Архів
лемківского радия

Запрашам до выслуханя другой части ретрансмісиі Медженародной науковой конференциі під наголовком Світова русиністыка днес звіданя теориі і практикы што прошла в Будапешті в днях од <unk> до <unk> вересня септембра <unk> р Конференцию орґанізувал Русиньскій Науковы Інститут імене Академіка Антония Годинкы была підтримана правительством Мадяр вседержавным русиньскым самосправуваньом та Віро Ґіріц посланкыньом за Русинів в Парляменті Мадяр Конференцию модерувал проф Михайл Капраль директор Русиньского Наукового Інституту імене Академіка Антонія Годинкы днес буде говорити знашы русиньскій діалекты буде то говорити по словацкій Аміла пані професор Косоврат же буде ту знятя ан Словенціна также єксапаця За плід Сохто ай виділа но так Важе не предселіцтво віледамі Важе мій пані увыдосит ци подякувать пан професорови Капральови Мойму сусід робил претыже його предкопял старий онароділи на словацку опці постурня через сусена одялю мойой родикы Ні полі Маґура А я сом од дідства познала темліпе русиньскій обце остырня припише там хотіли купуват оніпліхателі храмєчок приправа а р там вола украіньска школа то мусим повезати а робіт з <unk> савібра тройче на скупі на <unk> міцного Народного Вібору до Братіславіі до на предсідництво Словацкій Народной Раді Ґєж Яраліф тераз його принцип тераз є споменієм не о того пренцеплю але он был педаґогом веце педаґоґом ґєраліф зрусит украіньску школу а прето же ілю мож розмє малі Так єдаль ся дят Словенску школу одводню Ґєкій Остурня не має платніманіку найлепші кухарі часні ці тарах а то сам айпотарці представтів Так же мі маме особітну симпатіз з паном професором зглядом на Пилово ано так вам дяку і пан професор Шыстє приправили таку конференцию Жыдствєв зо своіми приятельми представительми парляменту Мадярского жыстянатству позвалі Прето же прекрашатє в мадярском парляменті то діє кажда прилежытост то є властє раз за жывот моч до сала тог не подає так же вам в уприкі дякуєме же ся ся ся ся ся ту стретала мен таком то Помернігорном почне так же Я Вас є собславістка а принашам на Уставе русиньского языка історицкє языко ведциплині акостарословянціна цірна Слованціна вівін русиньского языка В потом такім сябитс лінґвістицкы дисципліны як методолоґія і языковини а істі часом была ґарантка а тераз полю ґарантка доктораткєво Стуя так же то сут моілі колеґовя Мірішый і Выслава Єв <unk> же я власнє Патрі Як приятельом але бо білыміком русиньскы до языка тыдло лежы не може каждый говорити о русиньскым языку кєд не мат кому всяк я мат кому пити ци товістя так самі з Лазкій А C лем краткы тезы Вам повіл Мой реферант русиньскы діалекты з аспекту языковиком такто в карпатском языковом ареями Пан професор Вістєвінє плі отверні поміл єден красний карпатизм Ґазды А то є власне тенкарпатизмус котрий є словацкого поводу слово Ґосподі котрий маня стары мадярите то привзали управилі на ґазда А потом цистен мадярскій фільтерязыкови зато розшіріло до діалектов карпатского языкового ареялю Так же До русиньскій діалекту польскій словецькій аж на Морабу а так же там на Морабе там вела буде Радошкєм цалата Обляст там єст седєм такых єді а также то суверні старе архаліцкє діалекты Ачий на том слове ґаздал Чом Свенці по тым же іде остаромілер слово но то слово ґо прето же в Словенці є По тым Украінці є альрусинь тіє Білорусь тіє ціє а в горле Лужіцкє серпціє кыса зменіло на гы ци жебы візмеліма гас газда Маме господар то єст з того місцивого слова Але матярціє сам то ґы петрифікувало а так вітіс самосіло депоры так тим це порядже матярці та Мадярскы діалекты творя буржы в сучаскє карпатского языкового ареялю ля так же навзайом змысі посідзявалі слова ати слова Сашірьов частицис мадярскій фільтер до сусідніх языком Такы я сом балако щастый є сом працы повірно медзинародным колективе А той боло Колектів котрый працувал над такым ділем якы силокарпатскій діалектолоґіцкій атляс вішол з седєм ділю докто Атлясу а гоциі зачали сме працуват над то в року <unk> свєдный Медженародный конґрес лавістовы цакуна каждых пят років і реєктор зо словацкій і главном іктор зо слованьскых краін Но Адамса схвалите то медженародний проєкт Ціном тобто было проєкту было пресумань карпатску лекцию з Ґлядіска поводу заклядом были Карпатизві Пловоду румуньского так же многы карпатизмі сурмуского половоду лапрінза дясі то творя особірству лексике і тогы діалекто карпатскым языковым марлялі а сувісі товы власні з товаришском колонізацийом Усмету говорили о тым так же власнє тен погін обівательства <unk> аж <unk> стерків Такты пастєри актори саме очяству басенів крам а дядий з працыванів іродко в якє также з румска секторы сірло по гребеньовых карпат буртовали тівай ягалузни простік на а таксат ішло по гребнюх Карпат смером на сель а потом смером на запад а уж в <unk> роках Румуніі купозорі на прібусности так Професор Бенштейн Саморил Борисовінч війтнам і московскій солавіста о спілупраци з професором Аланє Солом тієш до Москви працувало в Рускій Академіі Вір так поніс розголи же приправі такій то мецинарний проєкт А в тото царуслеме тобом на закляд є видіцком методолоґіцком модерязыковим то бо цілий проєкт при правилі на заклядє модерной лінґвістиків А леж дівцим поверат то же вдяка тому же ти закля видітску війску Лем до того До проєкту были такы певны же тым проєкты підержал тым одразі котры наслідували по року <unk> позрікє розлясла Югославія розпалю ся чыстослоньско розпалю ся Совітскій Звіз А тем проєкты ІІ Русовсена писала ІІ книга на ту тото тему вішла року <unk> Москвы друга в скопі <unk> а потом Братіслав <unk> Бурапешті Бурапешті в Академіі віце ци а после Лі па професор Новіса Велегра А так же но так видіте аписті поліпічний такы правеже відто о траси кєд сме пришли роботіс <unk> слова ролів Меджнародну Комісию Медзнародну Релякцию Раду Штены проскєд там Медзнародна Раґрамура пис рама нихто не веділ ці праца буде пократ при тыжы материяльно зо збірами шы посаприправували мапі заприправували пінязив Так же вдяка пані бы же тото вшытко сам подаріло а на словеньску смерено кажда крайна котра была запоєна тіж запоєнебо чысто словеньско польско потомты совітскій звицет тіж там полята Украіна гля артерен Мадярского а повернівы жытельонского но адте Югослава і Претежытє карпатизмі Сашірі Єрен Сверсивер амі Сашірісне а єкіти з самого ріж суто бальканізмі а мій з Камініцкє поєднобрим подівами єден терміжі сутокарпатизмі До пальту пан професор пан професор Фейсаскє говорили о карпатского арейоні Яків Бісен О русиньскій є тіж говорит о карпаторусинь карпаторусиньскым діалектом жыте такым прилаз до свитя ціль о том земліте русиньскы діалекти сут сучасть товто карпатского языкового паралю а тутя мусим памяти доміти ци говорит по церкви Словачыні вдяка тым же списут на Русинчына була кодифікувана <unk> сама формувала ай особітна редакция Церкной Слованці і так звана карпатска а то є пресє то же та норма не є становена пійсом є аном але орґанізмом русинь