Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слововиця #10, 2022 03 14
Odc. 10

Слововиця #10, 2022 03 14

•

Opis odcinka

Слововиця #10, 2022 03 14

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja była poświęcona językowym wariantom i zmianom: prowadzący wracał do form związanych z Ukrainą, omawiał analogie z innymi nazwami państw oraz przykłady typu kazachski/czeski i feminatywy. Według prowadzącego część nowych form może być dopuszczalna, ale nie jest jeszcze utrwalona, a o przyjęciu decydują użytkownicy języka; prosił też, by używać nowości rozważnie i nie traktować odmiennych wyborów od razu jako poniżania czy deklaracji politycznej. Pod koniec mówił, że planował przejść do nazw ziemniaków używanych w domach słuchaczy, ale temat nie zmieścił się w audycji, więc zachęcił do pisania o używanych formach.

Automatyczna transkrypcja

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Вытамстовиц очывидні тот проґрам не повтаряме зато же він на жыво з підваршавского студиі радия ЛЕМ фм то лем мі якоси автоматичный чынґєль входит А не знам до кінця Чом як уж єм бесідувал тыжден тому маме новий емісийный проґрам і до нього треба даяк привыкнути Але я іщы мушу на тото ждати Так ци так витам красні вас вшыткых дорогых слухачів находиме ся Слова вици тепер так і зас будеме занимати ся Словами Демко Трохановскій Спід Варшавы і нажывы з того студия Нокє слухате приміру но очывидно кєд часом тот проґрам повтуриме Дорогы рыхтуючы ся до проґраму все думам што може быти для вас інтересуюче Што ся Вам Сподабат што ся Вам може не сподабат Е то іщы найгірше але а іщы думам што нияк не займе вашой увагы но і мушу повісти же Лем тота як бы м повіл послідня з тых выміненых позиция я барз мерзит бо кєд си тебом не трафлю то ж лем моя вина вірте то остатнє што редакторови ся Любит але люблю темы котры выкликуют звіданя аж і споры аж і такє мож повісти ясне выражыня же ту в тым місци ся З ведучым тот проґрам словиця редактором не згоджу Але жебы єм задалеко не полетіл то як все зачниме од нашого джінґля Ну а я уж ухвильку Повім єм дакус детальнійше о што мі так до кінця До кінця так до кінця до кінця іде А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса Ел як лоси М як мала о як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір єд <unk> і знак два знак мягій з твердым знаком Дотамали сме чынґільвертами достовіці для тых што аж тепер вучыли наше радийо іщы раз ся преселю Демко Трохановскій і переподам Мій ема і то значыт демко ет лем крапка фм там де єм пою ет то систавти мапу собацьку ци о уж не памятаме хто по словацкы єст так ци так тото такє а завинене в колесетомі і майльовий адрес Бесідувал єм перед джінґльом же люблю такы темы в проґрамі што розгрівают вшыткых дочервености А хоц і незамірено тото бы така вышла перед тыжньом тема то можу повісти же тота тема очывидно тыкала ся языка і лем языка бо бесідувал єм в передшым проґрамі о двох приназивниках на І другым приназнику В в получыню з названями державной можу повісти же ся зачало то значыт Достам пару відомости за котрых барз си дякую бо барз рахую ся з вашыма опініями і барзы мі ся они люблят кєд же і товды як ся зо мном не згодити но але зо чало ся не буду ту приводил полний зміст тых парох мелів што єм достал але тілько як хочу лем пояснити як завершыня той темы жебы так дополнити і уж єй заперти на такым рівни мож повісти проґраму Словиця Но же по перше тоту форму в Украіні ци на Украіні очывидно можеме хоснувати замінні отілько же єст то даяка аналоґія кєдже бесідуєме в Чехах кєд же бесідуєме в Японіі Кєд бесідуєме в Зєднаных Штатах Америкы так но то форма з принезывником В Украіні ци і хаме до Украіны може быти допущена Але мусиме памятати же тота форма іщы не єст утверджена в языку она іщы не єст натуральна в языку Я бесідувал тыжден тому смотрят ся на днешні телевізийны проґрамы як барз вельох редакторів старат ся не бесідувати в ту яка і до польскій язык але тот сам процес проходит і в нашым русиньскым Бар ся старают але повідят перший раз пак уж вертают форму на зато же она єст і в польскым языку так утверджена і не має жадных