Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 41
Послухай порталю ЛЕМ.фм / Перегляд тыжня
•
Опис епізоду
Чытаме дописы порталю ЛЕМ.фм з тыжня 11 07 2020 - 18 07 2020
Автоматычна транскрипция
Перегляд тыжня порталю ЛЕМ фм понедільок <unk> липця юлия <unk> р Послідня дорога лемківского лідера Богдана Ґамбаля Автор вісти Наталия Малецка Новак В середу <unk> липця юлия <unk> р попращали сме шефредактора Лем фм долголітнього Ведучого Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях та нашого близкого приятеля Лідера лемківского середовиска Богдана Ґамбаля одпроваджали в послідню дорогу родина чысленны близкы приятелі та десяткы осіб для котрых вельо значыло тото кым был і што робил упокоєний Похорон зачал ся в самополудне в грекокатолицкій церкви св Апостолів Петра і Павла в Любіні богослужыня служыло двох священників місцевый парох о Богдан Оґродник і приіздний з Пряшова Єромонах Маркіян Ґрешко Співал хор зо знамениц під ведіньом Андрия Перегрима Богдана Ґамбаля пращала родина приятелі представникы русиньскых медий та орґанізаций На похороні присутны были русиньскы делеґациі з Польщы Словациі і Украіны Рішыньом родины упокоєний был похоронений на новым комунальным цмонтери в Любіні там де його родиче хоц його серце все было для Лемковины Капину той найдорожшой Богдановы землі з рідного села привезли му найблизшы і зложыли до гробу Пращальне слово над труном выголосили по лемківскы др габ Олена Дуць Файфер і Петро Трохановскій котрий окрем слова од себе прочытал тіж пращальный лист од свого брата Ярослава Трохановского Богдана Ґамбаля як єдного з основателів Стоваришыня Лемків попращал Андрий Копча ведучий той орґанізациі В імени Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях і медияльной ґрупы ЛЕМ Фм пращальне слово повіл доктор інжынєр Павел Малецкій єден з членів орґанізациі і редактор нашого радия Хор під ведіньом Андрия Перегрима одспівал патріотичны пісні зазвучала тіж в ліричным інструментальным выконаню пісня через поле Шырокоє котру улюбил сой блаженой памяти Богдан Выконали єй на гушлях і ґітарі сестры Бочневич враз з Відцьом Упокоєний Богдан Ґамбаль любил обдарувати люди Дрібныма жестами приязни підпертьом жычливістю сердечністю фаховом радом бознал ся на барз вельох річах конкретном помочом коли было ся в потребі Знали го вшыткы та його заразливый сміх Бесідувал з каждым любил люди Інформация о смерти блаженой памяти Богдана до глуби не порушыла люди не лем з русиньского середовиска дотерла до десяток тисячы осіб по цілым світі Слова підпоры і кондоленциі фурт і фурт ся появляют даючы выраз тому як велику мают люде пошану для того што робил і як вынятковым чловеком был Богдан Уж тепер пишут про него наш леґендарный Богдан На портали Лем фм можете позерати на фотореляцию з похорону Богдана Полномочений стрітил ся з премєром і секретарьом Резорту Культуры автор вісти Петро Медвідь Уполномоченый Влады Словацкой Републикы про Народности Меншыны Лаз Луковскій минувшый тыжден абсольвувал дальшы стрічы з представителями новой влады У четвер <unk> юля <unk> р стрітил ся з премєром Ігором Матовичом о ден пізнійше і з державным секретарьом Міністерства Культуры Словацкой Репубыкы Владиміром Долінайом Треба меншыновий закон цитуваня Правдоподобно многых із вас інтересує як долго іщы зі стану на своій посаді кєд же єм был выменуваный за попередньой владной коаліциі Ани по стрічы з паном премєром Матовичом не не знам на тот вопрос одповід Написал на своім офіцияльным фанпейжі на сіті Фіскы Буковскій по стрічы з Матовичом Як дальше інформувал з премєром на перектому вельоконструктивну дискусию о компетенциях уполномоченого о меншыновых правах і леґіслятивных замірах влады Подля Буковского ся на стрічы згодили на тым же Словакі треба меншыновий закон котрый буде управлювати і інституцийональне забезпечыня меншыновых прав што значыт же ся вытворит новий уряд Міністерство променшыны На стрічы бесідувало ся і о переписі населіня котре буде на Словакі в <unk> році што має про меншыны величезне значіня Буковскій премєрови в повязаню з тым запропонувал жебы послал позитивний сиґнал про меншыны в котрым бы ся высловил за толерантну Словакію в котрій ся меншыны не мусят бояти признати свою ідентіту Спілпраца з Резортом Культуры В пятницю <unk> юля запрошыня на Уряд уполномоченого Влады Словацкой Републикы Пронародности Меншыны принял державный секретар Міністерства Культуры Владимір Долінай Долінай был за державного секретаря выменуваный зачатком Юна но з уполномоченым ся знают долше кєд же тісно спілпрацували в рамках ріжных формулів