Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Отвертя радия ЛЕМ.фм — част 7

Отвертя радия ЛЕМ.фм — част 7

•

Episode description

Реляциі - 19 III 22 - otwertia radyja

Automatic transcript

О чым дале бесідували сме на нашій інаврациі буде тепер доходиме зас до того премудрого верша штефанівского же справ нашых тяг дальший быти мусит А і маме ту днеска на сали специялістку Од того од тых справ нашых тяг дальший быти мусит учытельху лемківского языка бы сме паню Данусю Дзюбину просили Вы просили о выповід для вашого радия тількоді цьочу Чы в цуд ся вчыти Чы не мате з тым проблему жебы до Вас приходили Чы ся не хаблят ощо вкат В тым році мам ся мі здає же девятеро діти зато ся мі здає бо мам все такы кєрухомы діти то сут поля переважне зітвоє І они раз хотят ходи раз хотят ходити на занятя Расмі но але так близко <unk> діти Мам і то мам што каждого року хотів ходіти чы хотят діти ходити на лемківскы Хотят З тым же все то ся вяже так як но на каждых занятях як ся од дітины вымагат дашто все сут такы діди котры уважают А я то не буду ходил бо пані нам штоси там каже вчытати Або такы диктанта писати а я тото знам я не люду Але ґенерально Яв Ґладышойчу IV рік бо од <unk> рока сме ся Но перепровадили сме ся тон Ґладышова з польского села Коло Ґорлиц і там єм зачала вчыти того лемківского і поім же од самого початку взяла єм ся так дост остро за роботу Перша моя так повісти словского така імпреза то было юж в жолтни зачала мчыти в вересни То была така забава Забавы забавы нашых бабці дзят Діти охочо подовідували ся чым ся як ся бавили іх дідове бабы Но на самым початку тото старше поколіня забесідувало та де ме ся бавили тами сме коровы пасли там тато была война або полонь колим ся оказало же єст направду дуже такых цікавых річ і сме зробили таку забаву вшыткы діти не лем нашы лемківскы пришли Полякы Но і што цікаве світу до радия ім не повинно о тым бесідувати нихто не мал нич проділко Ден нибы нихто не мал нич протівко тому але уж нашы владзы уж Уж вказали листу діти зробити іменну котры пришли на тоту забаву А чого такє а цо она там робі огле буду дах тото бесідувал божу ся наразити была ембальс Тым такым Знаохочена же та пові розышло ся тото по кістях і зачали сме дальше робити Все уж хоц выселик з колей робиме е такє привиканя святого Миколая робиме тото все в Ждыни В першым році роблям з моім сыном Даміяном сме робили <unk> пачок приходят вшыткы діти мацічкы тоты што ходят до школы ґне ходят і принайм <unk> літи мальных лешы Робме тото в церкви в Ждыни і то же така традиция якомось Баранчук Якоси тамтіж бунтужы яксита все своде і єст тото такє такє файне такє цікаве Маме слово метафолого Миколая мам іхістри так же торбі з Миколая памятам тоту перше наше спотканя коли вышла бабця в Ждыні з церкви і так і тусизы течыт ідально іщы такого і Миколая в Жды не было Іж робили што ретой же звідомо же тото міз Все приізджаме ту з дідме до Руской Бурсы якым способом тоты сценариі творів но то хто єст Моя до така таємниця тлумачу не тлумачу Але чом о тым бесідую Бо діти люблят тишнес діти тоту баржу любят І они як тым дашто бесідуют же єст найложе же поіхаме же ся мусят намчыти бо они подихают але але ся звідую кілько ся треба вчыти єдны плачут бо памят дала єден вершык а другы плачут бо они так три вершыкы арже діти сут вченіш Але так дувасі слухам о тітромі о тым выселіню І так но мі му хыба найліпше знат як тота ситуация в тых нашых лемківскых родинах выглядат бо як ветам домів тото з кымси муше ся тым вшыткым поділити же мусиме барз дуже робити жебы тоты нашы діти дашто знали о річах котры нам ся здає же то сут насилі же то є нормальне же они тото повинны знати бо іх дідо были на заході же што то єст тот захід як о николи не пожыва чого направду діти так не дуже знают же часом то ся плакати хоче направду Яы сут такы діти же а штоси а моі бавцят бабця то штоси там бесідувал же бысима донами і глазли Очывидно не буду о тым бесідувала з матічкыма дітими але <unk> кляса боя в основній школі Они мусят по певных річах знати не по то жебы они плакали розвлачали лем то сут факты історичны і на лектер істориі іх то не доже там єст де не знам як тепер в істориі єст чы єст тема акциі Вісла Певніє Але Нашы діти єст Напевно Нашы діти о тем о тым мусят знати але акция <unk> Но так Ріжніст єст але мы о семе і то учытели лем учытели лемківского языка Я уж не смотрю на ґраматику там одміны так дальше часословів і так но ґраматкы ґенеральны діти не любят але думам як я ім тото перекажу што я тіж нам на підставі літературы бо я бы тіж мі уж ґадат стебе така Лемкыня з Заходу но така Енос в році моє родиче ся ту перекерелезбы лем зато же мі тато не было лакаци коли бы тато ту до Клюмківкы не приіграл то ж была ґенеральна засада же як літо то єхаме в горы бо там єст наше І так з глупотых платил на мешканя і думал же а даколи може ся достанеме може тото мешканя достанеме мешканя сме достали по дво місяця Часом быжена вышками Не было охочых і сме ся ту перевезли І тепер як так часом смотрю і по родины наші Де дуже єст такых молодых о молодшых од мене пояс то зывосла найстарша то ся мі так часом прикро робит же тілько люди приізджат зо світа до Владишыва тілько Поляків хыжы будує А де сут нашы патріоты Де Де они сут Там Холендерка там полька я не мам нич протівко Нашы неє Никы І не знам чыго не знам якє єст іх наставліня до допевных справ быти може они І тот патріотизм єст уж тамтей західній Але то така моя диґресия же так ся мі робит придко І завто уж єм ся так наставила же докля буду в тым ґладышові вчыла до плямі здравя позволит ня не звільнят то кілько бы думала тоты нашы діти буду даяк притігала Бо так єст так приємне як приходжу до школы і діти мі діти мі ґадає Христо з Воскрес Альбо налегту приходжы же там де бесідуйте так на лемківскым то прийде бо мам титу польскы ноты не мусят знати ни одповісти то баже на лем ді так польо витати Але уж тепер не реаґую Мацідскє такя така дітина котра в землівці єст баба Лемчыня Тато ся сполячыл мама полька і тот бідны Фома жупані Ям фома Фома в порядку Христозлоскы бесідує І польскы дід Полякы тіж налез хоцы на лемківскы не ходят добри дан а я кадала як по польску теж розумієм Фо не тото єст такє такым приємне з тым же мусят быти обставины тіж такы котры мі позволят же я дашто там школі можу зробити бо свідома єм того же не вшыткы сут з того задоволе же як маме фестім школьы то наша дід з дачым выступлят же нашы діти там таку таку інсценізацию дашто русалят ци дашто і так тіж то так слухам і думам Ґенеральны наприклад діти не любят верш Ям пару такых діти котры барз охочо бы чытали бо авторадия не муж напамятні але жебы зробити таку таку част в тым ти в тым проґрамі Жедіти будут чытати вершы І направду мы приіждаме шторік на тот конкурс котрый єґомос Дубец орґанізує в Ґорлицях ж тепер хыба <unk> Поезиі Лемковскій І діти ся вывчат по два утворы по два вершы і они выйдут на сцену вони повідят кінчыт ся нихто іх веце не чує дипльом Беру нагороду Беру пан Петро в тамтым роді сте Вартало бы тоты діти додачовы іщы тото же ся навчыли выкорыстати так ся не знає Чи будут як будут выглядати тоты лекциі тоту з варком єм бесідувала чы тото ся примето будеме дискутувати Але Але повысил єску же такы можна бы было такы на засади слуховиска дакого Най то діти такє на позьомі нарівні дітячы кус очывидно яж дітьом єм бесідувала о то котры се Прошу паня там буде написане же то я же то Я то моян тету в Америці то тета бы чули же то я бесіду Я думам же то такє будено так так же тотже то такє штоси єст же то чуде же такій такій воджец так з польска бесідуючы Но і Прошло Яй су може верну до того темату во котрым было дуже о тій травмі <unk> рока і симбору І так як цуна ви чутель серед нас всыты молоде і тоты кус перше грожене І так тоты котры пережыли <unk> рік чысто інакше тото чуют І он того не заводни Тоты котры ювідували ся о <unk> році безпосередньо од своіх родиців ци дідів тіж того чуют кус барже в кєрунку як бытавны Натоміст молоды котры довідали ся з літературы ци уж такого переказу ілійшого дне того беземоцийного жытя та режытя безпосереднього они так кудинацю до того підходят І не можна тым старше засмаряти якости той травы і тв котра нормальні зрозуміти нофісоре має якыс особові єден з той травы ся вилітит крутше другому треба веце часу а третій не забуде того мину Іщы вернул то єдной справы звязаной з тым ци з том науком лемківского і з тым як діти підходят до того бы тіж дома часом бесідуєна на тоты справы то давнійше Молоды довідували ся вшытко безпосередньо в бесіділи діда прадіда уйка Спика і Таґшы Тепер хоцкій єст механізация людям ся назыйме то жыє леґше і сут богатшы материяльно Неє той учности медже родицями навет а дітими а тамшы дашто а ровцы там дашто што хыш і дума же ту єст попис для радия Жбы Змати тоту учніст і медже тыма старыма Старшыма выникованы образити котры можут тото повісти так як чуют автентичні а молоды ся того можут доідати А то добріо заноже радийом Провес такы бож дуже тых котры пережыли выселіня николи ся з тій тромы Не выгрипали горз дуже люди не хце о тім бідувати не хы до того вертати Они попросту для них то єст так тяжкє пережытя же не хтут до того вертати зато іх діти іх внукы о тім не знают Я штораз частійше ся спотыкал на приклад в Музеюм в Зынданові де приізджают молоды люде котры тютяли ся же іх родиче і іх діды были Лемками же походили деситу там ясли з котволі і они приізджают глядати свойого коріня Но і сут борз здивлены буд бы часто ся так долегати жебже іх дідова уж не жыют они припадково там выгыбали в копію і приізджают родают власти свого коріня і не можут зрозуміти як то ся стало же іх родице іх діды не повіли іму тіжы Де єст такє натуральне то ся видит напыват сел народу американьского котрый з такым збаравком світовым од пітайців по автохтонів індиями Они тепер в <unk> цим поколіню де некотры вертают о добріесия як нам і так собі тото думам Десижыю на мы тему того села реґіону і так дальше але ху барз дуже знаты на темат того мойого походжыня і сут так люде котрых в певнім моменті а окареця я взяла І так вертают вертай вердаю ся оказує же на тридцетьох роках дят ся кінчыт а дале што было Маме приклад по попершых ватрах Ліс горах як приходили молоды спомы же як приходили молоды домів то ся родицям кыжкы чыстили Чого вон нам нам не повели же Лемкы мают таку культуру же о такє богатко фолькло і так дальше і вшыткого і такій доробок циґерфі літературы і поезиі та особливо як Русаньку сме пропаґували нераз на глад То были люде захвочены зас молоды люди Навязуючы до вчыня і до того што мочова світу Богдан повідати Тя нашы страта жебы мусито нашы мамы мати наступство поколі То єст як бы основа етырвалости Не Была єм на остатнім Конґресі Стоваришыня Лемкік а пропоже іхо неє на Заході тіж нас не было не было бы были сме гыпрезентанты такы поєдник значыт видно же не дено троє нас было там де поз Варшавы выдоє з Кракова лем парахуєме ся Лем оддале Леци Лемковины на познаковіня в Лемковині якы не смотрити ми маме Начыя я особисто виджу ріжницю уж ментальности люди загоду а люди оддале Што єст очывидне то як ся посмотыти загально видно тоту ріжницю она буде І натоміст незалежні од тых ріжниц нашых думан нашым інтересуєсто тото жебы сме єднак были разом Хоцбы в тых двох одділях як бы так смотрити Але вертаючы до молодежы Основний проблем там был такый же молоды не хотят молоди не сут навет прити навет сідити я повідам бы вам не придут сідити Молоды потребуют амбітных справ такых коли ся будут могли выказати і іх непритягныма річами котры сут лем сіджыньом і чымси такым Они як достану допису таку задачу як досталю далю задачу котры будут мати мати ся повіят трансценденцию значы перекрочыти себе выйти Выказати ся разові товды іх то зіма Зато видно же молоды ся до радия долучыли Зато видно в декотрых інчых справах то выразі на томіст як будеме одмістити мінімім Зато зато я все єм то што забы за підношыньом підперты котра буде абсолютні на нашу порів діяла зато же повіда выстарчыло молодым повісти мати ся заняти справами двоязычні нас місцевости або тым і они пішли уж іначе то як бы то сут для них званя інспірациі котры дают ім штоси нове Зато символичні бесідую не будут ходити на лекциі за цупіркы Же достаншо снев не будут бо то даст ліпшы цукєркы будут ходити аблю ся мов чым си такым выказали же то іх выріжни І як бы нашом справом то єст справа малых груп же мы маме выпрацувати індивідуально сотымалі добрі і з двой стороны ґорка да індивідуальніст о собом бяжы тіж коше якыси такы же така особа тизя боси там зліхрувана Але она має як бы творити своє пересвідчыня власні што ма зробити выняткового што єст єй якысом таком задачом Зас до мойого улюбленого сократа Яновича верно котрий бесідує інтеліґенто не тут з чыма дипломы бо дипльомы то сут анфабеты з дипльомами Але тот котрий зна же ма быти ведучий громадскости котрий зна же мати критичне однесін до того котрий ма якыси власні таку задачу выпрацувати такый модель в нашій гнажы вітя того треба тіж през і през полу през медия а вертаючы до родин нич не заступит родины Нич не заступит родины николи бо на жаль часом мусиме заступувати родину але але але тот переказ зато я на приклад як іщы давно было гасло высылати діти до нашой школы в Ліґници она не была наша повіда як мож на дітину мало вяти од родичів дати до інтернату деси далеко Тома як бы Сворит си такій одорваний од джерела одкоріня од натурального переказу нацийонализму І она уж не буде як бы натуральным способі переказу такого родинного Она не буде як бы жыла в тый родині котра котра статила ся переказом то тіж як бы тота границя В працы над тым жебы в родинах як били бы бы бы бы бы был біл такій модель натурального перевязу барз важны барз важна бо наприд ся выховам на байцю заході як бесідуєте одперто Цілый час дома была байка о заході Мам оповід байку о заході но тоту сме до того адме поіхали адме там не мали я тото вшытко на памят знал така мала але деси тота байка о Заході до нас зостане во А тота ба загоді была домовина