Архів
лемківского радия

і <unk> листопада <unk> рока в будинку Руской Бурсы в Ґорлицях мала місце стріча лемківскых соспільных і культуровых Діячы Лемківскы Форум <unk> орґанізуваны през Стоваришыня Руска Бурса Головном цілю лемківского Форум была дискусия над пріоритетами діянь і можливыма напрямами діянь реалізуваных през лемківскы соспільны орґанізациі Запрашам до выслуханя першой части реляциі з першого дня Форум Ступне слово представил модератор панелю дискусийного Лемківского Форум <unk> Богдан Ґамбаль ведучий Стоваришыня Руска Бурса По ним голос забрал Павло Ханас котрый представил реферат презентуючый доробок ансамблю Пісні і Танця Кычера з Ліґниці Пізнійша дискусия перебігала подля самохосновных пунктів вызначеных през ведучого Стоваришыня Руска Бурса Боґана Ґамбаля Тота част реляциі обіймує першый пункт од руснацкой традициі до лемківского патріотизму і дискусию яка з него выникнула Витам вшыткых присутных на лемківскым Форум зачнеме тішу ся з того што сте пришли хоцкі очывидно запрашал єм гідні веце гости Єднак но розмаіты причыны выкликаны выкликали тото же присутніст не єст аж така велика яку сме собі вымрияли Хтіл бы мы як бесідую вшыткых сердечні привитати од імени Руской Бурсы І в імени Руской Бурсы но і поінформувати може на разі же витаме тіж на ы Витаме тіж слухачы радия Лем фм бо хтіли сме зробити так званий як бесідуют на Словациі прямий пренос жебы то о чым будеме гев бесідувати могло быти выслухане Новосвіті деси бо знам же єст заінтересуваня тым што ся діє серед Лемків і што бесідуют што думают самы Лемкы но і поза границями і в Польщы деси далеко на чужыні Прото вшыткых сердечні витам плян на тоту нашу стрічу маме якысий Не властиві мало бы то быти в сумі форум дискусийне і мы перейдеме може до такой дискусиі котра єст заплянувана За хвилю дискусия Я єм єй якоси єй прібувал приготовити приготовил єм єй чы поділил на вісем части не знам чы будеме в силі тоты вшыткы части Як бы внескы но дати ім вшыткым раду але може спрібуєме бо част з них буде як бы ся крутила доокола єдной властиві темы головной На початок як бесідую хтіл бы м зы хтіл бы м не повісти якысе вступне слово од себе котре бы тлумачыло што о чым єм думал коли єм прібувал прібувал писати властиві внесок о дофінансуваня той імпрезы о лемківскє форум Я мал єм властиві вельку потребу якы до єден поізме з вчаснійше неактивны а потім як бы зактивізуваный якысий діячны поіздме Не досит Того типу стріч то рода стріч жебы сме собі могли выяснити в своім гроні чым лемківска культура єст якы сут нашы стремліня і в якым напрямі напрямі вартат нам іти Прото не хцу передолжати може прочытам моі думкы бо все ліпше то одчытати з карток товды неє диґресий і такых непотрібных якысых непотрібных якысых одношынь Шановны гості лемківского Форум котре того рока буде радити в прастарых символичных порогах порогах котры нашы предкы деси на початку ХХ столітя з думком о нас побудували уж товды лемківскы діяче котры кєрували ся добром лемківской соспільности покликали до жытя інституцию котра мала будувати ідеове будуче нашого народу Дали нам тым самым своім праправнукам материяльны міцны фундаменты дарували віно Знате вы тото добрі присутны дорогы бурсакы котры од початку або дакус пізнійше пришли сте до бурсы а і вы Лемкы зо світа котрых Хочу тепер переконати до того што сте в своій власній хыжы Бо може не все знати о нашых лемківскых скарбах котры деси по світі а особливій на нашій рідній земли мож фурт находити Хочу тепер власні о тій Нашій Рускій Бурсі дакус веце оповісти Завдякы вельо патріотичні наставленым нашым людям будинок сме найперше отримали выжычыня было то в <unk> році і міцно ся вельо заанґажувало в тото жебы бурса одраз служыла до цілів ґу котрым была поставлена зато пришли до ней ансамбль Лемковина пан Стефанівскій і його громадяньскій круг Лемків і інчы Добры ґаздове принесли меблі кресла столы обрусы выгляди діждали ся фіранок а стіны малюнків і ґрафік Ціле тото ґратя зачало служыти лемківскым цілям парцеля тіж почала быти задбаном кошеном одсніжаном прятаном Але по якысым часі здали сме си справу з того же по перше сме в тій бурсі дале не на своім і тото фурт мусіли сме повідати і ся старати і писати писма діганяти ся по судах і урядах і глядати розвязаня для нашых маітельскых прав Завдякы принципіяльному безкомпромісовому в тым припадку становиску і ставляню на товды основных звідань А чыя бурса была перше Хто єй побудувал і в якій цілі І всегідні было такых котры мали заперти уха на так задаваны звіданя і накликували до фальшывого псевдокомпромісу Але внеска коли сме на своім тота справа є найменьше важна сут інчы барже важны справы Яколи о них думам то они мі ся лучат в єдну велич справу але на потребы того вступу повіджме же сут тру сут то три ріжны квестиі По перше чым має быти Руска Бурса ци нашы інституциі культуры А коли бесідую Руска Бурса писана з велькых бук то мам на думці тото найшырше значыня тых спіл ідеове тото творяче лемківску ідентичніст Ци мапы быти лем бурсом по латині дорміторьом спальньом місцьом де Лемкы будут сой смачні спати а в сенсі выполняня тестаменту предків ци мают быти заперты в тых мурах і боронити свого до остатнього чловека Наймільша істория колиси могучой орґанізациі Лемко Союза вказує што термінальна веґетация аґонія може принести доця марны ефекты і аж жаль на ню смотрити і страх про ню згадувати По друга квестия здає ся може найвеце приземна і практична а котра на мій осуд є основна Як задбати а стислі забезпечыти будинок перед декапіталізацийом а може веце повісти як забезпечыти перед декапіталізацийом ци декомпозицийом повинни сме тіж саму лемківску спільноту і лемківскій культурний спадок Лишам на разі тоты звіданя будеме до них пак вельо раз вертати думам в часі дискусиі І по третє і по што мы то вшытко робиме Чы не легче сой сісти і ся не страрати о нич або може легше сой приняти віпче і єдоово і коли ходит до подобу взірці котры на занас дахто во світі выдумал і хоче нам іх аплікувати як нашы власны розвязаня То значыт дати ся увести тому вшыткому што нам ідеолоґічным терром намітує теперішній світ Масовіст тандетніст Фальшыву отвертіст блискоткы не они мультікультуровіст як некотры фурт нас переконуют культурову выміну Выміну чого на што ци приповідковой сокыркы на кыйок ци принципіяльных вартости на кольорову світячу січку Што хочеме мати а чого уж не хцеме Якы сут нашы стремліня яка є наша ціль і може тото З кым нам по дорозі хто нам приятель а хто не узнаючы нашой лемківской достоменности хоче над нами ся знущати а наконец знищыти Для кого мы мы ся стараме Ци лем уж може для тых котры в мирі спочывают ци для пришлых ґенераций Не думам А може найвеце для нас самых тых з котрыма пришло нам жыти і быти тепер і гыл Мож аналізувати тоты засиґналізуваны думкы підпераючы ся ріжном реториком Зато што парудесят років діянь І обсерваций лемківского середовиска навчыло ня практичного підходу до справ котры мушу вести Зато перепрашам коли буду єднак тримал ся бурсяних прикладів котры сут мі найблизшы Але зачну єднак од тых котрым приналежний єст примат Знам же певні для Нашых присутных гостів з индрановой Панства Ґочів не повім тепер ничого нового бо они ся старали о справы про котры тепер бесідую гідні перше Товды коли за іх стараня не было не были признаваны медалі товды горозило загорожыня свого особистого быту Я оддавна памятам што головным страпліням пана Феця были кычкы так десис тридцет років тому єм почул о них А товды самєм ани не знал што то за чудо і до чого тото Лемкам потрібне Жыл єм товды на заході в місточку а там кычок ани на лікарство не потрібували ани навет хоснувати самого слова жаден Лемко уж товды не потрібувал Але принял єм на віру што Лемкы на Лемковині на нашій рідній земли до чогоси тых кычок потрібуют на штоден І тото слово єст з незнаных мі причын барз важне і же друже треба ся мі іщы вчыти жебы зрозуміти пошто Лемкам в сучасным сучасных сві часах потрібны сут того рода пережыткы треба было познати ліпший світ жебы доцінити правдивы вартости лишены през попередні лемківскы ґенерациі Том диґресийом про лемківскій музей хочу заакцентувати для нашого правильного культурового і ідеового формуваня ролю яку полнит традиция і соспільна памят про минуле Ци маме одповідні нарядя Я думам інституциі котры на штоден будут провадити акцию пропаґуваня нашой традициі Школа в тым высока школа філолоґія на університеті осередок культуры музей ансамбль церков Ци вкінци родина може полнити тоту ролю але всенайліпшым ратунком єст самоактивной самоактивніст обертаня ся медже своіма людми або веце спільне діяня з вельоомудрыма компетентныма Лемками І тота спільна активніст навчыти може же ґрупове пертя і постепенне реалізуваня своіх нераз невеликых маленькых так накрисленых плянів є найбільше успішне Але до того сут потрібны по перше охочы ученникы а по другє ґрупа компетентных твердых лемків добрі кєд і єдных і другых є векше чысло Добрі бы было тоты ґрупы фурт і фурт пошыряти А тепер буде сутьовый опис того што хтіл бы м повісти вступі Руска Бурса то маєток котрий як привязаны до землі ґаздове а і ґаздыні маме даруваний лем на якысий час од льосу Коли приде пора треба буде ся з того таланту котрий тепер нам през припадок был даний під опіку розрахувати ся Оповім зато о ним дашто більше Зачниме од фундаментів Кажда не лем лемківска хыжа повинна мати певны сталы міцны фундаменты але для ліпшой ясности мого опису дале буду хотіл тото слово заступити тіж знаным лемківскым словом коріня Руска Бурса є підпідничена має міцны цегляны і камінны підвалины Лем є неякій проблем в тым што не під цілым нашым будинком Ліве і праве крыльце будівли не має жадных фундаментів лем примітывны заімпровізуваны стопы Походят они навет не з того самого часу як основна певніст лем хтоси не знаме хто і коли нам тоту провізорку змайструвал Зато маме з ньом гідні проблемів Тота міцна сильна част могла бы може іщы пару плянтер нашой будивлі нести іх міцно підтримувати може веце як тепер Лем што з того коли мусит тіж нести тягар части хыжы котрых кєд бы сме мали цілы а не підтяти коріня не мусіли бы сперати Мам ту на думці тых котрых уж Як ся нагнеска здає сме доцяп потратили тоты опущены села і тых люди што до світа выіхали Але праґматик повідат днес тото што маме мусит нам выстарчыти Може даколи і част з тых котры ся потратили і загушены хвастами десимарно веґетуют зас ся убатурят допустят і розквитнут Але коли при ремонті бурсяны фундаменты сме одкопали і добрі ся ім призрили вышло на тото же част нашого найціннійшого скарбу гниє заливают іх і нищат зовнішні шкодливы факторы Приходят они деси з шырокого світа і прібуют там наш трезор наш скарб занечыстити зопсуты выоначыти Прібуют там нашу побудувану предками хыжу заразити а то вільгітю а то грибом а то згнилизном Тым факторам в сенсі материяльным мож дати собі раду на ріжны способы способы Найпевнійше все сут стары механічны середкы треба одкрыти муры і част заінфекуваных з стім скуты і попращати ся з нима Але серце болит бо они тіж ся взяли з того самого материялу і цегла і вапно і цемент походят з того самого джерела од нашых предків они тіж были през них оплачены Том самом высоком ціном і они тіж мали служыти нам на будуче Лем думам што і нашы фондаторе зрозуміют тото же треба думати про цілу хыжу і кондицию векшой цілости і треба нераз ампутувати хвору і здеґенерувану част триманя котрой не вышло бы на здоровля цілости А хоронити прецін мусиме стіны пред здеформуваньом заінфекуваньом хворотом ци выоначыньом Мож выкорыстати тіж до лікуваня хімію якысы синтетичны середкы ядохімікаты В нашій найнійшій істориі были імплементуваны такы Я лем на ранті окличу ся до імпортуваных радикальных ци може яснійше тоталітарных цілых зядливых системів комунізму ци нацийонализму Лем з тыма радикальныма небезпека была така што входили они легко не лем до хворой структуры котру сме замрияли вылікувати лем і до той найздоровійшой зо здоровых котру сме хтіли за кажду ціну охораняти і не наражати на небезпеку інґеренциі і інфекциі Але мож тіж як повідят некотры найти добру хімію Бо по одкрытю мурів мож наприклад дати материялы котры будут ізолювати тото што хоронити сме замрияли але не будут входити нияк в реакциі з нашыма корінями То така думка під розвагу в сам раз нагнеска може на тотчас коли зас будеме дискутувати про ідею Лемківского Інституту І гев приде нам здає ся приміряти до вказаня нашій народовій еліті або тым котры хотіли бы аспірувати до такой жебы своі таланты своє знаня і здільности а і діячы своі досвідчыня выкорыстали догляданя розвязань До находжыня такого середства може ідеі ци ідеового напряму котрий я розумію як спосіб думаня про самых себе жебы корыстаючы з технолоґій з новинок світовых інвенций і новых а може старых способів думаня і діяня не стратити того што для нас найціннійше нашых лемківскых прикмет і лемківского доробку поколінь Про вшыткы інчы плянтра нашой бурсы кєд мі дозволити то повім може пізнійше тепер коротітько О тым же не бурса то хыжа котра має своі грубы стіны котры штораз ліпше забезпечают як думам перед зовнішніма некорыстныма влиянями на нашу лемківску достоменніст Дозваляют вести культурну роботу і підоймувати ся діянь котры были дотля не підоймуваны А чом Бо маме чысленны ясны выгляды през котры коли зазрите до середины найдете і памят про нашы історичны цінности русенка Лемка ґазету для Народа не знам ци гушлі але напевно є якысе ґратя до музыкуваня то котре поклал на своє місце Маестро Трохановскій дітинячы малюнкы бібліотеку де писменникы будителі а і писменникы аванґарда можут мают своє прихыльне місце Маме тіж добре модерне огріваня до котрого паливо маме забезпечене нашом і материяльном і духовом традицийом Маме повалу а над ньом стріху і парцелю про котры дале думаме як іх заґаздувати Значыт маме можливости розвиваня ся Але дост того самохваліня Треба гнизка отворити ся і послухати нашых гості они тіж мают на певно готовы думкы ідей на своі або што бы было найліпшым ефектом форум на нашы спільны лемківскы формы діянь Внеска зышли сме ся власні по тото жебы сой о такых плянах радити Тепер лем повім што все єм особисти заєдно несмілений коли мі приходит Хостити в бурсі знамениты гости А маме од початку згоду і взірцьову спілпрацу з Маестро Трохановскым і паном Павлом Стефановскым і Стоваришыня Руска Бурса є щастливе што тоты найбарже заслужены діяче і орґанізациі зробили нам тот гонір і зохтіли прити до бурсы жебы ідентифікувати ся з ньом і гелмати своє місце А іщы єдна хоц уж доця приватна справа Пришло мі вести од веце як десятьох років бурсу як предсідатель якоси доднес не можу повірити же я можу она навет повинен єм рішати в імени так знаменитых членів бурсы як Ярослав Петро Трохановскы і другы котрых значыня і доробок то уж неквестийонуваны лемківскы