і на засіданях выбору пронародносны Меншыны на котры долінай ходил Новый державный секретар одповідат на Міністерстві Культуры за област меншыновой культуры за то темом стрічы было проєднаня ріжных форм культурных проґрамів і дотаций і іх ефективнійше наставліня Обидво меся згодили на тым же дакотры механізмы підпоры про меншыны бы ся мали выліпшыти і мали бы быти простійшы І на тій стрічы Буковскій одкрыл тему слідуючого перепису населіня В повязаню з тым пожадал Резорт культуры о підпору трьох конкретных плянуваных подій котры будут присвячати ся літературній творчости істориі і народній культурі народносных меншын Як інформувал офіцияльный сай уполномоченого державный секретар выразыл пересвідчыня же Міністерство в тій темі буде одкрыте про спілпрацу і є присвіченый же ся подаре зорґанізувати сполочны подіі на пропаґацию культурной і языковой розмаітости Словакіі На стрічы были так само обговорены і вопросы языковых прав і народносных музеів Вігорлятскій Музей ожывлює Рамесла Автор допису Петро Медвід Знаня передаваны з ґенерациі на ґенерацию зручност і запаленост про творчу діяльніст Умелецкій талент і забавне спознаваня реґіональной істориі в автентичнім оточніню експозициі народной архітектуры і бываня в Сканзені пропонує Вігорлятскій Музей в Гуменнім поджас літнього проґраму обявлюваня новой дімензиі традичных ремесел реґіону Літній зажытковый проґрам під назвал Цикль творчых варштатів традицийных ремесел про верейност ожывлены ремесла буде презентувати традічны ремесла котры стояли на початку розвитку народной ремесльной і умелецкой творчости Цикль варштатів є наплянованый од <unk> юля до <unk> авґуста <unk> р в пятьох окремо замірных областях Інформувала о тім Яна Федічова і З Вігарлядского Музею в Гуманім Проґрам на <unk> неділь Почас пятьох неділь представит Музей і реґіональны носителі традічной ремесльной культуры ковальство ремінярство роботу зо солому выбору шындлів і традічных материялів на покрываня стріхы тканя на короснах роботу з вівчом вовном токарство столярство гоблярство і підмальбу на склі В рамках проґраму котрый буде все проходити од <unk> до <unk> годины будут ся вказувати траґічны ремешны поступы інструменты потрібны про тоту роботу і выробкы ноучастны будут годны видіти і тематічны выставкы ку окремым темам варштатів А чекат іх і сопроводный проґрам В ареалі з Кансену будут навщівници мати можливости спробувати собі окремы ремесльны технікы в рамках творчых варштатів і познакомити ся з ремеслами і посередництвом Переглядкы з Кансену Як інформувала Яна Федічова з Вігорлятского Музею ареал з Кансену де сут і обєкты русиньскых сел є унікатным вказаньом споіня традичной народной сакральной культуры культуры бываня і господарской культуры з презентацийом сохраненого унікатного Комплексу традичных ремесльных будов інструментів ремесных выробків предметів і поступів народной умелецкой творчости котры документуют господарскій розвиток вышнього Земпліня Перша неділя з ковальством Почас ниді <unk> юля Музей позыват в рамках творчых варштатів на стрічу з традицийом ковальства і можливостьо рекреачного райтуваня на конях Ковальство в Сканзені репрезентує автентична фунґуюча ковальска дідільня з русиньского села Нихваль Полянка інтерєр з рубовой будовы твор Огниской з ковальскым міхом Ковадлина ріжны тіпы молоків кліщів ци ковальскых выробків Атмосферу ремесльных творчых варштатів з Кансені дополнюют дві выставы Пшо є тематична експозиция традічного земкліньского земледільского верзайґу серсаму і машын Другом є выставка творів европского інсітного оменя З дітей ся выховлюют Сербы коментує Олена Попуґа низкый інтерес о русиньскє одділіня ґімназиі Автор вісти Петро Медвід По дводньовым записі на середній школы котрый проходил <unk> і <unk> юлия <unk> р Русиньскє одділіня ґімназиі в Рускым Керестурі в Сербіі не мат чом святкувати На середню школу з домовом про школярів інтернатом Петро Кузьмяк ся на одділіня ґімназиі з русиньскым навчальным языком проголосило лем троє дітей На одділіня ґімназиі котре має сербскій навчальный язык ся іх приголосило <unk> Найвекшый інтерес был о студиюм туристикы і готелярства Тото одділіня школы буде мати в слідуючым школьскым році <unk> школярів Як інформувала аґентура Рутен Прес медже часом вказал ся іщы єден школяр котрий бы мал інтерес студиювати на русиньскым одділіню ґімназиі але тот буде годен быти принятий аж в септембрі Кєд же русиньскє одділіня ґімназиі єдиной русиньской освіті не мат мінімальну кількіст студентів <unk> школа буде мусити послати жадост на Міністерство освіты жебы