так же більшыт є там є там росовка Е так вісловуєме ако я акє є там он так вісловиме ако у акє є там як є то і А так же то сут ти главны знакі Але мусім повети професор Василь Ічу можного познаті пам професор одбоклого для муправы зопорядок аро уж в <unk> роках публикувал оден ціркевник Слованчыє а уж <unk>ен Апісан чмарок о тым же мусіме обороні обкарпатскій реґ на тій диктивний Слованчы но А на словецко туты його теорию потом принєсут професор Штец горборочный дикан філософівской факульті а підстам і украініста але потом єтє дівіцияти Рохох Вельми тяжко сати украіністік той Шыльова Лівкє змірили з тым же іж яций акупані Квитского пані Анка Прішкова же са з участи не на закля тін того русиньского языка але я тіж свою дорожку вызы Од мойой дорожкы хто сомплісток звірнє ют іхто двох квітів крайніт назором Лебосового словика професор Штеца із Стяжні А коєто мож не ден біг в повішлі на списовый язык аль доцентка Галюдельова Ваша Ува Вібор на знал кінят і украіньскій русиньскій на річці на Словецку такє санскєжы а люб і я собі Стале сомсас ністри там А о ній мі верлі часом ім повідала вєді часом зобро Хі чобіта лі колеґі ґраматиківє русиньского языка словникы часописи з лісом то понізла пані доценткы гандль доцілятя поза професор Штец то єст розписіл звыкыл Ташком є допрацує на уставы русиньского языка а говори Та чы думатє рове так вам професор мамту дікорко і ні так Вам подарує вдякы а мє тічо Оно хто зобрал а уж мі то ні братів хто знаме на же доціта а но так же а іж дієн прібе гіла мусит повере професорны Ґерка єдавно зо сну на кобіты а Бівалі ректор православного Семінара Ану Пресьове А он Кіжы тіж был грасу сти Украінці А репохал стати змішаний роді словецко ґедакатолицко грецкокатолицкы апра а потім присліл на до православі А тіж ото трафило до розчыснукє на словенску тіх православний грецкокатоликови Русином Украінцом так мало вас болю а тижнескє ся роздільлі а он мі так принц дівкє боля Така шкода можло тобі вшытко і на верніты рапів ємічку од зобра при тож Ємовіч Ковані а єґє простіл Санафі ділявсалю справа лем з його сіном Працина Православных Факульте Но так же абісом діжде діяне слова поведала би то не было так інситолен ставлене такы субє для медашів повітнів діяют Но так же Ясом си відрала такы слова а іщы хцем повідати же манярска славістика є добра Я долгы рокіс полю працуєм з катедром Словацкій Філолоґій на Університе Рубил Екіша А там там по сотва <unk> роко акови ци катедрі професор Ян Мелі То по Словакы з долей земе народєвій в Сарвасі а он щырювал єто венций бідів ты слова котры маняли ревзалі одсловано а опачні А єчому он досп одву Формулювал закон о выканій гармоніі вєту з того словацкого бльотом бльот батом А потом такы напрі для теалівє Ґєренда анґєренда чекословацкы ґеренда притжыт стара Мадярчіна єстнаше з порулянской скубіні так розбіяти з поруляцкой скубіні так же ґєренда але так присунуло ся то Ескє Пуґы а даку з нико Атак лемна ци з манярскій фільтер самы шырила ани словеньскій нароці аних подкарпатскій на Украіні аж до Польска ішла Так же то є такій осуд відє слова путую така коліґя пута путую по ремінів Карпат Но а Кєрист Кєристур Кєристур то єден закляд Кырсты Кырсты а корст Кырст аро а пото маме ай другы злосити закра в дрі так же едотка Каталины зо Земпліна ті грецкокатолици на долю Зен Онішті оні там будгалі апо Ґрецкокатолиці єшві там Нєвірці там ішли як по Словаці але мож то обробізачы анкурарного обродє ар уж тій другій половиці <unk> а місті ішли в половиці ІІ половиці ар Так або ся тото вшыт постало Я так довере самосправедливує Єй стурекє в шконці парофесор Тотомісім Поверен вола іста студентка кєцом пришла квар на устав року для тіж <unk> акі там вола іста студентка Марияна з Варшаві пришла од професора Риґера А мала написат реферат о тых вариянтах з Пісом неруси а Сталенам давала айтуто Русинцію з дольной земены з Керестура Руского єхапа припоя собі вістива Жыта Русинчыня ма міхословецкій земблицькій закляд ано а потом сом то нашту довал Але матє там веля сербізму веля украінізму то болі околости Дріма є састало тому же там зограл тыжє были ґрицко католици Торозом а жыстє полужіва і цириліку або торозону Там є Ям дякую якісом так радаждівам принашала в привидскє вельми симпатіцкы публи дякы Слово має Наш японьскій колеґа рускым абом голополе двіжыня в русиньскым языкі в Лемґрі на материяли журнала Русиньскій світ языкы професоре а допрецева орґанізаторе е участникы в гости конференциі нє велика част мішка пустульту парлямент мадярскє Моє ніж перше выкладанє буз єдно скромне змаганя про ознаня русиньского языку матяльскій на материял в язлового рушаня котрі выставают малопривиджувані в зніздиків То дале єпозитот по русиньскы Тервін рус ґрзіньскій зик вкличат в сібы разны літературны нормы і діалектів розпространячы ся в странах Квостичной і Центральной Европы а дназ єй в особнім стіні заключаты в тым што в євдиялектах і тературных вариянтах обєдняют це о туславянскій і западославяньскій церкви А скольку кажда літературна норм русиньского языка кат віцірем на основ місных діалектів ціп присутности воскуславяньскій і забытнославяньскій церкас <unk> в каждым етным літературным языкє і єд ся тій можна внароджыт на самых разных уряд языка на флитічскым марфельґічным синтекчіскым і ліксийскым ур В давным выгляд выгліманя ґлаконом взіня в русиньскым ліблітратурным языкі в Венґрі Данны в Ґлагоди представляют собой замкнуту екскуґраматічну катеґорию і одрічат ся од обшой масы Ґлаґоры в своій твардостю признава і непризнавы напр і ді хотіт біжат піват Актуальніст здіня даных ґлабок представлят собой не тылька необходиміст описаня потербліня даных выборок для обстаранівскы літературны нормірзі но і необха вявліня сут в присутности власточнославянскых і западнославяньскых червоным выданой літературной нормі Видно в машыні ґлабодвіжіня могут послужыт показати єм табу на спольканувці васлоцкославяньскій і западославяньскій характер Материяль нашматряня послужыт додільный журнал Русиньскій звід котре підчатят ся на літературным языкі венґєрскых Русин В тоны выкладі мир смут сіманскуй пункту ґлаґулатужів в русиньскым літератунецкы вынґрі з цілю составі уряд міні цілости крытів іх употребліні будвіня занимат особе місцо в системі славяньскых языків образує два мультісібско ґромадівскы катеґуриі ґлаґурі із єдной катеґуриі розвиняют ся на А приздю і непризні в лаґорі котры обпразуют сут насадна ціню пару наприміры і діха діть біжат бігат і дідві для тій дарі Славянскій дкі мож не зразу розвіть на дві ґрупы то єст найзикі і мійші процяпоставліня одпризоных непризвянів лаґовых і найзикі імнійшы такій катеґурі Языкі в котрым функцийоніют катеґория ґлаводых різіня то же мож разіз на дві падґрупы В первей подґрупі можна однести васотнославяньскій языкі а корой за патославяньскій і словяньскій Як уже хоч і звістна апрізню непризмін глаґорі противсыплят ся на основі такых семаніцкых параметр як направильност примісєня і крадніст