The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> лютого фебруара <unk> р Політик Томаш Міхаловскій гостьом сесиі рады ґорлицкого повіту Автор вісти Наталия Малецка Новак В четвер <unk> січня януара <unk> р одбыла ся ст сесия Рады ґорлицкого повіту Єдным з гости беручых участ в сесиі был Томаш Міхаловскій шеф політичного ґабінету віцепремєра Ярослава Ґовіна Вчас свого выступліня передал він інформацию што серед бенефіциєнтів проґраму підпоры для гірскых ґмін нашли ся ґміны з обшыри ґорлицкого повіту Устя Рускє Санкова Ропа Лужна Липинкы Ґміна Ґорлиці і місто Ґорлиці Середкы можут быти схоснуваны на туристичны і комунальны інвестициі м інчыма туристичны путы паркы видоковы пункты паркінґы скансены музеі дорогы тротуары і канализацию Поінформувал же высокіст підпоры буде залежна од выдатків якы дана ґміна понесла на інвестициі в роках <unk> Томаш Михаловскій передал і інформациі для війтів і бургомайстрів з терену ґорлицкого повіту тыкаючы закону локаль заґрунд якій входит в склад рынковой части мешканьового пакєту Закон має заохотити самоуряды шырше анґажувати ся в активности для розвитку боівництва хоснуючы склад ґмінных нерухомости Закон локаль за ґрунт має дати доступ до ґрунтів котрых властителями сут ґміны Інвесторы будут мочы придбати нерухомости од ґмін з частинным розрахуваньом іх ціны мешканями або інчыма локалями якы можут служыти самоурядовым спільнотам Закон был підписаний президентом Вчас стрічы Томаш Міхаловскій задеклярувал свою поміч вшыткым самоурядам за посередництвом старосткы Мариі Ґубалы Вчас обрадуваня Рада ґорлицкого Повіту запознала ся з інформацийом служб інспекциі і стражы яка тыкат діянь в борбі з наслідствами віт <unk> та зо справописами з діяльности выділів староства за <unk> рік Рада підняла два схваліня про затверджыня справописів з діяльности Комісиі Рады Ґорлицкого Повіту за <unk> рік та ґрунтову продаж в Маластові Рада запознала ся тіж з інформацийом Заряду Повіту <unk> русиньского маляря Володиміра Микыты Автор вісти Петро Медвід <unk> фебруара <unk> р дожыват ся округлого ювілею Вызначный русиньскій маляр із Підкарпатя Володимір Микыта Народил ся Володимір Микыта <unk> фебруара <unk> року По закінчыню Руской Ґімназиі в Мукачові зачал учыти ся на ужгородскым умелецкым Учылищу під веджіньом прославленых представителів русиньской малярской школы Йосифа Бокшая і Адальберта Ерделія Почас студиі часто брал участ на выставках вєдно зо своіма учітелями і є досправдовым наслідником традициі меджевоєнной підкарпатской малярской школы Він не лем знає технічны таємниці своіх учытелів але і прияв іх філософіі служыня народу і оцюзнині Володимір Макета має успіх як портретиста автор жанровых сценарий пейзажів і закутин сполненых філософічных роздумів о смыслі людского істнуваня в сучасній сполочности остатньой трет ХХ столітя Творчу зрілост досягнул у <unk> роках коли в його творчости появили ся головны штырі темы психолоґічний портрет благодарна сельска робота філософічний пейзаж і еколоґічний протест Етаповым стал у творчости Микыты образ Ягнятко із <unk> року Од того часу на полотнах Микіты появляют ся міцны селяньскы поставы котры він наполнює внутрішнім динамізмом творіня Тыма образами Микета представил умелецкым кругам совітской Украіны новий приступ до трактуваня темы траґічного сельского жывота Ґалерию портретів Володиміра Микеты одкрыват ліричне полотно Моя мамка з <unk> р по котрым зробил дакілько портретів сучасників як художник Манельо художник Контратович ци хірурґ Фединец Портрет Манеля поставил Микыту на переднє місце серед выдатных маєстрів сучасного філософічного портрету Пийзажы Микеты сут так само незвычайныма Найдеме в них динамічне зображыня карпатскых гір протест проти наслідства чловіка односно землі а так само протест проти бездуховности сучасной сполочности Влодимір Микета мал і вызначну роль в культурным жывоті Підкарпатя остатніх років совітского режіму і періоду незалежной Украіны В роках <unk> аж <unk> был голов областной орґанізациі Общества Художників Украіны За своі умелецкы досягненя был удостоєний названями Народного Художника Украіны члена кореспондента і Академіка Академіі умань Украіны а так само стал у <unk> році лавреатом Преміі Штефана Чепы за вызначный склад до русиньской культуры і то і вдяка тому же він так само мал вызначну ролю в русиньскым народным возроджыню на Підкарпаті по <unk> році Твердо дотримує ся позициі же Русины сут Окремым Народом Почас <unk> Світового Конґресу Русинів котрый проходил у <unk> році орґанізувал Володимір Микіта ретроспективну выставку русиньского уменя Приповідкы на кажду пору рока тішат не Лемоко автор допису Наталия Малецка Новак Варшавскій Університет во спілпрацы зо Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях печатали книжку з оповіданями для наймолодшых По робочым зошыті до лемківского языка то уж другє спільне выданя обох інституций Приповідкы на кажду пору рока будут потіхом тіж для старшых чытателів Цитуваня Публикация возникла передовшыткым з думком о наймолодшых тых кус старшых родичах і учытелях лемківского языка Вчыня діти і молодежы рідной бесіды при помочы літературных текстів то обовязок так родичів як і учытелів якы мусят дбати о богатство і красу языка як вызначника нацийональной достоменности Можеме чытати в водным слові В приповідках на кажду пору рока поміщены были выбраны тексты для діти публикуваны скорше в інчых выданях в голосі Ватры Бесіді і лемківскій Лестівочці То результат вельолітньой роботы Петра Мурянкы якій або іх написал або перевюл з інчых языків або записал або підлемківщыл а пак опубликувал в редаґуваных собом часописах До приповідок зобрала і списала іх Варвара Дуць яка вєдно з Анном Масляном одповідали і за редакцию публикациі Выдавництво было поділене на штырі части згідні з поділом на поры рока яр літо осінь та зима До каждой припорядкувано байкы і оповіданя якы тематичні одповідают выбраным періодам рока Разом єст того <unk> історий котры вчат бавлят зворушают розвивают вражливіст уяву діти а предовшыткым вказуют богатство русиньского языка традиций і культуры Выданя може быти полеготом для учытелів і родичів в выхованю діти Публикация має формат А <unk> Чыслит <unk> стран і окрем текстовой верствы обнимат вынятковы ілюстрациі Мария Мальхер яка вошла уж в лемківскій світ через зробліня десяток образків до робочого зошыту до лемківского языка раз іщы вказала же добрі го розуміє в плітуючы в ілюстрациі розмаіты русиньскы елементы Вшыткы образкы намалюваны были на папері Еко што атракцийні підкрислят суровіст і простоту кредкы і крискы Мария Мальхер вродила і выховала ся в Пєтркові Трибунальскым на штоден мешкат і робит в познані занимат ся ілюструваньом книжок для діти Цитуваня Выданя Приповідок на кажду пору рока то част нашых старань жебы хоронити наш язык Даєме нарядя потрібне до того жебы го вчыти передавати наймолодшым а разом з ним вчыти і інчых важных елементів нашой лемківской культуры Подают на закінчыня водного слова редакторкы Варвара Дуць і Анна Масляна На потребы домашньой і шкільной едукациі книжка є до одобраня в Рускій Бурсі в Ґорлицях Просима о скорший контакт Натали <unk>r<unk>e<unk> <unk> Лe<unk> крапка <unk> або під телефонічным номер <unk> Книжка печатана была в рамках выдавничой сериі Наш язык під сериі Нашы діти завдякы фінансуваню Фондом Інститут Cёділом <unk>em Lemko <unk>er<unk>o<unk>rrЫ Варшавского Університету Онляйны о економічным статусі і положыню народносных меншын реґіону Автор вісти Петро Медвід <unk> януара <unk> р проходила онляйн стріча Новостатского Центра про Реґіоналізм і Фундациі Ханнаса Зайделя в рамках котрой участ не бесідували на тему економічного статусу і положыня меншын в реґіоні Інформувала о тім аґентура Руци На стрічы ся конштатувало же леґіслятивны рамкы в котрых ся творят права меншын реґіону сут стандардны Публично ся за інформациями аґентуры все частійше бесідує о другым сеґменті творіня меншыновых прав о так званым нестандардным меншыновым праві котрый є повязаный з економічным статусом меншын на тій териториі Баданя потверджуют же членовы народносных меншын реґіону жыют в руральных і нерозвитых областях Іх економічна сила є найслабша в порівнаню з рештом населіня Наслідками такой ситуациі сут велика урвань міґрациі асиміляция ци слаба можніст поступу в сполочыньскій єрархіі моций і вплыву Міґрация псує образ о мультікультурній Сербіі На онляйн стрічы