The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм віторок <unk> квітня апріля <unk> р Рада Европы вызыват Словаків на векшу підпору меншыновых языків Автор вісти Петро Медвід Комітет Фаховців Рады Европы вызвал Словацку Республику жебы звекшыла своі намагы на благо реґіональных і меншыновых языків на своій териториі О вызві інформувала аґентура ТаС Інформация выходит із справы о запроваджыню бездокладных рекомендаций з <unk> кола моніторваня уровни імплементациі Европской харты Реґіональных або Меншыновых Языків у Словацкій Республиці котра была публикувана в середу <unk> марця <unk> р Комітету бракували інформациі Комітет незалежных фаховців у документі констатує же од словацкой влады не дістал достаточны інформациі потрібны про оцініня міры імплементациі рекомендаций в припаді аж девятьох языків болгарского хорвацкого німецкого польского ромского русиньского сербского украіньского і єдіш Дальше комітет выразыл жаль над фактом же словацкы уряды не інформували ци ся о імплементациі рекомендаций порадили з выбором про народносны меншыны і етнічны ґрупы або з окремыма народносныма меншынами Так само фаховці підкрислили же є важным жебы реґуляны справы Словацкой Републикы о імплементациі харты обсягували і перспективу членів языковых меншын Не буде старчыти ани <unk> процент Справа дальше припоминат же векшына установлінь закана о хоснуваню языків народносных меншын ся в припаді можливости вжывати іх в рамках урядной аґенды уплатнює в селах і містах де жыє найменше процент жытелів народносной меншыны Подля пахоців тот приступ ани по знижыню ліміту на <unk> процент з котрым рахує аплікация закона по результатах списуваня жытелів <unk> не дає достаточны можливости на хоснуваня языків меншын в области справных орґанів і публичных служб декотры до кінця вылучує Нашли ся і позітива Фаховці оцінили крокы Міністерства Школьства Словацкой Республикы подяс пандеміі конкретно в повязаню з выданьом приписів о обсягу і орґанізациі навчаня школярів основных школ поджас выняткового перерываня навчаня Тоты материялы были ку диспозициі в німецкым мадярскым ромскым русиньскым росийскым і украіньскым языку Так само Комітет позитивно оцінил же основны інформациі наряджыня были публикуваны на вебсайтах державных урядів в німецкым мадярскым ромскым русиньскым і украіньскым языку Но єдночасно фаховці припомянули же подля харты бы реґіональны і містны уряды мали так само хоснувати меншыновы языкы вшыткых контекстах значыт і у вшыткых материялах котры сут повязаны з пандеміом Европска Карта Реґіональных або Меншыновых Языків в Словацкій Респубі платном од <unk> януара <unk> року односит ся на Словакі на болгарскій хорватскій чешскій німецкій мадярскій польскій ромскій росийскій русиньскій сербскій украіньскій язык і язык єдшы На Словакі ся само списало <unk> процент жытелів продолжує асистуване списуваня Автор вісти Петро Медвід До електронічного списуваня жытелів на Словакі ся найвеце люди запоіло такой в першый ден <unk> фебруара коли списуваня зачало схоснувало можливост самосписаня <unk> жытелів Словакі На прес конференциі котра одбыла ся у віторок <unk> апріля <unk> р о тім інформували представителі Штатистичного Уряду Словацкой Републикы За даныма котры здобыли з електронічного списуваня ся само списало <unk> мілийоны <unk> тис семеро люди што представлює <unk> процент жытелів Словакі Результаты перекрочыли очыкуваня Прецеда Штатистичного Уряду Александер Балек підкрислил результаты За його словами перше електронічне списуваня перекрочыло очыкуваня Звернул при тым увагу же штатісты очыкували участ в онляйн списуваню на уровни <unk> процент Шеф статістичного Уряду підчеркнул роботу і асистенцию самосправу медий і вшыткых котры на списаню спілпрацували Директорка секциі Социяльных Статистик і Демоґрафіі Статистичного Уряду Афагова Ґарантка списуваня Людмила Іванчыкова звернула на прес конференциі увагу на тото же деннесереднє чысло людей котры ся самосписали было <unk> тис За добрыма результатами видит реально наставлену концепцию і выходовы пункты інтеґруваного списуваня і высшу міру помочы в родинах де помагали старшым членам котры не мают приступку онляйн формі списуваня Подля частуваных результатів до списуваня веце залучыли ся жены як мужы активнійше было населіня в містах як на селах Выход чекат і на асистенцию Найактивнійшы были в електронічным списуваню в жыліньскым краю де ся самосписало <unk> процент жытелів На другым місци є тренчаньскій край і з <unk> процентами пак іде тырнавскій братиславскій нітраньскій і баньско Бестрицкій край котрый має <unk> процентну участ на самосписуваню Найгірше сут на тым краі на выході Словакі В пряшівскым краю выполнило електронічний формуляр <unk> процент жытелів найменьше списаных было в кошыцкым краю де была участ лем <unk> процент Електронічне списуваня зачало <unk> фебруара і закінчыло ся <unk> марца Тепер продолжує асистуване списуваня котре мусит быти закінчене до <unk> октобра В самосправах буде асистуване списуваня проходити <unk> тыжнів і о термінах буде статистичный уряд допереду інформувати Як раз в пряшівскым і кошыцкым Самосправным Краю ся очыкує же чысла участных ся звекшат по асистуваню списуваню кєд же на выході Словакі є много сел де є старше населіня де неє інтернетова інфраструктура ци де сут марґінализуваны ромскы комуніты Першы оцінкы результатів бы мали быти публикуваны кінцьом календарного року списуваня жытелів опередило списуваня домів і картелів котре проходило од <unk> юна до <unk> фебруара <unk> р Середа <unk> квітня апріля <unk> р Лемковина попращала вірного сына Павел Стефановскій спочал ювілянці Автор вісти Севериян Косовскій Хоц мало ярувати сонце то зима такой вернула Хоц мало быти дакус теплійше то мороз не попустил Хоц спора уж по правді чысто не тота то такой в зимовых обставинах одбыл ся похорон єдного з найвызначнійшых повыселенчых лемківскых діячів Лемковина попращала єдного зо своіх вірных сынів Квіторок <unk> квітня апріля <unk> р в Білянці попращали сме блаженой памяти Павла Стефановского якій жыл в роках <unk> мужного лемківского політика поету писменника етноґрафа і чловека культуры Ден перше служеный был Парастас ідеовий товариш молодшых Богослужыня зачали ся при рідній хыжы Покійного до котрой нераз заходили вандруючы Лемковином єй діти глядаючы своіх коренів засіхаючы інформаций про жытя Лемків Пак труна з тілом была одпроваджена до місцевой православной церкви Покровы Пресвятой Богородиці і іконы Почаівской Божой Матери де богослужыня справляли о Владислав Канюк Сганчови та місцевый парох отец Андрий Ґрич Попращати небіщыка Павла Стефановского окрем найблизшой родины сусідів приятелів і знаємых пришли і лемківскы діячы товаришы на лемківскій пути присутный был Ярослав Трохановскій хоц молодший роками то в даякым періоді жытя поколіньовый ровесник блажен памят Павла Стефановского в ділі одраджаючой ся лемківской культуры по повороті з чужыны на Лемковину але присутны были і інчы одданы лемківскій справі Петро Трохановскій Мурянка котрый як сам рюк в споминовым слові на Покійного был в певній мірі його учеником Пак вєдно уж продолжали роботу на лемківскым соспільно соспільно культуральным поли хоц бы в періоді першых Лемківскых Ват Стоваришыня Лемків окреме Петра Трохановского представляла заступця ведучого др габ Олена Дуць Файфер од імене Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях присутный на похороні был др Павел Малецкій Дальшы лемківскы орґанізациі репрезентували Юрий Стариньскій ведучый Ліґницкого Ансамблю Пісні і Танця Кычера та Богдан Ґоч ведучый і опіку на Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Отец Федор Ґоч спілдіял через шумны рокы спокійным на поли нашых справ Присутны были тіж представникы проукраіньской орґанізациі Обєднаня Лемків По