Архів
лемківского радия

Дорогы радийо слухачы хочу Вас сердечні привитати в новым проґрамі радия Лем фм Реґістер Забытків при мікрофоні Наталия Малецка През більше як два рокы разом з проґрамом А як познавали сме Лемковину в скалі Макро што тыжден одвиджали сме дакотры з лемківскых сел І аналізували сме його історию положыня чысло мешканців тото чым ся занимали якы особливости были повязаны з даным селом та інчы річы Цілый архів того проґраму доступный є на нашым портали до одслуханя в свобідным для вас часі Мож рети же познали сме Лемковину дост добрі бо тых нашых історично ґеоґрафічных вандрівок было більше як <unk> а од выдженых сел іщы веце бо часом в єдным одтинку заходили сме до більше як єдного села В тым проґрамі хочу зосередити ся на Лемковині але в скалі мікро значыт іщы барже сконкретизувати місце нашых прогульок Прогульок зас подібні як а як реґістер забытків буде то познавчий проґрам завдякы котрому мам надію пошырит ся наше знаня о тым што цикавого і інтересуючого Лемковина може нам заоферувати Не буде ниякого ключа подля котрого буду выберала Цікавы обєкты будовлі місця ци інчы атракцийны особливости Лемковины буде то просто мій субєктивний выбір Радийовий реґістер забытків зачнеме од Єдной думам з найбільшых в значыню найславнійшых найбарже популярных і найбарже розпознавальных атракций кєд ходит о Лемковину в єй туристичным аспекті зачнеме од лемківской церкви А днес призріме ся конкретні єдній з них Представлю вам можливі докладні церков Покровы святого Димитрия з Чорного яка актуальні находит ся в сандецкым Етноґрафічным Парку в Новым Санчы але більше уж по першій музичній перерві рмарва рамкы ледів рандар <unk> нон ratienярляты ранда ради ня Ґорла Кармон ґарла Кармон Ґарлан ґарлант ґарбон карбон парбан Витайте поперві то проґрам Реґістер Забытків і його перший одтинок а першом позицийом в реґістрі є церков св Димитря з Чорного Село Чорне находит ся в середній Лемковині а першы запискы в якых бесідує ся о селі подают <unk> рік В Меджевойну Чорне замешкувало <unk> осіб Більше о самым селі найдете в архіві проґраму А як о чым бесідувала вам во вступі В <unk> році коли парогом Чорного был о Григорий Жатківскій побудувано в селі церков о котрій днес бесідуєме Была то уж наступна по шорі церков яка находила ся в Чорным Згоду на будову новой церкви выдал товдышні владыка перемыской грекокатолицкой єпархіі під яку підлігала парафія Чорне отец Онуфри Шумляньскій Выгляд церкви якій знаный был перез остатні долгы рокы перед переносинами до Скансену не был докладні такій як в році коли єй побудувано Зато же по дорозі была пару раз ремонтувана хоц бы в <unk> році з ініциятивы о Гавриіла Гнатишака о чым можеме прочытати на дошках якы осланяют зад іконы Ісуса Христа в Нижнім ряді іконостасу Напис тот голосит За трудом і стараньом о Гавриіла Гнатишака пароха церкова котру єщы <unk> рока создана єст в <unk> році основно зреперувана і в части перестроєна і жвє і внутр прикрашена кісю Жывописця Івана Павла Богданьского <unk> рока і з фонду прихожан Чарне і жертв од них і з Америкы присыланых В тракті того ремонту почасти перебудувано церков присунено вежу през што побільшыла ся простор притвора але вернийме іщы ся до часу з передремонту до початків церкви В <unk> році по <unk> роках од побудуваня церкви упосажено єй в прекрасний бароково рококовий іконостас рукы Якова Шайцера А поліхромів церкви Як чули сте в приточеным прихыльом написі поліхромів авторства Йоана і Павля Богданьскых якых рід выводил ся з Волыня зроблено аж в споминаным в <unk> році припомну церков побудувано в <unk> році Церков побудувану як тридільну а кажда част церкви побудувана є на пляні зближеным до квадрату і велькостьово сут они зріжницюваны Част посередині тзв храм вірных єст найбільша і прилігат до него Од сходу ужша і низша част алтарна а од заходу дуже низшый притвор З притвору сут сходы якы провадят на хор Притвор обнимат по части насунена на него вежа дзвіниця яка лучыт ся долом з невеликым ґанком усытовленым на осі будовли По боках вежы находят ся дві узкы захаты якы выкорыстувано як склады до перехованя ріжных річы Зрубовы стіны головных трьох части збудуваны сут переважні з пілокруглых бель белі зрубу лучены сут на углах на тзв рыбі хвіст Є то єден з вельох тесельскых способів лучыня бель в деревяных конструкциях Полавы над алтарьом і хромом увірных сут шатрового типу з єдным ускоком над притвором полава є пласка з під полавом з дощок прибытых до траґарів Вежа дзвіниця вызнесена є з величезных легко збігаючых ся стопів поуставляных в штырьох кутах лученых вертикальныма реґлями ци інакше розворами то спосіб на уштывніня конструкциі Стопы получены сут тіж специяльныма накладками то є долгыма елементами якы мают двояку функцию уштывняючу або хоснуваных як вітровниця до переносіня ріжных сил головні і ту очывидні Выжню част вежы становит ізбитя в якій находили ся дзвоны ізбитя доступна з драбины вежу винчыт банястий хелм закінченый літарньом і желізным крестом Конструкция звінчыня вежы оперта є на центральным стопі тзв королю Шатровы дахы надолтарьом і хромом вірных винчат подібны привидны літарні з прикрасныма кутыма желізныма крестами А ціліст крыта є ґонтом Хвиля оддиху і вертаме аготай Але Милы слухачы продолжаме премєровый одтинок проґраму Реґістер Забытків до котрого як першу вписали сме Церков в Чорным Знаме уж яка была єй конструкция што більше мож о ній іщы повісти Отже так ціліст початково осаджена была на великых каменях положеных безпосередньо на землі Окрем великых каменів під каждым углом фундамент становили іщы люзно уложены камені ріжной велькости В пілночній і полудньовій стіні храму вірных находят ся два выгляды поміщены дост высоко а в алтарі выгляды сут ґузменчы поєдным на східній і полудньовій стіні Поліхромя з <unk> рока прикрашаюча середину намалювана была олійовыма фарбами безпосередньо на белях По части на заправі з глины Коли демонтувано церков мало выдла забезпечено японьском бібулом яка ма шырокє застосуваня при консервациі книжок З огляду на посунену деструкцию конструкцийных бель при одтваряню церкви в Скансені заступлено тоты белі новыма Сам процес трансферуваня церкви был барз тяжкій і вымагал великого досвідчыня напримір в припадку бель котры треба было вымінити уж при розбераню дорабляно заступуючы елементы згідні з взірцьом але тоньшы уможливляло тото притверджыня до них трансферовых дощок покрытых малятуром значыт мальовидлами котры были одтяты од ориґіналу Роботы при одтваряню поліхромів проводила ґрупа консерваторів Кристина Лукаш і Станіслав Ставовякові Остатньом модернізацийом церкви іщы з часу перед перенесіньом єй до Скансену было в <unk> році вкрытя даху Бляхом і заложыня забезпечыня перед гримотами Остатнім коштовным допосажыньом церкви было закупліня трьох дзвонів до дзвіниці в <unk> році На першым дзвоні написано Святий великомученик Димитрий на хвалу Божу жертвували братя і сестры з Америкы на другым Святый отец Николай На хвалу Божу жертвували парахяны Чорного <unk> рік А на остатнім написано лем Свята діла Мария <unk> Коли церков транслокувано привернено єй выгляд з ХХ столітя і назад софнено вежу ґухрамовы вірных так як то было на самым початку Од перелому <unk> і <unk> р храм стоял порожній Велика част села перешла на православія і в близкым сусідстві