брали участ бадателі представителі нацийональных совітів і експерты в даній области Олена Папуґа державный секретар Міністерства про Людскы права права меншын і социяльный діалоґ а єдночасно і членка Нацийонального совіту Русинів у Сербіі В рамках свого выступу повіла же в найблизшым часі наштівит вшыткы нацийональны совіты і обговорит з представителями меншын в Сербіі вшыткы проблемы з котрыма ся стрічают Підкрислила же велика міґрация псує образ о Сербіі як мультікультурній краіні В тым припаді векшу задачу і веце активности будут мати за єй словами нацийональны совіты Веце активности Міністерства і Нацийональных Совітів буде напряменых на захованя материньского языка через систему освіты Центер про Реґіоналізм Центер про Реґіонализм был основаный в октобрі <unk> року Ґрупом Інтелектуалів з Нового Саду з цільом афірмациі і пропаґациі ідей реґіоналізму в згоді і з сучасныма европскыма трендами і скушеностями Просаджує і фахово пояснює потребу демократизациі і децентралізациі Сербіі як і підпору спілпрацы в тым реґіоні Од свого основаня Центер про Реґіоналізм реализувал великє множество фаховых проєктів заміряных на нормалізацию односин і зміріня медже краінами бывшой Югославіі як і на териториі Косова по конфлікті з <unk> року Віторок <unk> лютого фебруара <unk> року Туристичный Вляк в Меджелабірцях буде в Ретроштілі Автор вісти Петро Медвід Туристичный Вляк котрый має ходити по дразі а не по желізниці має в Меджелябірцях розшырити діапазом туристичных атрактивности і буде мати ретроподобу Локомотива і два ваґоны з капацитов <unk> люди будут вызерати як стары локомотивы на пару Як про аґентуру Тар потвердил приматор міста Владислав Вишньовскій вляк про туристів бы по Меджлябірцях і околиці мал ходити од мая того року цитуваня Вляк буде стояти коло Музею Модерного уменя Енді Варголя і буде ходити по місті і близкій околиці де ся находят памяткы ріжного характеру Інформувала меджелябірска самосправа о проєкті фінансуваным в рамках проґраму ІН <unk> Місцями котры на вляку будут годны туристы навщівити мают быти напр історичный монастыр в Красным Броді ци села Габура де є і скульптура русиньского князя Лябірця або Калинів перше освободжене село на териториі Чехословакіі Окрем вляку котрого ціна є понад <unk> тис евр місто купит і наінсталює і дві електронічны табли з одходами вляків і автобусів на великій і малі желізничні стациі Цілково є розрахунок проєкту в сумі понад <unk> тис евр місто спілфінансує вытраты <unk> процентами Три автобусовы заставкы котры сут частю проєкту уж місто осадило на кінцю <unk> р Сут коло верголового Музею коло великой желізничной а так само коло малой желізничной стациі котра ся моментально наново будує Безробітніст в ПСК вдяка пандеміі наросла Высоку мают русиньскы окресы Автор вісти Петро Медвід Зачатком <unk> р належал до катеґориі окресів з процентом евідуваной безробітности высшым як <unk> в рамках Пряшівского Самосправного Краю лем окрес кєжмарок В децембрі там уж належали і окресы Сабинів Воронів Надтопльов Свидник Меджы Лабірці і Бардейов Інформациі подал Пряшівскій Самосправный Край В марці <unk> р пандемія коронавірусу запричынила скоре роснутя безробітности по цілій Словакіі Медже першым і остатнім місяцьом минушого року дішло ку нароснутю евідуваной безробітности майже о <unk> процент Од юля до октобра безробітност в пряшівскым краю мірно знижувала ся на остатніх двох місяцях знова звекшала ся в невелику скоростю ПСК є єднако як перед пандеміом найвысшу безробітност в рамках Словакі ку укінцю року на уровни <unk> і <unk> процента Найгірше є на тым окрес кыжмарок з майже <unk> процентом безробітностю найліпше окрес попрад де евідуют <unk> і <unk> процент безробітных В децембрі досягла безробітніст веце як <unk> процент аж в шестьох окресах ПСК Сут то окресы Кіжмарок Сабинів Вороню над Топльов медже Лабірці і Бардийов Смутный рекорд має сабіньскій окрес де медже януаром аж децембром наросла безробітніст <unk> процент і <unk> процента на <unk> і <unk> процента Кєд ся посмотриме на окресы де жыє векше русиньскє населіня пак є на тім моментально найгірше свидник котрый має безробітност на уровни <unk> і <unk> процент Меджілябірці мают <unk> і <unk> процент Слідує окрес бардейов і з <unk> і <unk> процентами В окресі стробків евідуют <unk> і <unk> процент Снина має <unk> процентну безробітност окрес Стара Любовня має <unk> гуменны <unk> і <unk> процент безробітных четвер <unk> лютого фебруара <unk> рока Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця Кычера продолжат модернізацию свойой сідибы Автор вісти Севериян Косовскій Як інформує Лемківскій Ансамбль Пісні і танця Кычера зреализуваный был дальшый етап будівляно ремонтовых прац в його сідибі в Ліґници Етап тот односит ся головно до Даху працы фурт і щыты рвают Роботы были ведены завдякы субвенциі Міністра Культуры і Нацийональной Спадковины Зміцнено медже ін структуру даху мурувано новы комины та вымінено напримір рынвы Роботы оцінены сут на <unk> тис зл з чого аж <unk> тис зл то як раз міністерияльна дотация Ремонт робит єдна з низкых будовляных фірм Припомнийме што перше завдякы дотациі Міністра Адміністрациі і цифризациі ансамбль зробил земельны роботы в тым ізоляцию будинку поміняны были выгляды і замонтувана інсталяция центрального огріваня Інвестор змінил товды частинно водно пятьдесят зрыхтувано тіж два поміщыня на потребы діяльности ансамбльовой бібліотекы В дальшых етапах має быти модернізация сходів будова вінди та адаптация поєдных поміщынь По ремонті обєкт має служыти на потребу ансамблю котрый буде мал гын пробы своі маґазины та ґардеробу Сідиба ансамблю має быти так само місцьом де бы мали проходити вшелеякого рода культурны подіі В плянах є оддати выставову салю з невеликом постійном експозицийом та салю яка буде мала проєкцийно конференцийну ціль Сідиба Лемківского Ансамблю Пісні і Танця Кычера містит ся в понімецкым будинку де пак містила ся долгы рокы польска школа Ансамбль сусідує безпосередньо з будинком Стоваришыня Лемків обі орґанізациі придбали сідибы од міста під конец <unk> років ХХ столітя В Новым Санчы зачала ся будова одділіня Нацийонального Архіву Автор вісти Наталия Малецка Новак Зачала ся будова Новосандецкого одділіня Нацийонального Архіву в Кракові Будинок буде містил ся при улиці <unk> листопада по при сідибі Малопольского Осередка Дорогового Руху Тепер одділіня находит ся при улиці Ягайлоньскій Триманы сут гын архівальны акта м ін з обшыри векшой части Лемковины Роботы на будові зачали ся вытинком дерев і порядкуваньом терену Модерный будинок буде одданый в <unk> році Інвестиция реализувана є з буджету Міністерства Культуры і Нацийональной Спадковины Модерны просторы місце на новы архівалиі Кінцьом <unk> р президент Нового Санча Людомир Ганзель удоступнил візуализациі представляючы будинок Нацийонального архіву котрый побудуют при улиці <unk> листопада в пару кольористичных вариянтах Зазначыл што выбраний кольор мусит пасувати до оточыня Того рока має зачати ся тіж ремонт дорогы спомненой улиці та на войовской улиці близко місця де стане будинок Ділянка котру передали на потребы архіву попередні власти міста в половині буде выполнена деревами зато од єдной страны плянувана є шкляна стіна Обєкт буде мал простір <unk> і <unk> тисяча квадратовых метрів В бюровій части находити ся будут модерна чытаня і конференцийна саля В маґазиновій части є предвиджене місце на <unk> тис біжучых метрів архівалий Будинок запроєктували згідні з найновшыма еколоґічныма вымогами буде тіж енерґоощадный Джерело історичного знаня і про Лемковину Теперішній архів находит ся в нанятых поміщынях при улиці Ягайлоньскій <unk> а до <unk> рока ресурсы архіву находили ся в бывшій сідибі Округовой Прокуратуры в Новым Санчы В колекциі Новосандецкого Одділіня архіву находят ся акта м ін з ґмін Ґорлиці Ґрибів Крениця Лабова Мушына Ропа Санкова ци Устя Рускє Вычыслити серед них мож метрыкальны книгы судовы акта акта нотариів ґрунтовы книгы акта повітовых староств папері од кінця ХХ ст доднес Перед <unk> роками народил ся Михал Чабала Автор допису з істориі Петро Медвідь <unk> фебруара минят <unk> років од часу коли народил ся єден із найвызначнійшых русиньскых малярів другой половины XX стлітя на Словакі Михал Чабала свій творчий жывот пережыл у Пряшові Академічный маляр Михал Чабала народил ся <unk> фебруара <unk> року в русиньскым селі Нижні Чабины днес село споєне