Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Реґістер Забытків #24 - 4 ХI 2015 Церков в Дубным
Еп. 24

Реґістер Забытків #24 - 4 ХI 2015 Церков в Дубным

•

Опис епізоду

Нибы такы самы, а кажда інча – днес церков з Дубного

Автоматычна транскрипция

Шановны радийо слухачы при мікрофоні Наталия Малецка Новак Витайте в проґрамі Реґістер Забытків Наші праві штотыжневі авдициі про цікавы інтересуючы обєкты ци особливости Лемковины Авдициі в якій в найменшых дрібницях познаєме тоты елементы краєвиду Лемковины якы або уж были доцінены през інчых і носят мено напримір державного забытку або то допіро мы звертаме на них більшу увагу а придамі хочеме ся з нима ближе зазнаємити Маме першу середу місяця то нашым утертым Львыком днес зазнаємемемеме ся з найпопулярнійшом забытковом лемківском спадковином Найдеме ся абселі якє находит ся в товаристві такых місцевости як Лелюхів Войкова і Ленардов Обручне ци Руска Воля але тоты села находит ся уж по словацкій границі Зато же село Дубне лежыт лежыт тепер при самій границі неска польско словацкій границі В часах коли село было льокуване находило ся в границях державы краківскых бискупів тзв мушыньского ключа і граничыло з уграми а потім перешло в границі обшыру занятого през Австо угорскє цицарство Находило ся в границях в Ґаліци а як маєток краківского бискупства перешло в камеральне добра І в тым то власні Дубным в тым то же селечку находит ся прекрасна уроклива церков Церков Покровы Архістратига Михала тепер римокатолицкій костел Покровы Архангела Михала Ниже самій церкви найперше приближыме сой початкы парафіі в селі Рік основаня Дубного не єст знаний Першый раз в доступных історичных записах назва Дубне появлят ся в <unk> році і єст запис правдоподібні другого уж льокуваня села на волоскым траві Біскуп Матйовскій надал шолтисловы Михалови Лелюховскому якій походил до скорше істнуючого уж сусіднього Лелюхова привілей локуваня села Привілей тот опечатано на ден <unk> лютого <unk> рока Обіймувал він осаджыня шестьох комитів але не окрислял на якым просторі землі мают зачати своє ґаздуваня Зато шолтыс мал отримати аж три ланы землі з двома загородниками і два обшыри з корчмом Кмітовы мали одрабляти три дни <unk> при ораню другій в часі Кошыня і три при жнивах шолтыс мало позволіня на млин фолюш і <unk> неоподаткуваных овец Подля місцевой традициі село мало быти основане серед дубовых лісів і найперше в Дубным названо так потік а потім приняло ся так само называти і село В <unk> році в селі істнувала уж Руска парафія а бесідує о тым привілей бискупа Марціна Шышковского з того же рока Бискуп Шышковскій вымінят серед церкви тзв мушыньской державы значы ключа краківскых бискупів тиж і церков в Дубным Што цикаве парафія в Дубным была утворена скорше як парафія в сусіднім а старшым Лилюхові В <unk> році парафію упосажыл бискуп Тшепіцкій В <unk> році в селі Мышкало <unk> осіб а в <unk> уж Можна принимати же тіж і тілько вірных власні рахувала любняньска парафія По секуляризациі костельного маєтку в <unk> році заборчы австрийскых власти получыли в <unk> р парафіі в Дубным і Лелюговій Товды тіж гомер остатній грекокатолицкій парох Дубного Базилий Дубняньскій В роках <unk> парафіом адмініструвал отец Йоан Чырняньскій а в <unk> році обнял ю отец Андрий Микульович Церков котрій будеме ся днес призерати побудувана была в <unk> році Некотры публикациі подают же навет в <unk> Церков была побудувана на місци старшой яка згоріла можливе же до будовы новой схоснувано даякій материл зо старой церкви В <unk> році до церкви спрезентувано новий іконостас зроблено тіж поліхромію Быти може же єй авторьом был Антоній Богданьскій В <unk> р церков одновленой побыто бляхом обыто м ін тіж стіны ізбыці змінено дах на вежы усуваючы припустниці і деревяник земсы Вчас бляхарскых робіт упрощено як то нераз бывало архітектонічны формы вежычок Дубне было частю мушыньского деканату грекокатолицкой єпархіі а од <unk> рока апостольской адміністрациі Лемковины Село вылюднило ся в <unk> році більшіст його жытелів єхала товды до Совітского Союзу решту <unk> липця <unk> р Выселену на західній землі польской державы Опіку над церквом переняла в тот час римокатолицка парафія в Мушыні котрой филияльным костелом Церков остає і поднес Аймі Лонґа Лям сайт Арґентіне русают порпу Санта Мария Дура міло Парайты Арґентіне Буенос Айрес і Пурто Санта Мария дованай ІІ Чуєме ся зас по першій музычній перерві в проґрамі Реґістер забытків Познали сме уж так барз але то барз поскор історию парафіі в Дубным тепер переходиме до опису самой церкви Церков Покровы Архістратига Михала єст орієнтуваном церквом положена єст в полудньовій части села по правій стороні дорогы з Ялюгова стоіт недалеко сельской забудовы серед поля лук і тлоків з рідка розшмареныма деревами Церков одділена єст од села потоком потоком Дубны умістовлена єст на західнім вочы верха якій возносит ся на схід од села Церков побудувано на невеликым пляскатым пляци о о о о о о округлій формі частьово вкопаным в беріг та частьово на ним надсыпаным Церковный пляц окруженый єст камінным муром Обік церкви в границях муру росне од полудня близко <unk>літній кльон а зараз за муром од пілночного заходу є парудесятлітній Шквір До церкви веде од пілночно західньой стороны доіздова дорога Церков мат зрубову конструкцию вежу стоповой конструкциі з конструкцийном ізбытьом Церков стоіт на підмуруваню зломленого каменя Дахы выжычкы баня вежы стіны і збиті і част стіны вежы побыты сут оцинкуваном бляхом Бляху положено на колишнім ґонтовым дасі а на стінах і збиті на дошкуваню Вздолжокапів храму вірных і алтарях поміщены сут рынны зо спустовыма бляшаныма рурами Більшіст стін єст обыта ґонтом Кресты якы вінчат выжычкы сут кутыма і желізныма крестами Стіны храму вірных і алтаря сут докладні переслонены од середины Стіны алтаря перевязаны сут зо східньом стіном храму вірных до высокости тзв заломів Залом якій окружат гором стіны алтаря од стороны храму вірных сперты єст на підтягу медже храмом вірных а олтарьом підпертым і двома пристінныма ступами Подібний надвішаний до середины залом окружат стіны храму вірных Над ним єст пласка полава выкладана короткыма опрофілюваныма дошками в укладі тзв ялиці Дошкы обох полав прибыты сут од долины до трамів якы становлят підставу конструкциі лежычок Полава в храмі вірных прибыта єст чуяками Бабинец отвореный єст на полну высокіст на середину храму вірных Стіны бабинця перевязаны сут зо стінами храму вірных при чым углы обыты сут стислі дошками Конструкция стін церкви єст повязана з конструкцийом хору Окружат він стіны бабинця з трьох сторін в формі надвішаной ґалериі Центральну част хору при західній стіні двигат беля осаджена в бічных стінах Рамена хору якы тягнут ся вздолж тых стін несены сут през траґарі сперты єдным кінцьом на выміненій белі другым зас о підпоры утворены през высунены до середины поєдні з каждой страны передолжены белькы обох бічных фраґментів західньой стіны церкви Місце тото єст раз іщы підперте округлыма стопками Понад підлогом Хору бічны стіны бабинця пересунены сут в однесіню до нижньой части стін од <unk> центиметрів до середины в консеквенциі нижня част бабинця ниже хору єст шырша одвыжньой о близко <unk> центиметрів Бабинец вкрытый єст пласкым стропом прибытым од долины до пілперечных строповых бельок конденсуючых стіны бабенця Вежа возносит ся над західньом частю окремо од зрубовой конструкциі решты храму Штырі похылены до середины нарожны конструкцийны стопы тзв свіци сут зо собом одповідньо перевязаны системом бельок і риґлів стоят на підставах збель лежачых на підмуруваню з каменя по части узуполненого бетоном Конструкция ізбиці на яку входят <unk> навішаны стіны одповідньо перевязаны сперат ся на высуненых выжніх риґлях вежы Рыґлі припомнут то горизонтальні положены Конструкцийны елементы белькы якы розпяты сут медже двома стопами Церков вкрывают оддільны дахы над каждом частю будовли Над олтарьом і храмом вірных сут то вомлены дахы Баня над вежом становит получыня шатрового крокового даху з конструкцийом выжычкы Запрашам на одтых перервы і о хвилю вертаме до опису конструкций дувіняньской церкви а даны де на Л Продолжаме проґрам Реґістер забытків а докладнійше то продолжаме конструкцийный опис дубняньской церкви Притвор в призамлій вежы выділеный єст стоповыма стінками якы сут пьонмо одышкуваны В середині сут підлогы з дошок поприбияных до леґарів цьваками В склазіку на ліво од притвора поміщено сходы на піт В выглядах поміщено новы перевліканы куты краты набыты на обвікня од середины Церков вознесена єст на тридільным пляні складат ся з трьох части Алтаря Храму вірных і бабинця Найшырша єст част посередині храму вірных плян той части мат форму квадрату Алтар і бабинец вознесено на пляні простокута о подібных вымірах і пропорциях Од заходу бабинец і притвор з прилігаючыма до них по боках з кладзіками міщат ся під вежом якой конструкцийны стопы стоят по боках в середині складзіків Притвор єст простокутний поміщеный несиметричні завдякы чому складік по лівій стороні єст шырший В пошыреній части складіку поміщено додатковы сходы на під і на гор Вход до церкви містит ся од заходу през притвор В брилі церкви подібні можеме выріжнити три части Сут они сильні выодрубнены найвысша єст часов заходу де поміщена єст важа Низшый єст храм вірных посередині і найнизший олтар част од східньой страны Увагу звертат захованя в брилі храму вываженых пропор і рівновагы єй части Кажду з тых части вкрыват оддільний штырьоспадистий шатровый дах Над храмом вірных і алтарьом дахы сут подвійні вломлены з єднаковым нахыліньом площын Выжні части площын оддідлены сут уСКОм і становлят основу підлежычкы сут они осмобічны Нижні части площын одділены сут пьоновом стінком звінченом деревяным профілюваным кземсом Шатровый дах вежы мат гладкы площыны та простий окап Над храмом вірных і олтаріом окапы сут підвинены вшыткы три шатровы дахы сут штыряспадисты і звінчены осмо бічныма вежычками з нижньом банястом частю і над ньом привидном літарньом Шатровы пирамідовы низкы шапкы звінчены сут цибулястыма ґалками з осадженыма на них желізныма крестами Над вежом шапка звінчена єст кульом і крестом Прикрашыня зовнішніх стін є скромне Обитя ґонтом прикрашене єст під окапом єдным шором ґонтів вытятым в заострены зубы Такы самы ґонты схоснувано на дашкы осланяючы выгляды од горы В композициі елевациі характеристичныма елементами сут заломы храмовірных і олтаря повязаных зо собом в тот спосіб же ґзымс якій винчыт стіна олтаря летит на тым самым позьомі што ґзим з якій винчыт залом на дасі олтаря і становит його оптичне передолжыня Ориґінальне деревяне до шкланя ізбиці заслонене є тепер на жаль бляхом В каждій стіні ізбыці поміщено по дві звуковы діры Столярка выглядів в значучій части заховала ся ориґінальна з ошклітьом сневальцюваного шкла або з шыбами осадженыма з листовком Од заходу над входом головный дашок єст пласкій площыновий спертий на пльоновых дошках якы осланяют вхід до церкви Єст там тіж профілюваний ґземс малюваний в кольорах білым червеным і синім По короткій перерві чуєме ся зас і призриме ся середині той церкви де ся проблема де сам проблема маля безпер Вытайте слухачы по музичным перерывнику Кустьокы Дихли вертаме до зазнаємляня ся з церквом Архістратига Михала од днес забитком радия лем фм Конструкцию храму маме омовлену зовнішній выгляд стін і бривы церкви тіж остала нам ся середина Середина храму складат ся з одділеного іконостатом алтаря храму вірных і бабинця Перестя медже алтарьом а храмом мірных єст низкє і підперте стопами Медже храмом мірных а бабинцьом перестя мат полну шырокіст і высокіст бабинця Алтар і храму вірных вкрывают полавы званы дзеркальныма полавами То є такыма же площыны боків полавы сут нахылены під якысым кутом а середина стропу є пласка Пласкы полавы над заломом стін творят в тій церкви формопляфону схоснуваного до малярской композициі В храмі вірных дошкуваня полавы єст декоративне з укосні поприяныма короткыма опрофілюваныма дошками якы творят мотив таквоной галиці повтореной три раз Посередині полавы поле пляфону єст олиствуване а листва єст декоруване Стик з трофу і стін єст вкрытый профілюваным листвуваньом Полава в Бабинци єст пласка Музичный хор в формі надвішаной ґалериі окружат стіны бабинця і мат балюстраду одушкувану піоново Підлогы в цілій середині сут білы Солеа перед іконостасом остала перероблена і пошырена В алтары выгляды сут <unk> шыбовы од пілночы з Новом столярком О <unk> шыбовы од сходу од полудня єст комбінуваный выгляд з <unk>ром і три шыбовым крылом В храмі вірных поміщено <unk> выгляды в двох родах Єдны ближе вежы мают пьоновы поділ і сут неотверальны другы мают крижовый поділ з двома нижніма отверальныма кватерами Тоты отваральны кватеры замонтуваны сут на кутовых завісах з желізныма наружниками Двері до Бабинця сут єдноворотовы клепковы з піоновым поділом і укладом дощок в тзв ялицю мают скрынковый замок з декоративном клямком і выкладком для ключа Завісы сут розкуваны ЕС зовнішні двері сут нівшыворотовы з подібным декоратывным укладом дощок Завісы в новых дверях поміщено з попередніх старшых Середина стін єст поліхромувана в олтари і храмі вірных намалюваны сут композитовы колюмны спераючы ґзим з якій намалюваный єст на укосі залму Волтары туло полавы єст синє В храмі вірных лямперія мат фіолетовый кольор і марморизувану форму то є імітуючу выгляд мармуру Тло стін тіж єст марморизуваны піскове розмалюваны сут сильвечкы св Кірила і Методa святых Космы і Даміана Над выглядами вазоны з квітями На заломі в храмі вірных єст орнаментальный фриз З неоґотицкым мотивом На пляфоні полавы розмалювано святу тройцю а на блакітным тылі золоты звізды В Бабинци на полаві поміщено візеринок ангела хороннителя а на балюстраді хору намалювано два ангеликы якы не сут шарфу В алтары найдеме іщы ориґінальный престіл зо стилізуваном декорацийом в місци Валдахімо Іконостас якій находит ся в церкви походит з <unk> рока Быти може авторства Антонього Богданьского Найпелнійше в тым іконостасі схоснувано фраґменты орнаментикы попереднього іконостасу медже інчыма царскы ворота з перелому ХХ ст Окрем того в церкви найдеме іщы напримір клясицистичный алтарек з образом св Архангела Михала з ХХ стобічну амбону з представліньом святого Йоана Крестителя з початку ХХ столітя валы з другой половины того самого столітя ци рококовий пульпіт з ХХ столітя Кубатура церкви выносит <unk> кубиків Простор по земли то <unk> квадратовых метрів В церкви єст електрычна та одгромова інсталяция Цілый церковный обшыр єст окруженый муром зломленого каменя без заправы укладаний без вырівнуючых варст з поєдныма великыма бльоками в полудньово західній части найдеме решткы старой брамкы фраґменты камінных муруваных стопів По опустошыню села в <unk> році церков остала порожня не была хоснувана але опікували ся ньом даякы мешканці По <unk> році зачало єй спорадичні хоснувати през римокатолицку парафію в Мушыні Дрібны ремонтовы роботы проваджено в початках <unk> років Товды заложено електрычну інсталяцию Поважнійшы роботы піднято в <unk> роках минулого столітя Найбільшый ремонт якій по части привернул церкви єй колишню красу перепроваджено в <unk> році А то завдякы фондам якы позыскано в звязку з тым же на поді храму задомовил ся рідкій ґатунок мышпергача Товариство Пронатура здобило грошы за што выремонтувано цілый дах Подібны ремонты в звязку з присутністю мышпергачів на поді церкви Перешли Церкви Пастрабику конечні Щавнику ци Слідници І в днешнім одтинку то буде уж вшытко радийова листа забитків дополнена остала о церков святого архістратыга Михала в Дубным В Реґістер забитків польской державы была она вписана в <unk> році І тотілько Дякую Вам за увагу Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Новак яцы моту Много яй єдины косы много много