Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Фестіваль «Світ під Кычером», бесіда з Юрком Стариньскым, 2015
Episode description
To archiwalna rozmowa z Jurkiem Staryńskim o festiwalu „Świat pod Kyczerem“, jego kolejnych odsłonach i planach występów w różnych miejscowościach Łemkowszczyzny oraz na ziemiach zachodnich. W nagraniu pojawiają się też informacje o koncertach z udziałem zespołów z kilku krajów i o tym, że festiwal ma docierać nie tylko do dużych miast, ale także do mniejszych miejsc i instytucji.
Automatic transcript
Лемківско архів то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы якых де інде не почуєте ани не прочытате Слайте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Добрыден Добрын Неска бесідує до лемківского радия Лем фм ведучый ансамблю Кичера і директор фестівалю Світ під Кичером Повіджте котра едиция фестівалю в тым році буде мала місце Стрічаме ся уж <unk> раз Першый фестіваль робили сме в <unk> році в тому році будеме уж <unk> рік орґанізувати фестіваль як головный орґанізатор А од <unk> р орґанізуєме фестіваль тіж на Лемковині приіхали сме з фестівальом в <unk> річницю приселіня і до той поры сме остали зачынаме в ґміні Устя Рускє Ґорлицкє найперше Ансамблі розіхают ся по селах будеме в Ґладышові в Брунарях плянуєме тіж параду анімациі в самому Устю а вечером о годині <unk> стрічаме ся в амфітеатрі в Высовій де одбуде ся великій ґаля концерт Наступного дня в неділю приносиме фестіваль на єден ден до Руснаків на Словацию до Курова де діє наш запрізненый ансамбль Куровчан Там плянуєме параду улицями села в середині села традицийні уж перекажеме власт над фестівальом Куровчанам І підеме вшыткы на місцевій стадийон де зрыхтувана свелика сцена і там одбуде ся великій ґальовій концерт і завер першой части фестівалю буде мати місце <unk> червня традицийні уж В Крениці лем тым разом не на дептаку а на сцені в Парку Нітрибіта Тіж в міщасі іщы одбудут ся выступы ансамблів на дептаку в ріжных в ріжных частинах Крениці В неділю ся єм завил повісти же в <unk> годині нашы ансамбль некотры выступлят в Тыличы Гостми з тогорічной едициі фестівалю будут ансамбли Нашы Русиньскы з Сербіі в першій части буде ансамбль З Коцура і ансамбле Суменного І традицийны тіж нашы нашы партнеры Скурова в другій части приде в місце ансамбль Скурова Ансамбль Дому Культуры в Рускым Керестурі і маме надію же приде ансамбль Камяна з Межіляборец Окрем того выступлят нашы гості ансамбли якы сме познали в часі нашых выіздів на міжнародны фестіваль в світі придут ансамблі з Бразилиі з Тайвану з Пуерто Ріко з Туреччыны і Румуніі Е І то в першій і в другій частині но некотры ся міняют з тых ансамблів Не приде ансамбль з Украіны котрый ма быти домам же зрозумілых причын з взгляду на ситуацию на складну ситуацию економічно політычну е Головны ґаляконцерты на західніх землях плянуєме в Лігниці <unk> липця <unk> липця плянуєме выступы в повіті Вовів найперше в Любьонжы а потім великій ґаляконцерт попереджений парадом Лицями Волова очывидно в Волові концерт <unk> липця традицийно уж в найчысленнійшій ґміні як іде ся про Лемків на землях західніх то значыт в Рудни В суботу <unk> липця будут два великы концерты є перший в Хоцяновій а другій в ґміні Любіна конкретні в Лісу котра є гыба найбільше лемківскым селом на землях Західніх і завер цілого фестівалю буде мал місце <unk> липця в селі Замініце де што рока одбыват ся проходит кермеш в місцевій церкви На Івана Хрестителя Сподіваме ся же на тот кермеш приде приіхат пару тисячів люди з цілой околиці не лем нашых але може і сусідів то великы такы ґаля концерты окрем того плянуєме дуже меньшы концерты выступів по малых селах в ґміні Рудна в ґміні Любін в околицях Лігниці і в самій Лігниці бо окрем того же Ту в Ліґниці буде велика парада лицями міста і концерт Ґальовый Плянуєме тіж традициюж выступліня в старечых домах в шпіталю в такых запертых Інституция Стараме ся з фестівальом выходити до шыдкого кругу глядачів так же не лем на адресуєме го до мпубликы в центру міста леті стараме ся дотерати до ріжных середовиск жебы бесідувати про нас про себе а Ліцко буда цоты заборо Знайте што ти помо ойте тым ями Лазиво Не полю роблят солю ми роблят солю Дум же фестіваль окрем того же бесідує про нас світу в такій офіцийній спосіб бо можеме вказати лемківску русиньску культуру не лем Лемкам але і шыдшому середовиску но бо припомну же в тым році крім кычеры вкажут ся ансамбли Русиньскы зо Совадчыны і І з Сербіі окрем того можеме вказати ся як Лемкы як люде отверты на світ можеме вказати же маме барз шырокы контакты в світі в Азиі в Латиньскій Америці Можеме вказати же сме партнеры бо тот фестіваль є фестівальом єдным з трьох може штырьох найбільше в Польщы і можеме через тото повісти же розуме фестіваль про якій бесідує ся в цілій державі про якій пише пишут пише преса бесідує радийо телевізия Але через тот фестіваль стаме ся тіж партнером для власти ґмін напр при орґанізациі фестівалю спілпрацуют з нами власти Леґніци лы ґміны Любін міста Хоцяны Ґміны Рудна міста Волова власти Криниці ґміны Устя Ґорлицкє рускє Цикурова то є єдиний фестіваль того типу орґанізуваный через лемківску орґанізацию якій єднат місця поселіня Лемків єдиный фестіваль котрый обнімат своім засягом і Лемковину і землі західні мало того Є то фестіваль якій перекрачат границі бо так єм уж повіл в <unk> році принесли сме його частину на Лемковину і в тым самым році сме перекрочыли сме границю Польщы і Словациі орґанізуєме го по вруснаків по словеньскій по словацкій стороні Так же є то фестіваль котрый має як бы три площыны три выміры Лемковину нашу пілнічну Лемковину пілденну на словацкій стороні но і теперішнє місця поселіня замешкуваня Лемків на землях Західні Мы про тото бесідуєме барз міцно в часі стрічы бесід з хоцбы з представниками пресы чы радия бесідуючы што тот фестіваль має быти такым таком місийом перед світом же не є нас мало не быти а мы дальше В якости стараме ся діяти функцийонувати неси до світа нашу культуру бесідувати же не лем дієме ту на землях західніх але стараме ся вертати не вшыткы можеме з ріжных чын не маме часто можливости повернути материяльні особисто на Лемковину але стараме ся в такій спосіб через тоты нашы акциі через фестіваль показати жывертаме показати і нашым людям нашым Лемкам але і зовнішньому світу же то є наше місце наша Наша ама матер наша Аркадия до тото вертаме Не лем самы але але вказуєме тото вертаня тіж селькому кругу нашых Лемків і світу і медиям і тот фестіваль єст такым спектакулярным нашым діяньом на річ поворотів на рідны земли Але фестіваль Не то тіж в великы мірі маніфестаций нашой активности нашого отвертя на середовиска локальне напр на спілпрацю з властями на нивы пробуваня лемківской культуры але тіж маніфестациі же же сме партнерами для світа же Маме в світі шырокы контакты і думам же через тото стаєме ся більше поважаны в середовиску локальным бо думам же не дуже нашых акциі діянь реализуваных через нашыґациі може походити ся так шырокым кругом спіоризатори фестівалю бо нашыма партнерами так як уж єм повіл Є чысленны ґміны і не лем ґміны але партнеры і на Нижній Силезиі і на Лемковині і на Словациі і то є думам такій доказ того же кєд маме файну думку файний помысл можеме з тым помыслом войти до шырокого кругу нашых партнерів і можеме вказати же тоты імпрезы сут корызны не лем для Лемків але тіж для спільнотлокальных і дослід спі підкрисляме же тоты то сут нашы ініциятивы з котрых можут корыстати інчы осонцовы Ерубонцьовы запорого тепль мороді в мульові воды вод свят Пищы як же в моім проґрамі найчастійше бесідує ся про історию то повіджте як то вшытко ся зачало з тым фестівальом Так як уж єм повіл зачало ся вшытко праві двадцет років тому в р Зачало ся кустьок од