грекокатолицкой церкви побудувано православну часовню о зближені до церкви св Димитря в Формі Православны парафяны перенесли ціле потрібне ім упосаджыня церкви до ново побудуваной часовні В церкви остал іконоста з пару образів коругов і мала част літурґічного упосаджыня А як великє было тото упосаджыня то най вкажут лам чысла В <unk> році тото літурґічне упосажыня рахувало <unk> предметів Але уж в <unk> аж <unk> а <unk> уж лем <unk> Тота част котру перенесену до православной церкви пропала бо жытеля чорного якы были разом зо своім священником выселены на Украіну в <unk> році Забрали го зо собом На портали радия Лем фм під новином о днешнім премєровым одтинку помістилам пару цікавых знимок Церкви з Чорного а серед них єст знимка з <unk> рока на котрій видно іщы обі церкви але уж в парс кєпскым стані В <unk> році на скуток великого вітру православна Чеславня завалила ся а чысто порожня уж од <unk> р церков святого Димитрія попадала в штораз сто більшу руіну В <unk> році заінтересували ся ньом працівникы твореного в Новым Санчы з Кансену і товды тіж появила ся уж концепция перенесіня церкви А завдякы тому урятуваня єй перед тотальном деструкцийом дідовы Ґітоны Ном цитомітом тік Іш на Раковку Рух поєдало твоіх роів до твоіх зіл выстат тіаня од Яба Барба Гашто на мні кінно без тес Совины Совна Солина рока медже мілийом іде же мала дві остаткы дажды ЛАН І помале кінчучы уж оповіст О церкви св Димитрия з Чорного на щестя урятуваній перед тотальным знищыньом завдякы чому можеме вписати єй в наш радийовий реєстр істнуючых забытків Лемковины доповім іщы лем пару слів о прикрашаючый середину поліхромів На повалі Храму вірных находят ся апостаті з Нового заповіду Ісус Христос в хыжы Мариі Марфы ХХлітній Ісус Христос во Храмі Ісус Христот якій благословит діти і Вид Єрусалиму з ангелами яко тло для Ісуса Христа на кресті якій винчыт іконостас а в алтарі находят ся малевидла тырьох старозаповідных жертв жертва Каіна Явля жертва Авраама жертва Мельхіседека і жертва в єрусалимскій святыні Під полавом підвішены сут іщы два квадратовы образы Йохана Богданьского В <unk> році церков отворено для звиджаючых Іщы без до кінця одтвореной середины ходит головні о іконостас бо тот появил ся в <unk> році але уж скорше в роках <unk> припроваджено консервацию выміняной плитхвыльом внутрішньой поліхромі і одтворено різбярску тесельку Од часу коли Скансен заінтересувал ся церквом до часу аж повело ся єй перенести до Санча мусіло минути пару років жебы раз отримати вшыткы позволіня а два перед вшыткым найти ґрупу специялистів яка комплексово займе ся проґрамом Ратуваня Церкви а в меджечасі церков мусіла быти дозорувана на місци Медже інчыма од <unk> р церков пильнувал навет мешкаючы гын в тамтым часі знаний польскій писменник Анджей Стасюк Комплетний демонтаж церкви наступил в <unk> році і в перетязі пару наступных років одтворено єй уж на місци в Скансені Не лишат ся уж нам нич інчого як тото жебы при найблизшій нагоді выбрати ся до Нового Санча і самому нажыво призріти ся тій першій нашій позициі радийового Реґістру завитків церкви з Чорного Я шановны радийо слухачы дякую Вам уж за увагу і запрашам на наступный реґістер уж о тыжден а в меджечасі як заінтересувала Вас тема Церкви з Чорного то запрашам до Бібліотекы Руской Бурсы де найдете цікавы публикациі о тій церкви бо іщы вельо мож бы бы было о ній оповідати Зазрійте тіж на наш порталь де припомну при інформациі о однешнім проґрамі найдете унікатовы знимкы чорняньской церкви Од мене то буде вшытко дякую вам за увагу і запрашам о тыжден проґрам зрыхтувала специяльні для радия Лем фм Наталия Малецка фотофіна <unk> готов ля ля ля ля ля