Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Дискусия о лемківскых республиках і народній тотожности
Episode description
Odcinek dotyczy politycznych orientacji łemkowskich działaczy po 1918 roku, zwłaszcza sympatii części organizatorów Republiki Floryńskiej do Rosji i późniejszego zwrotu ku Czechosłowacji. W rozmowie pada też stwierdzenie, że między Republiką Floryńską a Republiką Komańczańską nie było wyraźnych kontaktów, bo działały w odmiennych warunkach i miały ograniczony zasięg.
Automatic transcript
Вырадия хотіл Маю такы таку думку што в вісемнадцетім році Серед нашых Лемків асимпатія Росі ци орґанізаторів ініцияторів Фльориньской Республикы выникала мором на мою думку з того же в тамтых роках Они котры раці были етнічныма Русинами а не Москалями з Русянами бо за Лемко Тачманчык дя і Гробосяк і другій штоде змінил то они были з нашых вызначів воды І і іх то дисипаті То і може най усправедливіня же выникали з того же в тамтых роках для них Росия то был они уподожювали єй змітом Великой Руси І як знали так Руси якыхне сказ на мале дію і додумам же такых і іх з толків бы не было і такых подмедме іх такых років рішучых в сторону Москвы тыма же і самі сповім же потім декотры з них взяли напрямок на Чехословачын то бы выникало же єднак Отец бірит рогу і перестали уж попросту вірити в тото же же царска Росия чыслійше большевицка Росия є спадкоємцем той нашых вымряной Великой Руси З чеш часі Кыівской Руси яка тай дорогя серед нашых Лемків істнувала із дує до подібері такій мій любил быти давной старовидной Адарусі То єст першый такій мій высновок а другій Ебо єдиніж не повіл на ту тему чы з тых сіл середньой і західньой Лемківщыны были якыси дергатичы чы як іколи контакты сторонко Манецкой Республикы єднанче то єст досит далека відстань але З тых сіл з коросняньского чясельского повіту думам же были такых можы можливости Я не мам так точных відомости може тис приблизу Мене то інтересує што жду з нашых рустаків середньой західньой Лемківщыны бере симпатика мож навет делеґати на тоты зізды в Висмоку і в Комані А так буде в порядок ще одна коротко щодо час чому маєме зміну орієнтациі у Фльоринчан ци в Росийскій раді на Чехословацчыну Не тому не с іншой причыны як Мушехословаччына а зокрема Чехія в половины XXI столітя мала дуже сильну проросийску тецію вони Чехы шукаючы захысту перед Німцями Також мали сформувані кілька політычных партий і значных вплывовых діячів якій орієнтували ся на Росию тому Росийска Рада в Фльоринкі дуже далі ідучы в росийскому річысті змінила орієнтацию на Чехословачыну ци ци полністю лоґічно ґрунтового А што до контактів Цих контактів не было і то з обых з обох боків Росийска рада в Фльоринкій не бажала мати з кымбудь контактів крім Росиі і автоматичного признаня мировой конференциі в Парижі для своіх рішынь то рішынь <unk> осіб Натоміст Команчанам контичны вставы не дали можливости контактувати я сумніваю ся чы ты контакты были Після по суті <unk> місяця польска політика дуже швидко доцінила чым є державніст а чым є фікция І польска збройна сила з Сянока ліквідувала збройных в боях воденых Команчами Натоміст Лорицка Республика собі могла аґітувати бо но так як я кажут це было справах кількох чоловіків Контактів не было принаймні не ма досі інформаций про це Натоміст Фльоринчаны робили заходы штобы охопити цілу Лемківщыну своім вплывом і ся ноці відбували ся зборы зборы зізды діячів а не якій великі зборы на якых присутні были представникы Русинів з Ужгороду з Пряшева і Фльоринків вони також проголошували што мыр є частиною росийской державы правно обєднати ся Буд ласка тош панинат Троху ліс недобре Тя одобрал Барс Неґативні зрукува ся до Фльориньской Республикы Цілий час І барс Простой добрий ясно Приставаш Команенску Польскій літературине Команецкой Республику Кыєт ту спіт од Команча не колецка О Але то меншы Міхоли до Фльори Ужыла жорличчына Коле то Фльоринка но зажала до ґорлинчын Чус узагальнаш і ани радне фало слово Ґридів Новій Санч Бракує і торетє Кажеш же Священникы Священникы Добрі Дам дал же в приклад баж добрі я сме за Комарска Священникы выдвох делеґаты так што хто в Фльоринці закладал републику Не далже взагалі прикладу так як даєш там добре та ту не кажеш ничым хто брал выдів священникы шотры єст за мало священникы пізнійше кажеш то был хыляк Покажцівый ряд складу Фльориньской Републикы особовый і каморіє ті люде Руснакы бо там неє ічыти руснакы але Богдане Православя ту ся зачало од <unk> року а не о ці ты кажеш православным православным православны апипрослав В одділь до і коли православя зачало ходити Я корыстам з той оказиі ірше ся хвалю же памятам бо м так містрыку оповідал чого Ізбы цілу перешли на православя і коли перешли Застарам ся над тым бо неправдом єст же священникы котры закладали републикы были православны В звязку з тым то другій темат котрий значі не пасує до того недороблене недопрацуване може материяльно бракує я не знам На якій ставі тоты внесте товіш Знаш моє становиско русовільство І противни хто знаж награне не буду дискутувал слово Але Прийми до відомых же такы буды попелняны більше єден на другє ся покликує розмаєм з нашым тіж писарям котрый тераз дуже пише в нашым слові втрибує до Ватры нырка Попевняте буды Бо йому Повіли А погай потові цитувати бо Богдан Лухтак написал Адам тіж написал лемківка в році перешла на православія Клемківка мала назвы такы такы такы в тамтых частных села Абсолютні єдного проостворного в Клемківці не было до <unk> року ани єдно Віру ся дама взяли Але догнескы не спростувал в нашых суд а в нашым слові опубликувал Но бы так хтоси мупол хтоси хто Но хто то напріговы імени добре знати жарно м єст і зовє зрадит русофіску Десправда Тілько уж вес непоривну і священників з тамтого окресу з Рід <unk> напряломі до І світове віль і по року двайця і момент коли переходили на Порославя Ото пропаґанда фм Аґєнты аґентура якы аґенты были в Московскы в віснадцетых році в Санчі ци Фльоринці назвий як радийжо аґєнтура Аґенты были офіцияльні і провадили політику московскы з Украіны Москале а іхтами з а Москалями або Украінці альбоскале вы як іх іначы назвали кориня кориня кыівскє і ти єдных і другых кориня Але тераз чы Кыів Успав робила силу Знаш о чым о што дума ботре і барз не пасує в твоіх выповіда Я бы в мало целу як достану ті артикул Тото што з НаС даште а чы поліше іщытам такых улах моіх бо што свойвы не спровокує а єст мі Боже я В <unk> році втікал з плимківты з родичами Пред Украінцями мораз бы мордуют і змы іхали на зелений Кый не на Украіну але ландували Тарнополь Я повтарял тото як уж дос І хто мі о тым раділ зото знаже яка была сила пропаґанды з тридцетых роківце А <unk> гысанці Аґентура на кажды се огыл дерегат Навиш тото то быж мал підставу де отвердили русофільство чом приходили на Православія За чого ніж зараз східшы свою свою волю І для того думам увагы бо неправно єст же вшыткы священникы были єднаковы То єст неправдом Не повіст коли Фльоринка перешла на Фльориньска республика а коли Фльоринка перешла на Православія Видно же тото там мусіло ся творити іх аґен аґенды котры были котры гіяли Споминевало то же од ХХ року зачали нашы села Але Не од Фльоринкы ся зачало на Лемківщыні Православія то етико такы гулах нашот но Панже відповідаю Дуже важливо розрізняти я це згадувал Формально ясно це все грекокатолицкє священство формально Але яка была психолоґічний ментальний культурний стан іхнього мысленя Це цілком інча справа і можна сказати што ці священникы вмирали формально грекокатолицкыми священиками але іхня мрія про велику православну державу де буде справжня наша віра де мы не будемо підлягати під вплив римокатолицкой росийской церкви де не будемо мати комплексів де мы будемо нормальныма людми Вони вмирали також з цим і не можна погодити ся што будемо міряти вымірювати присутніст православія на лемківщыні формальныма актами в <unk> што почала ся руська православна скісма в Тыляві Нов покій коли ви звернете увагу на те што з Галичыны і з Лемківщыны у <unk> роках ХХ столітя самы з поміж грекокатолицкых священників брали ся ті священникі якій ішли на Хомщыну і ставали рим і ставали православныма священниками То звідкідце брало ся формально вони ранійше всі были грекокатоликами без жодных перешкод переізджали на Хомщыну щом бороти ся по перше з римокатолицтвом і по другє закінчувати історию ватиканьскых вплывів як це Росия представляла як самі вони І чому вони підпорядковували ся тому істория формальне православія на Лемківщыны а істория культурных вплывів Росиі пропаґанды роской росийской пресы м ін за посередництвом Сполученых Штатів Америкы ци дві інчі окремі справы Також не я вор хочу боронити ся што я говорю про аґентів типу УНє я сказал про аґентів вплыв Тобто вплывовых членів еліт людей наприклад священника адвоката Якогось дуже богатого селянина причетного до цього священника якій свойою позицию в селі пресу яку передплачує оглядами підчас вечірніх дискусий пошырює таку а не інчу поставу це называє ся аґент вплыву а не аґент якому платяті бо я на це знайшол і похыщол росийскій архівы неє відкрыті Якщы окрім того я попереджал што я вжываю дуже великы узагали тому як ключ вжыває міцім слово Горливчына А якшы іде ся про тых священників Ярослав Качмарчык был сыном дуже відомого грекокатолицкого священника якій мал дуже москофільску чи русофільску орієнтацию Теофіля Качмарчыка а як шо візмете Дмитра Хыляка то також будете дуже добре знати з якой сімі він выводил ся І тут не маємо но не даст ся відбігти від того што є твердыми даными ці люди писали наприклад статі у такых галицкых газертах як Ґаличани страха страху фут де критикували украіньство атеізм і де выкладали своі позициі А я на жаль узагальнювал тому што но выбачте тых <unk> хвилин своіх я я вычерпал а знал што деталями можна вбити кожну дискусию яздже тіж віз в кій справі Для того же Слухаю доситувано поданы выступу Думам єдно же ты дал за мало впроваджыня на самі почах та єст за мало впроваджыня до початку по так зване по польску ся назыла подглебє мозкофівскє Подглебє возкофіскє Як мы ся вызнаме одразу за політикы р Што ся діє правда Перевертат ся голова чыркы і де трим а де Рим де Грибів а де Москва правда Рияс а де Ясло а пішаме ся цілком на боці як бою сушній Андрий же же в нас тото традицийне русиньскотися з русьовяже ківском з остатнім короном галецкым для нилом правдай ти то чом хотіл ся ту васне однести до приготуваня імпериі царской а одночасно польского консервативного руху народового якій По тихенькы айбы сме си з того не здавали справу зробил фузію з нами але мом синафіці Што ся діє Росия Лем тратила в П на Близкій Сході з Туреччыною і Тотовины в <unk> році програла стратеґічну цілю нал з Японьом В <unk> році наступила наступила анексия Босні і Герцеґовіны через Австрию і Австриі наглі ся выдавало же Галичына але шыроко поняка Галичына Тота ільвівска закарпатска і тутота ґорлицка стане ся ключом в політиці Росиі Она тото зрозуміла і так ся стало до одорваня частины Нор Австроурскых земель Галицкых до Росий приймат І Росия уж товды робит величезну акцию про тото а тото робит пацю Е треба тіж памятати о тім же настепу та ступляют великы арештуваня <unk> тисяч інтеліґенциі русиньской то так іх товды треба называти Алегофі Тоты люде вертат для припережыли тарожы на <unk> гыну але вертат яко леґенды яко жертвы Певны ідеі Але тоту ідеі хто ім пар пают священникы І тепер не погоджу ся з тобом же то был переплыв комплекси же там не мали меті Ні Я вважам і я старам ся зрозуміти я і не боронил Рід засадниця што я бесіду яй не бо старам ся зрозуміти товдышню ситуацию але не замям ся товды захова бым Я бым ся вятам был товди в тефися бо найніше по стороках деварґувати што бы было правда над порком тепер деварґуют Адже такы педжары на борком не ваючы товды великы робили Маленькы столчы робили і нижне зробили не знат якы ся про заховат Іванам ци што спорноспорну єст назвиско Михайло Юрчакєвич священник з Чорного Правляюча Кев священник в Чорным такій был і інтернуваний Сандовича застрелили Максима Сандовича священномученика але выріс священник Еприків выріс священномучениця доч при Теодорі Дуркотів Ждыли Москофітскым священнику а в моім береку на ничого скофітскє священник Своко Онольд не было з великом фрустрациі але обороном перед латинізацийом обрядку грецкокатолицкого Елеканьскій духовник Вільян Більбер якій подорожувал по Галичыні задал собі за труд переанализувати одчераш навет самым резам же одчерашу єст <unk> выразы Як тото прочытал тотам <unk> выразыв і там на <unk> выразы <unk> было новых <unk> зміненых а пят лем ся лише востальы А найважнійше люди боліло тамты Нехай буде воля твоя же ім забрали да буде воля твоя І товды священникы станули в обороні латинізациі обряду грекокатолицкого На што ся нажела Але жола не был до ліс товдішнього святы єпископа Перемыского Йоана Ступницкого якій был старенькій схоруваный і не зареаґувал в часі коли треба было достикалу А коли зачал реаґувати так як в грабі То зареагло зле босло там священника Украінофіля котры ріжны буде такы пофарюл медже інчыма як наступило поря в грамі до просая То выкарчували священний грекокатолицкій выкарчувал крест з родины православных бо не годит ся жебы цілі крест сізматикам на кіль і то ожурило люди вшыткы грамі і споводувало іщы Векшы погорот до православія і такы были тодішны флиматы Перекомішно ходит іщы єдно што до Републикы Фльориньской од Яна центру Певно же рез до основ В Скоманчы з Ліслока Свизше дольова Але ту єст дальше ту одяв польскій спистовал повіт же іщы перед першом світовом ідо коли Польща была в заборах было тзвисельнє вшехпольскє І она як Украінці ставляли наприклад Ці Новокусникы де ставляли на Австро Угорщыну то Полякы рекстально ставляли на царя Нацаря на царя ставляли і ту в тых Ґорлицях де ся находиме тепер до такій зімянів называл ся Дугошы А Москофіле медже на Юрча Кевец деразшому членів той Рады Руской Бурсы было пят священників армогратів і то друго жыт році девятнадце <unk> тисячы кольор хоронит на вспартя консерватизму москофільского і в тім часі будує Для протівлагачів рік пізнійше в польску бурсу то в тій місци привенґерскій Вахлоцка Бурса де тепер єст одрынок не мічаня колиси было по правій стороні Была польска бурса в Ґорлицях Спізнил ся рід часу але мін тото всперат і в тым часі доходит до ружных фузів предовшытків вывочых медже Нібы тото промоскофілями а з лешыма русинками де Полякы іх сперают волякы іх сперают бо боят ся тзв новорадикальом новокурсників ріхту не хтяр мати ліпше волят тых мати Москофілів Неусвідовех і і защеплене оскупліство через грачы через грачыці і через аґентів Аґентів ци вірных Я одвященників не уважал за запині бо я священників уважал же они подіят в обороны чыстоты реліґій сходніх В обороні перед платинізацийом так і функові в моім селі В кубоім моім селі Як было на переносі правовірных то хлопі дуркали аж церков Дудніла на Кім Єґомос адез на переносі православных Коли зліквідували <unk> році прода заборонили на переносі величати всі власт православы Християна правовідных то кумкова аж дуділа же протестувала А як привезли Ясафата Кунцевича то голочыли грекокатоликы За мотузком попасли своє бо мож нерварю ся запротестувати протік по тому Іщы тепер стрічу тоту О образ образ образ образ як хтіли муси видити культо Софата Кунцовича першого о священномученика грекокатолика іщы слічу спераня Поляків І та польска мыч політична она всперала конюнктуральні тоту ізоляцию ізоляцию тот і наш консерватист в обороні не допущала мысли нацийональной украіньской ду І потім маме тото што маме а в меджі часі наложыла ся люде выіздали на Америкы они ту вертали Кей ся най тот і тыр гладил то мого діда двоєрідный брат і черглавід з Ґунґо Тот політикан великій правда І што він робити там звернувал же ту было війско творене в Команця Ловініі Лем треба звернути уватіж іщы зо Свиздів з того темату Же они думали шырше по Деклярациі Бісона по конференциі в Парижу же мают постати нацийональном державом же повстане Руска Предкарпатска Русь держава і так дальше і прібували тото творити Не вдало ім ся і в остатечности проклямували метоту фальшыву фашуву републику котра была згідна з духом Народу Але то не мало саме од себе ту нам принесено або священникы тоттом помоле помоле І в Ресаґені хочу іщы повісти же в <unk> р што єх делеґатів медже інчыма брат Ярослава Сьохалы ці Богдано Богданови Богданів Стрыко ізним до Москвы і Марко Блускєрич якій Лемко был за походжыньом в <unk> р перед рухом І світовой Діны і там достали докладны інструкциі што майдровиків І той же Ярослав Сєкало приіхал ту і приіхала ту до Ґорличчыну на Гріщыну до Санча галецка інтеліґенция але там зо сходу і то пропаґувала она тото Всперла през носіня священників а через ченників грекокатолицкых буду робыла якіси іх дискомфорт і тше Аж до православія Тіж треба быти осторожным і розуміти православія тепер польскє як і оно тепер є Як си припомнеме де была ліня границя <unk> рока Як собі припомнела розбіры Польщы то Хомщына перша приступила до грекокатолицизму А тоты єпархіі ту де стоіме то стояли до <unk> р при православным Натоміст на Голщыні царадна не панкал ся так реліґійні як Австро угорщына з вірючыма лем насильно уню ліквідувал Наслідком чого были повороты до православія де єпискофами православныма на Гомщыні были найбарже зажерты русофіля Вам о тім треба знати І православія яке ся одкрыл границя другой речы посполітой бо політичні одтяло ся На папери од Москвы Але ментальні было с то саме ментальніст думаня была попросту цілком інча І тото православія вымагат переображыня Хоц ріжні тота політика выглядат ріжны вартя то тілько так же варту знати обставины якых штося я выберу три елементы што я зрозуміл для себе важливе з выступу пана Штефана Гладика Бо пан Стефан Гладик є безперечной людиною якій залежыт на зрозумліні власного минулого і теперішнього бо ясно што це частина стратеґій чого бы не знами в майбутньому Я звернул увагу на те як пан Штефан Гладик повторює стару пропаґанду а нам здає ся што він є дуже критичний От пан Штефан Гладик оповідал нам про очыщыня грекокатолицтва з латинства це типова фиґура з росийской православной пропаґанды грекокатолицтво Це ні рыба ні мясо це його треба очыстити бо там є польскій вплывы Це пропаґандивна фиґура насправді під як для мене насправді під тым скрываєт ся не бажаня очыщувати бо ніби чому очыщувати Невже росийскій священникі ім так залежало на грекокатолицтві штоб його очыщувати З чого і зрадля чого Іде ся як для мене про што што є глибше то што я казало боротьба за спадщыну Кыєва а Кыів є початком і Москвы І Украіны як що Росия росийска зокрема церква держава перебере ківску спадщыну і не даст єй грекокатоликам яка є прямым спадкоємцем православного Кыєва Тоді ідеолоґічна перемога Росиі є ґарантована І проце іде ся як для мене а не про очыщыня грекокатолицтва бо харитативной діяльності то росийска Православна Церква николи не здійснювала Тепер вы сказали і та фиґура є дотепер присутня поверненя до православія на Лемківщыні в двадцятых роках Коли говорити на рівні поверненя до православія все є окей але відякого православія відісла Лемківщына Нат разом з принятям уні а даякого дісла до початку ХХ столітя До <unk> здає ся вы <unk> р тут было кыівскє православя Зверніт на це увагу отож не має можовного поверненя до православія а підпорядкуваня Лемківщыні Росиі старым ночыт новому православію Московскому І це треба ясно усвідомлювати фиґура поверненой православія є фикцию пропаґандивным твором Тому також православія вымагає конкретизациі Я є безперечно прихыльником певно певно більшіст з нас православія як частины кыівской традициі Кыво центричного православія а не того якє буде сприяти наприклад депортациям Рузнаків з Лемківщыны Том Я выбрал такі три елементы з выслом пана Штефана Гладика штоб показати што я трижкі по інчому розумію функцийонуваня пропаґандирных тліж очыщыня православія поверненя в православія і чы очыщыня грекокатолицтва лем Ходило не о очыщыня але але жебы тота культура людскости попросту тепер як видиме жебы зустало знати што ходит бо як іде собі так Леко так же візе моли о очыщын Але задбати сола цілі як о людс Я може хочу ся звідати в тій квестиі уж так довнешнього дня Ґузварже Кє тота поляризация єст так глубока медже нами лемківскыма орґанізациями і лосідматичями тутой і она масою континуацию в лесіден як выдумате чы дальше істнуваня нашой громады нашого днешнього лемківства як ся уж так тефорто называло офіцийні Чы оно буде дале ся іщы поляризувало і будеме штораз інче од себе ріжны в тых орґанізациях Чы видите якысу можливіст спілпраці жебы сме могли си засісти до єдного стола і хоц ріжнити ся міцно од себе то якосигарні ся ріжнити ци єст можлива Якы така цивілізувана спілпраця медже тыма орґанізациями і люди котры мают ріжны погляды на Накраіну на Росію