The archive of
Lemko radio

Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> червця юнія <unk> р Словацкы Русины одсвяткували свій ден на веце місцях Автор вісти Петро Медвід <unk> юн был схваленый Світовым Конґресом Русинів як Ден Русинів Словакі Тот рік святкуваня того русиньского праздника проходили на веце місцях Ден Русинів Словакі собі припомянули медиі і політици Окрім цілонародных святкувань котры орґанізувала русиньска Оброда на Словеньску містна орґанізация русиньской Оброды на Словеньску в Меджлябірцях Вєдно і з містом Меджлябірці кєд же Русиньска оброда на Словациі є членом Світового Конґресу Русинів тот рік проходили святкуваня на дальшых трьох місцях В селі З Бой Сниньского Окресу Ден Русинів зорґанізувал мужскій співацкій Колектив Русинія Грекокатолицка Гаріта Пряшів В спілпрацы з орґанізацийом Прорутеня зорґанізували святкуваня у Свиднику У Свиднику в рамках святкувань одслужена была і панахіда на гробі Александра Павловича Музей Спішу в Спішскій Новій Всій так само тот рік зробил культурный проґрам Кудуню Русинів і тым ся першы раз тото свято празднувало не лем в пряшівскым але і в кошыцкым Самосправным краю Святкуваня в Меджелапірцях Головны святкуваня орґанізуваны русиньском Бродов зачали вже в пятницю <unk> юлия <unk> р коли были положены квіткы на гробі Адольфа Добраньского в Чертишнім В суботу ся зачынало святочном процесию містом Меджілябірці од місткого уряду і ішло ся ку будові культурного дому де ся положыли квіткы ку памятній таблі котра припоминат І Світовый Конґрес Русинів якій одбыл ся як раз в тій будові у <unk> р Участныма того святочного акту были прецеда русиньской Обродины словеньску Мартін Караш і Владимір Противняк котрый є секретарьом Світового Конґресу Пак в салі Культурного Дому святочно одкрыл ся Ден Русинів Словакі З приговорами выступали высше споминаны але участны могли выслухати вдяка відеозаписам і приговори Президенткы Словацкой Республикы Зузаны Чапутовой а премєра Едуварда Геґєра На святкуваню была прямо участна Вероніка Рымішова підпредсыткыня Влады Словацкой Републікы і єдночасно Міністерка Інвестиций Реґіонального Розвитку і Інвестиций котра в тот ден мала в реґіоні стрічу зо старостами Тота так само приговорила ся ку участным По офіцияльній части слідувал культурный проґрам в рамках котрого выступали діти з основных аматерскых школ в Меджілябірцях Фольклорный колектив Сосна і Збійного ґрупа Пінязі <unk>ru<unk> IV і Свидника Барвінок з Камюнкы і Фольклорный колектив Вігорлят зо Снины Театр зробил пєсу про радийо Потішуючым фактом є же День Русинів Словакі собі своє місце вже нашол і у медияльнім просторі На центральных святкуванях в Білябірцях не был лем редактор русиньской редакциі Народносно Етнічного высыланя Радя Давід Палящак котрый робил материю про наше высыланя у верейноправным радию але так само пришол і штаб словацкой телевізиі котрый зробил жывый ступ із святкувань до головных новин котры телевізия высылат о семій вечур Ден Русинів припоминало собі цілоденным высыланьом Ради <unk>or<unk>eҐНА што є єдным з округів верейноправного Словацкого радія Проґрамы котры высилало были заміряны на Русинів Вечер ся по долгых роках коли была позоставлена выбора драматичных проґрамів русиньского высиланя в Ефєрі появила Премєра новой радьовой пєсы Домашнє гніздо котру з нагоды Дня Русинів приготовили акторы Театру Александра Духновича в Пряшові Пєса Михала Балажа была як театральна інсценация одпремєрувана нашым театром в <unk> році Будте горды на свою ідентіту В остатніх двох роках можеме