The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Так то вше словиця нажыво запрашам сердечні на тоту піл годины з языком з русиньскым языком з лемківскым нашым языком а словиця то Проґрам О словах яку степевно в джінґли чули одраз подам свій майльой <unk>Ú ЕТim жебы сте писали так як вС і давали своі темы до проґраму ВС был вшыткых просторів языка а я тото слово даяк постарам ся убрати кусме ся не чули або то свята єдне по свята другє А ци сын то ми технічны проблемы мобільного студия Но і якоси так вышло але барз єм рад з того же повело ся днес в нормальным виді в нормальным трибі получыти і даяк будеме собі бесідувати Але жебы м не забыл то гы днес Бо такій мам я мам такій таку традицию же зачынам од джінґля з азбуком Зато і днес так тіж зачнеме як лем го найду Як лем він ся буде мі хотіл влучыти што тепер так дост планно му выходит Ага але уж го хыбаль мам но і постарам ся го тепер схоснувати А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква Йот як Йосиф Каяк коса Ел як лоси М як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір єд <unk> і знак два знак мягій з твердым знаком Но джінґля ся вдал опустити Зато днес дальше побесідуєме собі о селах і Днес дальше причынком до того проґраму єст выданя проф Михайла Капраля якого іщы раз здравлю з того місця то такє выданя котре напримір найдете в виді дост дармо до стяніня на портали Академія Крапка ЕГ То карпаторусиньскы поселеня і то такє выданя припомну бесідуємо о ним в попереднім проґрамі але сме ся даку значули так лем скоро припомну выдало вседержавной русиньской естему самосправуваня Русиньскій Науковы Інститут ім Антини Годинка і то лист з сел і Варошу У Центральной Европі де днес бывали ваті даколи бывали Карпаторусины зобрал і зглядил до печатні др Міхаіл Капраль но і припомну же то листа сел там де жыют Русины де жыли барже Русины бо то тіж Іднешні і історичны села якы сут з нами звязаны єст пару міст очывидно такых головнійшых іх они сут тіж вседжены але то уж меньше в тым моменті будут нас інтересувати і то села з Хорвациі з Мадяр з Польщы з Румуніі Сербіі зо Словациі з Украіны і Но так ну і то на разі На разі на разі во вшыткой в остатнім проґрамі зачали сме ся бесідувати о Лемковині о лемківскых селах до загальным виді побесідували сме одкале ся брали нашы назвы Назвы нашых сел місцивости тым так припомну занимат ся аномастика то гаус языкознавства котра прібує дослідити одкале ся тоты назвы місцевости берутповіл єм тіж же Мож выділити пару такых такых під ґруп під катеґориі можете ліпше повісти як розділяют ся тоты тоты названя сел ци ци міс ци загалі терену тотопоґрафічны назвы котры сут звязаны з дакыма прикметами терену з ґрунтом з сормом поверхні ци рослинністю ци звірятами то тіж ту ту дала єм такій примір як на Лемковині як камяна як поляны то тіж ціла велика ґрупа Сев на Лемковині але не лем на Лемковині на цілій Карпатскій Руси котры звязаны сут з тым же напримір мусіли вырубати дуже ліса жебы там было основане село но і того ліса Кузбыло а якого ліса напр Березы Березове ольховец значыт Ольхы треба было вытягати грабу дуба або дубне липы липне і т Ліщыны смерекове тотошыткы названя котры котры не котры сут звязаны з топоґрафічныма прикметами даной обшыри Сут тіж культуровы назвы котры сут звязаны з вытворами чловека Заложым же дашто ся там діяло в вданым місци і зато мы там яка людска діяльніст была зато тіж зато тіж од того было поставо названя села то такый якы якы поворозник то так як святкова же там был якысий Культ святости а можливе же іщы в передхристияньскых часах а може там вославний кєрмеш знаний даколи на на цілу Лемковину дашто такє тіж присвійны назвы котры вказуют на Того хто был властительом або або локатором даной даного села даной місцевости то тіж барз часто од імена суты такы названя то Ґладышів Зындранова на сут тіж