бох служынях в новопобудуваній православній церкви труна з тілом Павла Стефановского была одведена на місцевый теметів По дорозі покійный послідній раз минул плеканий роками Музей Лемківского Ремесла ім Штефана Чергоняка та одвіря деревяной грекокатолицкой церкви в якій был крещеный Справ нашых тяг дальшый быти мусит Надгробне получытельне слово до вірных выголосил при храмі о Владислав Канюк якій пак помнул і на труд Павла Стефановского котрый перед роками зробил електрыку в ганьчівскій памятковій церкви і на плебаніі Дале на теметові слово рюк білянчаньскій парох о Андрий Ґрич Шор пращаных слів в чест славного лемківского діяча Павла Стефановского започаткувала др габ Олена Дуць Файфер цитуваня Днес Лемковина попращала єдного зо своіх найвекшых сынів а мож повісти єдного якій безпосередньо по выселіню Лемків найскорше на початку пятдесятых років голосным словом такым словом котре было чути Домагал ся о права Лемків бесідувал же стала ся ім кривда То были <unk> рокы коли закладал Комітет лемківскій коли по селах ходил і вшыткых Лемків якы уж помалету вертали кликал до того жебы о Лемковині не забывали Понюс за тото тяжку долю зато же был тіж тым Лемком якій был найбільше переслідуваний през власти якы специяльні знали же то є особа котра до кінця не устане бесідувала Дуць Файфер Дальше продолжала Єдно хочу підкрислити з паном Павлом кінчыт ся така епоха коли Лемкы знали своє приватне індивідуальне добро лишыти для добра спільного То на початку деведесятых років коли Руску Бурсу лишыл Шпиталь коли мож єй было одзыскати пан Павло якій ся о ню старал повіл Для добра Лемків я зречу ся своіх старань жебы она пішла в такы рукы котры тоту бурсу будут плекати І як будеме ся вшыткы разом старати то нам скорше оддадут Не тримал ся лем свойого не поставлял на тым же він ма быти найважнійший Тото єст чымси што пан Павефановскій лишыл нам Лемкам як такій тестамент як такій переказ котрий сме повинны памятати Конец цитуваня Олена Дуць Файфер прочытала верш покійного під наголовком Як повстал мій верш де Павел Стефановскій написал надійны слова Справ нашых тяг дальшы быти мусит Споминаме про перше одведины рідных гір з Заходу свою пращальну доповід зачал Петро Трохановскій цитуваня Было літо <unk> рока Отже <unk> років тому пан Павел мал товды рокы мій брат <unk> а я <unk> Гварю нашы рокы бо сме ся першы раз товды зо Заходу выбрали до гір Першый раз Ходячы по Лемковині по рідным селі одвиджаючы Лемковину не могли сме не прити не вступити і до пана Павла одже можу повісти же был і моім учытельом можу повісти же поміг мі так твердо вступити на лемківскій каменистий пут За тото хочу ту прилюдно Думам же чуєте пане Павле дякую Вам красні Боже Вам заплат Боже заплат за ваше жытя і за жытя котре сте нам дарували Вічна я Вам памят кінчыл Петро Мурянка Дальше од імена Округового Музею в Новым Санчы слово забрал з Біґню в Волянін Завше памятать беме о доробку етноґрафа Павла Стефановского в дідіні музеальництва Єднак не можна не вспомніть о згромаджений през него і тым способом урятуваний перед знищыньом незвыкле ценной колекциі лемковскых строів людовых Сам єден працююч сполечні доконал того чого не учынило жадне професийональне музеум в Польщы і то вшытко в тых як же трудных для культуры в лемковскій лятах <unk> віку В тым місцу также припомніт належы же то дзякі Тобі ікона намістна св Миколая з церкви в Чарным загінона по акциі Вісла зостала одналезьона і вруціла на своє місце в іконостасі по перенесєню церкви до Скансену в Новым Сончу Жегнаме діс пана Павла лемкого етноґрафа музеа <unk>aЭ Позостане на завше в нашой памяті Єднак то чего в жытю доконал його доробок мал вымір понадчасовы і служыт бенде в пришлости поколеньом люді заінтересуваных історийом і культуром Лемковщызны Гварил Кустош Новосандецкого Музею Зворушаючо своє выступліня зачал основатель і долголітній кєрівник Репрезентацийного Ансамблю Лемків в Польщы Лемковина Ярослав Трохановскій цитуваня Дорогі сусіды і приятелю Павле Стефановскій Враз з твоім одходом до ліпшого світа кінчыт ся в Польщы як і на Лемковині певна епоха в жытю Лемків Руснаків Хто слідил твоє жытя Павле Стефановскій тот знає же великы сут твоі заслугы о одроджыня ся з попеів лемківской культуры в стараню ся о зрабуване майно і нормальне жытя Лемків в своій отчызні Лемковині Але як тя знам сусіди Павле то будеш і там в Новым світі інтервеніювал жебы Господ Бог змилувал ся над нами Лемками і дал нам ліпше жытя і долю на пришліст Спій спокійно сусіди і приятелю Павле в своім рідным селі в своій отчызні Лемковині завершал Маестро цитуваня Належы до кущок молодшого поколіня люди котры народили ся уж на заході але то же там далеко од Гіры од Бескідів могли сме зберечы свою ідентичніст достоменніст завдячаме людям іконам Конец цитуваня такыма словами зачал своє пращальне слово Юрий Стариньскій ведучый ансамблю Кычера Дальше продолжал Треба припомнути же пан Павло закладал першы ансамбліту в Горах Неєден ансамбль бо знаме же і не лем в Білянці спільно з Ярославом Трохановскым до писка ред але і до Команчы іздил навет далеко жебы тоты ансамблі вести Зреконструуувал барз дуже танців записал обряды Конец цитуваня Спомнийме Покійного На конец слово од імени родины забрал сын Покійного Штефан Стефановскій Подякувал він вшыткым прибывшым за присутніст Спомянул што Павел Стефановскій не был лем діячом а предовшыткым был няньом і выховалцьом титуваня Барз дякую вшыткым же сте вытримали бо завсе няньо мали під гору Завсе му вітер в очы дул в тым што робил і днеска погода тіж така заслана же мал під гору і тунец монтір мал під гору Але коло нас коло хыжы лежыт камінь Няньо колиси дбал о нього і мал з нього такій лемківскій стіл Постановил єм зробити з того каменя для нього його памятник А він буде тым каменьом котрий николи не дал ся зламати Кінчыл пращальне слово сын Штефан Дальше польскоязычный верш авторства Небіщыка Стефановского прочытала Мелянія Хом з Устя Руского пак вызвучала заспівана згромадженыма патріотична пісня Горы нашы Надале погребины проходили в місцевій світлици де найблизша родина зрыхтувала выставу памяток по Павлі Стефановскым Вказуваны были стары фотоґрафіі з давных ансамблів веденых небіщыком з давных років його активной діяльности Дітям Покійного Лідиі і Штефанови высловлюєме щыры выразы смутку і жалю Вічна Вам памят пане Павло четвер <unk> квітня апріля <unk> рока Повселюдне списуваня Рахмайстрове не выйдут в терен Автор вісти Наталия Малецка Новак Перед тыжньом рушыло в Польщы Нацийональне повселюдне списуваня жытелів і мешкань <unk> Першый раз головні в формі інтернетового самосписуваня Не вшыткы охочы могли ся списати В першых днях акциі систем одмітувал зголошыня од осіб котры мают в імени або назвиску букву яка не выступує в польскій язбуці Меншыны зачали скоро реаґувати Проблем як першый зголосил іщы три тыжні перед урухомліньом властивой аплікациі на сайті списуваня доступна была версия демо аплікациі Матевскы <unk>em Меєр з кашебской єдноты Брак одповідніх діакритичных знаків спричынил што члены ріжных меншын якы жыют в Польщы не могли правильні подати своє імено і назвиско згідні з записом якій мают в офіцийных документах выдаваных польском державом Головный Статистичный Уряд по тыжни од початку списуваня додал до формуляря додатковы буквы Своє підпертя для як найскоршого усуніня проблему дали м ін Марийоля Лабкович представителька Караімів Кароль Кратковскій з ромской меншыны ци евродепутуваный Лукаш Когуд Шлезак Проблем не лем з бракуючыма буквами Повселюдне списуваня котре зачало ся <unk> квітня апріля має дати одповіди медже інчыма на звіданя кілько люди жыє в Польщы якой сут нацийональности в якым языку бесідуют дома з кількома особами мешкают де мешкают ци сут властителями мешканя хыжы або якій є простір заниманого