видіти же Ден Русинів Словакі припоминают собі і словацкы політици Президентка Зузанна Чапутова відео зо желаньом дала на свій офіцияльний фан пейґ на сі Фесбу і з русиньскыма тітулками Відео канцелярия Президента Словацкой Републикы загнала і орґанізаторам подіі в Меджелябірцях цитуваня Барз ся тішу же тот рік святкуваня Дня Русинів Словакі може по долшым часі проходити нажыво і же богатый культурный проґрам є приготовленый в Меджелябірцях в Збою в Спішій Новій Всі і в дальшых містах Поздоровую вас всяди де сте будте горды на свою ідентіту говорит президентка Увідеу кудню Русинів Дальше цитуваня З нагоды днешнього дня бы єм Рада подякувала і людям заанґажуваным в русиньскых культурных і освітных інституциях ци обчаньскых здружінях за утримуваня і розвиваня русиньского языка і культуры а то і в такій тяжкій ситуациі котру зо собу пандемія принесла Дякую Вам за тоту намагу котру робите і Словакі місце де ся каждий може чути полноцінным продолжувала президентка з тым же на кінцю Русинам зажелала Шумный Ден Русинів по русиньскы Премєр Словацкой Республикы так само загнал своє желаня орґанізаторам в Милябірцях но на свій профіль відео не дал На кінцю свого проговору Русинам желал по нашому на многая і благая літа Русинам зажелал і уполномоченый Уповномоченый Влады Словацкой Републикы про Народносны Меншыны і Етнічны ґрупы Раз Луковскій собі так само припомянул русиньскє свято цитуваня Днес святкує третя найвекша народносна меншына на Словакіт собі свою минулост традициі і свою богату культурну дідовизну Знаме же недавна істория была односно Русинів мало приязна Поджас періоду социялізма была з боку державы спохыбнена і сама еґзистенция той меншыны написал Буковскій Цитуваня Но за остатні рокы ся подарило в культурній освітній але і в области аплікациі языковых прав маркантнійше звидительнити і укріпити позицию русиньской меншыны з позициі уповноможеного є мойоприоритов забезпечыти што найшыршы можности хоснуваня русиньского языка і просаджыня двоязычности Думам же ся нам подарило наштартуваты процесы котрым ся дарит Звидтельнити русиньскій язык як в урядній комунікациі так і у так і у візуальній формі продолжувал дале Дальше цитуваня Належати ку народносній меншыні не є лем о минулости і фольклорі Мати ясны цілі і візиі є ґаранцийом захованя і розвитку ідентіти тото жычу і нашым Русинам закінчыл свій позрав Русинам Буковскій Русиньскє свято припомянул собі і бывшый уповномоченый проромскій комуніти Абель Равас Тот о Русинах написал же іде о меншыну цитуваня котра є на Словакі Дома барз долго і є выняткова свойом культуро реліґію языком а часто і поглядом на діла конец цитуваня Равас вірит Цитуваня же в будучности знаме як краіна іщы веце помочы ку утриманю той унікатной культуры головно в молодшых ґенерациях Конец цитуваня Віторок <unk> червця юнія <unk> рока На Словакі списало ся <unk> мілийонів <unk> тис люди Пряшівскій Край медже найліпшыма Автор вісти Петро Медвід Почас електронічной і асистуваной формы списаваня жытелів на Словакі залучыло ся до цензусу <unk> млийона <unk> тис люди Цілкове чысло списаных представлює <unk> і <unk> процента з одгадуваной кількости населіня На віторковій прес конференциі о тім інформували представителі Штатистичного Уряду Словацкой Републикы Інформацию принесла аґентура ТаС В електронічным списуваню котре проходило од <unk> фебруара то <unk> року до <unk> марця само списало ся <unk> мілийона <unk> тис жытелів Словакі што представлює <unk> процент В рамках асистуваного списуваня якє зачало <unk> мая і закінчыло ся <unk> юна прибыло дальшых <unk> тис списаных цитуваня Пронас тоты чысла сут успіхом Дякую каждому хто ся списал повіл председа статистичного уряду Александер Балек Оцінил комунікацию з партнерами списуваня Жытелів Домів і картелів <unk> Піднял самосправы за спілпрацу коло списуваня але і інформуваня з боку медий Пряшівскій Край медже найліпшыма Ґенеральна директорка секциі Социяльных Статистик і Демоґрафіі Статистичного Уряду Людмила Іванчыкова інформувала же найвеце з писаных жытелів є і зіліньского краю де ся списало <unk> і <unk> процента люди Медж три найуспішнійшы краі в списуваню належат і баньско быстрицкій а пряшівскій де ся в обыдвох припадах списало <unk> процент жытелів Цитуваня Баньско Быстрицкій і пряшівскій край были вєдно з кошыцкым крайом лідрами в асистуваным списуваню Дадала Іванчыкова Єдиным крайом котрый має під процент списаных людей є Братіславскій Край В головным місті ся списало <unk> і <unk> процента з одгадуваной кількости жытелів Збераня даных іщы не є закінчене Як пояснила Іванчыкова кєд же іде о інтеґруваны списуваня в слідуючій фазі ся іщы буде робити з адміністративныма джерелами даных котрых мают статісти <unk> По по порівнаню і дополніню выйдут в фінальны чысла списуваня Першы результаты кінцьом року Говоркыня списуваня жытелів Домів і квартелів <unk> Ясміна Штавдер інформувала же почас списуваня не зазначыли і не были голошены жадны рушывы обставины ани міморядны ситуациі Представителі Шу потвердили же на кінцю того року бы мали публикувати першы аналізы списуваня котры дотуляют ся з добытых демоґрафічных социяльных і культурно общественных інформаций Памяти Богдана Ґамбаля Молитва в Ічницю смерти Автор вісти Севериян Косовскій <unk> липця юлия <unk> р выпадат перша річниця смерти Богдана Ґамбаля выдатного лемківского діяча реактиватора ґорлицкой Руской Бурсы і основателя першого лемківского радия Лем фм Хочеме молитовно спомнути на нашого камарата ідеового товариша вельох люди одданых нашій справі щырого і доброго чловека В суботу <unk> липця юлия <unk> р годині <unk> просиме до участи в молитвах за душу Усопшого якы будут правлены в місци близкым каждому з нас в каплици на Св Горі Явір над Высовом Богослужыня очерит грекокатолицкій священник о Ярослав Чухта Служены будут Божеска Літургія Пак Панахіда Вічная памят Богдан Ґамбаль Богдан Ґамбаль вродил ся <unk> лютого фебруара <unk> рока в Польковицях на Нижнім Шлеску де в <unk> році насильно выселены были його родиче якы родом были з Чарной і Одырного на Лемковині По завершыню основной едукациі студиювал в Кракові Пак остал ся як раз гын одкале мал ближе на рідны карпатскы землі Был ініциятором реактивуваня на основі первістного статуту Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях Был пак долголітнім і вельократным ведучым той орґанізациі Основал в <unk> році перше лемківскє радийо Лем фм занимал ся ідейом лемківского Інституту Был вызначным лемківскым політиком і діячом мал вельо візийонерскых плянів будувал а радше одраджал єдніст серед вшыткых Карпатскых Русинів окрем облюбленой Лемковины залюбил ся в Пчешівскій Руси в єй істориі культурі і людях Вмер по куртій хвороті <unk> липця юлия <unk> рока в Кракові більше з богатой біоґрафіі Богдана Ґамбаля чытайте в нашій архівальній статіі Середа <unk> червця юнія <unk> р Папа поблагословил ікону пресвятой родины Зджублика автор вісти Петро Медвід На авдиєнциі котра проходила у Ватікані <unk> юна р была участна і делеґация з мукачівской грекокатолицкой єпархіі котру віл Владыка Ниж Лущак апостольскій адміністратор