The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме слововиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках Слововиця Коли там красні любителів лемківского русиньского языка з чым вшыткых языків пониже в чым прокляны столиця являют ся не лем знаны нам языкы але іщы дальшы дальшы близше ци дальшы Но добрі бы дорогы радиє слухачы о языку на языках Словиця подіяло ся вельо думам од посліднього проґраму Я так лем повім тото што ся діє за сценом значыт за тым што бесідую мам ріжны скрипты нотаткы нотую собі о чым хочу повісти ріжны приміры днес як раз аж ся бою же даякій кабель Прорво зато же єм облужений ріжныма сониками котрый може і днес хоснує а може мі ся не поведе акциі так кєд іде о тем котры выс присылате котры вызідуєте до ся набой тілько же уж мі нтерів бракує в моімы В моіх тых вшыткых записках котры котры рыхтую до проґраму з Ловиця Проґраму або проґраму і отым днес буде наледорого радию слухачы як знаты сезачныма азбуком Думам же ся николи нам николи не омерзне но і Зочтеме собі днешні темы А я знам азбуку Уж познали мы а злуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса ел як лоси М як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві юяк Югас я як Ябір бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Я очывидно наверну до грады слухачы того што было в переднім проґрамі бесідували сме О чымоси што з німецкого назват ся рекция Бесідувал єм з єдным слухачом на тему як по анґлицкы тото буде Я нашол такє пане Браяне же не то може быти <unk>ear<unk>o Десто в тоту сторону то значыт тот товды коли часосово лучыт ся з даякым приназивником І окрислят якій одмінок має быти дальше схоснуваний то я давал такы приміры як з самом іти мож іти до кого чого з рождаючым іти до роботы іти до церкви але бесідувам тіж о такых примірів же іти за дакым значыт кєд дахто іде то іде ся за дакым але мож прити за дакым значыт взяти дакого бо пришол єм за тобом жебы з зо мном пішол пришол єм тебе дохыж жебы тя взяти жебы м жебы со мном пішол пришол єм за тобом Но і як раз думаме і часослово і приназывник Некєд схоснуєме за то кым чым творячий до кого то рождаючий і так дале і так дале то набране кєд слухате Не можу дійти до того як то ся по анґлицкы называтя за інчы коментарі же файны приміры были вашых тіж пару мы нашолы але несхочу спішыти з інчом темом зо штом заохочам жебы сте на Демкы тлем Крапка фм писали Бо то найбільша скарбниця знаня як і зрештом Вашы опінійна тото што Бесідуют днешня тема звязана звязана з єдным звіданьом котре прочытам добріден в якым селі ся бесідувало ґрупа або якій лемківскій автор так писал Знам барже версию група Га зато хотіл бы м ся о тото Вас звідати а навязую до вашого пису під знимком з Лемковина трейль Ту як раз одраз подам тот тот підпис бо короткій там была на фейсковым сайті нашого радия Лемківска бігова ґрупа Русин Лем выстартувала три маме м пальці Но до того было тото звіданя од пана Алекса якую здравлю і сердечні мы уж з паном Алексом ся розписуєме На комунікаторах і тота бесіда бесіда іде іде іде я можу єй так поспрібую підсумувати і тото што я так дост коротко одписал ци ґрупа ци ґрупа Ту очывидно кусіть Катариі мусит быти зато же зато же мусиме знати што о чого ся взяло і што было перше ци гы ци ґы ту одраз повім же тоту тему сме кус бы розберали при походжыню топоніму ойконіму ойконім то Уж же то названя міст м ін то такій топонім котрый называт міста Ґорлиці бесідували сме товды з Ґорлиці же в Ґорлиці походят можливе же од Ґорличка то птаха Але тото тепер верниймей ту тіждеме опозицию ґы і так єст через гы бо што было перше напевно звук ґы был в праславяньскым системі і з того ґы медже інчыма на полудньовій части східньой славянщыны о так повім в старорускым языку кєд бы сме взяли тот перший з котрого вышли вшыткы східньо славяньскы языкы напевно было гы пак оно ся потім на полудни той обшыри і на заході той обшыри значыт в тых континантах староруского котры днес будеме называти білорускым украіньскым і русиньскым лемківскым языком тото ґы барз часто або і може всяди перешло в гы значыт вытворил ся звук гы і вошол до языка то такій процес він єст ріжне званий ци спірантизация ци Фрикатизация Не будеме до того вертати колито коли то Стулена Стулений согласний іде уж ту о фонетичны аспекты змінят ся в шпаровий но і тото ґы змінили ся в гы но і так было так было вымавляне бы такій процес не перешло напримір в росийскым языку в тым днешнім нормативным росийскым языку хоц дя сут діалекты котры не в котрых заміз ґы являт ся гын але так як собі уж сме Кєд собі і тепер вы подумаме сме в просторі сідньославяньского языка жебы собі тото так зрівнати то єстросийска ґалава но і наша голова а же там буде ґє котре в гы не перешло в медже інчыма русиньскым ци в украіньскым ци бірурускым языку перешло в оне гы ну і тото гы бы Фурт бесідую же барз скорошам тото вшытко тото гы ся добрі мало В тых языках аж бы м повіл же барз добрі ся мало лем же пришол час коли коли до вшыткых языків во світі приходила тота інтернацийональна Лексика о влиянях чужых языків інчых окружючых близшых дальшых тіс мож раз бесідувати бесідували до тотого бы то не буду вертал Так ци так тото ґы з чужых языків зас зачало ся являти ту можу дати примір бодай лем мадярского языка в котрым Маме ґазду в котрыма ме ґанш В котрыма ме ґуляш Но тяжко повісти газда ганч і гуляшей зато тоты слова пришли до лемківского языка в тій ориґінальній формі значыт тото ґы зачало до языка вертати ту лем іщы припомну же все смотте на ґазду же то Мадяры взяли од Славян давного господара через пару языковых процесів в собі взяли як ґазда і тото ґазда зас до нас пришло заступуючы господаря то тота цікавинка котру все буду все буду припоминал о тілько же думаме же то мадярскє слово бо оно єст уж з Мадярщыне але е але Мадяры взяли од Славян Но то ідме ідме дальше жебы жебы фстигнути Маме тот момент коли ґы зачало вертати В вельох в вельох тым більше же тым більше же в окружаючых языках в польскым языку словацком штоправда єст гы але в польскым языку в німецкым мы были сме під Австрымадярами долгій час то сут вшыткы тоты приміры як мы ґешеф Як ґвер і певно бы сме іщы ту не вельо з них нашли котры были приниманы до языка в ориґіналі Не пойме гешефт не поіме вер но бо якоси так чудно Но добрі но то вернийме до нашого Зданя може звідань бо іх ту од пана Алекса видиме пару в Добріден в якым селі бесідувало ся ґрупа Но і одраз ту можу повісти Не знам в якым селі бесідувал ся ґрупа а в якым селі бесідувала ся ґрупа Кєди мам мал бы м тепер стріляти м смотрячы на мапу Думам передвоєнной Лемковины бо заложме же же то єст наш пункты однесіня ґрупа радшых хыбаль бесідувало ся на західніх краях лемківскоязыковой обшыри Але то звязане тото тото звязаны тіж з тым процесом о котрым бесідувал же барже тоты тоты крайны обшыри были наражены на на влияня сусідніх языків і тіж і тіж якраз якраз західній з заходу і од Пілночыокружал нас польскій язык зато і тото влияня было найміцнійше ту бесідую тіж о о тым нашым середнім и о якым бесідуєме же барчасо там было призване як і тото етимолоґічне і То істо як піти то бы было піті ходіті робіті тото сут тоты тоты тоты приміры і можливе б Я ту тепер абсолютно бесіду і якє а мем то виділ же так бы ся могло бесідувати Бо такых досліджынь не знам і пан Алекса як вы знате знате може такы досліджыня де ся бесідувало ґрупа де ґрупа просил бы м повісти І друга части зіданя або якій лемківскій автор так писал Но і ту являт ся нам першый проблем бо розділил бы м тото хыба на дві части кєдо писменніст до выселіня і по выселіню До выселіня но ту радше приведеме собі выданя Ваня Гунянкы взяли м першій з берега значыт нашу книжку тоту што може і была найбарже пошырена по выселіню По повыселіню і дозволена іщы товды комуністами тоту історию цілком знаме під конец жытя уж Гунянька чысто здуріл і остал комуністом Хотіл Лемків деси там на Сибір выселяти не будеме ту входити в історию і тото чу сут знаны факты підеме до языка Пресмотрил єм з помочом очывидно штучноінтеліґенциів цілу книжку і шустоінтеліґенция на наш памі там ґы Хоц хыба єм за скоро тото повіл бо хотіл єм найперше дати примір орґанізация реліґія гімназия і бесідуюту лем о тых примірах хы слів котры котры сут чужыма словами так як наша ґрупа ци ґрупа то не єст славяньскє слово зато жебы міряти ябка з ябками буду ся односил до до чужых слів Так програма катеґория лоґіка технолоґія енергія вшытко тото єст записане через через гы Но і чом гунянка спижом котры были редакторами нашой книжкы писали через гы Но мож назвати може парадоксом гунянкы циту парадокс не знам то барже філософічне зіданя він все писал через гыб понеже не хоснувал ґрафему бук буквы того знаку ґо од того моменту з того пункту пізніня не знаме як Вымавлял заложме гунянка ци ци ци тото што чытали Не знаме гунянка хоснувал консервативний міцно етимолоґічний запис нияк не хоснувал того ґы може не мал може не мал такой техноло ци технолоґіі Зато хыбаль не выйдеме з його писаня ци в його версиі была то ґрупа ци была ґрупа Ту одраз повім же тепер як редактор Лем фм од смотрил добрых <unk> років смішні м мі як редакторови єй особі котра од такій час занимат ся языком смішні бы было написати напримір Бесідую тіж фурт о чужых словах глобус геогеоґрафія а уж чыстым чудесом было бы написати напримір гі тяжко быти гіґієна іде о тот гіґієну котру бы мы котру бы м такы записал очывидно з наголосовым гы але з уж потім з наступным з наступным ґы Но бо ту треба повісти єдну річ вшыткы тоты Напримір технолоґія енергія і так дальше то єст чужа лексика бо враз з приходом то того множества чужой лексикы тратіж повісти же пришла не лем сама лексика та котра в якысий спосіб была в спосіб была абсербувана до языка Але то цілы тоты афіксальны системы вшыткы суфіксы префіксів хыба хыба не найду з ґа бо гы так ци так тото ґы вернуло або гы залежні як бесідували лем же лем же ту уж тепер того хыба не порішыме і бесідуюты о тій опозициі ґрупа ґрупа так філолоґія ци філолоґія як будеме не лем бесідувати бо бесідуваня оно уж буде вторичне але як будеме го як будеме го записувати І з мойого досвідчыня а якысе досвідчыня іщы перед Лем фм тіж з языком єм мал то хоц можеме днес дебатувати же ґрупа ци ґрупа або філолоґія або філолоґія То з певністю близком <unk> процентів можу повісти же в жадным абсолютні лемківскым селі то уж бесідую в цитувальниках не буде інакше як ґоль як маґія якы то заложме мадярскє ґазда Але маме ґаз маме ґазету Не пойме голь магія газда газета газ но то уж абсолютно чудно Чудно звучыт што потверджат же же тота тото приниманя західньой лексикы чужой лексикы оно барже іде в сторону приниманя єй так як она звучыт в ориґіналі ци як тоты суфіксы звучат в ориґіналі не Як жебы вшытко трансферувати і зміняти на наге І ту пану Алексом іщы в моій одповіди подал єм такы бы м повіл аж і славяньскы приміры котры котры сут в нашым языку а тіж они не сут не сут до кінця мож повісти послідовно Маме ґадати не по іме гадати Гадати по лемківскы Но абсолютні тото не піде і ту маме раз наголосове ґє не але маме тіж такє часлово як здогадати Ту маме тіж ґамбу Хоц там хоц хоц тот корінно ходиме в інчы словах як губ губа губениця губы і так Но добрі То вернийме тепер до того звіданя пана Алекса котре тыкало ґрупы або ґрупы А тужне сіданя м ся здає же тото ся уявило в пізнійшій дискусиі котру котру сме вели але і е тіж тіж ведеме ту такы іщы примір агату бы поювіємо в огунянці як то было до невысліня а як было по выселіню Но ту тіж мам наступний проблем понеже Понеже кєд іде о лемківскій ареал цілого русиньского языка лемківску част но то напевно мали сме таку дихомів дихотомів але іщы реґулюваны більшым ци великым братом понеже більшіст выдань якыся в Польщы выдавали были цензуруваны нашым словом сут Но знаны шыроко знаны такы приміры же же редакторы украіньской ґазеты наше слово вчас комунізму редаґували лемківскы писываны тексты зато жебы они Раз же бы были выглядали барже по украіньскы Два жебы два жебы не были за барз реґулярны жебы реґулярны жебы вказувати на тото же то єднак єст діалекты украіньского языка Но уж політика звязана єй од Сталіна она ся вела і ся веде на Украіні дальше Але отіт діхатоміі Но мі ся здає же ту тіж влияня з украіньского правопису кєдже кєкєди тото ге будеме хоснувати заміст заміст ґє хоц ту вам таку цікавинку охочу сліджу сліджу за бы дискусиямих ся уж в парох моментах по <unk> році одколи Украіна узыскала незалежніст вертат тема того звуку і буквы ґє в самым украіньскым языку же До тіж в просторах розвитку хтоси насилу єй вышмарил а же она тепер єст лем єст в такых як раз чужых чужых словах хоснувана Но і вертаючы Но з єдной стороны гунянка до выселіня не хоснувал буквы ґє нияк не хоснувала за тоту непорішыме Ци то была ґрупа ци ґрупа бо все записал через г непорішыме місяц здає та аж так до кінця ци пом <unk> в тых выданях г было цензуруване ци было натуральне ци то може даяка языкова манера конкретного автора Ту абсолютні не порішыме Але парадоксально тіж повім як раз приміры котры деси єм там виділ не знам ци іх приведу Н З джерелом напевно ні але то сут такы такы такы смішны приміры якы в украіньскым правописі в котрым заложме Праві неє буквы ґє бы записали Пришол гумі Пришол гумі а напевно єм виділ деси записана з таком маєром Мадзелянова пісня Семана Мадзеляна в темну нічку в убочы і там Як знаменічко з ганічком ся притуляют і бесідуют притульме ся ґу собі Но чудно бы тото выглядало як бы Повіли же притульме ся гу собі уж абстрахуючы од того же же же тото ґу Абсолютні З ґє Іде од давного не давного кы Зато підсумуючы не знам досліджынь де бесідували і яка была розшыреніст ґрупы ци ґрупы Але мам на тото одповід бо як на тото най смотріти і слово ґрупа Кісло ґрупа находят ся в словнику Ярослава Горощака ґрупа на <unk> стороні ґрупа на <unk> стороні зато най то буде тота моя одповід Жебы не было же од мене бо ту посилил єм ся посили єм ся выданьом пана пана Ярослава Горощака польско лемківскій лемківскопольскій словник є сме уж при тым уж смотрю на час з не о вшыткым оповім то єднак з якы смотрю на статі з ге і з ґє в словнику Горощака там Видно покій і іх кількости же м тоты тоты слова котры сут зачынают ся од ґєві домо ґєвы вступує в но і в середині і може і на кінци і так лем бесідую о тым же само тото же ся зачынают єс іх о вельо вельо вельо меньше як тых што што зачынают ся од ге Што ґм по мойому кус можу переужыти на тото што уж єм повіл же тото ге розпространило ся барз шыроко пришло з давного давного православяньского ґє Перешло в ге А тото ґє дакус вернуло але тіж не послідовні і не всяди і не все одраз бо тоты приміры ґадати ґамба ґамба ґамцяк ґамця бы выґанити што іщы ґачы од ґачы тіж кіті тіж тіж чужы Но то сут тоты приміры Но добрі але Але возьме собі інчы приміры зо словника Ярослава Горощака як они ся не реалізуют Маме вельо тых бы м повіл такых часослів о лем ономатопеічных Тых што вывадят ся джерелом єст як сей звук і він даяк переносений єст на язык як бы го вымовити ци ци ци ци ци ци іщы што єст тяжше записати маме напр маме ґеткати ґыдзьґати ґюлґати ґєґнути мы маме ґєлетати і вельо вельо то такых слів котры котры котры свідчат о тым же єднак ґє хоц гы го выперо барз барзы шыроко В своім часі розвитку очывидно но то єднак но то єднак добрі ся мало кєдже кєдже тоты ономатопеічны слова предовшыткым часу слова Они они тото ґє Абсолютно зохобили і суд по просту чысто Чысто нашы а напевно славяньскы Маме іщы вельо допівжыня в тій справі Бомаміщы і словникы з Підкарпатской Руси Маме цілу тему Е топонімів ґривіл Ґолиці Ґлышів до мовліня чом там як раз тото ґє єст хоц В ґрибі іде од гриба а ґорлиці од горличкы Но мі здає же тото слишеме на наступний проґрам Зато єднес Дякуючы за незіданя од пана Алек пан Алекса буду ся з вами пращал припомнуючы же демко Єтлем крапка фм то єст тот адрез некотрий можете писати і Будеме собі дискутувати Тримайте ся то бла словиця бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках словиця