одділіня могло отворити клясу Проблема не є нова В повязаню зо ситуацию котра може огорозити фунґуваня русиньского одділіня ґімназиі ословили сме Олену Папуґу котра є членком Нацийонального Совіту Русинів Самосправного Меншынового орґану цитуваня Проблема котра ся сотворила коло русиньской ґімназиі не є од днес Роками до ньой записуют ся лем діти і з Руского Керестура і пару школярів і з Коцура Здюрдьова Нового Саду нашых міст і Сриму неє жадных школярів Описує ситуацию Олена Папуґа Як дальше говорит свою част винны на ситуациі несе і война а поділіня бывшой Югославіі на окремы державы Цитуваня Доколи ту студиювали і Русины з Миклюшевців Петровців днес Хорвациі позначка ред Але война зробила своє Говорит при чым додават же діпльомы котры дістанут абсольвенты на русиньскій ґімназиі не мож нострифікувати в Хорватіі што так само не помагат тому жебы Русины із Хорвациі пришли студиювати до Руского Керестура Причыном проблемы з нострифікацийом діпльомів подля Папуґы є то же Сербія не є в Европскій Уніі Радше ремесло як ґімназия Дальшым аспектом проблемы коло ґімназиі є подля Олены Папуґы то же діти все веце выберают собі середні школы по котрых абсольвуваню годны такой зачати робити цитуваня Выберают собі школы медичны школюют ся за фармацевтів ідут на інформатіку І з закінченом ґімназийом не можут іти такой робити мусят іти на університу Але то бы не была проблема бо наша ґімназия є добра Давати добру освіту дітям Майже вшыткы котры ся пак запишут на університу тоты штудиі і закінчат конец цитуваня Зато папуґа думат же люди з руского Керестура не записуют діти на ґімназию з той причыны бо выберают школы по котрых такой мож іти до роботы припадно і робити до інчых держав Цитуваня Діти знают по русиньскы бо закінчыли цілу основну школу по русиньскы люде чествуют же ґімназию треба сохранити але жывот і істнуваня то інша справа конец цитуваня Нашы інтелектуалы выховлюют з дітей Сербів Олена Папуґа видит причыну проблемы односно ґімназиі в русиньскых інтелектуалях За єй словами як раз они не выховлюют діти в русиньскым дусі цитуваня Діти нашых інтелектуалістів котры роблят в русиньскых Інститутах в Рускым Слові Ґаз Войводиньскых Русинів позначка редакциі радийо телевізиі і дальшых же не мают наше усвідомліня іх родічы цілый жывот іли русиньского хліба але з дітей выховали Сербів ментально і серцьом критично выразила ся папуґа Як дальше продолжує аж на выняткы собі не памятат жебы діти русиньскых інтелектуалів котрых векшына жыє в Новым Саді ходили на ґімназию до Руского Керестура Заісловами тото што дідовы утримували <unk> років значіт ся такым способом барз скоро цитуваня Тот хто пішол з Руского Керестура жыти до Нового Саду діти вже мат Сербів в тым смыслі же родичы вже з нима не бесідуют по русиньскы Конец цитуваня Подля Олены Попуґы є асиміляция барз велика Многы люди не чествуют веце потребу жебы своі діти записали до русиньской ґімназиі уж кєд про нич інче то лем зато же то іх русиньскє і в ній діти можут собі сохранити русиньску ідентіту Центр бы мал быти Рускій Карестур Членка Нацийонального Совіту Русинів думат же ключову роль має при сохраніню русиньской іденти а тым і ґімназиі Рускій Керестур цитуваня Думам же треба утримувати Рускій Карестур ту переселити Рускє слово Завод про культуру Войводиньскых Русинів одкрыти ту інтернетове радийо купити будинок і одкрыти музей ґалерию Люди з Руского Керестура бы тото підтримали і помогли бы в тых ділах Ту іщы все сут Русины конец цитуваня Анґажувати ся хоче і она сама а не лем як членка Нацийонального Совіту Русинів котрий за єй словами так само не выразил ся нияк односно ситуациі з ґімназийом Папуґа котра была в попереднім періоді депутаткови сербского парляменту на поюновых выборах ся в парляменті не утримала буде тепер діяти холем як депутатка автономной области Войводина за свою Ліґу Социяльдемократів в Войводины Цитуваня Не буду тепер подорожувати до Бельґраду буду в Новым Саді Пишу ся до рішыня Многых проблем Знам же політика ся робит в Бельграді но моім капіталом є же там знам много людей закінчує Голена Папуґа <unk> липця юлия <unk> р Квіт папротины в ніч купала Яка є правда автор допису Якуб Зыґунд Недавно сме святкували тот час коли ден єст найдолшый а ніч найкоротша в році О являючых ся і товды білых ночах тіж на Лемковині уж сме інформували познаме раз же представиме секреты наступной інтересуючой квестиі звязаной з літнім сонцестояньом Бесіда буде о квіті папротины Як він докладні выглядат ци найдеме го на Лемковині а як так то де І што особливе він давнійше давал людям же дівкы за ним