снина была частка позитивно тестуваных на уровни <unk> процента окрес гуменне скінчыл з <unk> процента позитивно тестуваных Оголошене дальше тестуваня Другє коло тестуваня проходило в <unk> окресах Словакі котры мали тыжден перед тым над <unk> процента інфікуваных але і в дальшых <unk> зеленых окресах де ся могли люди отестувати антиґеновыма тестами добровольно Спомеджы веце як двох мілийонів отестуваных было позитивно тестуваных <unk> люди то представлює <unk> процента Дальше коло тестуваня на хвороту <unk> на Словакі бы ся мало дотуляти лем коло <unk> сел і <unk> меньшых міст нецілых окресів ци цілой краіны Проходити бы мало через вікенд <unk> і <unk> новембра інформувал о тім премєр Ігор Матович по понедільковым засіданю центрального кризового штабу Як інформувал Матович дал пропозицию жебы ся высловно тестували лем села і міста де інциденция в другім колі тестуваня была высша як <unk> проценто Тестуют і на границі з Украіном Од понеділька <unk> новембра є складнійше і подорожіня медже Словакійом і Украіном особы котры приходят з украіньского боку можут хоснувати лем граничный переход Ужгород Вышнє Німецкє і то лем у установленых годинах а не цілых <unk> годин На граници ся мусят зохабити отестувати антиґеновым тестом Окрем того платит і дальше повинна домашня карантена і найскорійше на <unk> ден карантены мусят особы котры пришли на Словакі з Украіны іти на точнійший ПЦр тест Державный секретар Міністерства Заграничных Діл і Европскых Справ Словацкой Республикы Мартін Клюс то означыл за пільотну акцию Такє саме тестуваня бы ся подля клюса могло запровадити і на чешскій ци польскій границі покля бы Словакія записала меджі різиковы краіны і Польщу Головном думком такого приступу є жебы не закрывати границі як то было по час ярньой волны пандеміі Ситуация Лемків головном темом соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын Автор вісти Севериян Косовскій Посліднє засіданя соймовой Комісиі Нацийональных і Етнічных Меншын было в цілости посвячене лемківскым справам в пятницю <unk> листопада новембра <unk> р рішаны были дві головны темы тыкаючы лемківской етнічной меншыны Было то розсмотріня інформациі Міністра Едукациі і Высшого Шкільництва до темы ситуациі едукациі лемківской меншыны в Польщы та запознаня ся з інформацийом Міністра Внутрішніх Справ і Адміністрациі про загальну ситуацию і проблемы Лемків Засіданя з причыны актуальных пандемічных ограничынь проходило в гыбридовій формулі Окрем посланців евродепутатів представників обох міністерств стрічы онляйн брали участ і самы Лемкы Голос заберали м ін др габ Олена Дуць Файфер заступця предсідателя Стоваришыня Лемків бывша репрезентантка лемківской меншыны в Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын проф Штефан Дудра актуаный репрезентант Лемків Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Даміян Трохановскій Заступця Ведучого Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях та Юрий Стариньскій якій єст ведучым Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера Планный рапорт Міністерства Присутных привитала ведуча Комісиі Ванда Новіцка посланкыня Лівиці В першым шорі директор Загальной освіты в Міністерстві Нацийональной Едукациі Катажына Кошевска представила інформацию про вчыня лемківского языка в малопольскым нижньошлезскым і любовскым воєвідствах подля Міністерства в <unk> році лемківского языка вчыло ся <unk> учеників По окурті інформациі голос забрала др габ Олена Дуць Файфер яка однесла ся до выступліня міністерияльного урядника Пояснила што рапорт є полний будів а чытаючы го мож мати одчутя што был написаный іщы в часах комуністичного систему де Лемків арбітральні причыслено до Украінців Заступця Ведучого Стоваришыня Лемків припомнула што меншыновий закон ясно прецизує понятя лемківской етнічной меншыны то є такой меншыны котра не мат свойой державы ани не чує звязку з інчом державом і нацийом Рапорт має і інчы основны хыбы як хоцкі споминаня на ведучых украіньскых орґанізаций ци споминаня на ведучых орґанізаций котры уж не жыют В міністерияльным справописі тяжко оглядати даякых анализ ци постулятів понеже приносит він выключно сухы статистичны даны До рапорту однюс ся так само Заступця Ведучого Руской Бурсы Даміян Трохановскій Бесідувал він што фурт домінуют понятя з часів глубокого сталінізму коли Лемків причыслено до Украінців Перепросил за тото што мусит послухувати ся такыма одношынями але державны урядникы фурт підтримуют тоту линию і в реченым рапорті хоц в Польщы од <unk> р обовязує меншыновий закон якій ясно дефініює понятя етнічной меншыны Припомнул што рівно два рокы тому то там проблем зголошал на подібным засіданю в Соймі Польской Республикы а дотля нич ся в тій справі не змінило Трохановскій зазначыл што по <unk> році Лемкы офіцияльно можут голосити ся як окрема меншына што польска держава повинна респектувати згідно з дефініциями решеного закону Зо становиском Заступці ведучого Руской Бурсы зогласил репрезентант Лемків Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын проф Штефан Дудра Гварил він што справа достоменности є основна для Лемків Трохановскій бесідувал дальше што покля держава буде надале фінансувала всякы діяня якы не сут лемківскы а украіньскы хоц в заміріню зголашены сут як лемківскы дотля фурт буде выступувало явиско явного заперечаня записам закону Реформуваня едукациі Дуць Файфер дальше односила ся до проблему звязаного з браками учытелів лемківского языка котрый подля не єст наслідством ліквідациі лемківской русиньской філолоґіі Спомнула і на інчый проблем котрый повязаный єст з отримуваньом ґлейту на вчыня языка особам якых знаня не єст в ниякій спосіб верифікуване Як примір привела ситуацию коли вчыня лемківского языка єст ведене через особы якы отримали од даной меншыновой орґанізациі посвідчыня же знают язык барз часто лем бесідуваный а не писаний бо не мают ся годе вывчыти практика така спроважат ся ґу тому же учытелі лемківского языка найчастійше сут учытелями інчых предметів што не влият позитивно на рівен едукациі Всякы контролі ведены державныма орґанами ограничают ся до того же провірят ся лем кількіст зреализуваных годин лекций Не провірят ся нияк рівня і результатів вчыня Справу путат і брак мериторичного специялисти ци методика лемківского языка котрых подля сві Дуць файфер неє ани де вывчыти В дальшій части порушена была тема фінансуваня вчыня лемківского языка і проблему з явністю выдаваных середків на тоту ціль Даміян Трохановскій повідал про проблемы з еґзеквуваню тых середків одпоєдных ґмін котры не хотят іх передавати на задачы звязаны з едукацийом лемківской молодежы а часто середкы тоты выдаткуют на цілі нияк не маючы звязку з лемківскым шкільництвом В конклюзиі про реформуваня едукациі лемківского языка доктор габ Олена Дуць Файфер апелювала о потребу покликаня приверніня єдиниці яка рыхтувала бы будучых учытелів Проф Штефан Дудра так само звідувал про субвенцию на вчыня лемківского языка котра єст перезначена для поєдных самоурядів На примірі ґміны Пшемків розповіл про контролю найвысшой Ізбы контролі котра вказала на непрозрачне і планне ґаздуваня тыма середками Дутра бесідувал што інформациі і документы зрыхтуваны Міністерством Внутрішніх Справ і Адміністрациі на пятничны засіданя были присланы участникам барз пізно бо лем на дві і піл годины перед початком дискусиі Практика така не повинна більше мати місця Самы інформациі сут барз загальны і неточны Справа дискримінацийных таблиц Обєднаня Лемків Присутный на засіданю репрезентант лемківской Етнічной меншыны в Спільній Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын проф Штефан Дудра звернул увагу на факт фальшуваня істориі через проукраіньску орґанізацию Обєднаня Лемків з Ґорлиц цитуваня Маме тіж важны проблемы повязаны зявисками фальшуваня істориі Дам