вартости А памятам час коли няньо принесли моі раз домів єдну ґазету і як велику цінніст мі єй вказали Тота ґазета была пожычечена лем на коротко од пана Петруньчака чы черепа і мусіла скоро вернути до властителя Тота ґазета і шторочне свято котре сте нам товды подарували уфурмували ціле наше поколіня Поколіня котре мало щестя жыти на нашій вікчыстій земли але іщы веце тото на чужыні де жыли і жыют Лемкы на чужыні котра одщеціна по луганьскій по Америку Але ци тоты розсіяны по світі люде котры може і догнескы зовут себе Лемками творят спільноту Як так то якы сут рациі істіня Ци родинны хыжы колиси безпечны порты в котрых іх локаторы были медже собом повязаны густом сітю утырваленых обычаів ци конечні целебруваных звыків не розтріскали ся гнаны встеклыма фалями о берегы модерности Ци тота жадана спільнота забезпечыт нам безпечну пришліст Ци лем єст она ідеальном уявом котра уж не ма права функцийонувати в сучасным світі світі бо просто не ма на тоту спільноту місця а може повім неє на ню свого ідеолоґічного простору Бо тот простір є уж занятий і не мож найти на плеканя лемківскых прикмет веце місця А іщы прикличу лем єден часто попомияний при тым аспект за яку ціну продали сме ся Два тис років том ціном было коло <unk> тамтешніх пінязі Подібно было то барз мало лем на шкляны пацюркы ледвостарчыло хоц некотры історикы шацуют што того было веце деси тільо што десята коня або єден невільник Ци през столітя гідні ся змінило Кнеска дале сут такы котры радо оддадут принципы за пару дулярів Але прецін коли аспіруєме до того жебы сме были етнічном спільнотом то підпотрібуєме і вымагаме од єй членів вірности вірности ґрупі і непродаваня своіх ґруповых святости за ниякы грошы Тым што гнеска ся буде на тій сали рахувало то буде предовшыткым характер нашых взаімных одношынь реляций котры побудуєме як тіж практичны і політычны ефекты нашых бесід Але для мене буде важне того ци в нашых бесідах буде мож чути єдніст І вцалі не буде ходило о єдніст опіній ци розвязань лем о єдніст постав котра буде засвідчала нашій подобности о прикметах лемківской спільнотовости О і достоменности очывидно серед прикмет котры назвучат функцийонуют тіж ріжниці Лем тоты нашы подібны прикметы нашы етнічны властивости будут загушати затемняти і розпорашати іх значыня Тото што нас уподабнят до ся Буде товды важнійше о то вшыткого што нас ріжнит Трафляют ся нераз такы історичны моменты наприк траґічне Выселіня ци часы Першых Ватр якысы граничны часы коли проявляны ріжниці сут меньше важны і не переважают над одчутьом спільноты Мам надію што сме в силі гнеска і заран одчути таку атмосферу о котрій буде дашто з прикликаных великых подій коли вернеме зас до славных часів коли не одчуєме особистых заздрісти і екоцентризму Днеска і заран будеме спільні мати до выполніня анкєту подібну дотой з недавного спису лем як дубам будеме мати векшу можливіст децидуваня о задаваных звіданях Быти може што некотры звіданя будут мати прикметы реторичных звідань а быти може будут тіж такы на котры собі не одповіме Витайте гості радте бесідуйте дискутуйте Сперайте ся і всперайте ся і гнескай заран і на долгый час Наше форум подумане єст як дводнева імпреза як імпреза котра має провадити до ліпшого знаня про себе самых попо до познаня і до дознаня лемківскости серед самых Лемків до редефініюваня і до утверджаня своіх народовых переконань як місце де ся выміниме досвідчыньом знанями вістями і опініями Пошто сме скликали лемківскє Форум стрічу лемківскых культурных і соспільных діячів Од себе арбітральні ставлям понизшы опініі опініі і гіпотезы Одчувам брак стріч котры бы провадили до ліпшого окрисліня нашых ґруповых ци народовых стратеґій стверджам анахронізм некотрых нашых діянь Бракує комплексовой візиі ідеі розвиваня лемківской культуры Досвідчам предметового трактуваня Лемків і лемківской культуры през ріжны власти і інституциі Фурт одчувам марґіналізуваня роли роли культуры народовых меншын в формуваню загального образу культуры польской державы Диспонуєме невыгідныма перестарілыма і неєднозначныма механізмами фінансуваня культурной діяльности Маме долголітні запізніня і бракы в просторі соспільной інфраструктуры Зато пропоную заняти ся на тым форум Приготовліньом комплексовой і долголітньой стратеґіі розвиваня лемківской культуры опертой о досліджыня найліпше котры будут мати приняту методолоґію жебы мож было іх за якысий час повторити котрых цілю мали бы быти пропозициі розвязань в просторі спілтворіня і заряджаня лемківском культуром проваджыньом свідомой і систематичной політик політикы промоциі лемківскых діянь розвязань што до змісту што до фінансуваня што до едукациі і до присутности лемківского соспільства во своій культурі Допровиня до принятя пляну задбаня про поправу культурной інфраструктуры Лемків беручы під увагу выконуваны заданя і потребы ґрупы принятя можливого порозумліня для реалізациі основных для лемківской достоменности і лемківскых аспіраций квестий покликаня орґану ци формулы на веджыня систематичных консультаций в справах значучых для Лемків котры сут понад локальныма а можут мати векше значыня для цілой соспільности Хочу жебы голос форум дотер до тых котрым неє обоядний розвиток лемківской культуры культуры котру розумієме як комплетний систем і многофакторовий засіб з котрого мож нам черпати і котрий мы самы все каждого дня твориме Коли маме одчутя походячы зо змыслів досвідчыня чы огляду артефактів Все доконуєме культуровой реінтерпретациі входиме в інтеракцию з культуром власні през нашы смысловы досвідчыня А уявме си тепер што нашли сме ся в лемківскым музею Тоты котры наштоден не жыют серед лемківскых культуровых творів Жебы зачати одберати таку тематичну експозицию мусят перешмарити мосты над епохами ци культуровыма досвідчынями софнути ся до часів одлеглых сісти в даякій вегікул часу і перенести ся в часі і просторі жебы выробити сой інчу познавчу перспектыву звекшыти свій потенциял наставити ся на одбераня нештоденной реальности І може показати ся што вельо спільного спостережеме в тых уж днес одлеглых і непотрібных сучасній еґзистенциі предметах або може покажут ся великы ріжниці Лем в каждым припаді буде хоцбы частинне вдаріня ся двох світів буде нас наново формувало такє хоцбы частинне вдаріня буде нас наново формувало буде скланяло до рефлексиі і буде служыло будуваню історичной культуровой ци лем може власной приватной а не ґруповой самосвідомости Експозиция історичных ци етноґрафічных памяток легко дозвалят на реконструкцию ужытковых ци значыньовых контекстів презентуваных артефактів Досвідчыня лемківскости про котре часто пишут нашы творці нашы літераты даяка Оповідана наррация представліня ци аранжация не будут ниґда так стимулювати уяв як тото змыслове досвідчыня материяльных лемківскых памяток Зас коли будеме бесідувати в просторі лемківскых памяток про досвідчыня патріотизму ци досвідчыня спільнотовости котре мало бы быти поділяне понад поколінями понад народовыма ци шелеякыма інчыма ідеами хоц тото досвідчыня часто в каждого є одмінне дає дозвіл на ліпше зрозумліня значынь в котрых закорінены сут тоты і інчы сферы нашого жытя І не має гев нич до річы навет зміна поколінь бо тоты культуровы досвідчыня Выникают здає ся з початковых антрополоґы повідят мудре слово архетипічных вальорів котры дозваляют систематизувати Зобрати докупы розшмарены змісты котры сут тільопережываны што формуваны през власний культуровий баґаж І таку власні синтезуючу функцию може полнити музей архів бібліотека Ґалерия ізба памяти каждий простір з памятками але не лем Може тоту задачу полдити наприклад Лемківскій Інститут Інститут Лемківской Культуры а пофравдоподібні такы тіж цілі Приняли си нашы творці нашы діяче коли заберали ся до культивуваня власной части лемківской загорідкы власных проєктів на функцийонуваня в лемківскым культурным просторі Але хочу своі слова скєрувати до осіб котры свідомы сут загорожынь котры можут нас оддалити од нашых звыків нашого обычаю нашого жаданого культурового змісту Культура є системом котрий обіймує обоймує вельо форм такых як література мистецтво архітектура музыка духовы обычаі ци соспільны звыкы през дефініцийны клопоты найлегче єй виды за шором вымінити Коротко все протиставлят ся культуру природі натуры Одбераме культуровы творы коли выбераме ся до музею але тіж коли обзераме підлий телевізийний серияль Творцями культуры не сут лем знамениты єдиниці авторы великых і памятковых епоховых творів лем ціліст соспільства Писмо котре было давном людском інвенцийом хоснуване є столітями і інформациі і погляды на ріжны справы почало почато записувати І даколи зявила ся рефлексия проблемів перед котрыма стояли протягом століт соспільства Достережено важніст фактів ефектів любови стремлінь і потреб Паралельні функцийонувала множына ідеі множына наукы Мож было мати розмаіты погляды на ріжны справы Достережено роли ролю красы і естетикы сотворено поезию і красу самых слів красу одчувань автора Культура достарчат тіж розрывкы але тіж часто зворушынь Лемківска культура то ціліст материяльного дугового і соспільного богатства Лемків цінности вельостоліт котры Лемкы уважают за своі котрых сліды в найвекшым чыслі мож найти на рідній вітчый Лемковині На форум мам надію почуєме тіж о тым Чого ани не знаме што як тема не обявляла присутности Днеска хочу жебы сме ся ограничыли лем до проблемів культурной і соспільной діяльности і до квестий нашой ґруповой самоідентифікациі до ідеі лемківской достоменности А заран буде ден коли будеме градити про лемківскій язык про лемківскє шкільництво про выдавничу і едиторску діяльніст і про лемківскы медия Нопер хотіл бы мы запросити запросити до забраня голосу нашых і симпатиків і шановных гості Дякую Прошу зоглашати ся як сут охочы не знам ци бы сме не зачали Павлю од Тебе Доврідан вшыткым называм ся Павло Ханас Запрезентую діяльніст ЛАПі і Танця Кычера з Ліґніці Лемківскій Ансамбль Пісні і Танця реалізує медже інчыма наступуючы цілі Формулюю і выховує лемківску молодіж Ратує і промує культуру лемківску провадит діяльніст выдавничу провадит а архівум бібліотеку і чытальню єст то тіж ансамбль Пісні і танця і провадит реалізує медженародный фестіваль котрий має місце на Лемковині на чужыні Заложытельом Лемківского Ансамблю Пісні і Танця є Юрко Стариньскій Єст абсольвентом Університету Вродлавского Факультету Істориі До той поры завдякы Юркови Стариньскому прес ансамбль прешло понад <unk> осіб Головні з Ніжной Сілезиі і з воєводства Любузского то сут молоды Лемкы Тутай на Тізнімці можете зовачыти будинок ЛАПіТ Кычера містит ся ін в центрі Ліґніці Архівум Ансамблю Архів за Архів ансамблю єст проваджений од повстаня ансамблю то єст од <unk> рока є в нім вельо ріжных документів з окресу меджевоєнного і сповоєнного Архів тіж має собі цінны фотоґрафіі котры ілюструют жытя Лемків іщы на Лемковині як і окрес попреселенчі Тута і акурат на тых знімках Но окрес мешканя Лемківщы на Лемковині єст представеній Бібліотека ЛАПіТ понад <unk> тисячы позициі судту позициі часописы книжкы Рукописы і тіж заграничны як і выдавництва польскы предвоєнны з найстаршы позициі сут віку Выдавництво Ансамбль до той поры выдал око десятьох книжок думали те представлены найновшы позициі ансамблю є то порадні методичні для учытелів языка лемківского як і лемківскы байкы Ту сут наступны позициі выданы през ансамбль то сут співанкы Бабы Ольгы А тутай лемківскє весіля котре было видне опрацуване през професор Боґусю Тарасєвіч платні До той поры ансамбль награл три платні з музиком лемківском перша платня вказала ся уж Валь пятнадцет років тому была затитувана Тнемі ся за тобом друга платня то за горами за лісами а третя платня вышла в тым році называт ся Лемко Яси Лемко она была задикувана Лемкам котры зостали переселены на украіну радяньску Фестіваль Світ під Кычером є то фестіваль котрий уж в тым році прошла едиция одбывал ся на Лемковині і на чужыні в рамах промоциі того фестівалю Плякаты І його промоция єст прирыхтувана в вариянтах двоязычным вариянтів польскым і лемківскым Тутай сут акурат в рамах фестівалю спілпрацуєме з ріжныма інчыма інституциями з церквами які з осередками культуры з інчых частин Польскы Выставы і ізбаетноґрафічны ансамбль посідат вельо предметів лемківского штоденного ужытку котры служат котры сут частом ізбыетноґрафічной Ансамблю На тій підставі орґанізуваны сут выставы выставы были уж проведены в Мексику і в Параґваю як і в Музеюм Народовым во Вроцлавію в часі етноґрафічні Тутає презентую Збры Лемківского Ансамблю Пісні Танця Кічера Сам Пісні і танці Ансамбль провадіт до ансамблю Тераз ґрупы Танечной і співу належыт понад <unk> осіб в рамах той діяльности сут одтворяны ріжного роду Лемківскы обряды тутай маме фотоґрафію з обряду Федоры котрий был на Лемковині одбывал ся в часі постуріздвяного Ансамбль в рамах той діяльности выіздже на вельо фестівалів в державі як і за границьом То єст наступній одряд реалізуваный през ансамбль Лемківскє Весіля Кичера не Лемковині Акоже кічера діє на чужыні то ниґда не забыват о тым одкаль походят Лемкы для того што рока ансамбль по пару рази в році выізат на Лемковину бо цільом ансамблю є то жебы Молоды люде зрозуміли одкаль сут іх коріня і о тым не забывалі того ся вчылі і вчіли ся любові до той землі одкатрель походят іх дідове часами родиче Дітяча ґрупа Кычери през пят років діяла Кычерка ансамбль Дітяці котрий реалізувал пісні і танці лемківскы діті так само як і старша ґрупа выізджали часто на Лемковину жебы мало звязували ся з том земльом Промоция лемківской культуры в краю на світі кус ся мі уж о тым повіл Кчера спілпрацує з вельома заграничныма і крайовыма орґанізациями Ефектом того сут выізды ансамблю як і шырша спілпраця м ін выставы в Мексику в Параґваю медженародны выміны як і конференциі котры котрых Кичера уж провела пару Кичера тіж спілпрацує з ФУЕН цілі Федерацийом Европейском Федерацийом Меншын Народовых і мы єстесме в Ґрупі Народів безпаньствовых і што рока береме участ в конґресах ФУЕН Кычера навязала два рокы тому шыроку спілпрацю з курдами ірацкыма з Курдыстану Ефектом того был выізд кычеры яко першого польского ансамблю од понад <unk> в оглі польской ґрупы соспільной до Курдыстану бо як знате до Іраку не было легко поіхати і іщы пред віном в Іраку Ефектом того тіж єст реґулярны приізды представителів правительства Курдыстану до Польщы Ту сут фотоґрафіі з інчых выіздів ансамблю Кєчерат єст то ансамбль котрий вельо подружує ефектом того єст чын котрий заохочує молодіж доступуваня до ансамблю Боєннак єст то оказия для молодых люди жебы ся зінтеґрувати Але кєчера выізд заграничны то не сут лем атракция але кічера Візджат до Скупіс де мешкают за границьом Русины і Лемкы тутай сут акурат фотоґрафіі з выізду до Сербів Молоды люде мали оказию запознати ся з Русинами з руского Керестура запрезентувати своі здібности і выступити пред нима Тотіж є акурат з руского Кересура О дітячій ґрупіу сєм бесідувал і спис спізнаселіня в тамтым році то была барз важна ідея жебы зорґанізувати як найшыршу Е Діяльніст в рамах спису насиліня спис населіня приходит як відомо што десят років то было для нас барз важне жебы розпропаґувати тото же можда ся самому списати през інтернет же можна без проблему подавати лемківску народовист і язык материньскій лемківскій Зато зостало выдрукуваных <unk> тис такых ульоток як тутай видіте Остали там тіж зроблены плякаты котры вісіли В тых селах котрых сут векшы скупіска Лемків параз добрі нам втеди ся спілпрацювало З обыдвома церквами так православном як і грекокатолицком не было проблемів жебы тоты летучкы і плякати завішати коцеркви жебы іх роздавати людям і думам же ефекты тото принесло бо єднак <unk> тис Лемків в Польщы подало народовіст лемківску альбо мішану Е з десят років скорше ту бо лем <unk> тисяч так же зобачыме іщы якы будут выникы спису в пощеґульных воєвідствах Але ефект єст добрі очывидны то єст діяня вшыткых орґанізаций лемківскым в тых кєрунку І то бы было на тільо про коротко прокычеру Дякую Дякуєме Ти Павлю дякуєме кычері Ци мам выкликувати ци будут охотникы Чы може хтоси єст охочий жебы запрезентувати свою орґанізацию бо знам претіж же сут то присутны добрі Так зробиме як так як неє тепер охочых до забраня голосу але я пропоную в такым разі можебы сме си зробили тепер перву калову І зас вернеме до дискусиі бо мусиме приготовити наступну презентацию Вертаме до дискусиі в звязку з тым же была пропозиция така жебы єднак не было уж веце самохваліня Е то переходиме до дискусиі Не встило Але буде могла заберати голос по тім Бо буде ся бесідувало властиві не о власній може діяльности лем о тім якы маме уявы на нашу діяльніст спільну лемківску си в тым свою быти може Я назвал єм тото лемківскє форум лемківска культура перспектывы на будуче Як бесідую єст осем такых Пунктів велькых О стмий си хыбаль даруєме або то буде несподіванка сім Перший назвал єм може може перейдеме Павлю так же м я виділ може од руснацкой традициі до лемківского патріотизму Властиві хови достоменніст Павлю хыба Павло тис зробил такє резуме так з того выбрал єс тото што зуважал же єст найважнійше А я мам приготовлены звіданя Очывидно тоты звіданя не мусят быти лем єдны обовязуючы бо быти може хтоси буде мал асоцияциі з том темом інчым І в інчым напрямі піде дискусия Я може одчытам тоты звіданя котры я єм приготовил Бо некотры будут вымагати хыбаль єднак поясніня шыршого Не знам ци од мене ци може од когоси хто буде хотіл значыт што мам ся обернути Ні А єст мікрофон як хтоси буде хотіл бесідувати Добрі Ци звязкы з лемківском традицийом мают быти вынесены з хыжы ци пропаґуваны през інституциі то такє маленькє звіданко на початок Роля інституций соспільных орґанізаций імпрез як тіж церкви для формуваня культурных компетенций серед Лемків Ци Лемкы модернізуют і вызнача і зміняют вызнаваны народовы прикметы систему вартости і культуровы взірці Што робити з корінями якы се скорочыня думок страшне то значыт чы іх плекати ци іх зміняти незабарз знам одтяти так оже неконечні Якій зміст передовшыткым повинни сме хоронити в лемківскым культурным баґажу Ци маме зміст Квестия квестия Ци маме зміст культуровий котрий єст вартістний барже вартістний і меньше вартістний Што єст лемківскій канон лемківска клясика ци лемківска аванґарда Реконструкция лемківского канону на штоден Ци несе зо собом ы ци тот тота реконструкция несе зо собом культуровы зміны якє єст вліяня фактора часів для реінтерпретациі традицийного канону чы часы тото же маме інчы час зміняют самон ци може його значыня ци розумліня Ци і як функцийонує лемківскє культурове ядро Хто децидує його засягу з місті о лемківскым пантеоні Я так назвал єм пантеона ту не ходит може о такій пантеон людскій але може і культуровий пантеон Ци знаєміст і пропаґуваня лемківского канону не повинно быти основном задачом для вшыткых лемківскых діячів Ци істнує незмінний лемківскій майстрім головна теча котра не єст обовязкова для вшыткых Ци мож ділити задачы якы реалізуєме в просторі культуры на важнійшы і меньше важны Чом часто одкликуєме ся до ідеі спільнотовости Лемків коли так тяжко найти проявы лемківской спільнотовости ци солідарности Якы сут приміры лемківской жертвенности і солідарности ци сут такы приклады Ци Лемкы провадят історичну політику Ци історична політика має взагалі сенс Я одраз ся признам же мам вантпливости Ци опозиция свій чужий така культурознавча в лемківскым дискурсі є важна і значуча Котру подобу лемківской достоменности барже ціниме локальну духодит мі о звязок з власным селом ци загальногрупову і іщы такій пункт роля церкви при ідентифікациі з лемківском культуром Ци Лемкы ідентифікуют свою достоменніст зо сфером сакру Ци ідентифікация лемківскости през символі реліґійной культуры належыт до такых звычайных проявів етнічной достоменности ци етнічна достоменніст то достоменніст інчого порядку єднак Но культурознавці бесідуют достоменніст профану Ци для розвиваня народовой лемківской достоменности потрібний є Лемкам дистанс до реліґіі Такы звіданя і пришли до головы Я можу повторити бо єст пару пунктів загідній є загідні я то знам але так то я поясніня я поясніня Сут два пункты котры сут барз тяжкы тоты два першы Як перейдеме дале буде легше то перейдеме одзагалу до якысых деталів котры легше буде все котры буде все легше як бы но оповідати так буде все легше оповідати Но власні цым єст традиция яка єст роля нашой традициі в нашым жытю Ци то єст основа нашой культуры прошу ци хтоси бы хотіл за ня забрати голос Бесідує Олена Дуць Файфер Стоваришыня Руска Бурса Стоваришыня Лемків Не знам якый єст ціль бо мы собі можеме науково оповідати ци науково ци популярні ци в ріжний спосіб можеме оповідати Лем г До чого нам єст то потрібне То значыт такє ту оповіданя тепер ма взбудити ци нашу самосвідоміст собі пошырити ци маме ся поділити тым як ріжні думаме ци маме подумати над тым Што маме робити дале Як бы котрий пункт єст важнійшый бо то тіж залежы од того або я можу охочо як все при мікрофоні або дефініювати оповідати теоретичні што то традиция і так дальше або або єднак ся для здуманьом З думаньом ту про вшыткых Застановити над тым што для мене єст на ты стрічы хыбаль найважнійше застановити ся ци даме рады так бесідувати зо собом Жебы коли ся піднимат якысий ціль якы сут важна пред нами стає задача бо фурт такы сут жебы сме Могли ся медже собом могли подискутувати по поповісти хто маякы погляды але єдночасні жебы сме не контестували єдны другых то значе жебы сме не повідали того Вам невільно робити бо так не треба А як робити може не так маме зробити може кустьок інакше знат жебы сме ту дискутували І для мене як бы то єст найважнійше І зато в однесіню до традициі можу меньше веце повісти два слова звязаны з тым але в тым третім не застанавляючы ся чым єст традиция барже як тота традиция чы значе на кілько она має быти важна чы на кількой маме тепер узвглядняти на то Панал такій же без традициі в загалі бы нас не было неє культуры культура тос традиция то єст тото же традиция то є тото што в культурі остає бо єст найціннійше во вшыткых діянях во цілым просторі і ма давати можніст розвиваня ся тото єст тото што остає в культурі ако Як тото ядро ци штоси власні такого што дає і можніст дальшых