єпархіі Як інформувал порталь Ваті На кінцю стрічы з путниками папа римскій Франциск привітал ся з владыком Нільом котрому поцілювал панаґію і поблагославил ікону пресвятой родины з Джублика котру там путници з мукачівской єпархіі принесли Джублик є грекокатолицкє путницкє місце коло села Нижнє Болотне до року <unk> нижній шарт іршавского району Там ся о <unk> р коло жырідла зявила двом дівчаткам Альоні Куруц і Марияні Кобаль пречыста діва Дівчата дальше бесідували же на богослужыня часто приходит ціла пресвята родина Ісус Мария і Йосиф такой у Джублику одправила перша літургія яку служыл єпископ Іван Марґідич в децембрі того самого року приял візийонаркы на авденциі Папаримскій Йохан Павел ІІ котрий іх поблагословил В році владыка Мілян Шашык котрый был у тым часі апостольскым адміністратором мукачівской єпархіі засновал в Джублику монашу общіну собору Пресвятой Богородиці яка ділит ся на два монастырі про мужів і прожены Архімандритом є правлячый єпарха Мукачівскій На місци де одбыли ся зявліня была збудувана і літня одпустова Церков непорочного зачатя пречыстой дівы Мариі четвер <unk> червця юнія <unk> рока Де <unk> років выпробуваня радости смутку і великых успіхів Автор коментаря Севериян Косовскій Десят років то гейбы щестливе чысло кєд посмотриме дозаду Старчыт дакус пізрити на нашу лемківску історию По десятках роках выгнаня части з нашых дідів повело ся повертати на Лемковину Десят років тот із час коли ріжны творы переходят першы выпробуваня коли часом треба скоро зареаґувати жебы того што уж ся зробило не змарніти за дурно Така тіж єст і десятка радия лем фм Полна ріжных експресий ріжных історий котре будувало жытя поєдных творців і редакторів Раз весела Вандрівка де по дорозі находила ся жменя великых успіхів а раз смутна стріча з правдивым жытьом де часом і слезы были необхідны В пятницю <unk> червця юнія <unk> р теперішні бывшы редакторы і спілпрацівникы нашой редакциі провели в просторах Руской Бурсы в Ґорлицях стрічу вчас котрой одбыло ся двогодинне жыве высыланя проґраму Споминали сме не лем на початкы самого радия але і особисты початкы каждого з нас повязаны з тым што все присвічат нашій роботі лемківскій справі Не было а є вкінци сме ся дочекали Офіцияльно перше лемківскє радийо ЛЕМ фм зачало своє історичне высыланя <unk> червця юнія <unk> р Хоц часто тота дата єст подавана за його формальный початок то сама стріча при участи лемківскых патріотів яку заанґажувал думкодавця і основатель радия Богдан Ґамбаль одбыла ся <unk> мая <unk> р в менші з нижніх саль Ґорлицкой Бурсы Як раз слова не было а є вкінци сме ся дочекали выповіл в єдным з першых джунґлів Богдан Ґамбаль Сут они днес ретроспектывом тых подій сперед десятьох років якы уж на все записали ся великыма буквами в русиньскій істориі Радийо через тоты рокы перешло ріжны фазы розвитку Од інтернетового радия де спочатку звучали лем скорше награны проґрамы пожыве высываня аж і вступліня до правдивого наземного ефіру на столпах в Ґорлицях Лемковина і Польковицях на чужыні Окрем того постепенно розвивал ся інформацийный порталь на якым чытати можете хоцбы тот текст Зачниме іщы раз Наша радийова стріча зачала ся о <unk> <unk> годині влучыньом в жывый радийовий ефір Головныма модераторами были єдны з першых редакторів Лем фм якых закликал до спілпрацы Богдан Ґамбаль Павел Малецкій і Деміян Трохановскій Як самы бесідували коли отримали запрошыня творити радийо нияк тому не вірили а саму ідею виділи як шаленоту налекєт ся єст впертым а до того дакус і шаленым то все ся вшытко мусит зістити Святкуваня зачали сме як раз од архівальной реляциі з рыхтуваной Богданом Ґамбальом зо спомянутой стрічы з <unk> мая <unk> р в рамках ней вызвучал лемківскій гымн на Лемковині якій і мы іщы раз одспівали Пак пришла пора на приведіня першых автентичных споминів як раз од тых З редакторів якы мали нагоду і щестя спілпрацувати з небіщыком Ґамбальом при зачатку радия окрем Павла Краків і Даміана Варшава тым єдным з першых што робил авдициі был Славко Заґурскій з Кракова єден з нечысленных професийональных журналистів якы нашли ся в файті Лем фм Окрем выміненых горі присутны были дальшы актуальны редакторы Наталия Малецка Новак Ґорлиці Анна Масляна Краків Олена Дуць Высова Ольга Пелехач Ґладышів Моніка Тылавска Розділя Петро Медвідь Пряшів Севериян Косовскій Вроцлав та Якуб Зыґунд Краків Каждий з нас повіл тото што му гейбы лежало на серци што му мысель здола прикликати зо своіх початків Єдны з нас долучыли внет по році двох або трьох істнуваня лем фм дальшы де си в половині той десяткы а іщы інчы цілком не так давно Очывидно брако другых редакторів якы як раз в тот ден не змогли быти в Ґорлицях серед них сут дальшы актуальны члены редакциі як хоцбы кореспондентка з Украіны Анна Кырпан яка так само єст том особом яка дост скоро за справом Богдана Ґамбаля зачала робити в радию Вшыткых актуальных і бывшых редакторів і спілпрацівників Лем фм з імена і назвиска спомяну Деміян Трохановскій Приємно было чути што за десят років назберало ся нас близко <unk> осіб За самой стрічы награний был і відеозапис Была при тым і ідея Само радийо Лем фм не взяло ся одникаль возникло з глубокого пересвідчыня што Лемкам скоро потрібне єст своє медию де будут годны слухати рідного языка жебы в добі і хаосі сучасного світа не пожерла іх глобализация Тото як раз од першых дни ся повело зреализувати Неодолга тоту ролю выполняти зачал і наш інформацийный порталь а в своім часі выдаваный тіж тижденник ЛЕМ ф r<unk>o<unk> Лем же ідея родила ся а рад ся одраджувала і приспособлювала непереконаных і в інчий спосіб Так было хоцбы товды коли на самым початку як єден з основных принципів взаімных контактів редакциі было принятя комунікувати ся в писаній кореспонденциі не лем же по лемківскы але што єст неочывидне і для днешніх хоснователів языка кіриличным записом нашого языка в місце скаліченого запису латиньскыма буквами При будуваню радия його бренду при штоденній часом нелегкій роботі все зозаду каждой редакторской головы было і є почутя патріотизму та обовязку Кілько раз в радию при радию з радийом під патронатом радия родили ся цікавы і концепцийны цілі якы за задачу мали єдно покріпляти нарід дбати на лемківскій язык кєд была така потреба твердо боронити гонір Лемків І так за пізно Уж пару дни по стрічы вчас єдной з бесід з пятсят парулітнім вірным слухачом почул єм што наше радийо єст супер фа і найліпше лем і так за пізно зачало Може і штоси в тым єст може і штораз меньше єст тых слухачів якы вроджены іщы дома завзято ден і ніч слухали бы тото што маме ім іщы фурт до повіджыня То як раз тота ґенерация часто перестрашена з почутьом кривды бодай найвеце тішыла ся з початків радия а уж напевно товды коли з ґорлицкого і польковицкого высылачів зачал звучати на штырі страны світа наш прекрасний язык Но але як то бесідуют подібно николи не єст за пізно Віриме бо тото сме си желали каждий з осібна вчас ювілейной стрічы же наше радийо фурт буде выполняло свою ціль будувало тых кому тото треба і розвивало свій доробок были і жычыня жебы приходило ґу нам штораз веце охочых