спідґрупа під катеґория патрономічных одвідцівскых родовых назв но і ту іде од імен презвиск тіж ту іде о властителя але туж барже такы такы примір як Петровці в Хорвациі ци Перегримка наприм якысого Чловека котрий там заложме переходил споломництвом і бо то до помництва іде і і заложыл тото село угрин напримір о то тіж може быти тіж може быти тото но і тіж такы професийны назвы бым повіл такы служебны професийны наче Чым занимали ся же теліданой обшыри ту єм хыбаль бесідувал обортным там певно люде іщы нич зачали зачали ге проф може інакше в такій знаный внешнім виді занимати ся пчолами колиси колиси ішли до ліса і там дикы пчолы робили робили мед од того як раз єст може быти бортне Але жебы днесне входити заварз быйшы обортным мож бы повісти дашто дашто більше і інчы етимолоґію названя названя села Так ци так я лем тепер заповім бо уж іду до нашой темы же За днес займе ся тіж інчыма реґіонами Карпатской Русины Лемковино зрівнаме собі або даме собі приміры названь сел і в інчых русиньскых реґіонах але тіж на конец кєд встигнеме бо часом люблю ся розглядати зробиме си такє жебы зрівнати ци маме дакы подібны назвы сел місцевости в Карпатскій Руси одраз вам поміж маме і о тым тіж днес буде чуєме ся хвильку Мохнати На душы А ци ґаньска я долюбия душы тоской період за циґаньской зыздой кащево деражатя ÑС і в два <unk> люди Одня краі в періо за циґаньской звєз той катше война заказ дія дражат бальсар і до базар ладия звізперской циґаньской на пляках де дражами <unk> вырова Дарят за циґаньской звіздоліка вчарина за ІІ Ë за Мы ідеме до днешньой темы до книжкы до книжкы проф Михайла Капраля Карпаторусиньскы поселеня і як уж єм заповіл до перервы днес іду в інчы реґіоны Лемковині сме бесідували в попереднім проґрамі Значно од Хорвациі днес в яком ся сама Книжка зачынат си може і зато же ту неє вмісивости але і Русинів в Хорвациі на мало маме такы маме такой пару зафіксуваных місцевости Там сут Вінковці Вуковар Загреб пы Микрошевці Осієк Петровці і стары Янковці як видиме ту маме тоты предовшыткым одвідцівскы родовы такы як стары Янковці Петровці звязаны з родом і може дакус з властительом але такы того рода місцевости дакус інча ситуация являт ся на Мадярах бо істория Русинів жыючых в тій державі така же кєд бы сме ся вернули дадес <unk> напевно <unk> років дозадуто може і тых місц было бы о вельо більше ану і уж то найважнійше барже по славяньскы бы ся они называли Проблем в тым же більшіст з них то уж лем історичны русиньскы сила бо а то дисиміляцийний процес поступлююча мадєризация котра там уж на тій днешній залож етнічній териториі Мадяр довели до того же днес окрем Будапешту думам де еміґруют Русины не лем з Мадяра але і з Підкарпатской Руси Фактично можеме бесідувати о двох селах такой де іщы ся даст почути русиньскій язык і то сут комложка і мучынь але вертаючы до названь на Мадярах найдеме і такы і більше але я привюл такы што ся што ся іщы остал іх славяньскій корін з першой причыны а з другой такой же тот вшыткы мадярскы названя бы м ани не хотіл Не хотіл ся тым міряти понеже знам же там барзко дост скомплікувана єст фонетика І маме такы такы місивости як гребля як кальний поток тоднешній шарож потокы там де Басены хыба сут ся мі здає был єм там там тіж Мішковец то русиньскє названя Мішкольца єст мучынь єст пуста радовань іщы така т не такє такє старе видножесловяньскє в фым мадярскоязычным окружыню названя але міся сподобала руда банячка о тото файн Але о тым же там вельорусинів там компактно прожывали Русины давно давно тому ничше ся змадяризували видно і в такых селах де єст тота рускіст русиньскіст зохоблена то руска Ґадна по мадярскы Орос ґадна Штось вказує ту же іщы Хоц там не знам ци іщы Русины жыют то єднак тото єднак назва села остала а я бодай в остатнім проґрамі приводил приводил цитат в котрым Якы свого дослідника котры о котрым бесідувал лже О то тепер уж справы парафразую Божого неприведу же названя ся в ном вельо бесідуют до нас кричат лем іщы не все мы можеме зрозуміти што на нас бесідуют зато і тым Занимат ся ономастика і ісіла гаузнал языкознавства котра прібує сліпкати над тым одкале дане дане дана назва села ся взяла але знаме жы маме два найбільшы найбільшы реґіоны реґіоны Ф і обшырю і як ідакількіст жытелів но і не мали акциі Вісла Зато і днес може легше тоты Ґеоґрафічне названя приводити так бо займу ся тепер в тій части предевшыткым пряшівском і Підкарпатском Русю і в тій части топоґрафічных названь звязаных з даным тереном з обшырів де были основаны і ту маме на Пряшівскій Руси Липник Великій Липник Велика Поляна маме Ґрибів Дубову То значыт тоты села котры ідут од назоня ліса правдоподібні котрі треба было вырубати село жебы там могло быти село Бырз мі ся сподобало слово бы назва Дуплин то значыт іде од Дупло од той діры в дереві де жыют птаховы віркы ци інчы звірятка но і там цікаве там мусіло быти вельо такых діры в деревах же аж і аж і так назвало ся село Маме тіжкальну рустоку камінну порубу Орлів знам можливе же дуже ор орлів было ци пусте поле но пусте поле так раз добрі бо не треба было рубати мож было село основати На Підкарпатскій Руси в тій катеґориі топоґрафічных назв маме такы такы такы села як Берегы Березинка глиняний цікаве Мусіло быти там вельо глины то може дакы такє бы мокро там было і но тіж звязаны з тереном Грабовоци ци Заріча о Заріча Заріком З той ґрупы культуровых названь значыт звязаных з якысом активністю то нашол єм на Пряшівскій Руси Городиско Граничне і граничны міся ту барзы барса соцівы з нашом коннечном бо конечно значет остатнє село по тій части в тій части Карпат то дост дост цікаве названя Но такы таке тіж названя Ґудка ци сольник там може і была даяка сіль може копальне солі може давно може гандлювали том сольом ту ту тіж мож такы такы такы інтерпретациі приводити на Підкарпатскій Руситіж маме гуту Гуту маме і Гутку маме на Словациі маме гуту на Підкарпатскій Руси і маме вельо гут тіж на Лемковині ту шы бо ся той конечной чыплю на Підкарпатскій Руси єст такє такє селе крайньоє тіж конечне посліднє тото з края як і граничне На Пряшівскій Руси ідме до до тых присвійных названь значыт они до кого належало го належати село Хто был властительом то на Пряшівскій Руси напримір Ленартів Матысова на Підкарпатскій Руси княгынин або Короле Вобарсы цікаве значыт же найправдоподібнійше перше з них до якысой княгыни княгыні належало а другє до якысого короля хто нихто знат Патронімічны патромічны патронімічны одвідцівскы родовы то на Пряшівскій Руси напримір Михайльов ци Пітрова а на Підкарпатскій Руси такы приміры як Данивка Данилово Демичово Павлово ци інче І тото служебны професийны назвы з сел я выбрал пчолины в На Пряшівскій Руси і Хмельова найправдоподібнійше од того было го Хмильово тіж мож было може в дакій спосіб узнати за тоту за тоты культуровы але тай бесідую тоты тоты підкатеґориі де ону мастику они не сут як сы барз остры Думам же хмельова там дашто з хмільом мали спільне може пиво варили пчолине само ся уж розвязує напевно або там были дикы пчолы як і може в Бортным або люде ся пчолярством дост шыроко занимали Підкарпатска Русь ту єм выбрал два Бычково і Воловец зато же то два такы села котры як знаме звязаны з годовльом то ту тіж тіж барз знана шырока гаус не професия професия професиі якыма занимали ся жытелі може і од того якраз ся взяли тоты тоты сила І певні зробил бы м тепер Вам іщы даяку перерву але того не зроблю бо смотрил на заґарок а я мам іщы так як уж єм заповіл Файны порівнаня декотрых названь сел з ріжных з ріжных обшыри цілой Карпатской Руси і ту зачынаме од Андрийовой на Пряшівскій Руси Андриівкы на Лемковині ци на Підкарпатю Андра Шулці Туж видиме влияня влияня