на Православія і на грекотоликів Це дуже важливе питаня Я його дес місяц тому чы два коли писал в нашому слові стыв Легенко заторкал бо воно є принципово важливе для Лемківщыны Ци трохи істория як з поєднаням на Украіні на цілій Украіні бо то не є інша ситуация на Лемківщыні в цілій Украіні православных з Лемків з грекокатоликами Як що знайдут ся великій мужі ци великій жінкій Якій будут думати понад власным еґоізмом понад власною владою як владыкі ци головы орґанізациі ци великого пропаґатора дослідника якшо знайдут ся тіж чо вміют єднати проблемы Емілияне не буде Але на сьогодні баче выбачу особисто дедалі більшу поляризацию в лемківскому середовисці і не бачу також якого небудь намаганя ввести якій культурний діалоґ з орґанізациі позакрывали ся Дуже добре што можливо што як што тут є люди якій не є якыми завзятыма прихыльниками лише обєднаня Лемків це це чудово як бы вце вдало ся і як што бы до Руськой Бурсы також могли приходити члены Обєднаня Лемків ци люди ріжных орґанізаций але не видно на сьогодні потребы І це свідчыт про мализну лідерів якій не бачат потребы мати з собою діялог контактів бо можна відрізняти ся але можна один одного шанувати Масі хочу зазначыти же представникы лемківской громады пані Кописцяньской пан Дудра Все ж такы орґанізуют спідка уж были три власні запрашают вшыткых представників лемківскых орґанізаций жебы они могли своі проблемы ім передати в спільным гроні уж три такы співканя были тож може густа того світла зеленого кузє Це безперечно є позитывный сиґнал однак гляньмо хто є головным гравцем сьогодні також на Лемківщыні головным гравцем у соспільно культурной вомовымірі є церкви І чому тому што церкви мают далі найбільший мобілізацийний потенциял і розпоряджают найбільшый культурным вплывом і мают найкращу пропаґанду Я бы ци сказал просту пропаґанду тому што для мене я не даю ясной перевагы ани грекокатолицкому священству што оно є краще само по собі від православного ци навкокій ци бубы абсурду Але вальмо де ми маємо справу з діалогом медже священниками обох церков Польского Автокыфальной і Православной Церкви і греко украіньской грекокатолицкой Церкви Такого діалоґу не мам навклакі Маємо два світы якій навіт неє паралельні один намагаєт ся выскочыти над другого Це є доволі смішна це також трошкі траґічна звертаючы увагу до чого уж же вплывы боротба церков за владу нас добыла І кожен має свою правду Выдбачте це неє правды це є це єм частина боротбы за вплы Я хочу одну разы скапатку місцеву Любінці же таку позитивну ролю мали і мают трохі на овочу нашы священникы Васінажіздку в Ґорлицкій і Е нашы священникы по села Власні в Бурсі то они підперли тот наш протест против поділіню Лемків Украінців Русинів Грековы і Православы і власні при оказиі хтіла мім за тото подякувати і то єст іх позитивна доля в тым што сьогодні єст така дискусия І то я думам же то єст позитивне і ще з того буде боны представителе в Комісиі в Варшаві репрезентуваня Лемків то власні сут того типу люде але пані доктор Олена Дуць Файфер габіліту Єст бойкотує бойкотує бойкотує наприклад в Ґурці в Высрада был професор др Дутра др Копысняньска і інчы представителе ту єст пані Малецка Наталия може напевно посвідчыти пані Дуць урядувал осібно на гори Таче в тот час напевно буде провод поколіня повідат дост і напевно панімак Наталия Мал Малецкы ся вдіє Тіж то ся дощує же то єст для них попросту як інтересы приватны підут на бід Я то вас як раз полністю підтримую Шкода што не ма в інформацийному просторі такых высловлювань як вызгадуєте священників в Товаристві Рускій Бурса шкода бо все ємше ділити ся з всіма по ци позитивні сиґнали про відкрытіст і культурне спілістнуваня Пані вызгадали Олену пані Олену Дуць файфер пані Олена Дуць Файфер належыт до людей для якій діалог не істнує або істнує діалог зо власныма Значый діалог кєруваний тількій такій натоміст такого типу зустріч як маґнеді Дай Боже сьогодні якшы вы мене з лем не сприняли А як што такі зустрічі будут відбывати ся і відкрыте буде наприклад Товариство Руска я думаю што вы маєте тут можливіст і мы вплывати наприклад на те што наші обидві церкви рахували ся з тым што істнує друга церква і вона не была лише конкурентом але была якым союзником бо є багато дуже багато спільного між цими обома церквами рогами стоіт охочат вжы кодит ходит Проден моівка сповісти <unk>Аер Аль моі священникы православной Хові жывачой іду собі до православной Церкви там ся скорішы там до себе і між шкода в уст мойой май церков і я іду айте чому не же до того што фовоіври ся до моливы тому што є мало людей І просто весвітуют ручны туристы на ельты іно вызонів німецкой мо з нима ходжы они питают шуму так мало людей як кажут тому што в каждому селі єрков і тойнійше іти собізого села ани і пару так што бороню але допустня з ґіфриду на службу другу чыта єднаків зовзавами чылиш допереду в тілю спамяти на тілько тоты люде знали чытати і писати зазнаю о тых звыкых люди як селянинам може єст якысце дашто было отец мал <unk> душ на параґі тілько тих душ мало чытати і писати єст социйолоґічно дуже важливе питаня бо незнаючы бы звернули увагу я дуже підокремлюю питаня керівництва ци старого чы нинішнього ци в Обєднаню Лемків ци Стоваришыню Лемків ци уряду фльориньского чы команецкого іпитаня людей Ци є дуже часто дві окремі справы і тепер Чытати це справа поколіньова залежно найстарше поколіня здебільшого не вміло чытати і писати Тобто найстаршы поколіня тоді жыли коротше Ци люди <unk> років десят років народжені ци трал теж просвіткувати історию шкільництва сільского на лемківщыні ци люди народжені народжені в <unk> роках не далеко не завжды істнували тоді на Лемківщыні школы Натоміст люди народжыні якы мали тоті <unk> років вони в <unk> році вони безперечно вміли чытати і писати залежно што чытали звідкід це до них ішло і хто ім це інтерпретувал Бо то неє так што хтось што прочытає і одразу може сказати Єврепа Я все зрозуміл І інтерпретация інтерпретация преси підбувала ся безперечно це робил священник вчытель і еміґранты Я невыпадково Вам згадувал на початку про те што стало ся з руснаками в сполученых штатах Америкы і як Руснакы зі сполученых Штатів Америкі вертаючы сюди або приносячы пресу зазнаючы там величезного дискомфорту я знову скажу і величезного комплексу культурового сполученых Штатах Америкы з якым неґативным часто ставлиням вертали ся на Лемківщыну і привозили свою пресу Общество тзв Общество Рускых Товариств В США засноване на початку завдякы отцеві Тотой під кінец ХХ ст выдавало весь час одного до трьох тількі це одне общество відьо <unk> газет Ці газеты як што я чытаю не знают прямых джерел але чытаючы газету Украінців Народовців діло ці газеты масово попадали на Лемківщыну Очывидно слово масовоє атрактую трохы так в дусі пропаґанды украіньской народовской Я думаю што це было так што в кожну в кожду хату попадало це ця газета І справа є інтерпретациі а найбільшый вплыв на інтерпретацию як на мене мала не ідеолоґія але економічне становище тых людей Як шыйде ся про селян бо як кажу підокремуют еліты від селян і росийскій райву раєм економічным а не ідеолоґічным для селян натомі для священства был райем державного віросповіданя Не приде римокатолицкій священик чы шляхтич з твору і не буде нам казати як ми маємо молити ся Це были основні справы інтерпретация прошол На приватністоричным скут але то славакы повітах собі власні тепер думал Же барз добрі знам до тых часы Е На початку на початку столітя з оповіданой Валы затушено вам двох прадідів і прадідо Филип Дзюбена котрый был в Талергофі і другій прадідо Штекля котрый Зо Ісидор з Штекля котрый зостал в Талергофі не вернул з ньом і зрештом мі дідо о котрым іщы памятам Діл міси Дібрина котрый тіж был в Талергофі Байталь на тов тамты часы оба моі прадіды то был а друга половина ХХ столітя Моя баба походила з тисяч де <unk> р і повім так в селі в Ґадишові на початку ХХ ст было семох люди котры знали чытати то такы спілалковы якы фіолісты І втіму моіх двох превідів оми знали чытати знали чытат філь і мій дідотик І як то ся діяло Были тіж єдны з них бывша Вернули отама з дітми і з тройма дітьми они самы навчыли своі діти бо наприклад моі баба знали чытати в Староцерковнославяньскій Е І повідам і тіж а хоц ми жебы што прийти наголодний іщы чысто ниякой стори абсолютні чысто моє чутя же Як то ся стало вас часто моі баба повідали Як то ся стало же зачали ходити до чытальні качковского бо были гладшой і чытаня качковского і чытаня брифіта І як то ся стало же оба моі брадіды зашли до Талергофон По просту Перша чытаня до очковского Она была перша І панена Марзовні дас часто мы выповідали зо свойом сестром то з котром долго мешкало від себе і я до понолідности памятам тото вывіданя же Люде называли ся руцнаками Але в часі коли зачали повставати чыталі перша чытальна просвіта то найло ся трьох може <unk> сері котры зачали ся підписувати рускій прес І тот хто ясно треба дума може то не єст якыса м не знам бартіст історичну має але для мене має то барзи викуватіст з двох з двох сторон по перше єст то напевно автентичне по другє і мают для мене емоцийны значыня вопросту бо дотичу то мой баз близкой Ермівской Ріі Зато выповідам же чого тоты люде нашли ся они то абсолютні не было так же они мали Бо коли се мала нагоду так уштефановы помісти на Ватрі але знали коли як думамо в дискусиях з рештом ван Богдан тіж был На темат тых тых васів астрика котрый был в Талергофі і так подія ся того нестида не гандлю ся того же мой традіти зато же я знам же они были там за то же на тамтот час были нетілько присвіченыма людми ту суж знали чытати і писати Алем напевно не было такого подію скорше Е тот поділ стал ся напевно в часах коли зачали ся зачали товды власні аґітаторы нас ділити І зато товды вчаст зачала ся писати Рускій а інчы остали снака Дякую вас Я оскоментую як бы так такым способом што так інтуітивно радше є дуже великою проблемою то што написано на папері а то чым жыли люди Мы шановні пані і панове не знаємо жытя руснаків в іх селах Мы чытаємо документы пресу яку створювали як що брати статистично на одне село як што мало воно скажіло <unk> мешканців то писати вміло двох і што нам залишыло ся іх підписы рускі Но добре двох чы оден Часом підписы Украінец залежно в якому часі цеж был один потім іх могло быти трохи більше То нейде ся про те чобне были жертвами писаного паперу на якому є написані величезні ідеі і што мы