глядали цілы ночы Ніч Купала бо о ній бесідуєме єст святом котрого джерел можеме досмотрити ся в поганьскых віруванях Ріжній ся святкує тот ден Давнійше то была предошыткым ніч з <unk> на <unk> червця юнія за юлияньскым календарьом а пізнійше зачало ся тіж святкувати ніч з ХХ на ХХ бо сходила ся она з велийом праздника святого Йоана Пак в польскій культурі приняла ся тіж і така назва ноц святояньска Єднак ніч Купала є том першом найбарже звязаном зо славяньскыма віруванями назвом Вартат додати же святкуваня найкоротшой ночы в році проходили од віків не лем в Славян але тіж і в Кельтів ґерманьскых угруфіньскых і балтийскых народів Днес в дакотрых з них <unk> і <unk> червця юнія то офіцияльне нацийональне свято напр во вшыткых балтийскых державах ци в Швециі Верніме ся ліпше до самого свята знаме же на певну ніч купала посвячена была силом воды і огня якы мали очыщаючу міч То тіж свято любови плідности сонця і місяця Ведены в іх часі звыкы і обряды мали запелнити святкуючым здоровля і уроджай Палено ватры до котрых додавало ся тіж ріжны зіля з маґічном силом Дівкы робили вінкы котры пущали пак на ріку з запаленыма свічками Як даякій вінок доплынул до каваліра то певне было жедана дівка піде за него замуж Той ночы вельо люди лучыло ся в пари Як дахто не хотіл быти сватаний своіма родичами то власні в ніч Купала мала тоту можливіст найти собі правдиву любов Помочом в тым был квіт папротины якого глядали молоды дівкы і хлопці Подля етноґрафів і ботаників Зыґмунта Ґльоґера і Генрика Ловняньского не істнує ниякій квіт папротины під докладні таком назвом Думают они же давнійше славяньскым народом ішло о ужовника листом котрого смарували ся жены в ніч купала жебы збільшыти свою атракцийніст і заохотити місцевых фраєрів до літнього флієртуваня Такы пробы пак могли ся скінчыти супружеством о чым неєдна дівка в селі певно мрияла Як знаме же квіт папротины то так направду ужовник то як давнійшы люде без ниякого біолоґічного знаня знали же то єст як раз тота рослина гев не є єднозначной одповіди бо правдоподібні зберано тіж інчы подібны рослины званы квітучыма папротинами Зберано м ін ключ траву ци осмунду королівску Єдно што лучыт вшыткы рослины збераны в інчку пала то факт же роснут они на мокрых теренах і все дівкы мусіли рахувати ся з тым же найти квіт паплютины то не єст легка робота З квітьом папротины звязана єст іщы єдна теория Назвом папротина окрисляло ся не лем єдну рослину але перед віками был то тіж загальний термін якій означал вельо типів рослин выступуючых на болотах з котрых неєдна квітне в червци юнію Як видно ніч Купала неєдно мала мено Уж в тым році не найдеме ниякого квітя папротины але може в наступным будеме ліпше прирыхтуваны Очывидно на Лемковині тіж найдеме без проблемів ріжного типу квітя папротины Старчыт лем як підеме над ріку ци над озеро або малий став До того іщы зробме вінок пустме на воду і треба лем ждати щестя Днес уж рідко ся святкує ніч купала так як тото робили нашы прадіды а може і шкода причін мож повісти же ніч купала є святом старым як сам Світ Середа <unk> липця юлия <unk> р Мыро мукачівскій єпарха Мілян Шашік автор вісти Петро Медвід У віці недожытых <unk> років вмер у віторок <unk> юлия <unk> р во вечорных годинах єпарха мукачівской грекокатолицкой єпархіі владыка Мілян Шашік Інформувал о тім офіцияльный сайт єпархіі Причыном смерти была тромбоза Велика Мілян Шашік народил ся <unk> септембра <unk> р в селі Легота в окресі Нітра на Словакі Од <unk> до <unk> р штудувал на римокатолицкій Кірилометодийскій Богословскій Факультіт в Братиславі Рукоположеный на священника был <unk> юна <unk> р У <unk> році вступил до місийной конґреґациі отців Лазарістів і в <unk> році зложыл вічны обіты Дуж пастырску діяльност выконувал наперед як каплан пізнійше як парох і з позволіньом святійшого престола кєд же ся все інтересувал о восточный обряд служыл у двох обрядах візантийскым і латиньскым Од <unk> до <unk> р штудувал на Папскым Теолоґічным Інституті Тересянум в Римі Од <unk> до <unk> р робил на апостольскій Нунциятурі на Украіні Пак был єден рік директором новіцияту Конґреґациі Отців Лазарістів на Словакі В конґреґациі мал і дальшы функциі провінцийональный асистент директор студентату В авґусті в роцім вернул ся на Украіну і был римокатолицкым парохом в Перечыні Папа ремскій Йоан Павел ІІ говембра <unk> р выменувал за апостольского адміністратора Аднутум <unk>em дочасного мукачівской грекокатолицкой єпархіі і за титулярного єпископа Бононьского Єпископскє рукоположыня принял од Йоана Павла ІІ в Базилиці св Петра в Римі на праздник богоявленя за новым календарьом <unk> януара <unk> р Єпархію як адміністратор перебрал по владыкови Йоанови Семедійови В слідуючых роках консолідувал обставины в мукачівскій грекокатолицкій єпархіі основал новы парохіі збудувало ся множество новых храмів Дня <unk> марця <unk> р был папом римскым Бенедиктом <unk> выменуваный за мукачівского єпарху Вічная Памят Уряд про заграничных Словаків веде Русин Мілянян Піліп автор вісти Петро Медвід Новым председом Уряду про Словаків жыючых в заграничу стал Мілян Ян Піліпла го схвалила в середу <unk> юля <unk> р на своім засіданю Інформувала о тім презаґентура Тар Піліп є долгорічный русиньскій активіста Уряд про Словаків жыючых в заграничу дочасно рядил підпредцеда уряду Петер Прохацка потім што Ян Варша на основі власной жадости абдікувал і з функциі прецеды Уряд Заграничных Словаків Уряд Прословаків жыючых в заграничу забезпечує спілпрацы з Міністерством Загранічных Діл і Европскых Справ Словацкой Републикы выконаня державной політикы в одношеню ку Словакам котры жыют за границями і державну підпору Краянів Так само координує і забезпечує в рамках інформачной системы документачну діяльніст в украіньскых комунітах У проґрамовым выголошіню влады Ігора Матовича находит ся і част з назвал укріпліня поставліня Словацкой Републикы в Европскій Уніі і у світі В тій части меджеважны пріориты дават влада і підпору активности напряменых ку сохраніню культуры традиций і языка Словаків котры жыют в заграничу Бесідує ся і о єднакій сумі з державного розрахунку на підпору культурных активности Словаків в заграничу яка ся з буджету дават і на підпору культуры народносных меншын Вопросом єй рішыня простійшого процесу про здобытя словацкого гражданства в припаді заграничных Словаків На жаль тоты правила мают платити лем про Словаків а не Прокраянів за котрых бы Словакія могла брати напр і Русинів жыючых в Сербіі ци Хорвати кєд же іх предкове одышли з Нижнього Земпліна Мілян Анпіліп вродженый в <unk> році закінчыл політолоґію і філософію на Філософічній Факульті Пряшівской Університе в Пряшові є русиньскым активістом председом містной орґанізациі русиньской Оброды на словеньску в Братиславі Стоял при выникнутю округлого стола Русинів словеньска в нім был наперед у функциі секретаря од апріля <unk> р до фебруара <unk> р был председом Того часу є членом Президиі Округлого Стола Русинів Словациі знала і у функциі секретаря Од децембра <unk> р є єдным із двох представителів русиньской народносной меншыны у выборі про народносны і Етнічны Ґрупы і од <unk> р є під председом того выбору У <unk> р был як незалежный кандидат зволеный до бардывского містского заступительства в нім є депутатом до днес В <unk> р кандидувал і на приматора міста Дотепер был робітником Міністерства Обороны Словацкой Републикы В році <unk> му вышла книга під назвом Русиньска народна символіка У парляментных выборах в році <unk> кандидовал за депутата Народной Рады Словацкой Републикы як незалежный кандидат на списку партиі Слобода а Солідаріта Был єй спілавтором выборчого проґраму той партиі за област народносных меншын До парляменту ся не дістал Варголів Музей має рекордне чысло домашніх нащівників Автор допису Петро Медвід Музей Модерного уменя Енді Варголя в Меджелабірцях навщівлює од зачатку літніх вакаций рекордне чысло домашніх туристів Музей є першый з двох у світі і єдиный в Европі Як про аґентуру ТаС повіл директор Музею Мартин Цубяк покля в минулости были найчастійшыма наштівниками туристы з Польщы за котрыма насідували жытелі ріжных европскых держав Тото літо ходят головно люди з Словакі З літніма подіями при тім музей іщы ани не зачал Рекордны і вдяка кампаніі Цитуваня В понедільок <unk> юля сме мали дотеперішній рекорд <unk> ронавщівників Музей офіцияльно заперат о <unk> <unk> годині но мали сме товды одкрыто до <unk> і мусили сме реґулювати вступы Повіл о завто найвеце успішным дню Цубяк додал же окрем люди і Словакі в тот ден мали і нащівників і з Польщы А Чесской Республикы Цубяк видит за векшым чыслом домашніх котре є підчас тыжня коло <unk> і поджас вікендів около <unk> люди маркетінґову кампань з котром музей зачал поджас пандеміі коли был примушено запертий Відео сериі котра є доступна в службі <unk>ont<unk>e<unk> пропаґує умальців котрых творы мож видіти в Мерелябірцях Найвекшым тягом того літа має быти окрем стабільной експозициі і выставка особности америцкой Анде <unk>re <unk> років Кей та Харінґа Харінґ ся у своіх творах занимал темами апартайду Епідеміі <unk>ert ци проблематиком людей засиланых на наркотіках Выставка Рад <unk>em Музею Модерного Уменя Енді Варголя в Меджілябірцях на котрій буде мож видіти <unk> творів кайта Гарінґа є подля Цубяка затля найвекшом експозицийом того умельця на Словакі Буде спричынена <unk> юлия <unk> р но з причыны пандеміі не буде проходити клясична вернісаж Подчас цілого дня будут доступны двома аж тьома кураторы музею котры будут забезпечувати навщівникам коментувану переглядку Продолжує і проєкт Стріч Подіі в рамках проєкту Стейч в літі зачнут <unk> юля цитуваня Інспіруєме ся вседаяку дату в конкретным місяці котра є якым способом повязана буд з Ендіваргольом або з умельцьом котрого образы можут на вшільници в Музею видіти Повіла про аґентуру о проєкті котрый Музей реалізує од фебруара того року Музейо Едуколоґічка і помічна кураторка Кармен Цидіпова Першыма кым будут в музею занимати ся сут стріч Арт Умелькы Бамбі і муза Емі Вайнгаус котрой смерт собі світ припоминат як раз <unk> юля О штырі дні пізнійше буде головном особностю коментуваной переглядкы і супроводового вытравного варштату Мік Джеґер котрый буде мати <unk> юлия <unk> років Сезоновым автобусом през Горны Земплін з получыньом з Польском Автор вісти Наталия Малецка Новак Край Пряшовскій бенді знув барзі доступный для заграничных і місцевых туристав Воєвудска орґанізация Руху туристичного Пулноцно всходня Словация разом з партнерами приготувала на час вакациі автобус корый курсує мідже місцевостями Меділяборце і Свіднік Автобус курсує в каждый пинтек з суботы і неділю в окресі од <unk> ліпця до <unk> вжесня <unk> р Вакацийны автобус безпосередньо лочыт ся з ліньом Колейовом Сано Ґлупку в Меділяборце котром обслугує словацка колей Дзякі тому рухня туристі з Польскій моґолята лепей познать історию штукы культура і архітектуры пулночно сходній Словациі ді знайдує ся найвякше на обшари Словациі скупіско Русін На трасі Подружы автобусом знайдує ся віле пристанку целем єст звєдзеня забытку в краю Пряшовского котрый знаный єст зо свойого культурового боґатства цитат В реґіоні знайдує ся вельо древняных святинь чест з них вписана єст на лісты святового дідітства ЮНЕСКО Подчас єдной подружы заплянували сме звязаня Музеюм Штукы Новочесной Енґо Варголя в Медзіяборцях монастыру в Красным Броді Древняных святинь ци Музеум Войскового в Свідніку Пропозициі пристанку впомышляны сут так жебы были інтересуючы руж для тутейшых туристів Оповіда директор Воєвудской орґанізациі Руху Туристичного Пулночно сходньословаця Мартиня Нушко Заграничні туристі мают можливост приноцуваня в Свіднику дігосувано для них дводньовы плян звєзаня Туристичны автобус рушат з медзіляборту в выміняны дні о годі <unk> і доціра до Свідника о <unk> Цала выцічка коштує <unk> евро за особы Край Пряшовскій забезпечыл руж транспорт туристув зо Свідника з повротом до Меділяборцу так жебы здолжыт на потяг Медляборце Лубку Санок котры одіжджат в Медлі Лаборцу о годині <unk> липця юлия <unk> р Дуда з довірьом на другу каденцию Як могли голосувати Лемкы Автор вісти Севериян Косовскій Анджей Дуда выграл недільны президентскы выборы і тым самым буде справувал уряд до <unk> рока Маючы невелику перевагу голосів переміг свого контркандидата Рафала Стазковского Хоц потвердили ся меншевеце першы сондажовы результаты ЕС Поль такой через пару годин по закінчыню голосуваня не было певне хто обыйме уряд Президента Польской Республикы на нову каденцию Протягом кампаніі перед першом туром як і вчас остатьой кампаніі з ріжных стран польской політичной сцены было чути голосы што нинішні выборы были єдныма з найважнійшых в <unk>літній істориі Свобідной Польщы Быти може як раз фреквенция найвысша по <unk> р потвердила нону креувану через політиків тезу Меншына інакше як векшына Подібні як по першій турі голосуваня найвеце лемківскій реґіон на обшыри етнічной Лемковины то єст обшыр ґміны Устя Рускє голосувал інакше як сусідні ґміны але і інакше як ґорлицкій повіт ци малопольскє воєвідство Обще В Малопольщы од років утримує ся тренд попертя для правицьовых партий найвеце в остатніх роках для коаліциі зєднаной правиці Анджей Дуда котрый был кандидатом як раз того бльоку на рівни цілой державы зобрал остаточно <unk> процент і <unk> процент <unk> млийонів <unk> <unk> голосів Рафал Трасковскій якій был попераный через громадяньску коаліцию плятформу векшости центровых зґрупувань отримал <unk> процент і <unk> процента то <unk> мільонів <unk> <unk> голосы Прикликаны чысла вказуют што поляризация польской соспільности ся подакотрый раз потвердила а реелекция Дуды є при невеликій перевазі над контркандидатом В малопольскым воєвідстві переміг