локалю Першы годины інтернетового самосписуваня вказали тіж на інчы проблемы окрем бракуючых букв акцептуваных через формуляр Сайт через котрый треба ся списати был од пілночы <unk> квітня апріля властиві недоступный з огляду на перетяжыня серверів Заінтересуваня было так великє што перед годином <unk> рано дошло до авариі систему ЕК <unk>m Є то загальнопольска телеінформатична плятформа хоснувана до комунікациі польскых громадян з єдиницями публичной адміністрациі Єдном з услуг ЕК <unk>m є тзв Еo<unk> довіреный профіл через котрый мож ся м ін залоґувати на сайті <unk>ЭҐ Барже проблематичне єднак є дашто інче Другом можливістю жебы залоґувати ся на сайті списуваня є подати своє чысло універсальной електронной системы реґістру населіня номер с <unk> і родове назвиско матеры Коли подаме правильны даны маме можливіст уставити госло а не мож го пізнійше змінити Де єст проблем кєд іщы не леґували сме ся на сайті списуваня а явит ся хтоси хто знат наше чысло песиль і родове назвиско нашой матери може легко забльокувати нам доступ до конта Як ся перед тым хранити єдине розвязаня то як найскорше зробити сой конто нич зробит то за нас дахто інчий Што в моменті коли хтоси нас спередил як подає пресовый представник Головного Статистичного Уряду є то порушыня обовязуючого права Признаваня себе за когоси інчого жебы ся за него залеґувати до списового формуляря єст злочыном згідні з арт <unk>А карного кодексу Каждий такій інцидент Головный Статистичный уряд буде зголошувал на поліцию і до Аґенциі Внутрішньой Безпекы Але што дале Списати ся і так треба бо за недополніня того обовязку можеме быти покараны мандатом высокости <unk> тис золотых Кєд хтоси забльокувал наше конто подаючы наше чысло песель і родове мено матеры то маме дальше можливіст залеґувати ся через довірений профіль Од першого лоґуваня маме <unk> днів жебы выполнити і зложыти формуляр Рахмайстрове покля што не задуркают до двери В середу <unk> квітня апріля маршалківскій уряд малопольского Воєвідства зорґанізувал онляйн конференцию для представників меншын з представниками краківского Одділіня Статистичного Уряду Зо страны лемківской меншыны присутна была Наталия Малецка Новак ведуча Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Вчас конференциі дрібницьово омовлена была аплікация списуваня представлены были м ін інформациі звязаны з безпеком даных Як ґарантували робітникы статистичного уряду даны котры подаєме вчас списуваня обняты сут статистичном таємницьом За іх неправне хоснуваня горозит кара вязниці Дальше передаваны даны сут каждоразово анонімізуваны і шыфруваны Списуваня проходит предовшыткым в формі інтернетового самоспису Кєд самосписаня не є можливе мож списати ся телефонічні Найскорше рахмайстрове зачнут дзвонити од <unk> мая <unk> р телефонічный рахмайстер каждоразово мусит потати своє імено і назвиско а тіж номер ідентифікатора котрый мож зверифікувати Нич зачнете подавати Вашы персональны даны добрі є тото зробити Мож задзвонити на інфоленію <unk> або провірити на сайті в специяльній закладці Іщы не єст додана Коли не спишеме ся през інтернет ани телефонічні приде до хыж Рахмайстер На тот момент єднак з огляду на пандемію вшыткы тереновы списуваня сут стриманы до одкликаня Вартат поінформувати старшы особы што в найблизшых тыжнях быти може місяцях нихто до них не приде і не задуркат подаючы ся за рахмайстра Коли уж появит ся тереновий рахмайстер То не буде мал ниякых паперьовых формулярів Выключні смартфон Списуваня буде так само проходило лем електронічном дорогом Перед списуваньом обовязаный буде подати своє імено і назвиско і вказати специяльный ідентифікатор Списуваня потырват до кінця вересня септембра того рока заохочаме до одважного подаваня свойой нацийональности сме Lemko<unk> Выслухали сте дописы якы публикуваны были на портали Лем фм протягом посліднього тыжня За увагу дякує Наталия Малецка Новак