мадярского языка пониж Андрий Андраш но але ф етимолоґія подібны Маме Березову на Лемковині Березівку Березовецнов в Пряшівщыні і Березинку Березникы Березову на Підкарпатю Маме Берез на Лемковині але Берестів над Лабірцьом в Напряшівскій Напрясівскій Руси але о маме такы два села котры так само ся называют і в румуньскій части Карпатской Руси бо то быстрі і на Підкарпатю такє саме само село Єст Маменник на Пряшівскій Руси і вапен на Лемковині тіж звязаны якысом з якысом активністю з якысом активністю за чым на початок то напевне од напевно од того же там были в вапині Але можливе же они были тіж выдобуваны в звязку з тым такы такы названя Маме на Лемковині воловец і маме на Підкарпатю воловец тамтым другым підкарпатскым Воловци тіж єм был бесідувал єм з паньом в склепі та не могла повірити же я не жыю на Підкарпатскій Русі понеже бесідуєме І фонетично і барз але то барзы подібні не могли ся начыдувати а не чули о тым жебы Русины жыли аж так далеко барз мі ся тото любит все буду тото мило споминав Маме Дубне на Лемковині маме Дубинне і Дубову на Пряшові Дубы Дубове і Дубину на Підкарпатскій Руси м долгє на Лемковині і долгоє на Підкарпатскій Руси дальше піду іщы звязаны з звязаны з деревами грабскє Пряшівщына грап Лемковина грабово Підкарпатя Ой ту тіж хыба ся мож повісти же тото поґрафічне названя але барже тіж професийне ся мі здає же камяна на Лемковині Камюнка на Пряшівщыні і Камяниця на Підкарпатскій Руси то радше звязаны з професийом же радше там хыбаль выдобывали Камін Маме такы о тіж од дерев Липну на Лемковині Липову на Пряшівщыні Цілиповиц на Підкарпатскій Руси І тут ціла ґрупа такых такых сел котры мож повісти но хыба розшырены барз барз Барз бо Поляны на Лемковині то неєдны Лем Поляны єдны і другы суровичны Поляны маме на Пряшівщыні Поляну Поляны маме на в румуньскій части Карпатскій Руси Велику Поляну на Пряшівщыні нову Полянку Маме на Підкарпатскій Руси вкінци тіж не тіж Поляну О але мі ся файне іщы єдно сподабало же нове село як ся было основане то як го назвати то попросту нове село маме Нововесь на західній Лемковині але на східі маме Новосільці подібні єст на Пряшівщыні де маме Новоселицю і на Підкарпатскій Руситіж маме маме Новоселицю о ту мам ту тіж до жытелів реґєтова то реґєтів то не лем не лем на Лемковині ци Вышній ци Нижній бо єреґєтівка єст на Пряшівскій Руси З дальшых якы посмотрют олховец на Лемковині Ольшанка на Пряшівщыні в Ульхуці на Підкарпатскій Руси то тіж од того дерева Маме вкінци на Лемковині прислоп маме прислуп на Пряшівщыні Присліп на підкарпатскій Руси Тота назва мя барз інтересує і ся думам може даколиным ньом дакусы шырше і барже детальну займу Із такых дерев Смерекова на Підкарпатскій Руси маме Смерековец на Лемковині од смерека од смереків од ліса може треба вытяти тілько того того ліса жебы жебы мож было там жыти і побудувати хыжы Маме Солотвину на Підкарпатскій Руси і Солотвины і на конец вшытко што звязане з Рускым Устя Рускє на Лемковині маме руску Ґадну на Мадярах маме на Пряшівщыні медже інчыма руску быстру руску ворускій потік маме вкінци руску мокру руску кучеву і Руску долину на підкарпатскій Руси значыт же інже том рускійстю русиньскійстю тіж зазначали же ту же єме ту сме хоц і не Всено маме щыропицю руску маме тых но в королеву руску і щы бы ся нашло но але як бы тото не было істория бы нам было баже прихыльнійше мож же тых рускых русиньскых місцевости было бы не было більше Дорогы радуючый Я памаленькы кінчу кінчыл тіж тему з тыма названями може іщы даколи буде нагода ся до них вернути А вы пиште на Демкы Лемкрапка фм жебы ся мі повісти ци вартат дашто о цым бесідувати або запропонувати своі темы Я уж за словицю дякую то была словиця Демко Трохановскій і што зычыл Вам вшыткого доброго чуєме ся в наступных проґрамах словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця