Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Видам красні словици Демко Трохановскій з той стороны а мікрофону з той стороны радия на жыво з підваршавского студия того же радия словит ся то такій проґрам о языку а кєд слухате примєру того проґраму то значыт же сме уж зачали вакациі мы уж кінцьом сер кінчыме мы ляйфы на жыво до них вернеме але вакациі то такій час Жы будете мати інчым проґрамы до выбору в нашым радию Але добрі не чом о тым бесідую Зато же яко системя днес рано заскочыли такым тых звіданьом Ци нас буде даякє підсумуваня Не знал што зумали підсумувати кєдже кєд же темы нам ся міняют і мож повісти сут ріжны они сут барз часто незвязаны зо собом проґрам по проґрамі часом кінчыме єден проґрам В наступным проґрамі тоту тему бо несе ся вшытко дало повісти Но але што с будеме видіти як тот послідній передлекацийний Проґрам выйде выпиште дальше бо майль мі ходит фурт демкет лем крапка фм за тоту перервы не буде думам же приде за тоты два місяці вельо вельо думо кімі і вам на наступны по вакациях проґрамы а тепер уж не буду продолжал лем підеме собі до нашого джінґля і зачнеме тот проґрам А я знам Азбуку уж познали мы Азбуку А як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як гєлин Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як мала як о як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком ды знакы <unk> знак мягкій і з твердым знаком тото треба запамятати собі на вакациі жебы не забыти до вересня і што я вертам тепер до такой таку з нескінченой скінченой думал же єм скінчыл але то бесіды на Демко emem і на комунікаторах Зо мном тырвают фурт кєд де о каждій проґрамі ту як раз тота тема з попереднього тыжня о бабі о слові баба розгріла Як єм зрештом так думал же же розгріє розгріє нашы нашы бесіды Відули сте о ету леґію не знам ци єм повіл но то радше як Языкознавці думают одкали бы молодити слово баба можливе же так само як і мама же том можливе єст оно матопеічне Так то єст такє як дітина допіро зачынут бесідувати першы склады зачынут выповідати одкрыты склады то мусят быти так як і мама так і баба Думам же же за языкознавцями очывидно од того походит але підсумуйме собі бо днес іщы пару примірів же сме бесідували о бабі як мамі мамы то єст такій примір де де примір нез загалом примірів ем хотіл привести як напримір текст Наталиі Малецкой Новак на лем фм то в інтервю з Михалом Стариньскым по матурі тогорічній матурі <unk> де запис єс мой і баба сут щестивы зложыли мі ґратуляциі Были єдном з першых осіб до котрых єм зазванил по написаню Матуры з лемківского баба походят з Новой Весы а другы родом сут з Боґушы Тут єст цікава Добра файна інтересна форма они значыт выканя ачыт тота ознака пошаны Што іщы З такых примірів же туже баба може значыти маму мамы то текст Анны Кырпан заповідаючий єй проґрам Бесіда з днешньом респондентом цілком неподібна до інтервю в радию зато не одраз одважыла м ся дати єй до ефіру Припоминат радше давно анеґдоту де маленькій внучык звідує бабусю на што то єст любов Ту як раз форма зменшена Но а хоц там тіж єст а баба з розпачы бє себе по голові кричыт і там дальше єст текст видиме ту баба бабуся то значыт мама мамы баба бабуся бабця інчий текст Петра медвідя Духнович так уж як пілрічний зажыват сироцтво без родины аж покли го баба не принесла до старщыны гм наступний примір хоснуваня тосла як мама мамы Маме тіж бабу якы Як нормальна пані котра єст посеред нас Ту тото што што сме ся кусідка вадили но так конструктивно вадили же я не все тото чую же о каждій пані мож повісти як баба Не ся мі здає же аж і о дачыій жені як хлоп варит же то моя баба а баба бесідує Том і хлоп так то здає ся мі ся все здавало же то радше простіт хоснуваня того буде братше до помедже і єдным а другым супругом а не уж як дахто бесідує о дакым же то його баба Але мя сте выводили з того же же єднак так ся бесідує може може злі єм чул так си так іде ту о неутральным услові баба як жена як пані о як пані текст Якуба Зиґунта просиме чытати дальше інтервю з сериі Лемківскій Ґанок тым разом сме бесідували з Зузанном Дугош авторком проєкту Баба з гір так як раз так Якуба перевіл тоту тото слово Но ідеме до той бабы значыт жены до супругы Баба што має свого хлопа і хлоп што має свою бабу жену су но уж по шлюбі То тіж текст Наталиі Малецкой Новак при нагоді присутности в Загороді Мужын по обзерати фотоґрафічну выставу під назвом Лосянкы ідут дедукувану Бабам злося женам в Мазярі ту як раз із повторена бабам Злозняч же нам м з Мазярів Ліщ єден файний текст нашол єм на лем фм то штоправда м Севериян Косовскій подал за календарьом вваня Лянкы на <unk> рік Іжайте Ен Микулича з джерзі сіти значыт то з Америкы ту тіж файні бо кєд хлоп хоче мати бабу значыт же кєд даякій пан хоче мати жену то конечно мусит єй купити дрес ту супер примір влияня анґлицкого языка на русиньскій язык в обставинах еміґрациі там не был кабат так то уж тото уж был дрес треба было купити бабі на четжені або будучій жені купити дрес но і ту фай файн і тото ся Зрештом тот ввіяня анґлийского языка в тых обставинах еміґрациі то знате там пришли люде робили в майнах не в копальнях іздили карами ани автами што іщы робили о бадрували тото заміст ся вадити то они бадрували або мішати ріжні ся тлумачы тото слово то од анґлицкого тубадер значыт же вадити дакому вдачым не бадруй мі і так і так Вельо тых о анґлицизмах сме ся здає бесідували Але до того верша не новерну Лемковскій Штаєр кум кумірат завюл єй в сад ту мило як в раю давно Вас кохаю Лем кумо сят бо ту мій сад Варил мі кум вчера на ум же он любит мене жытя даст за мене такій то кум ой добрий кум Я гварю Вам куме Вас знам і тепер і давно і скрыто і явно преця кус кум єс куб же мі дрес кум гварит га добра кума куплю я Вам дреса лем поцілуюме ся то іщы днес куплю вам дрес Так явно є бо буде зле Ваша барз злослива хоц не бесідлива так явно є бо буде зле кум гварит ба хытра баба І о мене стоіт і биткы ся боіт така ты єс не куплю дрес тотот примір Односин же бабом може быти тіж будуча жена або кандидатка на жену наречена о може в тот спосіб Хоц туто ты односины сут такы чысто не кы прямы помповіл Но што ж бесідували сме собі тіж о тій бабі ґознахорці о акушерці і так ту файну сте мі прислали за увагу бо баба то была тіж ци єст може іщы така функция Переважні на селі котра знає більше як інче то значыт і тых конвенцийональных наук через свій опит може быти акушерком таком што і лічыт зілями але тіж бабом може быти даяка шептуха і відьма альбі чарівниця босорка так сме собі повіли Но Я теж не тому привім співанку же мам я файну заградочку Я посіла ом піявочку потім она дрібно сходит моя мила смутна ходит ходит хвора трапити по дохторя по дохторя і по бабу жебы дала даку раду Но ту очывидно тіж треба повісти же баба тота авкушерка што пришла і дала раду одраз знала што ся діє же то не єст така обычна хворота бо баба пришла раду дала будеш мила колысала жебы колысати дітину то треба дакус пару місяців перше іщы інчы річы робити в каждым разі тото дівча єй одповідат же баба зо ідмі з очий Яни спала з милым в ночы Ну і наступны гай до чого ведут І ту як раз дякую мыковы Паняню за підповід і за файны два дві версиі того тексту боєдных хоснуют аж ім Не знал а може єм не спостеріг же потім як уж тото діл ся повіла же Яни спала вмию з милом вночы то бесідує же ани днеска ани вчера Лем кусічка од вечера і то єст єдна версия а друга версия котра мала бы быти ани рано ани в ночы Лем кусічка по пілночы барз якую за тоты дві версиі котры ходят в тых народных співанках Але в тых двох версиях уж вышло же тото дівча котре гей бы хворіло не бесідувало правды о тым же же не спала з милом в ночы не спало з милом в ночы но а пришла баба котра здіаґнозувала же то не єст хворота Добрі скінчме може бабу бо іщы і єдна ся мі здає тыма дост цікава перед нами цікава котру певно така підсумуюча але туж допіро пунзиці Як ми пришла карт на роґават там Сит тай блатю мою ґди за мене выду мою болю за мена Найру Стали музикы чардаш гра гади Стали сыльо лягати Іхто дефа по А тільки заплачут Три лівцяти іхто запоймати А тількы заплачут Три лівця гадиль взялю нарум наром да дітя лакаты ся ся Як ми пришля карта як ми пришлякарта як ми пришля карта Вертаме до Словиці до той послідньой перекциями Словиці і тепер повім же было звіданьо дакі підсумуваня Як уж єм пою не знам што могло підсумувати але здає ся мі же барз вельо бесід котры котрого наслідлом сут тіж темы в проґрамі то сут такы бесіды Загалом о кодифікациі чом єст так приняте а чом такє з приняте но і тото іде ґу ортоґрафічным принципам і вельом інчым принципам котры сут в лемківскым языку Но і єту може значно од кінця понеже посеред тых вшыткых дискусий явило ся звіданя а ци был уж проґрам о язычю Вірте мі я не памятам даколи в моіх в моіх языковых проґрамах цілий проґрам был такій выведений же што то было языче а чому ся характеризувало якы там были буквы якы формы і так і так дале Хыба не было Зато може в тым посліднім передвакацийным проґрамі іщы встигну дашто О тым повісти а о язычю Думам же цілий то добра тема на цілий проґрам Ту очывидно введеме до дискусий бы з кінця ХХ столітя они ся даде товды зачали як записувати даякы слова бо як знаме языця то был такій мікс церковнославяньского ускус зрусифікуваний уж з даякыма може локальныма формами ну але бы він не оддавал істо того як люде бесідуют а як ся пише Вы то єст такій кусічка може і проблем я знам Хтоси колиси зрівнувал чешского языка котрий тота писана версия або така така офіцияльна літератска версия котра єст в телевізиі в радию но дост значно ріжнит ся од языка котрым люде бесідуют Но і все єст тота опозиция як ци мусиме писати все так як люде бесідуют як хоснувателі языка бесідуют і все так записувати Но і одраз повім же ні Зато же єднак язык має свою протягліст в істориі має свою континуацию в істориі і кєд бы сме тепер так нараз зачали писати одраз так як чуєме но то преддовшыткым по тых роках де нас не было <unk> років по ІІ світовій войні вчас І світовой войны де не мали сме вчыня де не мали сме телевізиі радия і жадных інчых проґрамів не было лем фм было бы тяжко зато принципы сут сут барз потрібны але то принципы мусят тіж выходити дади з істориі І бесідуют о тій опозициі з кінця ХХ ст коли украіньскій народовий рух зачал переходити на так звану фонетычну версию записа з запису языка Очывидно Русины ґутому не пішли хоц одраз помім же то была барз добра думка бо Русины ґутому пришли аж пізнійше жебы не тілько зреформувати писаний Язык бо тот котрым в тій літератскій формі в тій писаній формі ся послугуют назначно ріжнит ся од того як бесідуют люде Но Але тутіж треба повісти о єдным же самоодшмаріня того давного або дотеперішнього языка было цілко проблематичне понеже мало тіж свій бым пові політычний підтекст Тот украіньскій рух котрий ся сепарувал од решты східніх Славян ту така мы така цікавинка то кєд же днес Русины мали бы быти сепаратистами но то як раз в столітю то Украінці не были называны сепаратистами таче тоты котры ся сепаруют од декысой там десого населіня і т не входме в тото Тото якы писали тым зреформуваным языком фонетичным хоц він не єст до кінця такій аж фонетичний ци етимолоґічным значыт тым старым то была тіж політычна маніфестация То о тым свідчыло і тото же кєд дахто писал тым В цитуальниках возме фонетичным записом то значыт же был по украіньскій стороні а тот хто тримал ся іщы того запису з язычя зрештом самоязычє мало тіж такій кусічко кусічках характер жебы ся жебы ся тримати того старого того свойого тот тым ся выявлял тот консерватизм Но і на тій основі на тій основі Е Іщы до до кінця Першой світовой войны мали сме мали сме тот старий старий запис з твердыма мягкыма знаками на кінци то така тото што остало іщы з церковнославяньского языка в котрым тіж уж парусотох років не вымавляло ся тых так званых єрів на кінци бо они допіро пізнійше были буквами котрых означали мягкіст а колиси то были пілгласны зрештом о то сме вельо вельо бесідували І одповідаючы на тото язычя і може як введіня до проґраму жебы ціле язычя даяк зобрати і повісти чым якым было іколи ся змінило то лем повім же дошло до меджевоєнного періоду Товды же діяльніст і Іваня Гунянкы котрый іщы перед Пойном был міцно стоял за тым жебы етимолоґічно писати допіро довело до того а потім очывидно як бы м не вымінил то был был великій бут діяльніст Івана Русенка товдыва же і мы перешли на тот барже фонетичний фонетичний запис языка Але ту тіж треба повісти же кєд бы м мал такы на скоро робити пропорциі то наш язык зписаный язык взглядом того котрий был <unk> років тому то іщы мінімум в <unk> процентах єст етимолоґічний а решта то уж узгляднят тоты фонетичны зміны котры на просторі років проходили Но вступ хыбаль На тото што бы додіс ся діяло по вакациях хыбаль барз добрі же мам вам вшыткого доброго то была словит ся а бесідувал Демко Троханов Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця ре