кроків памят культурова традиция то зпамят культурова то можна в ріжный спосіб окрислити очывидно таку традицию маме Здаєме собі з того справу натоміст здає ся мі і ту мушу повісти Еы барз дуже з нас з ріжных причын Правдоподібно найбарже з той причыны же школьництво не фунґувало добрі свойой традициі не знає добрі Значы традициі В якысых там просторах практикуваных ритуальні так натоміст уж такой традициі котра єст культуровом памятю през тексты формувано Думам про історию про літературу нашу клясичну про памятникы ріжны котры сут З тым уважам же напевно єст то для нас слабий пункт не мали сме розвиваного школьства Не маме енциклопедий своіх не маме цілого такого простору котрым ін інчы культуры текстово утримуют памят Наша памят в більшости была утримувана ритуальным то єст памят культур оральных якы деякы річы практикуют як звыкы Практикуют якы форму як форму такых заховань котры нашы предкы робили і мы робиме в тых хвили Єст така єст такє стремліня жебы забезпечати одкопувати одгребувати што і кычера вказала же творит і архіва і выдавництва Руска Бурса тіж в просторі выдаваня той сері бібліотека лемківской клясикы літературу хце ту приводити тоту яка была дотепер выдавана натоміст як собі усвідомлю з єдного з нашых головных діячы єм почула звіданя што то з лемківска клясика Так ся звідал безпосередньо што свідчыт о тым же фактичні такє понятя може не быти аж так очывидне Як бы ся здавало як ся звідат з Поляка што тос польска клясика но то переважні повіст вымінит елементы а в нас такє ся може трафити і то од єдного з найбаже знаных діячы і повідам така єст причына Ту в тоту сторону як ходит про традицию бо такє было звіданя хыбаль Тілько бы м мала доповні Но но но но абсолютні традиция тото што остає найціннійше тото што найціннійше што найбарже сутьове то єст ядро То єст ядро власні натоміст правдоподібно як бы незадоволіня з того як на мене смотриш выникат з того же е Здає ся тиси як бы тото сомніня же традиция то єст вшытко што ся вколо Лемків діє іщы остало яко історичне такє спадкобраня натоміст Ядро єст то штоси што Як бы творит механіз культуры значыт тото же культура єст фуртжыва Значыт ядро як уж бы мала так окрислити на набудуче єст то такый механіз культуровий котрий рішат же она ма дальшы можливости культуротворчы же новы продукты культуровы котры повстают они дальше сут лемківскы бо ядро єст утриманьом даякого механізму Котрий як повстане ци нова співанка ци новий текст ци він буде ту думам же язык напевно єст таком формом але ся вказує же не все не вшыткы творы сут языко творчы сут інчы языкы же єст така част культуры котра дає і можливости заховуваня контінуум то значыт поставит новы творы Котры сут дальше лемківскы і што значыт же они сут лемківскы но власні прото рішат тото ядро же мают такій елемент во вшыткых просторах ся формує наприклад така мінімальна дефініция реліґіі Тейлор створил што тот мінімальна дефініция реліґіі Но то єст тото в кажды віріня і вшыткы мусит быти тот анімізм Ведук Тайлора до очывидно же сут інчы погляды Же деси ся творит тоту суть то є ядро котры рішат же штоси єст іщы лемківскє ци оно єст лемківскє Ци оно фурт як бы творене на ново бо претіж видиме світ ся змінят і жебы утримати свідоміст того же єст континуация лемківской культуры деси мусит быти одкликаня мусит быти тото ядро котре дає механіз творіня Так я так я розумію культурове ядро тото што што утримує елементы як бы повісти есенциі лемківской дя тото так достоменніст є і стале змінне значы достоменніст тіж єст і стала і змінна то значыт ма і залеско той стороны на ню посмотрити же мусити утримувати якы сут тягліст але мусит ся зміняти в залежности од того же істория змінна і вшыткы околичности сут змінны Зато мож повісти механізм як повісти якы сталы на томі змінны сут його формы його проявы його Елементы котры вынику його постают котры Але претіж не заспівал іх вшыткы не выдал іх вшыткы Прото Сама діяльніст так належыт уж до канону і до Ядра так Канон усталят ся канон ся выберат канон хтоси рішат же так є ани інчий кан В державах наприклад такы котры мают інституциі сут якысы інституциі котры выберают Самоуряджаючых ся спільнотах еліты то значы особы котры мают якысе значыня канон тіж ся творит през частотливіст ужываня то значыт же як што єст популярне і входит і стає ся през ужываня барз міцне і приняте то оно тіж ся товды стає каноном То єст сут громада в державах то сут інституциі переважні котры тото окрисляют само самоспільноты значы спільноты безінституцийны ци як бы з мал з ограниченом рольом інституций ци як інституцийом єст мож повісти самоурядуваня но то они як бы през през тіж формы і частотливости але тіж вызначаня през елі Еліты еліты през особы з авторитетом през особы котры мают якысий авторитет они тіж можут рішати Але новласні подумам же може якысы голосы сут Добридануваня Феш такі думку звіданя ци на лемківскым форум в нашым лемківскым Ядрі тіж сут Русины на словеньску Русины на Підкарпатскій Руси ци они ци іх справы сут тіж нашыма справами Бо кєд бесідуєме о історичній політыці взагалі о політиці є яко такій пошебы сме не повіли то были політиком ци они ци лемківска ци в лемківскій клясиці ці суты Творціст захрибетака Карпат Ци наша ідеолоґія бо вшытко можеме назвати ідеолоґійом єст русиньска ци яка она єст Бо я собі думам же каждый з нас я акурат єм іщых хыбаль молодым чловеком хоцкій уж той шы наступне не дітина правда Але Але ци Ци нашы орґанізациі сут ідеолоґічны Ци маме творити тоту ідеолоґію Як оно мам быти То єст такє моє загальне звіданя Но як я мам якысу свою ідеолоґію думам же якы састи Люди котры гел сут поділяют тоту ідеолоґію котра тіж творити ядро лемківскє Єдно конкретне звіданя іщы жебы узуполнити може ны не знам може ся однесут од якоси до того звіданя Ванютого Ци такій творця Но бо повіджме модерний як Енді Варголь То єст лемківска чы русиньска аванґарда чы творця традицийний чы тотворіня чы входит в канон ци ні чы єст поза тяжкє так звіден Отец Юлен Феленчак священник православной церкви в Мороховій коло Санока сам походжу з Бортного Тіж так пришло же головую такій орґанізациі котра мож не Не так не може ся так аж похвалити як виділи сме але така орґанізация котра сперат Клюбатритів Лемковин Але хочу ся однести до традициі ту і до культуры де си хтоси повідал же як чловек ся вчыт Протягом свого жытя то як вшытко забуде то то то то то то то то то то тото што зостане то власні культура Возме на прикладі церкви маме писменніст біблійну і святу традицию писмо тіж входит тоту святу традицию то так направду традицию я розумію же она вшытко обіймує Она не ма границ якысых она єст вшытко што што єст лемківскє то оно входит тоту традицию Мам такє вражыня же Вы як бы ся звідує то ядро як бы ся высуват ідея жебы подати певну інституцию Не знам чы до традиций тіж входят вшыткы вшыткы діячы вшыткы інституциі котры діют на корыст лемківской культуры і на сам початок то оцім будеме за лем бесідувати і напевно я не першы котрый о тім бым слово забрал але язык язык він Єстне не можна бы было бесідувати о якійсій лемківскій культурі як бы не было того той базы бо язык творит свідоміст він творит нарід так направду свідоміст наша она выникат з той нашой мовы І напевно і як писмо такє тото слово жыве оно входит в тоту традицию І тіж жебы м одразу там до остатнього пункту бо такє тіж звіданя появило ся Церков прода церков но то напевно можна студиювати на то темы напевно можна выповідати ся науково тіж Але так просто повісти то церков то одвіків єст тым місцьом як ходит до Дім Божі альбом інституцийом котра громадила люди і то єст Вшыткы інчы были моменты де вшытко інче пропало а люде ся в церкви громадили і хоц напр цікаве по церковнославяньскы ся мулили співали але по свому бесідували і тепер тіжы Такє тіж мом одчутя же навети наша роля Священників в сенсі духовім повинна быти якыса провідня натоміст в сенсі такой як бы повісти інституцийоналізациі хоц бы ного лемківского патріотизму возме то оно маєх сенс спераюче бы м повіл так І што цікаве Мы мы священникы выполняме ся в громаді яка она єст Очывидно вносиме своє входиме в громаду лемківску парафію де сут Лемкы но то выпадало бы як знаме по лемківскы то барз добрі а як не знаме выпадало бы ся навчыти по лемківскы жебы до той громады дотырати цілі та свідоміст і язык Він єст тіж підставом так же і той комунікациі безпосередньой без вспертя церкви бо роля церкви хоц бы в нашых горах роля церкви нираз може недостережена єст Але напр без церкви православной як раз в горах повыселеню по повороті Лемків в горы нашы рідні землі но то Можна підозрівати же было бы і трудно другій темат одкрывати парафі грекокатолицкы але в єдных і в другых Як сут Лемкы тота свідоміст ся утримує і продолжує традиция Цікаве тіж бо як раз в нашых парафіях хыба такого проблему бы м повіл квестиі того лемківской традициі чы чыці языка раче в контексті церкви православной не досмотрюю ся але цікава была тіж выповід грекокатолицкого владыкы з Вроцлава колиси де си наведе на інтернеті єст же жебы священникы в парафіях де сут лемкы жебы ся звертали по лемківскы бо они потрібуют Такой формы комунікациі выдає мі ся то тіж важне Дякую Андрий Копча Ведучый Стоваришыня Лемків Я м пові так бы сміє скус лібе сідувати в той сп сібу дозаду до публикы Я бым ся хтіл єднак тримати то шус написане бо мы мусиме выйти з якысом конклюзийом з того што того по жебы ся ту зобрали Я жалую барз же неє ту дуже люди котры повинни ту быти на тій салі На прикладі Ярослава Трохановского неє печа два Не міркы юлідошны і ной не Юрка Стариньского неєх іх Ксєнза Грабано відомо чес далекы Може не канону може не канону але слухайте Котрых котры так Мам неє Павла Стефаніньского напр но відомо я знам же были прошены тот люде Владак грабан слайте то сут люде котры в якысым етапі істориі культуры лемківской Зазначыли свою присутніст і котры вплынули на тото же єст на культура така ани інче не бесідую о Лені бо то відомосту присутне О браты не Горощаків Я знам вшыткы Божы єст то форум очывидно неполне бо неє такой можливости фізичы жебы ся вшыткы в ідны місци зобрали Навет як бы сме іх три всядин автобусу ци самольоту тоті сме ся повинні зобрали Так же натоміст думам же тото форум повинно быти вказати нам дві річы То значыт што сме зробили і што єст перед нами То єст постова справа Тутай віджю позрінены на наружны інституциі нашыны під пункты Но і як то зробити то єст як бы справа найважнійша я думам же меньше гісториі а веце того што буде што маме зробити Бо історию то меньше знаме проблем єст лем єден жебы як тото што сме зробили вказати поколіню в наступным Якій форміч жебы то было барже до принятя молоды молоди Я мам клясичный приклад на власністкой досвідчыни Коли грали сме першу част фільму Акция Вісла фреквенция была о небо высша ніж тепер при другій Но власні то єст тіж асумт до дискусиі Тіж на то мож бесідувати Але бесідуєме наразі о тых лем тых традиций традиция Традиция рото відому што рапові то єст певен як бы канон котрый ся тій змінят то не єст певен такси ставый канон але тоді ся шанує і культивує або ся єй не шанує то зажно тото якє поколіня має якій якы ціль Як іде о ролю інституциі но то єст тема ріка Пра поємт може ріжне популярну але найбарже розвила ся лемківска культура товды коли не было інституциі Товды коли коли коли коли не было з чогоси такого як певны сформалізуваны формы діяня коли прошу Вас я можу повісти на прикладі на прикладі бож якысий мам тот вклад до того вшыткого зачну од но не будучы всталі правдо ориґінальным відомо же ансамбль Лемковина Дал підварины під тото же медже іныма я ту єстем То не была інституция яко така то была інституция сполечна але она мала таку форму котра фактичні была чымси як бы на тамты часы взорцовым І жевісті треба было мати єй одвагу і так дальшый час жебы тото в ній функцийонувати Потім пришол єж інституциі барже офіцияльні зареґіструваны ціп Стоваришыня Лемків котрого як бы там мам якыс заслугы в його діяню і дальше і дальше Але зауважми єдну річ Здало ся штоси По мойому недоброго же файні же тото тотаталиця зостала захована жона была ратувана і так дальше Але культура мусит ся розвіяти і ту єст слово такє аванґарда Тото што колиси был аванґардом сей же клясико чы збанал Але нам браки той аванґарды дакує нам чогоси што бы бы бы бы бы бы было штобы як бы было утримуване в тым духу лемківскым што бошынового Но бо спрак направду ни так ни везло з устілости ноківко маля співати ей коні крочком ци іну за поточком згы як ся послухат на вати в Михалові то сим і звернот в вал сой то карий співат може місі аранжациі то стважне Але нам бракує чогось што знове Покійно новых форм найлатвійший співати і гуляти то єст правда Інчы формы ся практичні розвияют в спосіб барже такій на смету Щонтковину был театр колиси і знам же было заінтересуваны інчы формы але то добрі же маме інституциі котры ся занимают з збераньом вшыткых памяток то добрі тыкотых памяток на вога Штоси тоты експовіткы треба експонувати Знаме як сут експонуваны же вас они сут по просту заперты на штырі крокы бо не маме не маме свласного музею напр І то уж єст штоси што уважам же як бы єст очывидно Музеюм Культуры Лемківской в Зындрановій І хвала зато пану Ґочови і його сынови састена Але тых форм презентациі з мало Ты з єдной дне музеом котрыс на східній Лемковині Бракує на тут в Лемковині Не бесідуєш о заході дем так направду єст лем Ізба памяти в Кычері Бракує нам такой формы але ты сытко што было што дальше Шы тото што чы не мам пос посмотти Не знам я ся може мылю єст ту Андрий над лем Роман Корбич з музиків такых дальшы чы єст якыс Демко Чи єс нова спів такыся нова співанка свода од подстав новы новых До новых текстів Ото перепрашам то видочня радня не слухам фактичні Велоцічне зважені же же же же же же не хоц бесідувати на темат же останю написаню Е так нє то значыт Олен то єст барз дуже на тоже на тоже же то єст фор Но добра але мы наразі вертаме до того Роля інституциі Роля інституциі єст потрібна єжели они не шкодяти культурі Но така єст моя думка і можна махати руком Олен Але направду певных річів в культурі і штуці ся не сформалізує Не можна по просту зробити його Перепашам занимам ся культуром од <unk> пару років як інківсю культурознавство можливе же мам злу інтерпретацию того вшыткого Але знам з формы діяня ріжных інституциі Культуральных і домукультуры і театрів заводовых і ішків театральных І знам як тот Уж дівы грали в фактиці і знам же же то Што до каною ту з єм бесідувал лемківска клясика Очывидно кажды нарід котры не маклясикы і котры тыкы клясикы не шырит не вказує Лестів гыне Зестав так як бесідувал Ґомбрович Віцкєвич ци словацкій Велькій бым был повинно быти так само і в нас же сут назвиска сут Русин Русенко Велькым был справа єст бездискусийна єщы пару разів повинно быти і о то быти повинно быти в якысій в якысім жевістій зыставі Очывидно найпрощом формом пропаґуваня кары і шкільністю Но як знаме шкільництво це доступный проблем і то встай не меншів культурі але через нерозуваньсом звязаным Без шкільництво не культурі і одводні Што до історичнійшой політикы Політика єст єст політика то єст певны збір поглядів покрисленых люди котры прюбуют тоты погляды на тых люди на колоси ішого переложыти Ци простиствыня Хто таку політику може творити Но Політика культуральна тзв Но в нас ншыты зайти Мы сме през двадцет років плюс тото што робила Лемковина пан Стефановскій і пан і пан Ґоч скорше но то Яке ся там політика функцийонує але она функцийонує як бы на кажды на каждім м полетку о о о о окремо неє як бы спільний Єст політика Стоваришыня Лемків єст політика Руской Бурсы єс політика кычеры і каждый має свою політику натоміст не маме як бы той спільной політикы котра бы была якыса якысен єден взорцовы модель того Так же не ж є туж кінчу бо я бесідую рап на поставі того Но і тераз справа што што сакрум і так дальше то самости но Справа то самости єст хыба туди бездискусийна в нас на тым форум думам же вшыткы уважаме же сме Лемками хыль хыбаль Но што то значыт значыт я миш же так же тото же сме ся згаджаме зо сме Лемками то жіст барз дуже То єст барз дуже но є декляративний зо свойой стороны Олена каждый має свою якы с Свій як бы пшел правда же отто єст же <unk> процит єстем Лемко вам вона прикаже єстем знежы Я прийдеш єст на <unk> процент на прикни Но Нє то значыт я думам я думам на разі од чом нас так мало єст перепрашам то зупелні інша справа То єст дискусия не на тот шебель попросту Я думам же не маме деклярати взожнец начи тото хто то єст Лемко но то єст попросту якыси якіси тіж канон якісы взожец котрый пита звіданя єст такє хто мал працувати ци Лемко мати <unk> зросту ци мат ци бесідувати лем по лемківскы на округу ци ци ходити дочле ся дискусия чы такой церкви Нє я бесідую по Русной саді певно прошу варт Так Лемко Роціцько Андрей повіл вшыткы знаме што той істориі не будеме вертати і зачоло тото што двадцет років тому ся зачало Лемковина те Но то уж свідчыт про тото же деси там ся тратиме Бо ту тіж як Єґомось бесідували про язык якій был в церкви То як бы сме ся присмотрили то першы священникы котры зачали свідомо быти Русинами щы по польскы бесідували як декан Мушыньскій приіхал до него єпископ на візитацию то я ся з кожмі повудкы як я і ці на студия скакалем такый здіалоґ филяка І як мы того не знаме як ся до языкы формула як люде боронили потым през язычы як церков консервативні языка тіж бороков была Найважнійшом інституцийом то была перша інституция мож стаґ ґречы котра взагалі мала таку форму інституцию на вшытко як бы охопляла і то в каждым в каждій громаді тендент серед Лемків то єст величезна могутня монотестичны реліґіі творили інституциі котры васні так а інакше функцийонували А як мы такой історичной свідомости не маме то тіж як бы з малым оддыхом смотриме на тото што ся тепер з языком діє Як язык евентуально треба хоронити і што з ним робити жебы не ішол бо мы лем сме ограничены до тых <unk> років І як бы нає дає тоту перспективу Зато зато так як бы тото бороніня же бесідуєме з нами історию і од <unk> років зачынаме для мене то єст власні тота наша То наш брак брак плечів брак почутя што як ся формувал і чом ся так уформувало якы процесы то формували І того нам очывидно бракує за мало того знаме то лем так а двоцем того што было повідане пройс Анто лем а двоцем было зато ушыбальной контен Петро Шамбер ся видош не змірі бо не ходило о то жебы і чы не привесли же мыся люже Зачало ся вшытко <unk> років тому то неправда То неправда Я бесіду Я бесідую о отій інституциі тзв сформалізуваній хоц кычера як Лемковина зачала Неформальні діяти дуже дуже скорше і люде робили ружны річы не лем вы повыселіню але тіж дальше дальше іщы скорше з перспектывы часу Добра на разі тілько тілько што наразі мож оповісти бо тутай махают руками на джересні перекрочы прошываны Єства форума не знам никого Лемко Трохановскій радия Лем фм Руска Бурса Я тумам пару слів до історичной політикы бо історична політика хыба сме сліз зрозуміли што то єст Для мене єст ту част достоменности штучні крывана выдумана яка має своі цілі то єст так як пяст колодіі В польскым народі каждий нарід повинен мати таку історичну політыку так в нас може дахто знає ци не знає може дахто тото выдумал Остатнім часом тото повторил отец Василь Ґалчык ф в своій авдициі в радию ЛЕМ фм Мусит мати зато жебы серед найменьшых котры допіро входят в даяку ідеолоґію в даякій нарід врозумліня того народу жебы даякого зрозуміти І так як можеме І так як так як коли сой подумаме в такым барз шырокым обсягу же кєрівой Мефодиі братя Слоньскы пришли до Русинів жебы іх християнізувати жебы Для них значыт для нас они пришли уж маме тот залжытельскій міт якій поможе нам будувати Уж потім барз реальны барз фактычны подіі і припоминати же не сме од <unk> років од квітня <unk> рока де было оснуване столічыня Лемків Тут ся тіж однесут до Лемковины бо для мена то была барз сформалізувана орґанізация яка мож повісти діяла в під землю Так барз барз шыроко повісти Ды тоты головны ціли якы на якы смо триме днеска о них не можна было бесідувати офіцийні Зато бым ту уж вертаючы до до першого мойого речыня тота історична політика є участю достоменности Але гварю тота мітолоґічна сфера єст барз важным аспектом будуваня достоменности То єст так як можеме ся сміяти з того або ні Міт о Марятскым костелі і о тым же Татар сцили в того трубача же він так перервал своє граня він был оснуваний бодай же в двадцетых роках ХХ ст На выя чом ся так скоро кінчыт або знаш бо товды коли татарскы наізды были то і так дальше і так дальше люблю кінчыл Богдан Ґоч Музей Лемківской Культуры в Зындрановій Дорогы на темат традиций повім коротко Народ котрий не потрафит шанувати свойой традициі свойой істориі свойой культуры і не лем наш народ каждий народ котрий того не потрафит зробити не може думати обудуваню свойой пришлости і розвиваню ся то єст канон котрий не підлідят дискусиі Натоміст для мене в тім вшыткым найважнійшый єст ту тот перший пункт найважнійша єст роля орґанізаций нашых орґанізаций І думам же же тутай над тым пунктом повинни сме дискутувати як найвеце бо то мы То орґанізациі творят свідоміст люди То мы вчыме тых люди повинни сме до тых люди дотырати і креувати іх свідоміст і ту мусиме ся думам застановити над тым як одбудувати зауфаня бо мам вражыня же по части стратили сме зауфаня нашого середовиска То же тых нашых люди приходит ту так мало ж люде не інтересуют ся тым чым ся займуєме єст Но певным вызначником мы мусиме дискутувати о тім як до тых люди дотерти як іх ту притягнути по то жебы як Богдан варили о тых мурах Руской Бурсы о фундаментах жебы тоты муры переполны жебы тоты люде ту приходили жебы участничыли в тым што мы ту робиме І то для мене єст справа барз істотна ослай То же мусиме людям показати же мы зо собом не конкуруєме людям показати же потрафиме діяти спільні то же наприклад гнескы в Ґорлицях конкуренцийна орґанізация в часі Проваджыня того форуму отверат выставу фотоґрафіі но для мене єст тотальне непорозумліня Чом не потрафиме ся добесідувати погодити і вспільні діяти покажме людям же сме до того здібны Дякую Была то перша част реляциі з першого дня Лемківского Форум <unk> з дня <unk> листопада Дякую за улогу Наталия Малецка