з вышніма чабинами як Чабины недалеко Меджляборец Як <unk>річный зачал штудувати в Бірні ужыткову мальбу в архітектурі Ур школу закінчыл і короткій час робил пропаґачного вытравника в Музею Украіньской Культуры у Свиднику Од <unk> р штудувал мальбу на высокій Школі Вытравных умень в Братиславі у професорів Милого дальшый вызначный русиньскій вытравник Мудрога і Матєйкы Тото штудиюм закінчыл у <unk> р По куртій карєрі высокошкольского педаґо у <unk> році выбрал собі жывот свободного умельця За словами вытравной крітичкы бывшой директоркы Шарішской Ґалериі і знателькы творчости Михала Чабалы Марты Гребічковой він пунктуально наполнювал тото чому ся бесідує свободний умелец цитуваня Был то послідній богым пряшівской вытравной сцены повіла о нім Гребічкова Цитуваня Зачаток творчости характеризуют фиґуральны мотивы і зоточіня балету і театру Пізнійше вызначном малярском доменом стала краіна На образах захоплювал шаріжку краіну де ся проявлювала намага зобразити цілу шырку настроінь атмосферу і переміны і динаміку Ставебным елементом його діл стали шырокы тягы Пинзлика і увольнений рукопис і з могльовитым діапазоном землистых тонів Краіну портреты закутины місткы краіны і інчы мотивы малювал серцьом написала о нім Анета Хафінцова Михал Чабала был од <unk> року членом союзу Словацкых Вытравных Умельців Його творчост была презентувана на <unk> колективных і <unk> персональных выставках остатня його колективна выставка была в Шаріжскій Ґалериі в Пряшові і остатня персональна одбыла ся з нагоды його народенин в Музею Модерного уменя Енді Ворголя в Меджелябірцях Михал Чабала был у контакті і з людми з русиньского руху Видіти го мож было в Пряшові з Васильом Туроком ци Федором Віцом Вмер <unk> авґуста <unk> року в Пряшові Пятниця <unk> лютого фебруара <unk> р Реконструкция Ворголього музея штораз реальнійша Жупа дістала дальшы грошы Автор вісти Петро Медвід Пряшівскій Самосправный Край має на своім банковым конті другу част державной дотациі на велику обнову і модернізацию Музея Модерного умыня Енді Ворголя в Меджелабірцях в сумі <unk> мілийоны ев Інформувала о тім аґентура сіта Пряшівска жупа котра є заряджывательом музея так уж од державы дістала <unk> мілийонів з цілковой дотациі <unk> і <unk> мілийона Послідня част грошей має прити до кінця януара слідуючого року Як інформувала Даша Єленьова говоркыня ПСК з боку жупы ся вже зробили вшыткы потрібны крокы про приправу обновы Перерабляти ся буде два рокы Цитуваня В руках маєме ставебне поволіня і підписаний контракт з додавательом реалізачного проєкту котрый буде выпрацуваный до <unk> марця Вєдно з докінчыньом реалізачного проєкту буде проходити приправа публичного обстараваня на додавателя ставебных робот Повіла про аґентуру Єленьова Жупа очыкує выголошыня обстараваня до кінця мая того року Зачаток ставебных робот буде залежати од результаты обстараваня інформувала говоркыня з тым же того очыкуют найпізнійше на яр слідуючого року Реконструкция бы мала тырвати <unk> місяців Велика реконструкция Музей Модерного Уменя Енді Варголя в Меджлябірцях є в просторах будовы із вісемдесятых років минулого столітя В рамках реконструкциі ПСК плянує оправити фасаду і просторы музея прибудувати і надбудувати просторы Будинок буде мати новы облакы двері стіны зо шкла підлогы вымінят ся електроінсталяция воздушна техніка і система забезпечыня Перебудова принесе і розшыріня ґалериі а депозіту выникнут новы атилієры прибудут інтерактивны елементы буде і простор про освітны проґрамы а тішыти ся мож і на інтереснійшы експозициі Просторы розшырит ся о три штокы чым выникне простор про розлічны конференциі мультимедияльны презентациі малы сценічны формы ци бесіды На стрісі буде оддухова зона у формі амфітеатру На велику реконструкцию єдиного музея свого тіпу в Европі і єдного з двох на світі выділила грошы іщы влада Петра Пелеґріні на своім выіздовым засіданю в Кєжмарку в октобрі <unk> р в цілковій сумі <unk> і <unk> мілийона евро Першы <unk> мілийоны пришли в септембрі <unk> р Решта грошей в сумі <unk> і <unk> мілийона має прити до <unk> януара року Выслухали сте статіі якы были публикуваны на портали ЛЕМ фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак