The archive of
Lemko radio

Кінцьом <unk> рока на выдавничым рынку вказала ся выняткова публикация Антолоґія лемківской поезиі під назвом Ріторні повороты вертаня яку печатало выдавництво Австерія а выняткова є она зато што є то перше опрацуваня по італияньскы посвячене нашій літературі Сільвія Бруні то думкодавчыні той книжкы а заєдно авторка Опрацуваня цілой антолоґіі та тлумачынь вершів Творы пятьох русиньскых авторів з Лемковины Петра Мурянкы Володислава Грабана Олены Дуць Файфер Павла Стефановского і Стефаніі Трохановской можут тепер свобідно чытати і пережывати італияньскы чытачы Послухайте як вводит тему лемківской поезиі заінтересуваных ньом авторка перекладів Сільвія Бруні а заєдно і авторка пословя Вертаня Презентувана гев поетицка збірка отверат нам двері до культуры котра вратувала ся перед загыбліньом завдякы розма і тым ініциятивам направленым на одзысканя і захованя спільнотовой памяти а тіж систематичным досліджыням і заінтересуваню штораз більшого чысла ентузиястів Явискам тым помагат постепене вертаня лемківской спільноты на рідну землю яка тягне ся од шырокых і зеленых верхів Низкого Бескіду аж по околицю Нового Санча Вертаня выспіваны наголовком той книжкы Авторы запрезентуваных в антолоґіі вершів належат до ґрупы найважнійшых голосів лемківской літературы Петро Мурянка Петро Трохановскій Володислав Грабан Павел Стефановскій Штефанія Трохановска і Олена Дуць Файфер Вродили ся уж по Акциі Вісла Проведеній в <unk> році В <unk> році операцию осудил Сенат Польской Республикы По розсіяню соспільности лемківска поезия прибрала барз сильны автентичны і ріжнорідны тоны абсолютного привязаня до рідной землі улюбленой Лемковины А єст она єдночасно універсальном поезийом пережываючом гуманістычне вшытко што зворушат люди каждой нациі і каждого языка то сублімация однесінь до історичного факту і до його наінтимнійшых і найдетальнійшых наслідств в выконаню авторів зрыхтувана дорогом анализы основных вартости што противляют ся одвічному злу пошаны другого чловека любови до того што створене почутя сакрум З такых аспектів родит ся выбір якій представляме чытачови як раз той части лемківской поезиі в антолоґіі цілю якой є приближыти єй італиянцям першый раз Ті літературній спадковині наказаню до етничной поставы яка несе людям спасіня і цілій лемківскій спільноті яка днес рахує парунадцет тис осіб Іде о протиставліня ся забытів через переданя найбарже характеристичных вартости котры выходят поза ґеоґрафічну обшыр прожываня той спільноты і о заохочыня до єй глупшого познаня Дополніньом вершів будут фотоґрафіі вказуючы краєвид архітектонны елементы або елементы фольклору і штоденного жытя зроблены на рідній земли Никыфора і Енді Орголя завдякы перенимаючій вражливости Симоны Отленґі і Роберта Ґабріели Лемківска поезия выражат глубоку духовіст і правдиву гуманітас што вплощены в народных деревяных фиґурах святых трансценденциі котра выполнят етерычны інтерєры церкви і славит шырокы просторы гористой Лемковины Попри герметичных творах полных барже або меньше алюзийных однесінь до конкретных осіб міст звыків ци подій з минулого сут тіж легшы в семантичным і фиґуративным присвоіню тексты Выбрано літературу яка написана переважно по лемківскы і з єй польского перекладу зрыхтувано тлумачыня на італияньскій язык Найважнійшыма аспектами поєін лемківской лірикы сут простий язык спокійний медитацийний ритм короткіст іх Ілюзорне єст єднак почутя же мож зрозуміти тоты вершы одраз Мішанина учуть вражынь колективных проблемів ховат ся часом за еліптичныма фразами за получынями конкретных елементів наррациі впілдорогы медже рахуванком а метафором Рідко стрічат ся порівнаня а часто персоніфікациі міст і елементів характеристичных для краєвиду котры здают ся дыхати сут жывы полны памяти Осніжены верхы вказуют ся як молодиці Ліс уособлює людску спільноту а чашы лем што отвертого квітя припоминают церков Нибані Сут пунктом стрічы земского світа і небесной сферы знаменитым символом етнічной достоменности Са поезия часто одкликує ся в клясичний спосіб до елементів рідной землі до рікы мосту креста церкви вітру сонця цілой Лемковины часом з чутливым здрібніньом В смутным краєвиді назначеным тишом і неприсутністю єдиным монументом сут сині горы і корені прадідів што одділяют недра землі Ліс явит ся іконостасом Теперішніст пережывана єст през калейдоскоп контемпляциі части рока запаху квітя спіл птахів візуального і материяльного контакту з земльом травом росом на котрых одтинат ся часом в грі світла і тіны фиґура улюбленой Повторне заістніня залежыт од ініциятивы яка має перекрислити права істориі Одтале імператив лем привидні інтимний ци індивідуальний жебы записати слова з так вельох значынь створити брилу простору зопнуты обручом розсыпаны пейзажы Позволити поезиі стати ся угольным каменьом будучности Світ каждого Лемка перетырват як кавальчык простору в абсолюті меньший як кленовий листок а вєдно з ним кажда хыжа хоц бы без вікені стін выплінена з тишы Спадковина предків перетырват свідомости будучых поколінь котры заховают тото што найважнійше Духовы вартости представлены во собі дітины Несмотрячы на історичну цензуру <unk> р час поезиі іде безперерывно Характеристичном приметом тых вершів є одшмаріня пунктациі котра могла бы означати ґрафічне затриманя потока поезиі Часом лем появлят ся маюскула на початку речыня часто перенесіня часом паратакса в котрій пряме дополніня єст єднозначно підметом наступной выповіди а апозиция єст приписувана паром підметам з частима лоґічныма і реторичныма пересунінями Веліст способів лектуры розтігат форму верша і заперечат ілюзиі яку выкликує короткій текст До слів кєруваных безпосередньо до Бога частих в поезиі грабана полной безусловной любови Контраст становлят емфатичны вершы Мурянкы і Стефановского направлены радше на підкрисліня історичных і політичных фактів Спискы подій і назвы міст што вынесены до символів веце як тисячлітньой лемківской реальности наберают в іх поезиі тон властивый для святого писма переплітуючый ся з тоном клясичной поезиі што направлений на переданя полной вражынь колективной памяти Павел Стефановскій пропонує в тій збірці м ін два політичны вершы Творы Дуць Файфер утриманы сут в подібній тонациі то голос теперішньости конкретний і рацийональний Колесо Символвічности часто є прикликуване жебы представити фізычне і інтелктуальне заанґажуваня необхідне для одзысканя і захованя достоменности В етиричным сенсуальным і надчасовым пізріню Трохановской делікатне етнічне коріня прикликує медженародны сучасны напрямы Лемківскє походжыня вєдно з цілым репертуаром кристаличных образів повязаных з натуральным краєвидом кузуступує під жіночым пером свіжым ориґінальным сучасным Сільвія Бруні В марци <unk> рока лемківска поезия трафила до краківского Салону Поезиі То циклична подія орґанізувана через Старый Театр в Кракові Приближат она Краковянам найкрасшы приміры поезиі На марцьовій стрічы лемківскы вершы зінтерпретували акторы Наталия Стрелецка і Грегош Лукавскій при музичній асисті выдатных клясичных музиків Марка Шлезера фортепіян і Яна Каліньовского Віоланчеля За сценарий видовиска одповідала режысерка Галина Ярчык Гости привитала акторка Анна Димна Запрашам до слуханя ретрансмісиі краківского салону поезиі Наталия Малецка Новак да в Ґрусі направит койскали на ячыва зорґанізувала за Фін людів вшытко зробила давницовс темы Скаля або Ліскій реґат єс завшы рідні осуда сому ціло зілы чысусід значы зєд зарозумі як схоче Збіла арговця літат сісли через діля неут же будучы з ніх Майсал віяючы словацкій натали страцка квіта з листя буз резературя Ярновскій Яноче з Высові Кульце маляшовскы дисциплину серця Нові ся вык розвіял розвіяны І тераз каже Паньства єщы так іщы памята пане професор Олена Дуць Файфер Сцену за фечычкы восі Сидя в Ліні запомялам то вшытко же чытат ся чыня уж інче іде в тико хут о пані Сидія другій єст уж о єдно чыслі ці зна Лем Кущызны з єм огромота літо і товж і зараз ся формальні зналскє Росудя і мат смо о вшыткым уві так знали тым кощат жыєцовєнці Лем Жыханьско єм тым тиґлем <unk> тисяці людзі статых терен В тым лемку в тым лемковій ремагациі Вісло зыстало выексітуваных пшедной в тым мотовами огоусту дзючниц Завімості істориі сут огромы хоч повігала не упа а поа Яс легко повідіт што тем проєкт за акцю Вісло был проєктом роцін То не проєкт на Словена з Лубли ачоруваны очывісті на старізбі на його помыслах У здорова покладны нато яз тол наш наш вернеч нашых комуніст Ачеко дирекця Ям мамую нашыя імятурат комуніст оціню на місце <unk>or<unk> эпизод дирекця подіст так на ся поґем з менсовым буді Познают ся зажы ґрупа цілы концерців ішій Языковскій і <unk>Элоґу найважнійше і о В ґмітовным Ради Отам посудла і закачаного на вітофу Свіси панімач пасит ґанія Миманко свята вожках і Пімачкаскій Безір і дождяч зачатникы І така же одзіно але же свят є служ але лем жаліст Реадина CАПІВСкій Од ремари однісмо цим рамый раз дужа в Товарофі Іде до вечыні же талезия Лемкоска заточыла далекы хроніт і тайомця доложыся уж о <unk> Лемко зу за лісонди за чом каждан грама жебы <unk> погляд <unk> тис дало та В єдным місцю зато занижы Реляциі колена <unk>or<unk>ec Може тако чыпотаз обовяже Осло важє мож є ситуацию мож лют Кє зниж кажес пораз потім факто ситуациі Жі зовіте Е і то ся нашыня мож причыно Ден зможе то обшыроскы одкрывальной мож костей Заспомняно Ґорж єньом ІІ сивотиского автора Ліс <unk>eajarX інчы фар опис Гораз перше услышало І то смо розкал гадка Нечула Веци Воцкій потриму чылі алейше еценризуючы то слава ецо ка Де факто особисті мож быти змацим <unk>Iс іщы робітя річны публикациі єзычні постіл а хоч же мартослу шытя єщы мало заграници впросу жебы булачкы од <unk> І ото же першы разум чыталишатожы сесиі Видат самых рочык аж родже Матая о чымато сіє Дет за Вче того же пан цале проєктяло ся Выцін вшыско Дякосы положыня форма коретичности жебы Лосі а за <unk>onte<unk> на то Не основной поколи Павіл Воцкій буєчно Чіпості Поскій і Коскій Хіма же ани зо быспосу а не учыліщы Лютру Люботизій Лукоцкій фуска Нова іч Боже Владислава Капа Фус і чырніюля Дзяцу Камарона Лемківы ІІ кажу і крили для браты тіозы Ні є порода нема Теат моде радіш одчыніти будже але і сумты Ті стиль усмівали прециі <unk>ra<unk> твойокідай тым колюртів дікє зовтоци новы зочены мадаша зачыскале допису Чыслем <unk>o<unk>ec гевщы то не паро звідкывале Алещы Дале Бо со безпалеці без пра Сподів брат рамку же мі зас одшмаріти Ішли В чысты колем Яло заросли І памят наш Перший синдром Болю То ната рекли смоклячы нападаючы злісти жебы зато реальництвом фимус віршами арцеґорского жебы наслухали асовтощі Зрозуміли вчас <unk> ЛАПризяла дешли ся до версиі польско Настемст Ядала Але іщы ні дале ся дале Бо сосоноци без трав без ласкі з поту фарен архів одручніс і чысі чысте бороница рос і памят на Лесі Пірчысци То і так же він патрам але цивязкы зумує на якы діло кажу мій місач славі жытя не буде ра Ні могла бо цужня є оцомя Оцона шежы А то же піше То ти Ломковины Поткнуло мойо серцех Дьоса Сонце з шала Ґжєтицові в пала заня Бяла стана в економісі в хмутконі Вьосна вьосли флечер слуга мім Яно чекат ся аж птакі стрелом радостю розшепочым до ґняз цінных пуцом птакі єду лем Драмова руска В моім верокім кают жалю В моім вельокій кают Далеко а Руковиде до сла я в моім малекій краю назє маю дивізі леж то сма поєм Владислав Записат слусат судже такє уложыло образы розжуных в Нюазе ци гох смутя кількы слов Записать слово Выстах візначынь можут были при стре спіовці обранчо розсыпане преза одналез сті запитать іх то Ваша мова Мост на Біляньскій Якідаральже старе жытяль змац і подалі дігнеш ІІ огромує ся заслідувалі спілиа з буючка а тепер вше чытат чы жыєня мускер Дале носіш нашту жей спомі вішы Те уж єдваш чы тего же гора ся мі Свят му єст мале як колека ліґлянци поля дера стежкы Хоцня з Людишкы Ловскых Пєрастика ци Свят му єст мало як вурковєскє чула жыха Ояскургы праця Цотаючы осі з тіжків одер серце знымусковим каміни ся моєснове мийшы кру І хоц і не гада Вцьож шепла Су віржуй вірж закрне в собі нот сілой Ясфукі в ґлупні з ранком жытьоми єду тремте джві хаты ничы і кілька носце лісті Мукшы Вєнец без хвали обіты Веце не дочытало ґаздом выходствы Муйш то кілька ночці нестні ничых Осолові разом то єм зысу хто з мошы Квята з огян вырывала до самы жех як біло лем безшестне до святых На звішах церкви ся гасил дрваз мушоле ізрамні нічы на Шышуджы цінжыци Пюроп таку ся в цивізи жу сну сночы Смо єй в сєди ро чор фелю ломіц єси Оставий Муґува за то звіжы Асєці га Шыреном і ся прослы свекло замньона ціка ружы без жаль Яустакы абоє мониты Ото до мой моспомєн стя ю нас тішы на ойцулізі Власне зі очы іначе ніж з луж Мя часу ініцувану служы з уряд за звукє росто Слойце є тваже пся вой зяці Дзє іґже Як хоче зо Спару выдати жыт ся Розгорскій сомому усібы нагоіт ся Не вірит называ Не вітрима сьы За том ґуром Видзя ношу слунашыкі в серцах мало не назвах Єонастя научы Хопа краю Вєшка О єдному гуль задалеко Цилек далей Звєше паха Папосаховскій Тиснис я цо жыє выгша шыжарови волац варонше Є цо чудиш історике і гре Стефана Мос Муґас <unk> з Осы і найротійшы колекциі мажі Моє Ас цдва тросе щестя Бує щестє жыхує пукови Словонці вшыткій зусол Цеса выправци найпізній Мыхал першого дня місяцы Єст такій є чур і будове до іх ремоліцтва мучы ся здже єст гафіа блотіт ух і олепіл єд сє Файвер Зну я зну рекзєрця Дві сучы єст престшеным Мастерка Жыленци дотик шла выєй тваст зерна Дякую за увагу проґрамы зрыхтувала Наталия Малецка Новак