выіздів кычеры бо єздили сме кус ся по Европі і виділи сме як такы фестівали орґанізуют інчы інчы орґанізациі інчы ансамбли і кус ся вне позаздоростили тым ансамблям тым орґанізациям Але думам же такым головным зачыном до організацийом фестівалю были нашы контакты котры сме навязали з Сербами лужыцкыма Ту акурат маме до них близко з Лигниці Сербы лжыцкы мешкают туз за Меджом за границьом лем парудесят кілометрів од нас Навязали сме такы дружны звязкы контакты іщы половидесятых років часто были сме в Будюшыні в Фрустіцах то сут такы головных пунктах поселіня активности Сербів лужыцкых зачали сме обсервувати як они діют як они фунґуют Оглядали сме іх сербскій Дим в Будішыні і по пару першых стрічак вырішыли сме же будеме корыстати з іх досвідчынь а они кущат з нашы Хоц ґіно мы сме мали веце до скорыстаня ніж они од нас і так ся склало же они в <unk> році зорґанізували свій першый фестіваль Лужыця То был такій фестіваль котрый орґанізувана орґанізувала сербска меншына меншыст на котры запрашала ріжны ансамблі зо світа І сме ся добесідували же будеме резувати нашы фестівали што два рокы не перемін в єдным році они в другым мы будеме про себе взаємні бесідувати і запрашати ансамбль запразнены з ріжных части Европы з початку дійсно ефактичні было так же запрашали сме лем ансамблі меншости Запроша і в році на самагосми гісны были ансамбль Бретонці з Франциі Сербы лужыцкы Татаетн Євреі Жыды з Украіны Мадяры з Румуніі Баскі з Ішпаніі ту з Польщы Літовці Росияне Старообрядовці І так през першых пару років старали сме ся тримати той реґулы І был правдоба така же штодва рокы робили сме тот фестіваль найперше <unk> потым <unk> потым <unk> а што другій рік то значыт <unk> Тот фестіваль орґанзували Серби Лужыцкы так то было до часу коли іщы было воєвудство лігницкє кус ся тото вшытко поміняло коли дішло до реформы адміністрацийной змінили ся нашы партнеры бо в першых едициях нашым партнером Было центром штукы та драматичне в Ліґниці де сме працували то такій давный воєвудскій Дом Культуры коли в <unk> зліквідувано ліґницкє воєвудство од того партнера сме стратили і од <unk> р Кычера стала ся єдиным бативо такым ведучым орґанізатором фестівалю І в тоты тіжку сме мусіли змінити як бы саму ідею реґулу фестівалю тому што по парох едициях оказало ся же запрашаме цілі часотистами ансамблі представникы тых самых меншын а фестіваль мусіл ся якоси розвияти і принести сме головный акцен на тото жебы вказати же тот фестіваль орґанізуют Лемкы але запрашают ансамблів уж з шыршого світа Но і ту зачали іх в <unk> році навязали сме спілпрацу з ансамблями з інчых континентів вложыли сме тіж близшу спілпрацу з інчыма властями інчых ґмін але тіж з нашым орґанізациям предусутым зо Соваришыньом Лемків І в роках <unk> орґанізували сме фестіваль в тым самым часі як проходила ватра в Михалові так же єден взгля концерті проходил в Михалові і участникы Ватры могли тіж оглядати ансамбль якы сме запрошали на наш фестіваль і з тамтого часу до той поры ся споминат хоц бы выступі Маорисив з Новой Зеландиі ци Японців ци на припады ансамблів з Кавказу През тых <unk> едициі фестівалю гостили сме на нашым фестівалю на запрошыня Лемків приізджали до Польщы до Лемків ансамбли медже ін з такых еґзотычных держав якы Нова Зеландия Японія Кіны Сірра Леоне Того Ціле Колюмбія Мексик Ґрузия Ізраіль Індиі Гонґонґ Тайван Най дуже дуже іщы інчых Думам же гостили сме уж зо <unk> ансамблів Я можу повіти што тот фестіваль тіж мал інчий вымір Думам для спільноты медженародной бо тоты ансамбли тоты гості нашого фестівалю мают полну свідоміст того же господаря фестівалю сут Лемкы І коли веземе тоты ансамбль на Лемковину я припомну же ґаляконцерты нашы акциі на Лемковині мали місце хоц бы малы лемківскы села гласне в Бортным в Влоси в Новиці в Зындрановій тоты ансамбль зо світа може першый єден раз в жытю мают нагоду довідати ся о тым кы сут Лемкы коли вчера выізджала на фестіваль в м в Перу чы чы в Індонезиі чы в Хінах барз голосно підкасали сме тоту же сме Лемками же репрезентуєме Польщу але сме мало меншыном з Польщы і коли запишаме до наш ансамбль тіж барз міцно підкрисляме голосиме же мы сме Лемкамі мы сме мал меншыном і прото веземе фестіваль на Лемковину жебы показати світу Лемків показати Карпаты Горы нашу Лемковину нашы церкви обовязково то ансамблі зізджают з церкви познают нашу історию нашу культуру жебы вертаючы могли в себе в своіх вітчызнах оповісти о тым же были в Польщы такого малого народу якым сут Лемкы Так же я думам же тот фестіваль як кусох інчой полициі тоты інчы акциі котры названы сут через Лемків може не вшыткы розуміют його ідею бо ся здає мож мож насит так Бесідувати же нам Лемкам сут потын лем імпрезы в котры де ся запераме в власным ґетті орґанізуєме стрічы з поезийом презентациі лемківской культуры лем кусу ся дусиме в ты нашій атмосфері в тым нашым ґетті орґанізуєме тоты тоты стрічы тоты фестівали часто самы для себе і про себе лем Мы стараме ся выходити з ідемосло фестівалю до світа і бесідувати світу про нас Чысусо околици для Лемків єдумам так то не є лем промоция нас самых нашой істориі нашой культуры Перед світом але то є предошыткым великій урок гордости для днешнього поколіня Лемків Бо тоты люде тоты молоды люде з кычеры котры орґанізуют фестіваль они сут горды тым кым сут же можут вказати перед світом себе можут вказати же сут світовій родині але можут перед тіж тото повісти голосно перед свыма своіма сусідами Поляками Они мусят выйти выходям на сцену і при наприклад <unk> тисячычын публиці в центрі Ліґниці голосо бесідуют так мы сме Лемками і мы сме тот фестіваль зорґанізували то вы приходите до нас Лемків То тіж велика промоция языка лемківского тот фестіваль бо концерты ведеме двомовно Заповіди в центрум Ліґниці в Волові де про Лемків де Лемків барже поселено в повіті Яволоскым аденичы той пося не діяло провадиме конференциярку по польскы по лемківскы Бесідуєме в нашій бесіді в нашым языку так само в Лученові так само в інчых місцевостях в Крениці при нагоді заповіді Інчых ансамблів бесідуєме про нашу історию про нашу культуру про нашы традициі про нас самых Е Плякаты афішы котры сут приміщены на слупа на таблицях в цілий Ліґниці в Любіні в Волові в Крениці Суты назва фестівалю назва орґанізатора є двоязычна є по польскы по лемківскы і по анґлицкы так же язык лемківскій функцийонує так в формі голошеній в бесіді на сцені але тіж в формі писаній на транспарентах кот сут розвишены і при сцені і на місці і на афішах і на транспарентах тішут голошыня в ґазеті Выборчых в інчых місцях де появляют ся написы кіриличны але думам же самый головный ціль тост такій же Лемкы перестают ся бояти Тот фестіваль має публику яка рахує середньо <unk> понад <unk> тис люди в рамах фестівалю одбыват ся праві <unk> концертів <unk> концертів Ґальови І всяди на тоты концерты проходят люде якы сут горды зо свого походжыня і тоты што сут на сцені котры тот фестіваль орґанізуют як і тоты котры приходят од фестіваль оглядати Так же думам же цілі фестівалю його ефекты сут барз шырокы і барз спектакулярны То не остає ніч інчого як желати вам красной хвилі на фестіваль бо выглядам на тото же зрыхтували сте вшытко барз добрий і допялі сте проґрам фестівалю і його плян на остатніх Ґузі Стараме ся хоцкы всес дакы несподіванкы бо часом быват так же такє ансамбль доіхат і на тото не маме впыву але думам же можеме заохотити вшыткых котры хтіли бы тот світ видіти в себе на своім подвірці і запрашаме глядачів люди на концерты особливо на Лемковині до Высовой до Устя но і конечні тіж до Корова на другу страну границі жебы сме вказали нашу лемківску русиньску солідарніст Барз дякую за бесіду бесідувал Юрко Стариньскій Солисте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм Павло Ханас ты