примісіня Опризонні ґлаболі ці Під ді біжат гєд а післят ситуацию з примісньом котре встрічає ся вном направліню в тін момент в то время якы необрезен ниґлаборі ті ходіт бегат літат употріблят ся для значыня повтаряшых ся примісня в разных направлінях Єсти брат вниманя на часных значыня благохтыням можна обнаружы нікотры розхожджыня медже языками і мішыми протипоставліня призвинів неперсифікациі і часных значыні рускых ґлаґусєням Опризюк в лаґорі означают аднокрадне або направлі надвизінім многорадне або направлі надначынім В то время як неопрізны в лаборі являт там многозначні і выряжают нінаправлі недвизінє раз на направлі надвиснім повтарячы ся або направлінь над всєнім двонаправлінь надвизіня і характеристик примісіня Слідит так видіт што привідоннє частє значыня ґлогородзіня розпространят ся ніво всех языках і міючы в сотносіню порохзіня напримір украіньскє і дварускє ґлобород візіня так же як і рускє вражают всє привідчын значыня признаваня причын ґолов В то время пак западславянскых славяньскых і батьманска русиньскых ґлаґуравзіня а цусвит значыня двох направленым везіням і в вітях єциках значыня аднократно підмісіня ту дай а правна і выражає ся з фуншыня неприцюных ґлаґурав Такым образом благоледвіджыня каплицка громадяньска катеґория представлят собой достатну служню карціны в сувенных славяньскых языках і далі не розмотрим як функцийонює лаґледвіджыня в русиньскым язык лемкі Курпса нашых звідуня послужыт журналу Русиньскій Звід котрый вчатет закуден Жыбый край дозначыл роль выстановліні венґросиньской літературной нормы в будці місце ді практикы самого натяку форміруваня літературного языка в лемківскій русин Коміцяют проф Капрайн Сьогоднішній лемківскій вариянт русиньско літературным языка пізнят всібє не ты подкарпатскій діалекты май і каморшскій каморчкувскій і мучонскій діалекты І предпогайте што імовитом журналі можно увидіти такы змішаны і особно зіданым літеруным вариянтом І на час ци аналіз примєрах выдіньом выніваня чысло одсатнаців односильных Парк дорог ввезіню в Русиньском Літеруном Ецикє В барфоґрафічным словарі русиньского літературныцика вед можна найті такє парі як іти ходити е іхати єздити Біжати быгти бігнути дихати леціти літати гнати вынити листы лацити вести позити дасти подитити нести носити е Я одвітю што о мый пакані можем точно сказати абразуютлі ґлагорі блисти і плавти з односиньом паруб даным літературным вариянці Зазначыня а на направлены перемісіня одвитят пречы арезіоні ґлагорі ціпка <unk> іх тили цити Веґробіцийскє приз ґлакой пражают примісєнні ся совішающы ся в адным направліні напримір правда што мам робити і духу упрацину А при дюнів выравиц сопровождає ся велентністным конструкциям і котріє указват на ісходню канічню точку і тректурі примсіні Неоприйонні в горі ціпах ходити іздити липати выступают в ролі і ратівным карята в значыню повтаряшых ся або направлінь на перемісіня і при єдным сохраняют люту же саму синтаксичку варєнтності у своіх опризьоных калірятах Напримір усегедня ходил у рімокатолицку церков А призьомі ґлорий достат нерідко стрічат ся в контексты повтеречынь сеяльны управліных примісіня такых семанкы причы звязаны з атайным ріжным значыньом і скрешено підом Адна призьомі ґлоборів могут появити ся в інтертівным контексті когда фурс высказу не ставит на примісєню вону направліні наприміры треба было кажде рано через Бузгурускій Муз Бішыґульныйти Вслочнославетскых языках непризр ґловых двіжінях впращат ся в рімінь і врашают значыня двонаправні на примісіня тост тудая врадным А дале значыня в цімдатят указаны на конічны точкы примісіня тост прицір дійстя По собраным По собраным на мінаны мож найти такы примєрі в котрых непризряны ґлагорі одвечают забражыня даного значыня нотривит це дополнітным смотріня талическо примірых вісма Кренич напр донесут четвері ходиль сме Узу Парк У понеділок по неділю ходит сме на стадийон Так дає П терміном перемісіня потразуває ся два разных ціп з перемісіня а не можыт стрічат в необризных направлінях но і вразных направлінях В первим значыні припотреблін неопреных выборах указує ся на ту іной пространства до призном котрого проісхо переміщыня з помощю привожно матижных конструкций В даным значыні Непразюны лагорі ні тримуют конкретных маршрута філі направліні па сколько говорит ся ліж а на ліці приміщыня в придлятым місци і сіді напримір ходити путравы худит уліцями ід Націня рівнонаправліным розвиджіня также вражає то з помшыня презюных лагоров Но в придружных ґрупах стоят міста і пункты котры як собокупност образуют в цілисню служны тракци примісіня напр южона ходила по хыжах люде можут ходити по русиньскых містах і силах Непризоны членів лаґовых взіні в Русиньскым Языкі <unk>raєт ся для вражыня характеристикы взіня уміня возможности і способности примішат ся впрізнєным способам В такых контекстах невозможны замініці неприз ґлаборі апризєнным Напримір она хлодна была літати і ходіла дуже бунові В результаты наш аналіза мож обобщынь слідчым образом Во первых говорит ввіджыня в русиньскым літературным языкі образуют садноцінню пар ка і в другых безточна і забыт о славянскых языках і можна внарозит дів пар Однасід на парі плисти і плавати нісовтім ясно по нашым даным образуют лієді ґлаґоры однасідню пару і необходиме іх проаналізувати дітально Во тіль Вданы вици якы набрадат ся пропоставліны медже призвинныма непризрідным лаґорами і паскурбы дня призвірных ґлаґорів могут употріб ся дях вражыня в направліны переміщыня системы ґлаґуловтвезіня внаным языкі мож насти басточны подґрупы в котрых входят рускі украіньскій і біарускій Аднакы слідит адмітит што асертовека заґадкы по поводу потребліня інґросиньскых ґлаґуловтвезіням і дрывит або найсыросірні материяльні Дзякуєм барз Красні Дякуєме Кыма рокама Як же признаєме Заві ґаруме двияня А тепер Я хоцю передати слово Ґенци ци Пряковой з Пряшова А ораном повісне О чом хоц говорити добрый ден твой представити міфраты стему Медженародный Конґрес Русиньского Языка як інструменты языкового Манеджменту В Европі в многых краінах жыют автохтонны ґрупы котрых языкова практика є розділна од переважной части жытельства Выходит то зо історичного розвия Европы а в рамках котрого сарштаты щады не творли на основі даякоязыковой єдноты цілого жытельства Але меншыны народы або етнічны ґрупы были загорнуты під векше народу Кілько з ужывати в реґіональных або меншыновых языків си тепер выситку находит в інтервалі меджекома тисячами аж мілийонами ужывателів Євориті за понятя языковый манеджмент языкова політика і языковы права як окремы терміны зазвычайно розумлят кубеци значіня Але увыслітушых медже собом до великой міры был переплітаны а єден безруваный не мож адекватно выяснити языковым манеджментом розуміме реґулюваня языка і комунікациі як і індивідуальныма особами так і інституциями Языковий манеджмент у шыршым розуміню в собі загорнює і языкову політику і языкове плянуваня самособом а языковы права при цім якы тоты терміны