очывидно урядуючий президент <unk> процент і <unk> процента а другій з кандидатів отримал <unk> процент і <unk> процента голосів Смотрячы дале в ґорлицкым повіті Анджей Дуда майже здеклясувал Рафала Тразковского президент отримал понад <unk> процент вшыткых одданых голосів О кілько на фоні повіту і більшости ґмін на його обшыри тораз Дуда был тым якій отримувал барз высокы нотуваня о тілько єдином ґміном в котрій ріжниця медже голосами одданыма на него і на претендента Трасковского была найменьша была як раз ґміна Устя Рускє То найвеце лемківскій реґіон не лем на обшыри малопольского воєвідства але і обшы в границях довоєнной Лемковины Высше попертя Трасковского Як сме писали в статі по першій турі выборів на обшыри ґміны Устя Рускє находило ся десят выборчых комісий найбільша містила ся в Устю Рускым дальшы по такых селах де днес є высокє русиньскє населіня як Ґладышів Ждыня Ци Ганьчова В ґміні на Анджея Дуду заголосувало о вельо меньше выборців як в порівнаню до повіту бо лем <unk> процент і <unk> процента Трасковскій достал <unk> і <unk> процента голосів Коли бы возме до увагы факт же ґміну заселят высокє чысло лемківской меншыны можеме спрібувати поставити тезу што Лемкы радше оповіли ся за кандидатом центровим Трасковскым Цікаво розложыли ся голосы в Ґладышові Ту як раз каждый з кандидатів достал порівно по <unk> процент по <unk> голосів В Комісиі В Ждыны до котрой долучена была і конечна село выключно заселене Лемками Дуда достал <unk> процент і <unk> процента Ад Шразковскій <unk> і <unk> процента голосів Барз цікаво выглядали результаты в Комісиі в Устю Рускым де выграл вынятковод Тасковскій отримуючы <unk> голосів того і <unk> процент голосів Урядуючый президент достал <unk> голосів <unk> і <unk> процент голосів Перевага Часковского не была велика але в тым реґіоні рідко стрічана окрем Устя Руского до гевсой Комісиі приписаны были села Кумквала Ліщыны і Новиця Присліп Чужына тіж поріжнена Все легше єст провірити тенденциі голосуваня на обшыри Лемковины коли Лемкы меньше веце дальше жыют в компактій ґрупі прото барз тяжко єст провірити політичны преференциі родаків жыючых в хоцбы в нижньошлезскым воєвідстві Фурт в західній Польщы сут села де Лемкы творят высокє чысло жытелів примірово Лісы Михалів Высока ци обще ціла Ґміна Рудна то тенденциі в порівнаню з польскым населіньом можут быти інчы як тоты в Малопольщы Загально принятий тренд во вшыткых західніх воєвідствах є такій што од років выборы выгрывают в ній кандидаты спераны через найбільшу центрову партию громадяньску плятформу Так было і тым разом в другій турі Хоц тогорічны выборы были вынятковы з огляду на тото што Трошковскій майже все выгрывал в великых містах незалежно од реґіону а Дуда по селах Што цікаве коли посмотриме на результаты ґміны Рудна на обшыри котрой є найбільше населіня лемківской етнічной меншыны в західній Польщы видиме што значну перевагу отримал Дуда <unk> і <unk> процента до <unk> і <unk> процента голосів І місто Любін в тых выборах поперло радше президента Дуду як Тразковского З другого боку тренд такій был од долгых років коли бомовий реґіон звязаный з компанійом Км все радше поперал правіцьовы зґрупуваня Театр в Устю Рускым Автор допису Наталия Малецка Новак Были такы рокы в істориі Лемковины што практичні в каждым селі завязувала ся драматична ґрупа Люде хоц жыючы далеко од містных осередків аж і перед войном мали доступ до штукы З часом традиция сельскых театрів загыбнула Ґмінный Осередок Культуры в Устю Рускым рішыл ситуацию тоту дакус змінити Од понеділька <unk> липця юлия <unk> р рушают гын двотижньовы варштаты для діти і молодежы што жыют як раз на обшыри ґміны Устя Рускє Цитуваня Молоды з того реґіону мают утрудненый доступ до культуры і штукы хоц орґанізуваны сут през школы ци дакы позашкільны інституциі культурны занятя то діти дале мают спорадичний контакт зо штуком оповідат Марлена Моздіньска координаторка проєкту Нечутливіст літотеатрі дальше цитуваня Трафлят ся тіж так што родиців просто не стати жебы орґанізувати дітям атракциі в часі вакаций або ани не знают як зорґанізувати тот час так жебы то мало влияня на розвиток діти пояснят дале Марлена Моздіньска Задачом проєкту Нечутливіст літо в театрі є не лем заняти вільний од школы час але і одкрыти і розвинуты таланты якы ховают в собі діти Варштаты проходити будут вельоплощыново інструкторы в опертю о бесіду з участниками будут старати ся вытягнути з діти іх музичны вокальны ци акторскы талянты і розвинути іх креативніст Закінчыньом варштатів буде показ спектаклю для жытелів ґміны ци