лем єден приклад котрый вяже ся з лемківском достоменністю бесідувал в тій части выступліня професор Дудра Репрезентант лемківской меншыны припомнул о справі дискримінацийных таблиц одкрытых з ініциятивы Обєднаня Лемків в <unk> році Дудра зазначыл што звернул ся в тій справі вєдно з др Мирославом Копестяньском другым репрезентантом Лемків в Комісиі до презеса Інституту Нацийональной Памяти др Ярослава Шарека Зверніня односило ся до змісту таблиці завішеной на стациі в підґорлицкых заґужанах з котрой одходили на чужыну потягы з выселеныма Лемками цитуваня На тій таблици є напис котрый бесідує про выселеных в <unk> р же з той стациі выселено понад <unk> тис осіб украіньской нацийональности пояснял дале Дудра высловил што є то явне передаваня неправдивых і фальшывых інформаций Повіл што зміст таблиц фальшує історичне знаня цитуваня Елемент тот спричынят ся до поглубляня нацийональноетнічных антаґонізмів в тым припаді лемківско украіньскых антаґонізмів продолжал Професор Дудра спомянул што проблем был уж дуже скорше зголашаний м ін через Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях але так само як проблем на засіданях Спільной Комісиі Уряду та Нацийональных і Етнічных Меншын Дальше цитуваня Перед парома днями отримали сме писмо презеса Інституту Нацийональной Памяти в котрым інформує нас же полну одповідальніст за зміст памятковых написив поміщаных на таблицях жертв Акциі Вісла поносит ініциятор іх завішыня пояснял перед присутныма Справа тота тягне ся од <unk> р і до днес не была розвязана Припомнийме што Обєднаня Лемків поясняючы зміст таблиц одкликувало ся до комуністичных джерел з котрых выникало же в <unk> р выселяно выключно Украінців Лемківскы Лісы В справі важной для вшыткых Лемків річы голос забрал посланец громадяньской коаліциі Євгеній Чыквін Як пояснял він даякій час тому в пляні засіданя была початково тема звороту лемківскых лісів з огляду на тиск части правицьовых посланців членів Комісиі тема тота остала вышмарена з порядку засіданя Євгеній Чыквін бесідувал про потребу системового розвязаня темы лемківского маєтку котрий был беззаконно забраний Лемкам а котрий доднес находит ся выключно в державных руках Посол правны аспекты консультувал перед засіданьом Северияном Косовскым Секретарьом Головного Заряду СЛ Євгеній Чыквін был попрошеный жебы зложыти посольску інтерпеляцию в тій справі Барз важном справом єст актуальна постава Державных Лісів котры на послідніх розправах підносят арґумент же Лемкы мали неограничену можливіст стараня ся о зворот маєтків уж од <unk> років ХХ ст Основном справом єй термін давности котрий в одчутю Лемків повинен быти уставово порішеный так жебы особы якы не встигли зголосити своіх жадань могли тото іщы зробити Посол Чык він обіцял зложыти до президиі Комісиі шыроко описаный проблем звязаный з зворотом лемківскых лісів Попросил він ведучу жебы комісия звернула ся до Бюра соймовых анализ О правну анализу той ситуациі Посол повіл што кєд держава не займе ся том темом може горозити тото переданьом темы до медженародных інституций Меншыны в пандеміі Юрий Стариньскій звернул увагу на планне положыня меншын в тым лемківской етнічной меншыны в добі пандеміі Бесідувал він головно на прикладі веденого ним Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера з Ліґниці Подля слів стариньского держава часто невластиво постерігат ліґницкій ансамбль ци тіж інчы того рода подібны орґанізациі котры не сут лем музичныма ансамблями але ведут тіж шыроку діяльніст Ведучый кычеры оповідал про реализуваны проєкты бібліотеку і дослідничый архів Звернул увагу на тенденцию поступенного зменшаня дотаций на такы проєкты як лемкознавчы досліджыня Припомнул што через деякій час діти і молодіж могли вчыти ся лемківского языка як раз при веденій ним кычері пониже локальны ліґницкы власти не были нияк заінтересуваны том темом За словами Стариньского в остатнім часі одшмареный был проєкт о дофінансуваня ревіталізациі лемківского цмонтеря в Лабові котрый власныма середками єст етапами реализуваный при спілпрацы зо Стоваришыньом Маґурич цитуваня Кєд бы на нашы діяня сперед двох років цмонтір тот был бы зліквідуваный понеже такє было його перезначыня скінчыл Стариньскій Коли я зникну ты тіж зникнеш Автор рецензиі Наталия Карпіньска Єм памятю пару сценічных ескізів о Лемках Подля сценария і в режысериі Выцеха Фаруґы копродукция Ґорлицкого Центру Культуры і Асистый Польска На ХХ Медженародным Фестівали Театрів для Діти і Молодежы Корчак Днес в Варшаві онляйновый показ пише Наталия Карпіньска в Театрі для вшыткых Єм памятю в режысериі Войцеха Фаруґы то проєкт з погранича театру і етноґрафічных досліджынь бесідуваной істориі і баяня документу та перформенсу Сценічны оповіданя о Лемках далекє од схем і скансеновости розрыват верхню фольклористичну верству і входит в глубину чловечых голосів в глубину уж барз слабых голосів памяти Лемківска Одиссея зачала ся рік тому єй головном цілю было вписати в діяня професийного театру Локальну соспільніст Ґорлиц Ґрупа акторів рушыла в терен з диктафонами жебы дознати ся веце про жытя і історию Лемків етнічной меншыны до котрой приналежніст вчаст веденого в <unk> році повселюдного списуваня задеклярувало близко <unk> тис польскых громадян Локальна візия представлена в спектакли вказує трудности в одкрываню правды і автентичности хованых в вылюдненых селах котры оточены были авром реґіонального кольориту з під знаку сучасной аґротуристикы Експльорация темы лемківскых выселінь якы довели до занику непересічной культуры зачынат ся од верствы леґенд і приповісти вказуючых Лемків як люди одвічні жыючых на полудньовій обшыри Польщы Скоро єднак вкрачат в стрефу репортерской анализы в котрій траґічна істория мішат ся зо споминами жыючых поколінь Лемковина остає назначена як тота інча і одмінна стає ся обшырю дискримінациі і насильства што выражены сут безпосередньо в акциі Вісла Масове выселіня стає ся темом порушаючого монолоґу Анны Горбальньой жытелькы Бортного з котром бесіду з нагоды <unk> річниці выселінь провела Наталия Малецка Як споминал режысер в бесіді по спектаклю голос жены стал ся контрапунктом і дополніньом цілости проєкту реальным голосом памяти неперетвореным через театральны наррациі і інтерпретациі Колективне будуваня сценария з ґрупом акторів і локальном соспільністю дало творцям можливіст створити інтердисциплінарный проєкт котрий далекій єст од презентуваня легкых стереотипів Заєдно позваляючый сой будити в материі одкрываня черговых верств непамяти і молчаня Неє можливым войти в глубину реґіону про котрий бесідуют творці предовшыткым з огляду на дистанс і чужіст перспектывы люди з міста прагнучых выймати атракцийніст орієнтализму і емоциі інтерлокуторів Фаруґа вказуючы тоты вшыткы трудности доводит што языком якій лучыт нас з Лемками є чыста емпатия і зрозумліня Поза вербальна реляция з місцьом о котрым бесідуєме получыня з духами часу котры кружат над выселеныма селами а котрых названя в єдній зо сцен выміняны сут попри назвах ґатунків рослин котры выгынули Творці мают свідоміст што порушают ся по делікатній материі неістнуваня бесідуют про люди котрых уж неє о місцях котры зникнули смап проспомины котры ледве заховали ся в памяти старшых поколінь Чым барже єднак материя видит ся зникати з поля веджыня тым сильнійше діют сценічны середкы чудова пульсуюча музыка Стіванаша остры ныонове світла і сценічний рух Автор Наталия Карпіньска Середа <unk> листопада новембра <unk> р Мастер желізной різбы і малюнку Автор допису Севериян Косовскій Хоц американьскы Лемкы до рідных Карпат мают хыбале найдале зо вшыткых люди жыючых на чужыні іх постава все єст порядна а при тым старают ся не забывати на свою культуру котру іх предкы принесли за океан вельо років тому Перед деякым часом Майкель Барон якого коріня выходит з Лемковины рішыл зробити при схоснуваню ріжного рода желізных елементів дві статуі Лемкыні і Лемка такых як си іх быти може запамятал з молодых років як си іх уявил в днешніх часах Дуже ґу тому не треба было старчыло пару рурок блях части автомобільного колеса і глушник Коли Майкель Барон взял ся за складаня єдного з другым до купы помалы зродили ся з того Лемкыня і Лемко Фінальні позберал іх в Команецкє народне облечыня бо як раз його рід выходит з тамтых околиц східньой Лемковины Парадна Лемкыня і Лемко станули як два памятникы в містечку де жыє він в ЗША під Чіка Майкель Барон розповіл нам кус про свою історию вродил ся в <unk> році в еміґрантскій родині Назвиско його роду первістно было записуване як баран цитуваня Мій отец был товды высланий з американьском армійом до Кореі мати жыла в Чіка і зарабляла на нашу нову родину Моі лемківскы дідове затримали ня з нима Зачынат своє оповіданя Майкель хоц властивій Михал як сам споминат по нашому бесідувал лем до четвертого рока жытя Скоро мусіл навчыти ся по анґлицкы коли пішол до першой зо шкіл Завершыл технічны студиі де отримал дипльом інжынєра механіка Дальше робил маґістерскы студиі з дальшых технічных наук Професийно робил <unk> рокы коли в <unk> році перешол на пенсию Дальше цитуваня Моі предкы были порядныма різбярами в дереві і каміню вшыткы хлопы з роду баранів роблят писанкы Маючы час рішыл єм быти креативным по роках роботы Выховуючы ся в лемківскій родині і серед знаємых зачал єм ся концентрувати на вшыткым што односит ся до культуры традициі і кумшту продолжат своє оповіданя Інспірацийом для него были вышмарены непотрібны річы металь Як сам бесідує інспірувал ся так само членами свого роду Никыфором Креницкым і хыбаль найвеце Теодором Кузяком Цитуваня Думам про себе як про наівного лемківского артисту Думал єм остати анонімовий Тепер коли жыєме в тым змороженым світі буду сідил запертий в свій пивници малюючы образы одкрыл єм же при помочы моіх рук очів і уму творіня річы єст для ня натуральне дополнят Як раз так выглядат коротка істория Майкеля Барона американьского Лемка для якого інспірацийом єст вшытко што звязане з його карпатскыма коренями Статуі котры зробил прикрашают днес його хыжу під Чікак пристало на традицийного ґазду поставил при своій загороді капличку Може не до кінця было так же єй поставил але вымалювал на стоячым прихыжы столпі Капличка была посвячена через місцевого єґомостя Рід Михала Барана выходит зо села Туряньскє на східній Лемковині Дідо Якіл Баран в <unk> році подал ся за океан до ліпшого світа Робил гін в барз тяжкых обставинах в майнах в Пенсильваніі В тым часі як раз змінил назвиско на барон понеже як бесідує Михал з його діда гыбы сміяли ся інчы еміґранты зо східньой Европы называючы го глупым бараном До субреґіонів пряшівского Самосправного Краю бы мало іти веце грошей Прецеда підписал меморандумы Автор вісти Петро Медвід Председа Пряшівского Самосправного Краю Мілян Маєрскій підписал Меморандумы о спілпраци з трьома стратеґічно плянуючыма реґіонами Шаріш Спиш і Вышній Земплін Пріматоры окрисных міст іх підпишут по тым што дістанут документ Почтол Інформувала о тім Леа Гейльова з одділіня комунікациі і пропаґациі пряшівского Самосправного Краю Обидві стороны собі од того обіцюют меньше бюрокрациі і веце грошей про реґіоны при черпаню еврофондів Черпаня простійше скорійше і ефективнійше Черпаня еврофондів у реґіонах бы мало быти вдяка новій системі схвалюваня проєктів простійше скорійше і ефективнійше По новому уж не буде о проєктах рішыти Братислава але схвалюваня буде реалізуване на териториі краю посередництвом Рады Партнерства і Координачной Рады Стратеґічно плянуючых Реґіонів Пряшівскій Самосправный Край на тій зміні робит вже декілько місяців В повязаню з тым пряшівскій жупан Мілян Маєрскій підписал у віторок <unk> новембра <unk> р Меморандумы о спілпраци на приготовліню і імплементациі інтеґруваной територияльной стратеґіі стратеґічным плянуючых реґіонів Шаріш Спиш і Вышні Землін Ключовым моментом є же Пряшівскій Самосправный Край є розділеный на три субреґіоны Тоты сут становлены історично але і стратеґічно так жебы черпаня еврофондів было скоре і о много простійше повіл Маєрскій по підписі Меморандумів Як дальше інформувал каждый субреґіон має свого координатора то є подля маєрского найліпшый крок ку тому жебы жытелі міст і сел припадно окремых комуніт могли легше дістати ся ку еврофондам Самосправы зміну вітают сума є вопросом Маєрскій підписувал меморандумы почас відеоговору котрый мал ісприматорами окресных міст Подля гыльовой представителі самосправ апелювали на зменшываня бюрокрациі скоріше черпаня еврофондів і можливости мати веце час на реализацию своіх проєктів Нову систему схвалюваня зато витают Хоц нова система бы мала як раз вшыткы тоты справы вырішыти Маєрскій не знал повісти з яку суму грошый в рамках Еврофондів мож буде рахувати цитуваня Тоты сумы літают од <unk> мілиярды евро про вшыткы самосправны краі аж по сумму трьох мілиярд Мам надію же дес в тых діапазонах ся будеме рушати Чым высша частка прореґіоны тым ліпше про людей повіл Жупан з тым же як раз при черпаню еврофондів у реґіонах можут люде навеце чути і ідентифікувати ся з тым же сут в европскым сполочынстві Субреґіоны край вытворил у літі Пряшівскій Самосправный Край в літі вытворил три субреґіоны Спіш з Центром во Праді Шариш з Центром в Пряшові і Вишні Земплін з Центром в Гуманинім Становліня тзв субреґіонів выходит з методикы Міністерства Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інформатизациі Словацкой Републикы котра дават напрямы односно штатуту Рады Партнерства якій є основным про вырішуваня еврофондів і інчых жрідел в новым проґрамовым періоді на рокы <unk> За кількостол жытелів є найвекшым субреґіоном Шаріш котрый є на териториі окресів Пряшів Сабинів Бардейов Свиднік і має <unk> жытелів пак слідує спіш до котрого належат окресы Попрад Кыжмарок Левоча і Стара Любовня Субреґіон має <unk> жытелів Третім найменшым субреґіоном є вышні Землін з окресами Гуменне Воронів над топльом Снина Сробків і Меджілябірці якій має <unk> жытелів Субреґіоны Край задефініювал на основі аналізы історично ґеоґрафічных факторів транспортой інфраструктуры локалізациі промысловых парків можливости туристичного руху і дальшых факторів Перед тридцетьома роками служыли Ітурґію на горі Звір Автор вісти Петро Медвід <unk> новембра <unk> р минят точно тридцет років одколи была одслужена Палітургія на горі Звір в селі Літманова старолюбовняньского окресу Літургію одслужыл товдышній містный адміністратор грекокатолицкой парохіі Ян Завацкій з Васильом Кормаником якій был у тым часі ректором богословской семінариі в Пряшові О річниці першой літургіі інформувал Михал Павлишынович з Інформачного Центра Пряшівской Архієпархіі Літургія поджас одпусту Перша літургія на горі Звір де од <unk> авґуста <unk> р до <unk> авґуста <unk> р мали проходити зявліня предчыстой дівы одбыла ся в рамках празднуваня одпусту в Літмановій Церков є в селі присвячена св Михайлови Архістратегови котрый має ден в літургічным календарі <unk> новембра Цитуваня Была то неділя <unk> новембра <unk> р і я был запрошений до свого родного села Літманова служыти святу Літурґію і проповідати в рамках одпустового празднованя у парохіяльным храмі котрый є присвяченый свому Михайлові архістратегови По сполочнім дополідняйшым празднуваню в храмі сме поповідне вєдно з оцьом Яном Завацкым і дівчатами і Ветков і Катков візийонаркы позначка редактора служыли першы раз Літургію на горі Звір в деревяній хыжі Майдані Остатні люди стояли вонка Споминат на тоту подію Василь Корманик Поволіня служыти літургію на Горі Звір дал товдышній пряшівскій єпарха владыка Іан Гірка Наймолодше путницкє місце пряшівской Архієпархіі Гора Звір є наймолодше путницкє місце пряшівской грекокатолицкой