Archiwum
łemkowskiego radia

Добрі вечер або добры ден в залежности од того де і коли ня одслухуєте при мікрофоні Наталия Малецка Маме днес середу годину <unk> вечер і од трьох тыжни є то пора коли на антені радия Лем фм презентуєме новий най буде же уж не так до кінця новий проґрам Реґістер забытків а днес то є його третій одтинок Цілю той авдициі яку собі як авторка проґраму заложылам є дальше по історично ґеоґрафічній авдициі а як пошырюваня нашого того власні покус історично ґеоґрафічного знаня про тото што повязане єст з нашом пречудовом Лемковином В аяку бесідували сме о барз вельорічах о селах особливостях часом барже докладні а часом меньшым было сме напримір село Святкова Мала Напевно при оказиі омавляня того села не оминули сме темы церкви яка ся гын находит лем же днес вытягнеме о ній значыт о церкви тілько інформаций кілько ся даст Призриме доступны опрацуваня шыматизмы нотаткы з візитаций словом вшытко тото што лем є на тоту хвилю доступне Сердечні запрашам на проґрам То зачынаме жебы сме добрі знали де будеме ся находити Пару речынь Вступу односині самой святковой святковой малой невеликой тым разом хоц думам же приде такій ден в котрым призриме ся церкви в святковій великій тій однедавна байковій церкви байковій за справом кольорів якы одзыскала Бо тот выгляд якій церков в святкові великій презентує тепер то власні ориґінальне обаруліня святківской церкви А што єст іщы барже цікаве тото же такє тепер здавало бы ся може і кус шалены зовнішнє обарувліня церков святковій помалювана є з верха на інтенсивний зелений синій і червений кольор То зовнішнє обаруліня мало вельо церкви на Лемковині але не лем церкви бо і придорожны крестычы капличкы тіж малювано а головныма кольорами были власні синій темний або барже ясний цеглясто червеный ци бронзовий малювано тіж і на інчы кольоры Вертаючы до темы то і до той кольоровой святківской церкви в своім часі дойдеме а днес зосередиме ся на церкви в святковій Маліі шак святкова Мала є старшым селом як сусідня святкова Велика Та може якус зато належыт ся і тота першына в радийовым реґістрі забытків Уж в <unk> році появляют ся записы бесідуючы о селі В <unk> році было в селі св волоскых дворищ єдно шолтыскє а село підлігало під парафю В грабі Святкова была малым селом не лем меньшым од святковой великой што неє такє тяжкє до одшыфруваня по назвах сел але ґенеральні святкова Мала находила ся серед радше меньшых селечок Лемковины зо своім простором <unk> квадратовых кілометрів В меджевоєнных роках рахувала лемко <unk> хыж і близко <unk> жытелів але перед самом I світовом войном Хыж было уж в селі коло <unk> діял тартак было двох ковалів <unk> шевц і двох кравців Не было склепу але был маленькій кіоск А ды так для тых котры не мают доброй памяти ци орієнтациі в терені напримір я Находит ся село святкова Мала очывидні в відомым між находит ся на Лемковині але находит ся она тепер в підкарпатскым воєвідстві ясельскым повіті в ґміні Крампна Находит ся на правым березі Віслокы і ріка тота є для села границьом од західньой і пілночной страны Од сходу село заперат Потік Бонь а од полудня гора Черела Село называне є тіж святківком Балятана Антама Наталем мам па маса нонда пана ноны ноны І сме засисме вернули радийо Лем фм Наталия Малецка витам раз іщы в проґрамі Реґістер забытків і нарешті по кус в долгым вступі доходиме до фактичного змісту тнешньой темы значыт до церкви в Святковій Мавіі Храм находит ся по середині села на пілночным убочы невеликого вершка в одлеглости дакых <unk> метрів од дорогы святкова Рапа По східній страні дакы <unk> метрів од церкви містит ся старый цмонтір по части є знищеный находят ся на ним стары понищены нагробкы Церков є церквом орієнтуваном то значыт же алтар напрямленый є на схід церков є тіж деревяна і складат ся з храму вірных прилігаючого од сходу Алтаря од заходу Бабинця і добудуваной пізнійше дзвіниці з обыстьом в якій находит ся прецін чы радше другій притвор Входовы двері до притвору схованы были за невеликом прибудівком Высокости поєдных части і в середині і назовні сут зріжницюваны при чым дзвіниця є очывидні найвысша і становит домінуючый вертикальний акцент Вшыткы стіны сут з рубовой конструкциі зроблены з ялицьовых і смериковых бель тесаных зо штырьох сторін а злучаных на кінцях на специяльный тесельскій замок зв специялистичны ластівчаным хвостом Стіны з зовны ошолювано вертикальні дошками і звінчено профільуваным ґзимсом Стіны дзвіниці в одріжнію од решты мают рамову конструкцию рамы дзвіниці зроблены сут зо штырьох стопів зачопуваных в дубовы підставы а гором тоты стопы осаджены сут в крату зміцнену протинаючыма ся штырьома бельками Пониже тоты стопы повязано іщы горизонтальныма реґлями з котрых <unk> выжні становлят підставу для ізбыці Дзвіниця звінчена є осмобічном цибелястом баньом Част храму вірных вкрыват двократні ломленый штыря спадистый шатровий дах звінченый подібні як дзвінниця осмобічном стінком збаньом і літарньом Перша част даху над алтарьом є триспадиста з західнім щытом прилігаючым до храму вірных друга част ма шатрову конструкцию і звінчена є таком самом осмобічном паньком з привидном літарньом і метальовым клутым крестом Дахы вкрыты сут ґонтами Іконостас ма псевдоренесансовий характер з орнаментами о бароковых і рокококовых мотивах Не єст єднородний під сглядом стилю Найціннійшом іконом є ікона страшного суду завішена на полудньовій стіні близко Притвору Образ малюваный є темперовом техніком на підобразю спільновых дощок Ікона підписана є кірилицьом і мож одчытати рік <unk> і <unk> І ту не мож одчытати чысла <unk> Окрем того на бічных стінах і задній стіні іконостасу розвішено іконы Богородиці є то ікона з <unk> рока св Петра і Павля з часів Михала Корибута Вісньовіцкого ікона святого Миколая святых Кірила і Методого і ікона благословлючого Ісуса Христа Вшыткы іконы малюваны сут темперовом техніком на лапенно кредовій заправі Церков вызнесено найправдоподібнійше коло <unk> рока до церкви перенесено част выпосажыня з попереднього храму Некотры його елементы лишыли ся на леді поднешні часы церков посвячено св Миколайови і адміністрацийні получено з грекокатолицком парафійом в Розстайным з котром церков звязана была аж до половины XXI столітя будучы филияльном церквом А пак церков нашла ся в парафіі церкви в сусідній святкові великів ар З кінцьом і столітя церков одреставрувано і вчас того ремонту добудувано высоку дзвіницю в котрій містит ся притвор Товды част даху змінено на бляху решту помалювану фарбом Тоты роботы припроваджено найпевнійше коло <unk> р коли то вознесена была нова брамка в городжыню цмонтеря По другій світовій войні церков часово заперто бо не было кому до ней ходити Іщы скорше бо перед выселінями вірны зо святковой Малой зачали учащати до церкви в святковій Увеликі а то зато же в <unk> році ціле село <unk> озіб перешло ци тіж вернуло на православія В святковій Мавіі николи не побудувано православной церкви Вірны молили ся початково в старій школі а пак ходили молити ся до наскоро побудуваной православной часовні в сусідній святковій Великій Конфлікт медже парафіянами в святковій Маліі а іхнім грекокатолицкым священником якій подібно выкликал конверсиі мал зачати ся од браку згоды од його мостя на побудуваня на парафіяльным ґрунті нового будинку для школы По выселінях Лемків в селі не было уж абсолютні никого хто бы міг доглядати церкви заперта на три спусты підігала барз міцному знищыню іх девастациі Допіро коли в половині <unk> років церков перешла під заряд римокатолицкой парафіі в Дошниці Новы осадникы з околиц нового тарґу припровадили пару єдноразовых скорых ремонтів адаптуючы церков до новых потреб то є до одправляня в храмі римокатолицкой літурґіі В роках <unk> припроваджено наступный ремонта в <unk> споряджено документацию стану церкви і єй выгляду Докладні то споряджено карту забитку а єй авторком є пані Зофія Шантер Вычытаме з ней з той карты забытку медже інчыма же в тым часі Адміністрацийні церков находила ся в кросніньскым воєвідстві в ґміні Крампна а перед <unk> роком было то жешівскє воєвідство і ясельскій повіт Хоснувательом церкви была римокатолицка парафія в Дошниці про церков написано же находит ся на полудньовым краю села по східній страні дорогы до Низдайовы і орієнтувана з фраґментами мурка стесаного каменя од пілночы і заходу і деревяном стополом брамком од пілночы Пак повтаряют ся інформациі про конструкцию церкви о якій была бесіда скорше додати можу лем іщы з тых нотаток же церков поміщену на підмурівці стесаного каменя вырівнуючого нерівности ґрунту Церков побудувано на выдолженым штыріодільным пляні вшыткы части на пляні квадратів Декорацию зовнішніх стін становлят листовкы вертикальні уложены фактура ґонтів вкрываючы вежу та профілюваны підокаповы ґзимсы Над входом до притвору сут узкоко коло повытинаны дошкы В ізбиці сут декорацийні притяты листовкы і по два округлы світликы выжні части каждой стінкы Выгляды сут о формі простокута волтары сут подвоєны В притворі хор є надвішаный о простым парапеті Інсталяциі неє Окрем того вычытати іщы можна же ремонт в роках тисяч припровадил Іан Бруґала І іщы в наступній рубриці чытаме же стан загальный є задоваляючый підмурівка в пілночній части вежы і притвору є знищена провізоричні направлена крест зо звінчыня є знятый Осібный формуляр выписаный є для опису входовой брамкы яка находит ся в городжыню З карты прочытаме же в Надпорожы выписана є дата <unk> а опис самой брамкы є наступуючий Врамка входова находит ся од пілночной страны на высокости притвору на терені якій легко опадат в сторону пілночы Спадок вырівнаный є під мурівком зломленого каменя В лениі огороджыня сут видочны його решткы в пару місяцях брамка є деревя на стоповой конструкциі дах вкрытый бляхом Од сходу і заходу ошалювана є дошками од полудня і пілночы лишены сут входы на цілі шырокости входы мают форму простокута а в нарожах сут скосы Дах є штыріоспадистый звінченый невеличком баньом з крестом на піл місяци двері двочастьовы штахетовы Стан захованя Брамка перекрывила ся в полудньову сторону в звязку з ослабліньом конструкциі ворота сут выруваны Кубатура брамкы выносит <unk> кубиків а простор по землі <unk> і <unk> квадратового метра Кєд ходит од церков то єй кубатура выносит <unk> кубиків а простор по землі то <unk> квадратовых метрів В сімдесятых роках скраджено з церкви іконы з ряду праздників і пророків в іконостасі і тіж діяконьскы і царскы ворота Дай я вкрывок де невы ґу де найде ево є матекло сочесы Дорогы слухачы помалы кінчыме <unk> одтинок радийового реґістру забытків до котрого днес вписали сме Церков Покровы святого Миколая в Святковій Малій Знаме уж як выглядала в ориґіналі по тым вдесятых роках Як презентує ся сучасні в <unk> році завдякы парафіі Крампна і Стоваришыня Товариство Любителів Крампны і Околиці ґрунтовні одремонтувано церков в Святковій Маві так же презентує ся тепер в полній красі Але окрем той церкви завдякы тым інституциям выремонтувано іщы аж три церкви сусідніх Котаны Крампні і Святковій Великій В святковій Мавіі в церкви вымінено підставу в описі цілого храму вымінено зруб з полудньовой стіны храму вірных вшыткы дошкы шалюваня і цілый ґонт Привернено тіж ориґінальну кольористику звінчыня вежы і двох сиґнатурок Консервациі піддано іконы Іконы походят з ріжных околичных церкви в ряді намістных ікон од лівой находят ся іконы святого Миколая богородиці з дітятком в типі Годыґетрі ікона Ісуса Христа і ікона святого Михала Архангела Вшыткы направду старых в ряді деезіс на осібных іконах сут представліня Апостолів богородиці і Йохана Крестителя В традицийным місци де злокалізувана є ікона Ісуса Христа Пантократора поміщено ікону богородиці з дітятком але в типі умилуваня а ікона пантократора тіж містит ся нетипово бо в місци скрадженых царскых ворот На стінах поміщено фраґменты іконостасів ХІХ і столітя некотры напр з церкви з Розтайного Сут дві ікони з ХХ столітя з представліньом Ісуса Христа Пантократора і св Архангела Михала зо сценами з жытя на клеймах Інчый коны то іщы фраґмент олтаря з іконом розпятя і написом Базилій Федак малювал рік <unk> Ци ікона Страшного Суду з <unk> рока Треба признати же церков в Святковій Малі окрем того же сама є прекрасным скарбом прекрасным прикладом лемківской сакральной архітектуры то і такым вынятковым і вартістным скарбом єст єй середина і поміщены вельовіковы іконы Думам же о церкви в Святковій Малій знаме уж праві вшытко і очывидні запрашам іщы до обзераня знимок той церкви якы поміщены сут в інформациі про тот проґрам на нашым портали ЛЕМ крапка Фякую Вам сердечні за увагу бесідувала до вас Наталия Малецка а Роды