докінцес замінюют До языкового плянуваня сут загороти активіты Общества в дакой меньше комплексной социяльной формациі котры сут замірены буд на модифікацию алеб на стабілізацию даного нашом припаді малого языка Цільом языкового плянуваня може быти ціль стандардизация языка реформа языка пропаґация і розшырюваня сербу выжываня языка ревітализация языка охорона языка а так само уніфікация терміноґіі Даковы з ты тых цілів можеме звідувати в рамках русиньского языка но інчым мож бы было і за і слі всепістувати Зак языкове плянуваня леакцент на досягнуты зміны на хосен общества у языковой політикы тота быти не мусит при цім языково політичне діятельство може докінце быти а інструментом на утримуваня моценскых диференцияций але в несправедливости што зме єднак минуло си на жаль в сучасности моти зажыти Під так під вплывом неприявной політичной атмосферы або гладной політикы асиміляций в попередніх роках страят реґіональне і меншыновы языко в сучасности перед значным огрожыньом Зато процес інформуваня літературного языка малых народів Є барз важне выдрати правильны стратеґічны крокы на основі якых мож буде дале реґулярно розвивати тот формуючій ся літературный язык Трактуює і в припаді русиньского языка де такым основным стратеґічным кроком было спочатку орґанізувати языковы семінары респективе конґресы на котрых бы си становила або плянувала плюді для дальшого языкового розвия Жебы зробити языкову єдноту респективе згоду яка была прияташына бы была приятельшы найвекшых кількостю членів народа і овой інтеліґенциі Были заступцями інтеліґенциі з розлічных сфер орґанізуваных взаємных дискусий де ся выпросили языкама рішати Срічали ся на так зв языковых конґресах при цій мы в рамках русиньского языка не говориме о Першым конґресиво і перед нами многы З новыма дальшыма языками были такы конґресы скликуваны напр же такый конґрес або така стріча была скликана в звязи з голланьскым языком в Бельі <unk> або з каталаньскым языком в Руці ці з турецкым языком в роц <unk> Но такый способ рішаня языкового вопросу Русинів то значыт орґанізувати стретнутя ці уж семінары або конґресы з сийом дискутувати вырішыли приняти яй представітелі Русиньского Народного Руху на початку років ХХ стр Русиньскій вопрос найвыше компликувало розділіня Русинів до кількох штатів протягом кількох стороча маситком якогоса обсілсе перед шыбі контакты мі з карпатскыма Русинами а найвысшый бсідній язык содістал під міцный вплыв штатного языка конкретной краіны што самособово спосудило языкову асиміляцию жытелів з языком маєты Першыйязыковий Конґрес <unk> мы можеме дефінувати як вынятковий а вынятковий з того поводу або з той приціны же його голавным заміром было координу координувати роботы над кодифікацийом русиньского языка во вшыткых реґіонах Вернуці до увагу факт же і все было чути опоненьскы вогляды документуючі окрему з русиньского языка дементуючі паброн дементуючі окрему з русиньского языка і його права на еґзистенцию і літературного резинували на першым языковым конґреси і рефераты котры вывертали екпозициі Темы котры на конґресі были отворены были переважно повязаны зо створіньом Сполочной Інтерреґіональной Комісиі з потребом створіня одборных інституций котры ся будут занимати языком і языковым плянуваньом з теоретичного але і з практичного гуку з вырішіньом опросу єднотной ґрафемічной системы але і з выдаваньом одборной і красной літературы Значном обговорювану тему як першо так беслідую дальшых слідуючых языковых конґресів было заведіня языка до навчаня в школьскій системі Переперіодично соговорювала ом на вшыткых дотеперішніх конґресах і тема вжываня русиньского языка в конфесийональній сфері Звычайно тоты конґресы были розділены до тематичных секций з заключів з іх заключінь задефінували окремы пункты до резолюциі Як разы в праві першых Двадцет пунктів резолюций до стогоязыкового конґресу свідчыло о тым же русиньскій літературный язык ся мал зачати формувати аналоґічно о вшыткых реґіонах на основі устных вариянтів або діалектів тых реґіонів де Русины жыют спочатку окреме про каждий з них То значыт Русины мали мати щірі окремо русиньскы нормы в тым часі Мадярскы Русины не высволювали позицию же хотят самостатньо творити свою норму Тоты сна ся обявили аж при дальшых конґресах або пізнійшым періоді Так же обливнолі то тым часі окрем русиньскы нормы при цім єдна норма до того часу уж єства вырвиньска а поступно си на основі на іх основі помало зачати творити єдин полочый цілорусиньскый язык Інтерреґіональна Комісия в дался в двох роках систематично робила над сполочну языкову термінолоґію орфоґрафію будуваной будуваном од самого зачатку на принципах зближуваня реґіональных вариянтів русиньского языка на Словакі в Польщы і Закарпаті Ту треба підкрислити же хоц в дакотрых кроках мож было робити дакы уступ для зєдночывати даны вариянты кєдному сполочному ай так ся не даст сут процес ускорити Ретурманы котрых модель створюваня літературного языка зме Русины перевзяли на формуваня русиньского літературного языка лем бурсиньскых вариянтів языка Тот процес завершыли аж о <unk> роках фунґуваня своіх окремых языковых вариянтів при цім нарозділ од Русинів уміжыли в єдній державі значі же мали і єднакы условія про розвой словоязыка В припаді Русинів Але по двідцятьох роках одданого до першого конґресу ісі не маєме кодифікуваны і усталены вшыткы реґіональны вариянты русиньского языка в небесідуючі о тым же в каждій державі мают Русины інчы условя на свій розвой В януарі <unk> р Русины на Словакі при русиньскій Ороді в Обряшы Інститут Русиньского Языка і Культуры котрой за два рокы під веджыньом доц Юрия Палька і доц Василия Абора выдал як правила правопис ортоґрафічний словник словник ліґвістичной термінолоґіі Буквар і цитанку про основной школы самособов і з колективом дальшых авторів котры были предлужены при кодифікациі русиньского языка на Словакі Якы жадавны о потребны на документациі або одборну публикациі Вшыткы проблемы розобераны на языковых конґресах сут серйозны і не обхудят ани єден русиньскы вариянт Зато іх рішаня выжалює систематичний а координуваний одборний приступ З тым цільом конґрес наприк мал анамірян Намір обновити роботу Інтерґіональнойковой Комісиі котра ся по першым конґресі часточно заставила якы є статутырмінолоґічны словникы выдалі такы та комісия уся стрічала так часто як ту молод по Поремуці Задачом якой мало быти приправі тій пропозициі на рішаня сценовеных проблемів Конґрессы в Оксів сут в Русиньскым Руси місцом на контактуваня і рішаня вопросів з розлічных сферу сивістикы не рівно з языковой сферы але ай зы дальшых Як раз зо стершого Світового Конґресу Русинів вышла і ініциятива зорґанізувати Медженародный семінар русиньскому языку даксо в принципі зачала о істория формуваня русиньского нормативного языка операючо ся і о высідкы якзыковых конґресів Формуация резолюций є єдном з найважнійшых часей цвого конґресу Є то істиным способом циі під котрому ся авсєдучі періоді намагают участниці добрати Мы сме присвічены же Конґрес є простір на научны дискусиі здобываня актуальных інформаций і новых ідей ци креативных як грішаных проблемів помагают ученым не лем ставляти перед собом новы цілі і формулювати стратеґіі найкринітя але сут єй репрезентацийом а оцініньом іх доворочных знах што ся в результаті стає а і бачом мотивацию до автороботы Лем же координуване рішыня языковых проблемів не стоіт лем на дефініциі проблемів Мы можеме видіти земного задач становленых резолюций ци зєднотливых конґресів было поступно рішане дакотры од першого конґресу зарішали аж бо третім конґресі были дорішены десоповісти але доднеси стоя і велика част не до рішеня Видит си нам же хывит якы свомочыня про механізм контролы ста рішаня даной проблематикы і голавно така наслідня корекция менеджменту плянуваня выполніня тых пунктів котры ся до резолюциі дале Припадникы треба ай зміна стратеґій плянуваня рішаня уж давнійше отвореных проблемів Конґресу все отвериют новы темы і задачы на дальшый період часточы мала абсентує навертаня секу тым котры уж были настулены а зісталі недорішены Такы в завері кучы вісти Жыкі Майме кєд кєд дефініюєме языковы конґресы і інструмент языкового Манеджменту є потрібне жебы в рамках каждого конґресу была зрідночена міра выполніня становленых задач з попередніх резолюциі і жебы сам припад потребы могли кориґувати і приняти стратеґічны крокы на іх реалізацию Конґрес русиньского языка є такым інструментом языково менеджменту Но в нашых інтересах є жебы была добрым інструментом або може ліпше повіджене такым ініциятором і контрольным орґаном а і языкового плянуваня део менеджменту лем як раз і плянуваня Дякуєме Збенці Цидрякові Тепер маєме послухати Томаша Колиця котрий ту представлят кєд видете на його таблі аж три державы А буде говорити за то же як ся двигат языковий активізм Прошу Сердечно дякую ґаздум конференциі дякую честовадам густюм і участникам Тото што тепер представлю не є част дайкой научной роботы в процесі то не є полний опис але операю ся луше на дайкі міркуваня за проєктами в рамках языкового активізму у світі у другых языках і як тото мож аплікувати у О русиньской ситуациі а головно на Пудкарпатской Руси тото скорше будут такі практичні выконаня і ту іщы можу повісти тож сам языковий активізм ун не має дуже дугу традицию як обєкт лінґвістичной наукы значыт быше інформаций мож найти з такого практичного боку Не буду дуже долго говорити за стан русиньского языка на Пудкарпатской Руси мож лиш фурто повісти же передача языка слідуючым поколіням она лже на теперішній час помале си находит у небезпеці і тує многы всякы фактур за котрій мож говорити почасти тото єміґрация у реґіональный центер і родиці котры не все видят хоцен узналости того языка а самі же належат до білінґуального поколіня хуснуют другы зык І ту і можу повісти жєнтує нам правоязыковий активізм бун ся хоснує штос нам хыбит в языковій ситуациі а конкретні методы же будут зависити од конкретной ситуациі котру си занимаєме Уцілому языковый активізм має мож казати дві основні цілі Перше тото поява новых носителів Як нам уцінити таку бы бушы люди говорило тым языком як у тому чыслі вернути люди котры годны пасивно знати тот язык як іх вернути в актив другоє ото розшыреня хоснованя самого языка Той ся гляды дає клипітети з домінантым языком той ситуациі і має часто то ті нові сферы хосновань языка они сперзыку тых старах не хоснувало не сут про нього дукус ні Буду ся покусувати бульше на такый тип активізма котрий мож назвати низовий активізм а веч анґлийскій термін є красрутс Но зазначыт накур то непрофесийний активізм УН усе мусит быти в комплексий іс даку професийну роботу кід она є значыт академічну педаґоґічну роботу в той ситуациі або заснайме же на Пудкарпатской Руси Русинкы зык не достає пудпуру державы Айбо активістови не мусят іпем быти языковым професийоналом такому непрофесийным активізмом треба мати даякій інчыкій зналости но напр социяльні комунікацийні а вед можут быти нахоса технічні зналости У цілому мож сказати же і то непрофесийний активізм усе хочеме кажде языкова общена жебы лун был лун усе де є дайкой фосенязыкови усе є потенциял до того жебы даяк найшол даякій і непрофесийний масовий характер Приклад дайкых проєкту котрий Гуні си цинити непрофесийно ото сут перше мож казати за социяльні а вет може колективні проєкты до того дем быти дайкый языковый клюб коли ся люди стрічают дайк реґулярно лем жебы говорити тым языком і ци се лже розвиват людьми комунікативні знаности оно помагат пасивным носителюм переходити ґрупу активных носителів А Окрем того люди ся зачынают познавати медже собою і си ті малі ґрупы мож хоснувати на то жебы творити даякы материялы про шыршу ґрупу носителів Ото глудні быти языковій таборы вже сме чули низ за єден такій табор туй у Мадярщыні знаєме другі приклады з русиньского світа Іщы єден вариянт то практичне учыня коли ся язык учыт вєдно з даякыма другыма зналостями наприк мужу повісти скоро <unk> октобра мают быти на Руской Бурсі і в Ґорлицях радийові варштаты гледіти та як там ся буде куснувати лемківскій язык ото є тыж мож казати така форма языкового активізма І самі проєкты треба позерати на ґрупу люди де они жыют яка то є ґенерация на кажду окраму ґрупу кажду крама ґрупа має даєкі своі потребы або часто дотогодно быти в хоснуваня языка о даякому вароші куди ся переселяє тут носителі і зас то є даякый способ найти місто про тот язык у новому просторі і способ ся даяк познавати носителям Можу навести приклад языкового активісты з Підкарпатя Михаля Лижычка Михаля Кужницкого котрий бесідує ґужуроді по русиньскы што про нашу ґенерацию не є дукус типічна ситуация і так часто находит Такых спряденых носителю языка котры хотіли бы говорити з дакым русиньскым дум про стрі або не знаєте з кым А вед іщы єден способ того як дайкій языкові общени тото можут рішати тот вопрос Ото наприк із мож на сте приклийского языка де дают ся усякым урядовым орґанізациям і не лем налібкы на дві котры пишут же той ся говорит тым языком І друга ґрупа проєктів за котрій мож оповісти тото же уж Індивідуальны проєкты має бушы то твореня даякого материяла котре пак мож было хоснувати ушыршым укулі люди текстовый материял авдию о відеоматериял На єден такый напрямо голен быти материялы про діти котры пак помагают родицю котрі хутят тот язык даєт хоснувати уродні а вець і напр школам послідным орґанізациям котрі годні мати будше материялы на свою року Тепер єден такый приклад з авдиюматериялом Кєд уже маєме полно дідочых книжок єден варият тото нагарати тотій дітоці книжкы о то доста дешевый способ так найти двульше материяла і сіс формат годен быти популярний май уж зато штепер уже тепер ся уже май мало цітат у молодшых ґенерация даякоє відео то не все мусит быти штось професийне а даякы анімуваний фільм айбо сут є такі ситуациі коли ся удає договорити здайку місну студию котра вчынила дайкы фільм у домінантым языкови айбо