шырше ґорлицкого повіту Чутливіст близко натуры Орґанізаторы проєкту великій тиск кладут на контакт з натуром тым більше што Низкій Бескід єст реґіоном де мож іщы найти тишу спокій неє вельо туристів ани густого населіня цитуваня то ідеальне місце до ведіня артистичных діянь для діти і молодежы при єдночасным доцініню вартости якы плынут з контакту з природом Захвалят координаторка яка сама перед парома роками вынесла ся з Варшавы і замешкала на Лемковині Дальше цитуваня Част варштатів буде ведена в пленері близко натуры натуральныма реквізитами будут рослины дерева а музыком будут одголосы природы оповідат Марлена Мосдіньска Пунктом однесіня варштатів буде фраґмент нобелівского выступліня писателькы Ольґы Токарчук та родинны істориі діти і молодежы Участникы будут зберати своі ровесничы ци родинны істориі жебы через роботу над нима і іх аналізу однести ся до нобелівской мовы в котрій Токарчук звертала увагу на важніст приметы яком є чутливіст цитуваня Чутливіст є штуком персоніфікувати спілодчувати Чутливіст є найскромнійшом одміном любови Бесідувала Ольґа Токарчук <unk> грудня децембра <unk> р в Штокхольмі вчас Нобелівского тыжня Тота любов може односити ся до предметів котры подля слів лавреаткы нобля о тым што вірила од дітины так само мают в собі проблемы учутя а цитуваня звірята то все были таємничы мудры і свідомы істоты з котрыма от все лучыла нас духова реляция і глубока подоба Рікы дорогы Мали свій быт были жывыма істотами котры мапуют наш простір і будуют почутя приналежности То дальше цитуваня з выступліня Ольґы Токарчук На занятях молодіж і інструкторы не будут мати доступу до віртуального світа цитуваня хочеме жебы участникы варштатів могли наново одкрыти вартіст яком є жытя далеко од великых аґломераций міста близко натуры в контакті з природом кінчыт Марлена Моздзіньска Ціну Александра Павловича здобыла серна в Нераю автор допису Петро Медвід У <unk> році в рамках цін і преміі Словацкого Літературного Фонду за ориґінальну творчост Фонд зново уділювал і ціну а премію Александра Павловича котре належыт русиньскій літературі Оцінювали ся творы котры вышли в роках <unk> і <unk> Як інформувал літературный фонд на своім офіцияльным сайті ціну Александра Павловича за ориґінальный твор в русиньскым языку здобыла книжка Данієлі Капральовой з назвом Серна в Нераю котра вышла у <unk> році і выдало єй общаньскє здружыня колисочка Премію Александра Павловича здобыл вже знами русиньскій поет Юрко Харитун і збірко поезиі під назвом Моя котру выдала Академія Русиньской Культуры в Словацкій Републіці у <unk> році Серна в нераю Даніля Капральова студиювала на середній умелецко промысловій Школі в Кошыцях специялізацию фотоґрафія і на Університі Павла Йозефа Шафарика в Пряшові на катедрі вытравной выховы Робила у Вігорлятскому Музею і увігорлятской Бібліотеці в Гуменным Музею Модерного Уменя Гендіварголя в Меджерабірцях і в Каштелю в Снині Моментально є кураторком Словацкого Народного Музею Музею Русиньской Культуры в Пряшові Присвячує ся фотоґрафіі Музею Едуколоґіі Кураторству і поезиі Збірка Серна в Нераю была єй поетычным дебютом находят ся в ніс стихы по русиньскы і по словацкы Збірку такыма словами характеризувал Штефан Сухий русиньскій поет і писатель цитуваня Збірка Данієлі Капральовой є компонувана як дненниковий запис в котрым безназловы віршы не мают інтерпункцию так же каждий творик представлят якій отвореный видик неспокійной но оточ і з тотов ціннійшой душы глядаючий ідеал людской статочности ай кєд го находит лем недостаточно в конзумнім світі На перший погляд бы ся виділо же тоту поезию творят незвычайны денниковы записы чытательскы веджіня в тым припаді наводит ку прощіню Курте но інтензивне вздханя то є бой душы як о власну чістоту так і о чістоту світа Жывым ідеалом той чістоты духа є божскост але не церковна Є то ідеал добра справедливости і красоты є то гляданя перспективы віры на направу розчіпленого сумліня модерного чловіка Конец цитуваня ціны і преміі Александра Павловича Літературный Фонд уділює од <unk> року літературну ціну Александра Павловича за найліпшый літературный твор написаный по русиньскы і преміі Александра Павловича за літературный твор написаный по русиньскы і за тлумачыня літературного твору зо словацкого на русиньскій язык Ціны і преміі Александра Павловича сут все уділюваны творам котры вышли в попередніх двох роках Ціну і преміі уділює выбор секциі про ориґінальну літературу на пропозицию жырі Выслухали сте дописів з минулого тыжня публикуваных на портали ЛЕМ Фм Перегляд зрыхтувала Наталия Малецка Новак