не дали себе тым ідеям тепер управляти чы одно си чы два с Основне питаня є питаня безпекі і перетрываня в такых обставинах якы маємо сьогодні Як що будемо давати ся заідати е документам і пропаґанді бо пропаґанда єст крізь зокрема в пресі але також в документах також в спогадах Мы не маємо досі досі Лемкі самі не орґанізували ся ци вынятковій ситуациі што сме мали пресу і документы писані під імені самых Лемків і што бони были репрезентативні не для одной особы а для більшой кількости осіб І на це треба дуже звертати увагу бо вплывы пропаґанды є шалені і можна дуже легко під вплывом пропаґанды дати себе завести в небезпечні місця мысланя і небезпечні місця політиків За грошы О І хоц мы што ся діяло Маш документы маш знашто ты справы Для чого преопували То ся діє до гнескы Значы чосмо з тоты стає дотациі од паньства тікопложы выхділи Хоч тоты теж питале тыко я не хотіл нову пану і Штефанові Гладыкови докоряти Наприклад питаня економічне в повернені до православія На основі своіх споглядів люде якій дуже добре памятают поверненя до православія не было поверненя до православія а было пер за все пытаня як зменшыти економічний вызиск селяных грекокатолицкым і священникам Недавно я записал спомин про перехід на православія в Бортному Но як щы отец калыжняцкій брал <unk> злотых за похорон ужінкі яка мала тілько остатню корову якой вмерла остатня дитина перехід у православія в Бортному відбыл ся дуже спонтанно Так само і в Тыляві І Безперечно пан Іване має тоту рацию але што ж економічний ґрунт підлягає потій інтерпретациі ідеолоґічній партийній державній інтерпретациі будьмо як кажут Полякі будьмо обережні чы будьме чуйні будьмо обережні што допаґандивным пропаґандивных інтерпретаций Дуже часто треба дивити самы на економічно соспільний ґрунт подій Пак я іщы я безперечні погоджу люю ся на тым же церков Православа коли іщы не стровадила жадной місиі В конверсіі повороты досларе все была Блуды священства грекокатолицкого котого треба зачати Іту змет згідниш того Тепер дороблят ся то ной дорогы Але хочу ту до Ганців налезати бепові жебы з ним днезре зрозуміла же я не хтую далеровцями быложе інтеліґенциі Галицкой Же інтеліґенциі галицкой зостало <unk> тис обязаню без єдна справа Дра справа не годжы ся з того єдна Бо свойой выповіди можна выскувати же в Ґарлишови знало село писати того великє альфабету Пет неправда Через неправо великому альфабетизну не добрі противде Для мене то за альфабетык як на такы само велике самогын знало якій абсолютні так не было Діяли в товды школо тзв дяківкы і хто ся хотіл влучыти то ся што ся хотіл вчыти ося міг вчыти Але ото то было ґварантуване чым Барунками материяльныма Дяківкы діяли переважні в зимі в зимі треба было ся добре одянути треба было дати опал на світлицю і не вшыткы діти ходили до тых дяків Та сама едукация в такій дяківці полігала на тім же знам ся лем підписали Натоміст заможнійшы ґаздове посылали постійно Постійно посылали до школы і медже інчыма так діло ся в Кумкови в Лемсе і Кумкови де маленькє село было так заможне же на <unk> Ґаздів <unk> оподатувало в роках тридцетых інструктора собі спровадили інструктора Культурально Світового причытаю Качковского яка мала про украіньскій характер І ту тіж єст Не з такого просто упрощыня же як православный то сепаратиста грекокатоликы то Украінец то сут тотальны упрощыня якы функцийонуют до гнеска а іщы навязуючы до той освіты В тым році будемо мати <unk> років Кромера Тоє ту середню школу коли ся то назвало знімат Хочу вам речы же серед <unk> першых выпустників Кронера <unk> было руснам Чи єден бы се так означально літным означат То єст капітальны выві як на тамты часы А на селі бесідуюта а тепер щывертаючы так Хто мал на селі грошы і вцюл ся в кідяків ці то купувал си ґазету Інча справа же ґазета писала тото якой орієнтациі был священний през раз яку яку І сходили ся до того ґазды і чытали тоту ґазету і тепер якій бы ориєнтациі священы якы орєнтацию ґазда пазы Така была ґазета і так і тото тлумачыл прошы осме такто до справшы до тыхо року і з джерел Не єст цілком так же выіхали же то была бо выіхало <unk> тисяців люди з Лемківщыны в рокові році грана в тзвыны І частина выіхала ідеолоґічных русофілів Москофів выіхала але частина людоты выіхала Бідоты і піл з того то направду была бідота Серед пятьох ґаздів якы выіхали з Кумковы то трьох было бідных выіхали з бід бым докучали люде і біді своій своі докучали натовіс єден выіхал серед на тові з єден выіхал датоже тато не хтіл ґаздівку записати бы ся з кухарком оженил А четвертый бому брат за браг Рар а другій ґазда бому брат за браздівку Цілком з інчых причын ідеолоґічны діхали през типове упрощыня будеш так радил же <unk> тисячы москофільовичови гей знам лемківку добрі котры бо то было село по сусідскым навет знаня як брали в революциі іспаньскій удял Лемківчами знате также ті село <unk> як на <unk> могли там зробити а на мис Досяло же же не будеме ся сперати будеме ся сперати бо не раз ме бесідували але на певну річы мушу звернути Якоси трум ся погодити з тым што єс радил дуже разы Каташ Криж власні о Рус росийскій Не згодил бы ся згоджу ся з тобору охяків взглядом під тым якых буде бесідувати о елітах Такт але тіж не до кінця Бо уж звыкли селеным Віня Чунрускій то він Дунов Е такій як ярус просто І не вязал того з мозпом елі та літа вязала але тіж не до кінця бо можна овісти Е так рудиш голова як повім Рона Дурскій Што зробил Роман Москій не вязал ся з Москвом вязал але як революция зробила своє што Роман Дмовскій зробил тото само што нашы власли во Фльоринці Змінили фрам же Ловскій зробил тото мудрійше бо звязал ся з коаліциянтом Русиі зо Францийом а они Видно тото же в Команча і Фльоринках не хтіли зостати в Польщы Іли все чысш і они думали власні о Росиі бо думали си Росиям дісну програла была в Краковым але так само в Талергофі Цілый час Талергоф жыл тым же за хвилю росийска армія приде і дозволит іх із Талергофу То повільны святі Не вшыткый помі дідок тіж был в Талергофі вышол з Талергофу до мундуря австрийской Арміі і пришол до Лавишова ді власні они тоты пили войсковы твориня міців жебы боронити нашы села мирны села перед сусідами якы приходили в бандах То потреба повісті Адже міліция была во Лоруцкы Але повыджме такій згри Так і тото они попросту виділи же уж так само як в Москві же з Русийом неє што ся вязати і смотрили тізнов на Лімпешів на правых але чехівных іх А мені бракує увисту сі Петра Троханівского того што я наприклад дуже міцно наголошую Де вжывайно так звеликых квантифікаторів тото Лемкі Русины селями тут треба піти в нюансы і рахувати де не де до одного Чы были ты говори про просто загально про Руснаків Но не даст ся так говорити бо маємо справы з урядниками уряду Фльориньского з кількома людми лемож на першым віче в Владишові была опция за Украіном лем же выла з Ячі і зато перелезли з Владишова Віче до Новін Але треба Вас не повідати же был наприклад один голос за Украіном а не што кількост там селян з Ґладышовай з околиці одповіло ся за Украіном бо то буде буда Ци є прото дібже пропаґанда І требам тому тому немало тому Уряд в Ґорлиньскій не мал леник ценности тому ци була групка людей скажімо як было іх десят то же ціла та росийска армія А решта ставлиня людей не знаємо які були А ты крім того кажеш што кожен Руснак ци кожен мешканец Лемківщыны як чул слово рускій то відразу асоциювал це з Руснак А ти так дума думаєш Петре што ті селяне такы были культурно чутливі і відразу шукали слова рускій Такы были чутливі до власной єй етнічности Нідце того не было золено До Ґладышова прібували заложыти парафів в православній в Ґладишові мій дідо мали уж своі роби як ся женили з мою домом до мали <unk> другів бар і ружняме як В <unk> они мали уж пережыли своі гадают довойой моне тым аж уж онадцет років спиди ци лече Шони там буды за першы мама вернули і звідуют ся што было Но бесідували же як хочете быти дале Русинами то мусите перейти до православной церкви де як зостанете вырекокатолицкій то будете Полярика а дідо Повильна На затижде мало быти наступне зобраня і мали внести деклярациі треба было ся підписати же хочеме створити власні парафію православных І перша служба была товды одправлена в Загороді єдного з Ґладышов Тота служба православных На тым ся скінчыло бо мій дідо повіли такы Ходил єм ходжу до церкви грекокатолицкой рєм руснакы Ідалі буду ходил і далі буду руснам я не мам потребы зміняти віры жебы застати далі рускы Тым файно вычасто чую кожен майже згадал своіх предків і це дуже цікаво бо це також звіджет доказ того што не всі підпорядковуємо ся пропаґанді дикі тримаємо сімейну лінію то я Петрові піддати ся розповідю про мого діда мій дідо і теж чы я сам підпорядковуй ся пропаґанді чы ні Як бы це зрозуміли же мій дідо служыл також Филип Юрчак з Выслока высліп взагалі славил ся чудовыма вояками і в австрийскій арміі і в польскій арміі і в украіньскій повстаньскій мій дідо Кылип Юрчак служыл в І світовій війні за цісаря воювал І коли хотіли його взяти потім до украіньской повстаньской арміі як інструктора вояцкого то дідо дуже шытко хоц бы вже старший втікал і крикнул ім за потока стрільты мі в гузицю Дуже ясна відповідь а мы бы могли казати што выспочаны вшыткы чы всі были барз такій нацийонально усвідомлені І мені є близкє ще також то што ты згадуєш про Руснаків Русинів Особисто для мене може це вас дивує для мене конструкция Украінця не є чымсь што я з Бога за ногы зімал Я є Руснак безперечно і Русин але одне лишаєт ся незмінне Ер Я є людиною Кыєвоцентричною не Москва не Прага не Ужгород Кыів І це моя як бы вся ідеолоґна А як наз бати ся по дорозі може быти Руснаком Лемком Русином Украінцем але Кыів є безперечно місцем звідкі выплываєт джерела мойой ідентичности Ні ся гадало бо бесідувал єс же неє джерел власні односні до фінансуваня скорофіства Суд Свята Русь Свята Русь Вісториі посла Шоскій Осач здійжыли тут сут він тоталь до архівы власні русийскых тишо знову Шановні Паства ціла справа не є тілько рошах бо ті гроші мусят спіткати ся зповідным з відповідном інтерпретацийом ветер Як не буде інтерпретациі сенсу то ті самы гроші для грошав вони теж ничого не зроблят шо мыне були такі зручні і критикували московску пропаґанду тількі за фінансовый вымір та были щы інчі речі крім грошыі близшы сут його корунку роданий улицкій Ближе нам Шо жы закім не здаю орґаніза питаня чы закінчы мой моти дідо повысти або історию то істра