Наприклад мож ся договорити за Некомерцийне хоснованя такого продукта потлумаченого на меншыновий язык Досте тяжко не тишту ся скую служну ліцензі айбо сут проєкты наприклад з діточыма книжками котры сут достайно ілюструвані Ушыткій доступній услудной ліцинці то значыт же мож іх тлумачыти на тот язык Айбо треба мати щі материялы про дорослых жебы си тото поколіня котроє уже вышло з того школьского віку жебы ся оно не страцяло мало даякі вариянты бульше хосновати тот язык І Досто часто такі материялы ся цінят на інтернеті і для днесы тоже доста важна сфера хоснувань языка хоцім жебы си там хоснувала активно і се годен быти текст авдио відео можу повісти за авдиюматериялы же Войводиньскій русиньскій подкаст коло казаня думаю же то был першый такый подказ присеный капцями даякы конкретне радийон даякый ґлуший проєкт а тото гольно быти тлумачыня даякы інтерфісу деякы проґрам напр месендже социяльна сітка телеґрам потлумачыня по русиньскы голову тломачыня компютерных бабок де тото можне напр Не вдают тлумачыти А ці май популярна компютерна бавка В істориі Майнкрафт уже є потлумаченый по русиньскы тот переход сцін є опубликованый або мож глядати в даєкі способы І важно жебы си язык хоснувал на самых социяльных сітках бо продаго тото же у іх ситуациі буде єдиной вариянт даєк хоснувати язык медже людми і хоціме жебы тот язык было видко не лиш на фізичному прустрі ай на інтернеті Можу навести приклад языкового активіста з Подкарпатів же єм за нього споминал тото є Михай Кужницкій Ун має свой відеобльоґ де говорит найчасто не языковитами еко не лем тото має відео і окремий відеобльок де бавит компютерні бокы при тому приказує по русиньскы Має подкаст на <unk> Независимо радию і там само цінит авдию книгы чытаты у тому чыслі русиньску літературу І се пак мож ушытко слухати по тому як пройшол сам ефір а тлумачыт тексты за науку запикнику пише білетрію публицистику і активной у социяльных сітках веде іх по русиньскы і видко же тода як притяглуй цілець же доста ы Ціните даяку таку просту невелику роботу жебы од того был даякый ефект І де медже часто активісты рублят тото што іх май інтересує і у цілому так си думат же активісты слугы мно даєх выберати Чым мсе інтересно ся нимами айбо мож казати щы же не хыбит даякый урывень орґанізаций жебы мож былю плянувати проєкты котры винні быти маефективні І єден приклад такого проєкту засис Пудкарпатя тото світові новины по русиньскы тото Може быти важний престижний проєкт же на русиньскым языкови си пишут за такоє І престіж сам годен быти частю языкового активізма яко чекат ся же ум уплыват на тоті другій цілі тото значыт же пози того же дак укажеме тот языку престіжной будубі Можеме далеко плынути на русносителів а вець нові сферы хоснуваня языка засє можу повісти окреме за компютерні технолоґіі де ся може хоснувати язык Тото ясно же має быти даяка клявіатура у окремых державах де жыют Русины домінантний язык має каждий мож казати окремы окремы окремий шор клявіжна на той клавіятурі зато знятся клевіятуры котрі маєфаруют Русинам Украмых державах і уже такі клавіятуры знаєме же сут наприк В Словакіла вцінена клавіятура русиньска на аплікацию <unk>rorti на <unk> сут клавіятуры конкретно про телефоны на систему Андроі айбо мож дає дале лобувати жебы муж тых клавіятур было представлено у найпопулярных аплікациях то сут нас над <unk>or<unk>ej і так дале годен быти коректор правопису хосновена технолоґія проти в хохоці хоснувати язык у електронному контексті а вецелчекер тото маєме у словацкому вариянтів на закроті пряшувской ортоґрафіі тамо то є з <unk> року іщы є потенциялю цінити нову версию на заклаті новых правил правопису але схоснувати другій словникы котрі маєме і з другых реґіону жебы скласти коректо Інтернетові словникы ту є позитивый приклад засі з Пудкарпаты де активіста Юрко Карпат з котрий жыє о Чехі унце з Карпця із подкарпатскым автором ґраматикы словника і Ігорьом Керцьом і уцінил дуже Комфортный інтернетовый словник русиньско русиньскы другі словникы котрі маєме і ідеально глобок вык мож было найти даякого цілярника із технолоґічныма знаностями і перецінити тот словник у слогудну інтернетову фуру Нас уповім дакій Што мож із ся вшыткого рекомендувати По перше мож казати же кажды каждому языкови треба мати і тых непрофесийных активісту і сыгодно быти доста легко знаю приклад і з другого языка де де досте было дах му подати ідею і тот ціляник уже уцінил даяку інтересну інтернетову ґрупу на єстым языком і звелику участю Професийні проєкты котрі маєме было бы добрі плянувати думают ся за цілі котрій має языковий активізм же маєме много проєктів діґітализациі книг русиньскых айбо наприкляд має м даякі другі подіі мож думати за даякы відео авдию награваня котре уже творит даякый русиньскоязычный контент самособу В языковій професийональны гудні В помочє языковым непрофесийным активістям підзнают світову практику можут взяти млучнику роль менеджмента управліня той діяльністю і ясно же туй бы не похіпіла іщы социйолінґвістична робота і з котроі на основі котрой мож цінити дальшы материялы про популяризацию ЛАкуй красно за вам Дякуєме Томашы Каленицьови новый Голос у русиньской польости з новыма ідеями як має вид в столітю Веціле із мойой ґереляциі за <unk> уже нич не зробиш або мусиме слухати голос нижніх Русин і прислухати ся лем слухал Нопер майме час А прозражу же цьом у нас там така такєй част же шолдеме робити На самым зачатку были сме орґанізовували цю конференцию рішыли сме же покличеме не лем ученых професийонал а покличме нашых поєдных політику соспорных активісту новенарів і так же медже нами медже выстями сидят честовані люде із Польщы Словакі Сербіі А єдна з них Олена Папуґа По моій просьбі годна нам мало розказати вециі будшы за роботу сербскых орґанів державных Ну такий єд наш парлямент бо она єдна з немногых дзіл у парлямент ходит майже каждый день на роботу Адакже маєме ту колеґі наш Гіриділиц лем одклите Ел я од ду мікрофону блюд Дикуєм бы орґанізатором Ґмриоляци Поведля як і третман Русиньского Руского Языка у Републікі Сербіі односно якій заколі в Републі Сербіі реґулюю права нацийональных меншынов окреме ту і Руснаці буде же Рускій азит як наци вдану стандардизуваный Дурны забули кєдито было Пистуєме тоту ден єшка правда Асиміляция Велька вшено жымені Дзецю писуют в нашых рускых одзеленьох Зуз якым шля велькым страхом чекаме повіз жытельство торі буде од пишому октобра по <unk> октобер так же Выложте нас до думпок же візне добре плечні Я знат на режыму пісню з буржден з тисяч <unk> єсм на думцителя заледум же же З усого попису вельо на оціны же пожывуй же уж дівці дешестыс роках котры будут мучы за нас уєднику ряди при ломі же треба жебы сме Реці робили на своім ідентитету на своім найбом свой промоциі державі Нацийональный Совіт і Нацийональный меншынок Нацийональный совіт Рускій Нацийональный меншыні формували ІІформували в <unk> року Мадяре а У наскєромішацю формували руснацю цуне з вельо дорі значым той режымі завято женези зма ружем мужкузмами дякій дакі медзобу Єсламові як Майой Слідскій але же нас держава Републикы Сербія тримат заєдну од найорґанізуваньшых нацийональных меншынов То думам же добрий факт і же нам то добра промоция не лем в Републикі Сербіі але і в медженародный заєдниці Тотут сом сим повез же Руснаци шум у Сербіі мало занімают політику єще дако єщы і в докторі котрых то інтересує але думам же без участуваня Руснацю в Яводів каждій державі в політичным жывоцю парляментарным жывоцеме не можеме Може мало поровиц думже без огляду же кєд ос політика невіра кєд політикі не веріме кєд думаме же то не потребне дум же руснацу у каждій державі ци руснаці жів потребне жебы мали свою люзумєль му парляменту але у вірежній власци треба жебы зме мали свою люцу локальных самоправах так же Дум же каждому требу цдобы ся зо стим занімал знаці знают робіт ці думам же нігды ней повем ніганя ани державы автори жыла ани свою нацийональну меншынкєд участую в політичным зівонци Яж лючероду політичного жывота давно місце <unk> років дум Були войні і так пріврідше станкы др Смышу кричела літо социялдемократов пойводині была проці войных і же была станка зо свойой водины реґіональных котре вше не повіл же было у які пріоритету чуваня мультікультуровых си Так же я вше прету не бы мучала за німецус політику авец ґыто приросло до того же сустала як жымска політичанка зусил двом ниґде не плянувала але так жывот принесел Было су дванас років парляменту то су Бешыдувало по русиньскій Законом службеню хыстуваню языка і писмо в котрым жадан Бешыдовац то закон котрий реґулює рускій язык не повем наше постоянє на ріжніх уровнях о локальным власти по гевту непомнающу державну влас як рускій а рускій язык Наш язык єден од шесух языков у службеным урядовым хоснуваню в автономній Покрині войни іщы од севдесятых рок пришлого віку на чытоязык той істо третуваный як сербскій мадярскій словацкій румуньскій хорватскій і наш язык Так же то думам же в вельо творі по нас же сме зново орґанізуваны нацийональны меншыны же жеы же хоц нас буде на дены на дены удены локальный самоуправі і нула і нихто не буде пишыват по рускій русиньскій язык здобути право і нихто не може удаю значы то не полемы тото сором нихто не може выци жанс Дажы дум же то вельоторів тім вадим ґенерацийом іже же заже окінці дахто піднежыто жыло ім Садзер митрополи Відятскій на шельцюх языку відписаны шідскій назві інституцию а там і рускій язык же то велівторі же пізаж добре тратувана нацийональныма меншына Рускій язык окрем то же в службеным писуваню автономі покринів Ені мат статус ім шестю роками самоуправок значы кулі верба куля верба Змові Сад Жабель семскы Ші і Бачка Дупоня Зто локальній самоуправі цю нациі і дз н язык зусербскым языку мадярскым зускым там жыєме на тій териториі ма істі третьма доше рефликтує на тоту же не єм же і в службеным хыснуваню але мамецкє право ншіск лем прикладаня шідскій документовы маме право гляди собі нашу люди том лі заняті так же мені хысную то до нас На ці заболіси мож на везы реґулю нашу права але мі уж такі єс так зконтактуваме же то ромшітку Шлізі же то сіткові маме та то узыпленых моментух ани не хыснуєме Так же ту Нацийональный Сой Рускій Нацийональный меншын яв завложыли будж як член Нацийонального сові ТруС нацух і робіт ніч на тым жебы промувал то наш статус УТ А дотікаш порог на якым буде мож звірятнє вельо веций робіт жебы сме цажен Руснацух в найший спосіб звігли на яксі другу бідлішу ролі жебы розумували о тіх своіх правах котрі му дала держава Тото цміс іщы сепешы дават то же Народна Скупшына Республикы Сербіі принесла єден член закону о услужбным хоснуваню уяварів службым урядовым языка до шСв принесла за діментую члена Єдена де де каждый посланік може пишы довазом мациліньскым языку я тодзечник хоснувала і в рідкы документы народний посланік може грядец же пише былу іх дало на мацириньскым языку або пішы амандмані законі і т імені закону на мацириньскым языку тыкже я думу же то добра промоция і руского языка лем кєд маме Пульсніку і в Републичным і в украіньскым парляменту же можеме хоснуват мацириньскій язык яку і на прикевропскым парляменту Оджудика образуваня ту законі такій одноше ся нашыткых припадникы нацийональній меншыном є окреме законі <unk> за нас важны ті маме урядне образуваня на языку на мацериньскым языку Руснаці мают тро школу кєристуры куцурі Дюдьове настало IV клясм <unk> на рускым русиньскым языку так же мам і ґімназию в рускым кєристуры зо сторожеві хваліме же то єдина ґімназия у Швеце по русиньскій Так же держава то так і третує односно кєріслофску школу і ґімназию Автонома покраіньовой Людині прилащыла зо школу од окремного значыня за автоному покраіньовой людини так же дорідку дорі уж Лєдномадярска школя же держава не повем приглашала єдну таку малу заєдніцю і школу малу заніцує не бавале за школу докремово значыня Так же думучы то уторіл она же же маме тоту цалю не повертикало образуваня русиньскым языку од од школи школкы уводит ся од малий Зецок Лем по русиньскій же маме основну школу ґімназію катеґу по русиньскій то знова нам дава як уж не повем вітр то хліб ты же можеме предшыти державу повежый не може си нам ніч утар не може си нам ніч жадс при то же місєм нацийональной меншыны котры ма школі уж пасусил <unk> років Также мом же то так треба робінати же бісме за Жыдскым наци выслухали же де жыєме же бісме што добровали при держалам хто і у хто тіж єме і жебы сме шлели горду повети же сме Руснанці же нам нам дацу Не треба же нам дацу шліці але же державам навтомуші дат при тужыні мі зажным неповым Лем меншынів свою державы котріцужка значе і можу принес вельо вельты державі в котрій жыєме течы думам іщы раже же і Руснацию Республикы Сербіі промуют тут мультікультуральну сусту Сербія дакєдиш цекєди є дакєди то терха Але дум же мінішме вказат же же нам же сме слабій же мі можеме ношы тоту теруктуру і мі самі зусобу мужеме цернит за товарим асиміляция ішытво тоту ци сумінушыменцу сому то як ся спосіб треба жебы сме тримали у себе але жебі сме укажы погляд роли на тім же біше нам жебы нас на тот спосіб ні уділувало нам нам так жебіль на то помалі помалі Гашево і желізне Пумалі Єставали Яці робіл му Міністерстві за людкі меншынскій права Державны судсекретарка за Нацийональны меншыні так же робім зо слідскій нацийональны меншыны мамі <unk> нацийональны сувіти нацийональны меншыны єден медже і нима Рускій нацийональный сувіт і шыкєдном танцу сінкє пишеме дописуєме ще любіме ріжны акциі акциілянт розлюбіме завітуваня правок нацийональній меншыном може мой же Руснацом зошы да Руснаці першым буровлят цуму не примє але туваря же вше так было же одкеди ма держава тоты Нацийональный Сувіт і же наш Нацийональный Суйты істо казол же орґанізували кєром тот не знам але тот мож добре был відзнати міцийональный сувіт котрий завтори ш тріме же су вельо векші орґанізуванчі же маю веце припетнику в своій меншыні так дале Нє такі су ефікасні є такі сут найповембрены як цурены Руснанці Так же думам же донести до інтерезу з іскурсу бусум тота кєди єм чула а тераз і визнаш сой без огляду нашіцко совіту і ваціний єлюбий язык в каждым малым парляменту і великым парляменту але кєдис ся покажеме предержав вец думам же сме Та же еможым жідскій руснацом в Европі вшыткым тім Мовцьом Швеце Вам хто відчувати рускій язык своіх державу жебы сме як спосіб єдно тримали вєдно то же то барз важне умє підтаю Сербіжы ха єснар це Зглядом же сме так жыли і же за нас не знали же за нас не розмічали єдавно знат і так жывар же гей єст заспусале в Европі окремы сме добре орґанізуваны у тіх державам словацкій чешскій польскій Мадярскы і то же я уж і дала дала сідків на моца і нам добру промоцівже жєм же во лемкєром ломкєром можеме комунікуєме тримам жебєну Дек же дум же такій так і стрипнуця треба жебы сме орґанізували децей раз і в ущівскій державах при туже злостім робіме себе добру промуцию Дзякуєм Што мож повісти наука і політика най жыют а най будут довєдна воєнни без другыми Не будеме фунґувати Кєдослава Копорова говорила за зміны управах правопису мы сме мали народ але было дуже ся гуный Мы за три <unk> рокы уже так много змін зробили што такє Анґлицяне лем на нас позелятя ся чудуют бое та коли за четверости рокы так не зробили як ме за тридце Ноднакій малико коментар бач будут іґрувати важ не бытя дуже раз серйозно альбо в каждой фиґєкі знає про Валерий Поняк языці є днес провокативна така тема хотіл повісти як лінґіста Я не годен говорити од народа або од честного поіму же м ся одорвало од народа Я знам же такій чловік простил кіль возьме ориґіналом того же фензика та дуже скоро зумує очы голят голова голит бога не розумію Ци треба транслітерацийом тримати Я як лінґвіста бы повіл же не треба Ай бо то я я позорам як професийонал Я мене реґую якто за мене рішыл принял якоє рішыня Я хочу відети правду А інтерпретувати я свій буду як я на то думал Но але третій раз уже кажу Я тото кажу як лінґвіста котрый нараблят єст словом Кажый ден має з ним роботу І я бы не хотіл жебы про мене трансмітерували Я бы хотіл жебы передали з дочностьом до каждой буквы а скількій хыма пам є Будьте добрі можете дати коментар на кажду случе альбо я хочу видіти правдивоє тошто даколе было написано на Пицятану і так Михал Мавринц за літературу Но то за тото мож говорити дуже долго як ом же і Михал Бетред не говорил бо література слава Богу на Словакі што што а ми руснакы нелюдне писати мальовати І даколи у тых сферах творци мірскых достигли сме на много муше і напримір ку науці Бо наука то така німецка така річ там треба мати пербачку музецю і характер Но то не кажду ся любит Михал Фейса Но є приямне же же днешні велика сі памятают зарашным Памятают за тых людей котры побудували фундамент на котрым они будуют низ свою гаря свою будовлю А такі люде як Юлияна Рамац самосубовсо служыли на то жебы за них веце і говорили і веце люди знали за них познавали Но за русиньскій діалекты Паніну дошолу я бы слухал ту і не лем до вечера айвы лем три дни бо Так ся стало же я зробил дуже велику ухи же з молодостим ся не заінтересувал діалектами А ходим по них продивим медже медже людми котры были носителями Космоса Такій цінности Я завдра буду про то говорити на конкретні якє смуче або то наша підажы мы мало мы мало зробили <unk> років но найві тот а напримір найбо Но добру памят заслужыл чоловіку Ай по што є хочу повісти сідниц століт ми руснаків о ми фурт на <unk> років не мало дале за цивілізуваныма народами Так же у нас мож ся занимати ся діалектом айбо фактично никым той ся не занимат Має фантастичні возможности мы мы на лексичным уродні дашто познали айбо фоненика ґраматика страшным выгродом Но альбо можеме говорити завтра продолжаме про діалекты Еканом окану порадувал мене як редактора русиньского світа же Ано то є факт котрий мож ізучати і на русній сфері то є нашывот то є язык так же зденка цитрякова За Медженародны конґресы буду якы много говорил аймокритичного Так же не буду то говорити як за нашо бошол вам повісти я бы хотіл за результат не за процес а не час товпові процет раньше інтересує а результат а результаты такє же за тридци років мене зробили ты якы сме могли зробити медале розходиме сам медалено а также у Русину Слова Словакі вециі Словакізму у Русинов Пласі Лемку вециі польонізму у Русину Украіні вециі Украінізму і д а літературны языкы ідут собі і жыют абсолютно автономно е Дода Гыбы рі меджереґіональна <unk> Комісия до шо мож повісти Та як за того не посіпат найте вацьой спайной ладниці но та я лем буду тихо А ісі ісє то тепер сердит ся не лем з Земкє але она не сповіла слова Закарпатя А мне тото не реґує чесно Лам буй чом не реґує Таку проблему мают Анґліцяне напримір в Америці кізнає де є транс є суку І іду файнокій поєдному тому злову ведме орієнтацию же тото Америнджан же де яка його орієнтация цінчестує умрусиновци на опало Так і з тым Закарпатом Єдні про мене є чудне бо я там жывый на тому як выкате Закарпатів Ай бо якій показал горі нараз покє были уж в роній Мукаці нараз видити то ті верхы же не сут Карпаты А кєд чловік ся звідат сам од себе та я де пові же я буд Карпатами Акій Пой же з закарпатами Та тоди вопрос єст медичний таке же як тото чловік може све чустувати же му ту стоі Карпатами а чустує себе закарпатскым Розуміє до <unk> рока не мали слово закарпатскій у літературно русиньской бесіді але оно значыло же то галицянин Львівскій детали Анис міє чудно чути же люди олисятсо за Русину огре по русиньскы Бо коли ви говорите по украіньскы то є абсолютно нормально в украіньскій мові слово закарпатскій має має конкретне знача Ай покійме Русины огреме по русиньскы а каже же бы з Закарпатя Та як я не психіятер ай морно вопросил стают на Ете же як то турисвы опріділи Но так же я ся обертам тепер до вшыткых новинарів до вшыткых Русинів котры жыют же Словакі бо то навеци Словакі вознуют тот термін Закарпатя Закарпатя Я розумію же чом то так іде Може ай Словацка така норма быти айбо кіты Русин Чыстуєте свой народ а хто буде боронити нашы русиньскы ідентитет же кєд говориме то думайме мало жершого воремена Бо кєд чловік не вышколювал нитой нормальной як удзюл телевізорі Ясні так буде тото є як по пога Або кєд чловік думай перед тым як говорит но то я одповім же чом Пудкарпатя не закарпат Но кід майте арґументы проти непому будете мати ця з повісти Томаш Каленичы така я не знам но така новост Про нашу русиньску науку бо він ле зацінет і ся многы го не познавали і многы може перве раз увидять слуховут Я мам я люблю обсяти ся і з молодыма Новжеме такій молодия кіт з молодева та я дисципель чустую мало но гыбы і ясі молодий Помалю будеме завершати нашнижні конференциі і перекличаєме ся на <unk>кую за выслуханя была то друга част ретрансмісиі Медженародной науковой конференциі під назвом Світова русиністика Днес звіданя теориі і практикы што прошла в Будапешті в днях од <unk> до <unk> вересня септембра <unk> рока