Архієпархіі Церков доднес бадат ци зявліня были досправдовы Медж роками <unk> а <unk> ся мала двом молодым дівкам Іветі Корчакові і Катарині Чесельковій появляти пречыста діла Моментально є ціла документация зявлінь вєдно з посольствами загнана на посуджыня на конґреґацию доктрины віры у Ватикані Літмановска Гора Звір є путницкым місцьом од <unk> септембра <unk> р Пряшівскій архієпископ і митрополита Йоан Бабяк выголосил довтошнє місце молитвы на горі Звір за путницкє місце на основі факту же од <unk> р до Літмановой путує великє множество люди і Словакі але і споза границ Цитуваня і многы свідоцтва бесідуют о тым же путници в Літмановій находят страченый покій душы черпают божу поміч і потайні покаяня зачынают новый період жывота Пише ся в устанавлюючым декреті Заголовный праздник є становлена неділя по першій пятниці в місяці авґуст Гора звір має од <unk> р Духовне Путо з папску базилику Санта Мария Мадзьоре в Римі котра є першым і головным марияньскым храмом В четвер <unk> листопада новембра <unk> р Русиньскій музей рыхтує онляйн ніч музею і ґалерий Варголів музей отворили Автор допису Петро Медвідь Ніч Музею і Ґалериі котра мала проходити <unk> мая <unk> р ся на конец одбуде онляйн <unk> новембра Проґрам в інтернетовым просторі приготовлює і Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры в Пряшові Наперек тому же тырвают про епідеміолоґічны наряджыня Музей Модерного Уманя Енді Варголя в Меджелябірцях оголосил же своі просторы ся одкрыват про Навщывників Пряшівскій Русиньскій Музей є затля як нас інформувала директорка Люба Кральова запертый до <unk> новембра За найновшыма інформациями ся про навщывників одкрыє од <unk> новембра Русиньска Ніч Музею і Ґалерий Як інформувал на своім офіцияльным сайті на сіті Фейсбук Словацкій Народный Музей Музей Русиньской Культуры до проєкту Ніч Музею і Ґалерий залучыт ся відеозаписами жанрово розмаітых подій котры в ним проходили цитуваня Представиме творчост знамого карикатуристы Федора Віца з його долгодобого кресленого русиньского сериялю Ілько Сова з Баюсова Його актуальна выставка буде в нашым музею до кінця рока В проґрамі Джаз в музею нам заграт клявіріста і композитор Павел Морохович Любителів істориі бізоново заінтересує стабільна експозиция утверды Боже з істориі Православной Церкви на Словакі р авізує русиньскій Музей В рамках подіі в онляйн выставляню Музей представит і творчост русиньскых літератів Владислава Сивого Йосифа Кудзея Мариі Мальцовской і Даніє Капральовой Споминати ся буде і на академічного маляра Михала Чабау а дітям в музею прочытают і приповідкы В рамках проґраму котрый буде мож позерати в суботу од <unk> <unk> до <unk> <unk> годины буде мож посмотрити і выставку Владиміра Ґаная під назвал односины Як інформує музей тота же буде доступна лем дакілько днів бо просторы де Ґанай має своі образы зачынают ся реконструуувати Мотузок на суботняйшый онляйн проґрам русиньского музея можете найти на його сайті на сіти Фейсбу Музей Варголя одкрытый Музей Модерного умыня Енді Варголя в Меджелябірцях позапертю з причыны проепідеміолоґічных наряджінь єст ново одкрытый од <unk> новембра Як повіл про аґентуру та сердиректор музея Мартин Цубяк капацита максимально <unk> наштрівників платит і дальше Єднако як вшыткы остатні наряджыня цитуваня В каждій експозициі нашого музея будеме дозерати на то жебы в ній было максимально <unk> осіб в єдным моменті деполнил Варголів музей нашівило почас тогорічной літньой сезоны понад <unk> люди подля цубяка Іде о абсолютный рекорд дотеперішньой нощівности за <unk> років істнуваня Векшый інтерес людей о музей приписує двом пропаґадчным проєктам котры вытворили почас запертя в повязаню з першом волнов пандеміі на яр Єдным з них є авдиовізуальна серия <unk>em проєкт на котрым Ворголів Музей спілпрацувал з Факультом умань Технічной Університе в Кошыцях другым є сіті лайтів котры сут од Братіславы Погуменны в рамках проєкту Підтримуєме умяня што был результат спілпрацы Музея з орґанізацийом Кварго <unk> Кошыцкы Культурны Центры і плятформу Медияльного Уменя МАсін Іщы єден конкурс для діти Автор вісти Наталия Малецка Новак Приносиме Вам віст про черговый конкурс для діти Лемківска осін то нагода для молодшых і кус старшых школярів вказати свій плястичный талянт В конкурсі можут взяти участ діти од <unk> до <unk> рока жытя працы приниманы сут в штырьох віковых катеґориях Лемківска Осінь то ініциятива думкодавчыньом і головном координаторком котрой є учытелька лемківского языка Дорота Максимчак яка веде занятя з того предмету в школі в Радваницях на заході Польщы Шкільно предшкільный Комплекс в Радваницях єст як раз орґанізатором реченого конкурсу Моє уявліня про осін на Лемковині Як мож чытати в реґуляміні акциі цитуваня цілю конкурсу є підтримувати культурову достоменніст та популяризувати знаня про природу традициі і історию Лемків Плястичны роботы мож выконувати довільном техніком в форматі або а <unk> Іх тема то свобідна інтерпретация автора про осін на Лемковині Конкурсову роботу треба одповідньо описати та выслати на адрес радваницкой школы до кінця листопада новембра Оголошыня результатів пройде <unk> грудня децембра того рока Для трійкы лавреатів в каждій з катеґорий І катеґория діти в віку <unk> років друг катеґория клясы <unk> катеґория клясы <unk> і катеґория клясы <unk> вісер передвиджены сут предметовы нагороды Окрем того каждий з участників достане грамоту і дрібну нагороду Колядуваня малюваня ікон Конкурс проходит в рамках тот світ незагыну будут называти нас Лемками котрого реализация зачала ся в вересни септембрі того рока цитуваня хочеме вказати нашым дітям як важны є плеканя культуровой спадковины предків жебы наш світ николи не загынул і все называли нас Лемками бесідує Дорота Максемчак координаторка В проґрамі проєкту є іщы вечер коляд з участю школярів з радваниц і бучыны з храмами обох парохій католицкой і православной будут прошены тіж ансамблі Ластівочка з Пшемкова і Народный Ансамбль Своякы з Радваниц На марец <unk> рока заплянуваны сут варштаты писаня ікон для вшыткых охочых з ґміны Радваниці Проєкт фінансує фонд Орлен з проґраму Моє місце на земли пятниця <unk> листопада новембра <unk> р Вмер академічний маляр професор Іван Нестор Шафранко Автор вісти Петро Медвід <unk> новембра <unk> р У віці <unk> років вмер академічний маляр професор Іван Нестор Шафранко Інформация о його смерти пришла лем вчера Од дітиньства был у контакті і з основателями підкарпатской малярской школы як Йосиф Бокшай і Адальберт Ерделі Він сам стал єдным із найвызначнійшых умельців на Словакіі Іван Нестор Шафранко народил ся в селі Туря Пасіка на Підкарпатскій Руси <unk> мая <unk> р што довал на Рускій Ґімназиі в Гуменнім котру закінчыл у <unk> р пак продолжувал студиі на Академіі Вытравных Умень в Празі яку абсольвувал в <unk> році По закінчыню студий вернул ся на выходну Словакію наперед до Кошыц Од <unk> р учыл на університі Пала Йозефа Шафарика в Пряшові Здобыл тітулы доцента і професора В Пряшові жыл аж до смерти Як симпатізант русиньского возродного руху по <unk> р брал участ на вшыткых выставках русиньскых вытравных умальців орґанізуваных русиньском Обородо в тым чыслі і на медженародній выставці Русиньскых Малярів Ушарішкій Ґалериі в рамках Світового Конґресу Русинів о <unk> році в Пряшові Такой у <unk> році был і спілосновательом і першым председом общества Енді Ворголя у <unk> році дістал премію Енді Ворголят за свій вклад до вытравного ломыня Окрім того здобыл многы інчы оцініня Веце од творчости Івана Несора Шафранка і выставці його творів котра лем недавно проходила у выхом Словацкій Ґалериі в Кошыцях можете дочітати ся на нашым сайті за поданым мотузком Выслухали сте дописів публикуваных протягом посліднього тыжня на портали Лем фм Дякую за увагу Наталия Малецка Новак Болюкую