здібных молодых люди якы хотят довєдна розвивати перше лемківскє радийо Лем фм іщы фурт ярує хоц ніт уж серед нас того якій посіял Зеренце што го выплекал і лишыл в дозрілым богатым стані Знайме што то не конец а початок штонайменше другого десятлітя Віриме што так само буде цікаве і шалене Авторска стріча з бардом Лемковины Петро Мурянка Псанчы Автор вісти Севериян Косовскій Уж заран в пятницю <unk> чер юнія <unk> р пройде авторска стріча в Новым Санчы з єдным з найвыдатнійшых сучасных лемківскых поетів писменників і соспільных діячів Петром Мурянком На стрічу просит сандецка публична бібліотека яка хоче сандецкым сусідам приближыти творчіст і жытя Петра Трохановского а при тым вказати на богату культуру Лемковины і єй жытелів Подія зачне ся о <unk> <unk> годині Вчас ней окрем літературной творчости Петро Мурянка запрезентує і част своіх пісень якы днес по парох роках од іх выданя Стоваришыньом Руска Бурса в Ґорлицях вписали ся до канону лемківской авторской творчости Автор выступит зо своім сыном Ігорьом Поетицкій вечер з Петром Мурянком єст орґанізуваный в рамках проєкту Сандецкє Дни Літературы якій єст дофінансуваный з середків Міністра Культуры Нацийональной Спадковины і Спорту з Фонду Промоциі Культуры Вступне на подію дармо Петро Трохановскій Петро Трохановскій артистичный псевдонім Петро Мурянка народил ся <unk> серпня авґуста <unk> р в Пархові на Нижнім Флеску де переселены были його родиче в рамках акциі Вісла з рідного села Більцаревы Єден з найвыдатнійшых русиньскых поетів писменників співаків культурний і соспільний активіста орґанізатор громадского жытя вельох поколінь Лемків ціле своє жытя занимат ся лемківскыма справами вынятково стараючы ся на лемківскій язык але і інчы обшыри русиньской культуры Єст єдным з думкодавців і реалізаторів Першых Лемківскых Ватр закля імпреза была орґанізувана як патріотична лемківска культурально еманципацийна подія Был долголітнім солистом Леґендарного Репрезентацийного Ансамблю Лемків в Польщы Лемковина В вісемдесятых роках ХХ ст влучыл ся в процес одроджыня лемківской соспільно політичной діяльности Єст єдным з основателів першой повыселенчой лемківской орґанізациі в Польщы Сваришыня Лемків основал єй пресовый орґан часопис Бесіда котрий редаґує доднес Од початку реактивуваня в <unk> р Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях єст його активным членом Як абсольвент православной Духовной Семінариі од <unk> років ХХ ст полнил ролю дяка дириґента церковного діяча такой на цілій Лемковині обслухуючы не лем православну парафію в Креници в своім часі і Ґорлиці але разом з веденым собом хором вельо архіпастырскых божескых і вчас кєрмешів Автор збірок поезиі Сухій бадиль Мурянчыско як сокіл воду на камени планетникы до краю ненароджыня та незрахуваной кількости дописів і публикаций на вшелеякы темы повязаны з лемківском культуром і історийом Опрацувал буквар для діти а язнама з буку і антолоґію дітячой поезиі Мамко Купні книжку Долгы рокы редаґувал Лемківскій Річник Імківскій Календар тлумачыт на лемківскій язык творы світовой літературы выдал тіж першу част автобіоґрафіі в польскым языку А Вісла далей плыне Довершыл вельолітнє діло єдну зо своіх мрий написал і печатал в <unk> році моноґрафію рідного села під наголовком Книга Більцаревы Як учытель реліґіі і лемківского языка выховал пару поколінь Лемків Єст неоціненым Амбасадором лемківской нациі во світі Выслухали сте статіі якы были публикуваны на портали Лем фм протягом посліднього тыжня Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак