Наступна перлина лемківской архітектуры – церков Покровы Богородиці в Ганчові. По ґрунтовных ремонтах і консервациі світит новым блеском.
Automatyczna transkrypcja
Добрывечер милы слухачы радия ЛЕМ фм при мікрофоні Наталия Малецка Вытам подувати Жыневі перерві в проґрамі Реґістер забытків Двотыжньовій перерві зато же минула середа была остатньом середом місяця і был то час проґраму щыро доношу а днес уж згідні зо звычайом посвятиме наш спільний час на одкрываня таємниц наступной сперлин лемківской архітектуры В остатнім часі одсвіженой одремонтуваной зато світячой новым блеском Днес наш субєктивный радийовий реґістер забытків вписуєме Церков в Ганьчовій Мож повісти же в порівнаню до вшыткых уж вписаных в тот наш реґістер тота церков є особлива выняткова бо по перше не находит ся в скансені і не є лем обєктом до звиджаня але полнит функцию про котру остала побудувана і то єст тото по другє в храмі одправляны сут богослужыня і приходят до ней вірны но і по третє хоснувана єст през тых котры єй побудували ци през потомків тых будовничых Церков дале находит ся в руках Лемків Церков Покровы Богородиці до <unk> р была сідибом грекокатолицкой парохіі а пак од <unk> рока аж доднес є сідибом православной парафіі Перемыско новосандецкой єпархіі Ганчова Маньчова село находит ся медже Высовом а Усьом Ґорлицкым при дост міцно учащаній дорозі до уздровисковой Высовы Село в записках появлят ся уж в <unk> році як част маєтку роду Ґладышів З <unk> рока заховал ся документ в котрым Павло Ґладыш Пан Кобелянкы Ганьчови Тавысови упосажата ганьчівского шолтиса і місцеве пополство Даєме тому з шолтысови піл лана на выгон і на боску услугу єдну ролю з котрого Поля духовний якій буде на ним сідил з нього корыстал повинен нам дати на каждый рік по вісем грошы і по два пасы В <unk> році Ганчова находила ся в маєтку Адама Бриньского і разом з Высовом рахуваны были як єдно і сумаричні чыслили <unk> волоскых дворищ окрем того єдного загородника з польом двох коморників без худобы єдну пилу і єдного руского попа Фара што єст означыньом парафіяльного костела ци церкви в Середвічу то фара находила ся в Ганьчові окрем высовы під фару підлігала іщы Бліхнарка і Рібкы Але што цікаве в <unk> році неє записків бесідуючых про саму церков як будинок Перше свідоцтво істнуваня храму то допіро <unk> рік з котрого то рока походит фраґмент фондацийной таблиці з датом іменом Лазар Ганчівскій Фраґмент той таблиці однайдено при ремонті теперішньой церкви ремонт был припладжений в другій половині ХХ столітя З <unk> рока заховал ся тіж дзвін з кіриличном інскрипцийом <unk> цей дзвон панов ганчівскых велебных отцул застараньом но і дале нечытельным <unk> рокы пізнійше в <unk> р Ганьчова находила ся в маєтку Йоана Зборовского дале была фаром і в сумі підлігало під ню аж пят сел Бліхнарка Высова Прислоп Рібкы і Реґєтів Коли в <unk> роках ХХ столітя ремонтувано теперішню церков під підлогом Храму вірных найдено камінный фундамент колишньой тридільной церкви яка походити могла навет з <unk> або <unk> столітя Значыт докладніст того часу о котрым бесідувала єм перед хвильом же церков в Ганчові была фаром Фундаментів на жаль выстарчаючо не перебадано але найшырше тотовы копалиско описал Єжытур Камінный фундамент містил ся в цілости в обшыри теперішнього храму вірных Становил зариз трьох положеных на осі Простокутів зближеных в пляні до квадратів при чым тот посередині был найбільшый приблизно <unk> на пят метрів то єст <unk> на <unk> віктів а локоть то была колишня міра Меншы части мали вымір два і п на три і піл метра типова тридільна церков з алтарьом запертым простом стіном находячом ся од сходу Правдоподібні є то остаток першой ганьчівской церкви або наступной розобраной в <unk> році О кілько прийме ся тот рік як дату будовы а не ґрунтовного ремонту теперішньой церкви Місцева традиция подає же стара церков мала в товды уж <unk> років То інформация з шематизму з <unk> рока значыт мусіла бы быти побудувана коло половины XIX столітя Але дале однайдено іщы фраґмент фондацийной таблиці о тым бесідувам хольку тому З датом <unk> што бы такє датуваня потверджало конец опису Одпочынок дий Ґіреґова дый голярдий Ґєреґода денґєґовадин Ґєдан Ґєреґодати Ґєреґади Ґєреґары диреконы тиґ дівде Чуєме ся зас по перві в проґрамі Реґістер забытків при мікрофоні Незмінні Наталия Малецка Поскоре зазнаємили сме ся з першыма записками про істнуваня церкви ци парохіі в Ганьчові тепер перейдеме до істориі парохіі з ХХ столітя зато же з ХХ столітя історичных документів є брак Сут скоршого окресу з <unk> якысы запискы неочывидні з пізнійшого Але <unk> столітя то єст Люка Перша Захована люстрация походит з <unk> рока Парохом был на тот час в Ганчові Базилій Данилович якій в роках <unk> побудувал в селі нову церков а в <unk> тіж і новый будинок Клебаниі Смерт перервала му до кінчыня выпосаджыня середины церкви В <unk> році в іконостасі бракувало іщы вшыткых ікон По смерти отця Даниловича церков початково опікувал ся отец Базиліс Танчак зо шквіртного Але як однотувано в <unk> році усунул єден зо сынів попереднього його мостя Михал зв тіж Андриєвскым Отец Михал Данилович не мал добрых нотувань товдышнього декана і в <unk> році зас до Ганьчови вертат отец Станьчак Його наступця Базилий Боґускій якій настал в <unk> році Не міг ся до кінця доґадати з ганчівском громадом сам тіж не мало о них найліпшой опініі вєдній з його реляций з <unk> р прочытати можеме же Лінивы По більшій части ароґанткы на безправия пильны досларок особливі війт бунтує громады проти парохови і сам заступившы ся перед церков з громадом <unk> серпня одсвячыня влады з рікы вертаючым ся на цмонтір не дозвалял і кричал Наша церков нашы дзвоны нашы апараты нема до того поп не хочеме го Війт не буде мі ту бестия більше попувал до того спровадил же парох зрыхтуваний на богослужыня мусіл апараты служыти і втечы През ароґанцию і надужытя одважні на хмары дзвонят забобонні крестом хмары одганяют і більше як Богу дзвонам дают віру Двір ся з того сміє Конец реляциі о Боґуского Пак по смерти того священника дуж пастырювали в Ганьчові о Йоан Мациньскій і оан Алексович І зас з реляциі іх наступці отця Михала Криницкого можеме ся дознати же і они мали проблем з громадом В <unk> році о Криницкій писал же коли ниже підписаний хоц з немалым убитком здоровля та сил в протязі <unk> років і пару місяців громаду йому самому лишену з ріжныма застаранныма справами з завзятости ненависти і злости проти попередньому парохови з котрым села Ганьчова і Рібкы цілый час ся процесували при помочы і божому благославліньству громаду выпровадил Єдна лем застарена і здавен давна кривда закорінена і невдячніст ку парохови єднак лем в некотрых гончовян остане Місцевый парох з огляду на свою сумилінніст в выполняну обовязків і акуратности запроваджыня шкільного обовязку згідні з переписами вючыня молодежы і дорослых в церковным співі Заслугує на вшытку похвалу тым барже же кільковін по одсудженым пароху непорядок і незгоду застав потрафил парахію церков і парохіяльны будинкы до яко такого і належытого порядку допровадити В різниці тримат парох шафу до того посвячену і стосовну і парохіяльны і шкільны акта як тіж книжкы през ся на бібліотеку призначены Конец величаня отця Криницкого Унормувану ситуацию перенял по духовным Криницкым отец Михал Копыстяньскій Мусіло так быти бо прецін сконфликтувана з парохом громада не піднимала бы ся будовы наступной церкви Долголітні змаганя ганьчовян з парохами і стараня о піднесіня рівня освіты і запроваджыня порядку започаткуваны през отця Криницкого допровили до того же громада выкупила опіку над свойом церквом што остало однотуване в <unk> році Подібний примір в цілым бідскым деканаті однотуваный остал лем в сусідній Высовій де тіж візитация з <unk> рока ствердила же громада того села єст непокірна По отцю Михалі Копыстяньскым парохами генчівской парафіі были духовны Віктор Саламон Теофан Обушкєвич Йоан Літиньскій Семен Чыжович а до <unk> рока отец Йоан Титар а Церков яка днес є обєктом нашого заінтересуваня находит ся по лівій страні іхаючы през село в сторону Высовы пониже дорогы зараз перед Ріком Побудувана была як уж спомнено в <unk> році хоц істнуют даякы неясности з тым звязаны зато же част дослідників уважат же в тым році то ґрунтовні єй выремонтувано а побудувано скорше бо в першій половині ХХ столітя на місци попередньой побудуваной в столітю З того тіж часу походит вежа найстарша част храму Нич перейду до опису самой церкви горячо рекомендую Вам дорогы слухачы зазріти на наш порталь на анонс днешнього одтинка в якым помістил вам панорамічну презентацию церкви зрыхтувану през порталь спацерем П <unk> В тот спосіб можете без выходжыня з хыжы призріти ся ганьчівскій церкви в найменшых деталях в цілій єй красі а то ся вам придаст тым барже же будеме зараз мавляти тіж богату поліхромію зо середины церкви Але нич поліхромя то іщы зовнішній выгляд церкви Отже церков в Ганчовій як типова лемківска церков мат тридільну будову зрубову конструкцию єст орієнтувана Част алтарна єст выдолжена трибічні заперта храм вірных є шырший притвор тіж є выдолженый Вежа єст стоповой окремой од церкви конструкциі стіны мат похылены і обнимат західню част бабинця До вежы прилігат іщы дост великій входовый притвор презсін шкєлетовой конструкциі Вшыткы стіны обыты сут ґонтом окрем західнього притвору і ізбыті над вежом Але сама вежа не єст шалювана дошками як то часто была лем тіж власні обыта ґонтом Простор бабинця отвертый є на храм вірных на цілій його шырокости На західній його стіны є співачий Хор Підмуруваня церкви є камінне Зруб стін храму вірных є кус высшый як зруб стін алтаря і бабенця окрем части алтарной полавы сут пласкы підлогы сут стощок Над алтарьом та храмом вірных дахы сут шатровы ломлены звінчены банями з привидныма літарнями а зас над бабинцьом дах є двоспадистый Ізбытя вежы подібні як вежа в церкви Зрібок прикрашена є ілюзоричныма дисками зеґарів унятыма в профілюваний в формі луку ґземс По выселінях церков барз нищіла так барз же горозило єй розобраня зо згляду на фатальний технічний стан В <unk> році рішено тото власні зробити розобрати єй але в тым часі до села вернула част выселеных Ганчовян якы выстарали ся о зверніня ім храму якій был товды ужыткуваний през римокатоликів і выремонтуваня го Подібно в направі заваленого даху помогли ґуралі спідгаля якы ремонтували в тым часі двір в Шымбарку В <unk> році ереґувано в Ганчові православну парафію Два рокы скорше коли рішено розобраню церкви Прекрасний іконостас здемонтувано і привезено до складниці ікон в ланцуті А пропо той складниці то якысий час тому на нашым портали помістили сме інформацию о можливости віртуального обзераня цілой колекциі ікон яка находит ся в Музею Замку в Ланцути Але вертаючы до темы Завдякы інтервенциі православного митрополиты Василия іконостас одреставрувано найперше перевезеного з ванцута до Варшавы пак зас до Ланцута а наступні до Ярославія де консервацию закінчено а вкінци В <unk> році іконостас вернул на своє правильне місце до церкви в Ганьчові Церков комплексово была ремонтувана в <unk> роках ХХ ст пак од <unk> до <unk> рока Дах вымінено на мідияный Консервацию середины перепроваджено в сімдесятых роках і тіж другій раз од <unk> до <unk> рока В церкви находят ся три алтарі Посередині части алтарной церкви за іконостасом містит ся бароковий престіл В части храму вірных находят ся два бічны алтарі з образами Ісуса Христа якій передає ключы святому Петрови і з образом Покровы Середину прикрашат барз богата фіґурально орнаментальна поліхроміст з кінця ХХ ст Подля архівальных документів авторами мальовидел сут Антоний Богданьскій з сынами Михалом і Зыґмунтом Іконостас походит з першой половины XXI столітя а в найнизшій його части видочны лишают ся перекштолчыня якы вышли спід рукы Михала Богданьского в <unk> році На повалі в храмі вірных помалюваный є образ Преображыня Господнього В сторону Ісуса Христа звертают ся пророкы Мойсий і Ілия в нижній части образу сут Апостолы Петро Якол і Йоан то достатні засланят очы пред осліпляючым блеском кус пониже намалюваны є речыня бесідуюче Господи добрі же ся ту находиме Звыклі в скліпліню навы находит ся образ Ісуса Христа Пантократора Але ту в фанцівскій церкви маме куз інакше На стінах храмовірных в простокутных запертых луком полях єст <unk> полнопостатьовых выображынь святых уосабляючых важны подіі з істориі церкви Найближе іконостасу по обох странах находят ся образы святых Апостолів Славян Кірила і Методого Святый Кірило облеченый є в монаше облечыня спертый на палиці в руці тримат рульон на котрым містит ся церковнославяньска азбука Методий преоблеченый є в облечыня владыкы і тримат ікону страшного суду ґуздале в сторону Бабинця на тій самій стіні што святый Кирило намалюваный є св Володимір Великій з мечом і скыптаром звінченым крестом а на стіні там де методиі находит ся очывидні образ св Ольґы представленой як молоде дівча в князівным облечыню з руками зложеныма до молитвы На західній стіні є выображыня святого Константина Великого і Гелены якы інтронізували християньство в писарстві і привернули реликвіі святого Креста В Бабинци на повалі в раму о формі простокута з луками по обох сторонах вписана є богородиця яка тримат на правій руці Ісуса Христа якій благославыт На головах мают заперты короны в нижній части образу є пара ангелів якы выпроваджают покутуючых грішників Образ ма символізувати очыщыня душ і одкупліня провин завдякы покрови Божой матери На балюстраді хору намалюваный є цар Дави якій грат на арфі при самораменным свічнику І тото підкрислят функцию того місця На поладі західнього притвору представлено Ісуса Христа якій выганят купців з храму што мож трактувати як припомніня коли входиме до церкви о захованю одповідньой поставы і захованю ся в храмі На скліпліню часто алтарной за іконостасом центральні намалюваный остал Агнец Божый в оточыню героимів і ангелів Агнец спочыват на кулі світа в сонечній глориі посеред хмар троном для него є Апокаліпса Обявліня Івана Богослава Остатня книга нового заповіту На стінах пілночній полудньовій і східній намалюваны сут по два полнопостатьовы выображыня ангелів з атрибутами архангел з книгом архангел з чашом архангел Михал архангел Гавриіл архангел Рафаіл і остатній архангел з перевязом з написом Знами Бог Церков ззовни окружена є зреконструваным деревяным огороджыньом в якых находят ся входовы брамкы з <unk> і <unk> рока Храмове свято проходит <unk> жолтня Милы слухачы мам надію же по тій дост гідній догій інформаций запрагнете зведіти тоту церков не лем радийово і віртуальні але так правдиві нажыво і мам надію же найдете кусцьок часу хоцбы і в тым святочным часі якій уж за недолго будеме мати а тым часом Желом вам Спокійной ночы вшыткого доброго і чуєме ся за недолго Проґрам зрыхтувала Наталия Малецка Дякую Кем <unk>em Пара з матамас