політычных конотаций ничого Ям н Може може нам такы інчы примірі приміры не так давно сме думали ци з інчыма редакторами як записати придавник одна Народу Казах так якій буде придавник казахскій ци казахскій Кєдже маме Чеха і єст напримір язык чешскій тако принаймні записуєме вымовыма очывидно без того шы понеже через близкых збитку парох парох согласных повіме чешскій але записаме чешскій но і як записати казах кєдказах Кінчыт ся на хы і Чех кінчыт ся на хы повинно быти аналоґічно і гей Лем же запишеме певно казахскій як перша форма Я прібувал доробити до того даяку даякі поясніня може зато же же з Чехами сме близко і інча форма ся з тым выміном хы на шы ся являт в языку А з казахами не мали сме тілько тілько той близкости деси може сама придавник і сама назва казах пришла до нас даде пізнійше і она не утвердила ся як казахскій але через аналоґію то Чех і чешскій думам же форма казашскій тіж повинна быти допущена то такій лем примір Можу дати інчий примір форм в языку і в русиньскым языку але не лем котре іщы звучат дост ненатурально іщы думам же такого єдного рішыня Што до хоснуваня даных форм іщы не може быти на так ци ні просто они ся мусят утвердити в языку То фемінітивы то фемінативы або фемінітивы ріжні сут называны то женьскы названя предовшыт кы професий функций жебы іх через помочом женьскых суфіксів называти і тоты фемінтови называют тоты жены котры бы з причыны іх ци якы даякого названя функций становиска професиі ци тіж етнічной приналежности походжыня і так і так дале можеме од інакше назвати як мужчын І тепер посмотте собі з перспектывы языка тіж барз вельо фемнітивів ци фемінативів выкликує ткустьом зачудуваня Понеже іх перше не было в языку Іх допіро тепер часами творят як новы слова вводят до языка і то тыкат ся барз барз вельох языків враз мож повісти з розпространіньом ся Інчых стремлінь можу повісти ци тых барже ґендерового пізріня ци барже того же колиси жены мали меньше права як мужчыны тото ся тепер зрівнує зато і сут тенденциі жебы жебы і такы функциі функциі професиі і так дальше тоты фемінативы фемінітивы фемінатівум ріжні сут называны языкознавцями вводити до водити до языку Але в фемінтів тіж языку не было або не было принаймні єден до єдного правда бо часом сут такы названя професий котрых нияк не переведеме на мужскій рідн сестры Але то з той причыны же дану професию Колиси в більшости робили жены мед брат но певно через аналоґію треба буде ввести Але медичний брат ци медична сестра Но але самы видите же медичний брат тіж так не звучыт добрі Але мусиме го очывидно схоснувати кєд же пан котрий выконує таку працу таку роботу таку роботу буде буде з тым согласний а в кінци якоси його треба треба треба называти І може так Кєде сме уж в собі взяли казаха і язык казахскій ци казахскій чехай і чешскій взяли сме си тіж фемінітивы то іщы дорогы радийослухачы І хвильку перервы Йохвильку зас ся стрітиме жебы завершыти конечно тоту тему <unk> і <unk> ґорлиці <unk> і <unk> польковиці Лемківскій голос В твоій хыжы ді нові за боло провіть за гойды словач горома за годі За гойды злоба здорова загоді року <unk>m <unk>m <unk> стором маш за годі до де моді на злогій бодіть то маґіця тріо Мы дальше находиме ся в Словіці зато іщы будеме кінчыти тоту тебу котра выкликала Так вельо червености Бесідувал єм дал ем приміры фемінітивів якы в языку не было бесідувал єм в форму овже формы в Украіні тіж дотепер не было або такой не было І так як Дакотры фемінітивы і так як в формі форма в Украіні ци іхати до Украіны напевно не сут іщы начальном формом в языку Але кєд іх розпространіня буде не тількы великє же можут Быти принимане як перша форма то очывид не залежыт од хосну од хоснувателів языка то залежыт од тых люди котры язык творят значыт од нас якы язык записуют якы языкы хоснуют Але іщы єдном хочу барз міцно і тот барз але то барз міцно підкрислити же нехоснуваня фемінітивій напіл доктор і дохторка прібую найти дакы такы приміры котрых напевно іщы Ну тоды су такій лагідный але єс психолоґ психоложка і так і так дале ся мі здає же іх не хоснуваня не мают як ціль абсолютно дакого понижати понівати недоцінити Фактично сут даяком маніфестацийом погляду же кєдис доктор то повинна быти докторка кєдис психолоґ психоложка но редактор і редакторка уж єст в языку ту форму абсолютно Сут хоснуваны оддавна часом они не мусят быти в тот спосіб суфіксом Кы Приводжены лем може быти поета поетеса сут ріжны такы формы же они сут уж давно в языку Лем не гнівайте ся дівчата предовшыткым же часом дахто буде хоснувал тоту мужску мужску форму за приміром формы в Украіні або іхати до Украіны в Словациі іхати до Словациі в Мадярах ци іхати до Мадяр В Литві до Литвы в Білоруси до Білоруси не знам ци єм вшыткы тоты на выміни котрийшы в языку фунґуют Ту може быти даяка політична маніфестация што видиме як напримір ся тото як тото проходит в польскым языку зато і просил бы м Дя так од мене як особа котра кустым языку сідит жебы вшыткы тоты новости хоснувати з головом і не обрушати ся одраз же дахто повіст в Украіні а дахто повіст на Украіні ци дахто схоснує фемінітивну форму професиі названя мы а дахто єй не схоснує Я лем тепер як такій можу повісти примір зміны погляду можу привести славного польского языкознавцю Думам же в Польщы каждий знат професора Мьотка Він пару років тому до той темы навязувал в своім проґрамі має такій языковий берсфайный проґрам Словнік польско польскій в котрым на звіданя слухача обзерача пою же єст абсолютно за формом на і жебы ся не старати тым же ци Литва ци Украіна ци Білуріс то уж самостійны незалежны державы же автоматично треба треба перестати хоснувати форму на і гварити в Барз бы обзерал тот проґрам колиси і пові вам же тото мало рукыйного але єст напримір професор Тіж барз знаний языкознавця в Польщы Єжы Бральчык повіл же же обі формы сут правильным на Украіні нав попольскы на Украінє ци в Украіні Кажды сут обі сут правиды але же форма НА єст результатом привычкы і частійше певно буде падало передовшытым од старшых осіб аы н але форма Вы можливе уж системово як ходит о з схоснуваня приназивника в до незалежных держав може повідят молодшы Але увага і ту єдна така справа професор Мьодек <unk> марця на своім фейсбуковым профіли не написал же од <unk> лютого фебруара чую виджу же во вшыткых медиях выражыня до і вы датшы до Украіны і в Украіні но іы Зачал там поясняти на інчых примірах Швециі і Арґентины Канады і Спаніі так дальше но і поюж тот одрух котрий підкрислят приназывниками до Івы і підперат державу Украіну в єй барз драматичных обставинах теперішніх і драматичных обставинах цілком розуміл розуміє і не буде Абсолютно нич бесідувал противко тому Підсумуюче форма в Украіні єст в языку допущена Але фурт она буде на другым місци а час вказ вказечы ся прийме Не значыт тото як уж єм описувал в повереднім проґрамі же то понижыня той державы одобраня єй правдо істнуваня будашто такє язык то жыва форма фурт ся змінят формує еволює то люде го творят а не заперты в академіцкых осередках аж і найбільше головы они по тім тот язык формуют і треба о тым памятати Іщы раз о хвилю ся будеме чути Перше наше радийо лем фм мишок брасто крадия мишо бразок лем Субыл янокы субыл мамуро состав сак са со Тот проґрам повтаряме То ґолицкій Хор Бельферсинґерс з лемківском пісньом барз ся мі любит Во удаю же там гармонізувал тоту пісню Мірослав Боґонь ним певний алек мі соснюварит Дорогратий слухачы Словиця так то єст Словиця і вірте мі же часом єст так же заплянуваны не годны ся стати то значыт плянувал єм завершыти тему до і В Украіні до Украіны в Украіні в даякє <unk> до пятьох минут жебы перейти до синонімів То значыт хотіл єм ся Вас звідати ци сте дома іли ци в вас дома іли ідят ґрулі ци може компері ци може картофлі А може земякы Крумплі іщы сут о крумплі то была тема на днес але мі як вы самы видители вышли Але Зато мате нагоду написати на Демко ЕС крапка <unk> жебы повісти котру форму Вас ся хоснує будуче ком на ваше майлі а я уж помаленькы кінчу і тоту тему собі а буде там іщы дашто по турецкы най ту буде несподіванка до наступного проґраму зато я уж кінчу памаленькы то была слово виця проґрам о словах і Демко Трохановскій нежыво тривайте ся тепло Словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця