Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Витайте дорогоды сухачыстой страны Демко Трохановскій і словиця значыт Демкы лем крапка фм крапка фм то тото місце де пишете і ся барз з того тішу Не буду ся забарз розглядувал жебы зас встигнути зо вшыткыма заплятуныма темами зато тым разом аж і пущу джінґіль котрый ся мі здає же хыбаль тыжден тому не пішол а принаймі так якоси мі ся здає Но добрі по джінґлі узачынаме А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык ша як школа ща як щавій Юяк Югас я як ябір єд і знак два знак мягкій з твердым знаком Но думам же уж сме давно забыли о різдяных або різдяных сятах святах шватах ци святах о може так А то з двох тых причын сме о тым бесідували значыт забыти зап сме може і забыли а бесідували сме о них з той причыны же наше давне Л перешло в або давне В переходит часами вы бесідали сме собі о тых понетычных процесах видало примір Волк Але пришло цілком добре звіданя на тоту тему Ци в другу сторону тото тіж ішло си абы слові уж Ны Ци же неє такого явиска Но і видите я уж мал кінчыти тоту тему але кєдо наіщы резонує то тым більше мож повісти найтым ліпше для той темы Но так здіня єст добре бо фактичні маме такє але найпольше може дашто о тым слові уж то частка но часом лем принимат ци выступує може выступувати як як присловник але приме же то єст частка но і Давна тота частка уж мала мож поісти дві формы уж і тоту коротшу форму уж то іщы на старославяньскым ґрунті так собі можеме приняти но і што ся з ньом стало чом в нас напримір єст уж а Пряшівскы Русины бесідуют лже Е подібні зрештом і з украіньскым языку подібні єст в білорускым языку але то може іщы до того собі собі дойдеме Но Головным проблемом ту єст тото бы буду ішол до одповіди на звіданя тото наголосова тото перше у В славяньскых языках наголосове ул котрым тото уж што стояло на початку слова барз часто ним не было стабільне і выкликувало ріжны реакциі но і часом было так же была додавана така протеза така протична на протетычний звук жебы даяк помочы бо тото уякоси не стояло так само Зрештом посмотр собі на польскій язык в польскым маме юж і там додане єст доданайс і ота тота протеза на на початку ся ту явила Зрештом о протетычных звыках здає ся мі же нераз сме бесідували нале ідучы до того звіданя уж і лже чом там як раз єст інакше же то з уся зробило вы знач в другу строну пішло не В ся з сало У або Л ся з сало У тым такым не складовом У як своі Лолк но то маме ту якраз якраз тот примір смотрю іщы вернут той темы але смотрю напримір на чешскій і словацкій языкы там єст заховане уж В росийскым буде уж і уже мы ту тоты обі коротка і і тота друга форма і бажы правильна хоц уж в бесіді за сєм може єй літературі тіж схоснуване Но і доходиме до того же пряшівскы Русины мают лже Но і як раз жем повіл же подібні єст в украіньскым подібні єст в білорускым де тото давне У полний гласний У змінил ся в <unk> нескладовый У поне же в білорускым єст лы тото нескладове лы і там єст лжо В скорій бесіді бо тіж єст уж ополне дві не мож повісти версиі А жебы так добрім посмотрити на тот языковий процес тот фонетичний процес то радше бы м пішол в дашто інче што єст барже такє бы м повіл не Ясне на примірах бо маме такого пана ци паню ци молодшого ци молодшу представничку ґенерациі за што бесідує учытель учытелька єст ученик учениця но але маме часослово вчыти Там тіж як раз докладні такій сам языковий фонетичний процес перешол же в другу строну як в лолку ци в інчых примірах то значыт тот примір уж і же береме собі ту якы тему то докладні як вучытель і вчыти Там на початку єст ве Найправдоподібнійше тота зміна дакус кореспондувало до того же ве часом переходило в У а найправдоподібнійше могло так быти же просто коли в переходило в У творят ся тото нескладове уяк як словій волк но можливе же тота в другу сторону паралельно переходили тоты тоты тоты процесы і туси можеме тіж вымінити вельо якы удар але вдарити мы што там маме іщы Маме установа встановити Установити за тоту як видиме тото тото в і у барз альто барз часто часто ся оно вымінят аж до того моменту уж як собі посмотриме на інчы того рода выміны же у В напримір вдарити то барз частовым вам як дарити А хыбаль же м єст то фонетичні глухій початок тото маме гдарити вмерти бити але зато хпасти хтерти іх кроіти скыпку хліба наприм Зато добрі тузбі мал єм бо зас ся буду певно розглядувал барз вельо а тему уж мум тіж хотіл докінчыти барз дякую за тото звіданя понеже ту видиме же тоты вшыткы Л і вы котры переходили в У но і наоборот У котре переходило в нескладове У найперше а потім може в тото Ф тот звук В тіж тумає на такє застосуваня і такы языковы процесы тіж Тіж ся одбывали і барз дякую же же слідите добрі тото што бесідую понеже то як раз тот примір то якраз тот примір но мож повісти протитичного хоц він не так до кінця протичний звук вінт просто ся змінил з Уле хоц по части мож го такым называти кєд бы сме кєд бы сме так барз барзу простили тот языковий процес Но добрі зроблю собі перерву і перейду до того што заповіл єм в предшым проґрамі але з браку часу і розґаданя ємнастих А тым мила а тым мила што здума Кєций вечер кєдций вечер зо мном спала Тота єдна людка моя Жыти неві а не твоя нужко можко монка моя Жытиневі Ане Твоя антушкомоґія Нушкомоґія Чыжечы же ся погнівала То єст щыро кы єс щыро недума Забутлива до гнільваня бо то было на прощаня анушкоможкомогія Забутлива до гмліваня тото было напро Од тых думок од тых думок серце болве Хто на твоя твоє Моян лем тебем мене <unk>earanя Мушкомогія Тышкомоґія Тыжґомоґія Мушґомоґія Душґомогія Тота єдна дурка моя жыдневі явен моя нушко моя Толя єдна думка моя жыднені Явен Моя тужкомоґія Душкомоґія Мушкомоґія Шкомоґія Тышкомоґія Дужкомоґія Джкомоґія Джкомоґрия Дишкомоґія Ушкомогія А тым нива што здумала вечер кєд сой вечер зо мном спа ла глядушка моя мы вертаме до Словиці до обіцяной темы котру єм не заповіл тисинтому а не было на ню за вельо за вельо часу О што іде Гы Я до кінця ани не памятам од чого зачала ся тота темаш і не знам но памятам же од анґлицкого языка так од аґлицкого языка здає ся мі же ту ішло такє звіданя ци маме даякы даякы слова котры там ішло бодай о придавникы то была бесіда така люзна Е напримір не орієнтуйме ся лем на придавникы такы як аґлийскє дор фейс ту фейс писане через через крісочкы через злучкы такы тото называме но і як уж досліджыл тото як во аґлицкым языку тото выглядат ту абсолютні прошу тых што знают ся на аґлицкым языку ци добрі бесідуют так ци так так такы слова о тм хыба найліпше як же пятлітня дітина там тіж буде тото філь ольд буде писана через Злучкы но і Ци маме подібны подібны приміры як в аґлийскым языку Но бо в аґлийскым языку мож написати і зо злучками того рода выражыня і без звучкы бы беззлучок але они товды знат дашто інче они злучкы або брак звучок зсиґналізуют ґраматичну катеґорию ци то єст ци часослово ци то єст назывник так як ту собі дайме сет i сет писане роздільні або разом но просто просто ту можеме собі тото видіти же єднак тото де си там деси там фунґує Но і зачал єм ся застанавляти Пізрієм до лемківской ґраматикы ну і фактичні маме там єден цілий розділ ортоґрафічний ґраматичний як то як вглядат писаня зо злучком одраз приведу пару тых принципів же пишеме місцевости уряды мы через злучку так як писаня Нев Йорк ци Ню Йорк часом єст записана через злучку Лемко Союз перемышльско ґорлицка єпархія і так сут двойны назвиска або єдно назвиско з псевдонімом то тіж пишеме через злучку так Дуць Файфер Сочка Боржавин Мурянка Трохановскій і ту радше бы сме бы сме агату іщы єден такій такій такій примір як маме зложены придавникы з такыма рівноправныма частями то напримір грекокатолицкє духованство сербо хорватскій язык Церковнославяньска книга і так ту ясне же будеме мати ци авто о австромадяньска монархія ци держава ту будеме мати як найбарже писалню через крисочку через злучку Подібні єст в назывниках можеме написати технік інсемінатор такє з написане в ґраматиці Маме Карпаторусины маме циґаны Романы як писал як писал Русенко Яков дудра писал Я народил я ся народил у Лемка хлопай до Лемка хлопа тіж оно творит нам зложений зложений назывник но і очывидно маме іщы барз вельо такых примірів понези то о тым о чым сме бесідували ус нераз уж нераз Словици товды де тота часословна част єст долучена напримір до інчого слова зробила мішла пішла мы уж то іщы зробила кадис осін ходила і так дальше тоты тота часословна форма долучена скорочена і долучена до інчого слова ту з зазначыньом же оно мусит ся кінчыти на гласний но товды як найбарже як найбажетійше пишеме з том злучком з том крисочком але ціла тема ціла тема ішла до того же такы неочывидны слова нам ся являли і нашол єм тіж тот принцип В ґраматиці лемківского языка фонтаньскій хомяк і то в тым підпункті єст написане же в сталых парах або рядах слів І уж вам приведу якы то сталы поры або ряды ряды слів ту сут такы примір як рад не рад Конец кінцьом м з діда Прадіда і тото дідо Прадідо уж тіж єст написаний через злучку Думаме тіж напримір есе тексту Івана Головчака тихо тихо шмарил яс зеренця Тихо тихо значыт повторене оно буде писане через через злучку но і вельо вельо іщы інчых як Лем лем там гавгав гоп гоп диндин мял мял тото вшытко будеме писати через через злучку Но але не был о собом як бым як бым не поглядал іх дакус більше і нашол ім скоро в моіх архі і архівах а і в записках ріжных гымны такы гы приміры писаны через злучку і так мож повісти як бы іх здефініювати бони часом Можут нич до кінця не значыти бо єм си записал такє як гын гын то подібне было в ґраматиці ци давно давно або такє выражыня там вчера днес Писане через злучку котре бы зачало так все або от все же штоси єст постійне же єст одвічне же єст незбывальне вчера днес ой мусіл бы м певно найти даякій контекст так ци так о так ци так оно тіж бы могло быти писане через злучку Но але маме так бы таку певно рахуванку котру думам же вельо з вас знат Іде бо не знат кади мусит іти тади сяди Но і тото тади сяди тіж напишеме очывидно неочывидно через злучку тото тади сяди но ту і там так бы мож речы гын і гев якоси так тоту сторону тади сядист такє недоокрислены деси там ходит тото тото боба Нашол єм іщы в архіві Лем Фм в тексті Северияна Косовского такє выражыня як ден по ден і оно тіж было записане через злучкы ден злучка по злучка ден Прочытам може ціле речыня в вересни <unk> р затримали ся на три дни в Ліґници одкале ден по ден єздили по ріжных місцевостях в нижньошлезскым воєвідстві збераючы відео реляциі од свідків выгнаня Но і тото ден по ден значыт каждый ден ден за дньом Штоденно значыт фурт так бы мож тото перевести і тото ден по ден Предовшыткым так мі ся здає же оно писане без тых злучок бы могло розділяти тоты три слова значе два слова і тоты приназывник а кєд оно вшытко записане єст через злучкы ден по ден зо злучками Оно творит так як бы мож повісти єдно слово як раз ту тот сенс єст одданий і схоснувана єст писаня через злучкы так само думам можеме не записати слова так шак так сяк они сут не тілько може оно матопеічне але дакус таку форму выполняют значыт так або інакше Ходил не ходил робил не робил был не был было не было ту вшытко тото запишеме через злучкы понеже м оно творит єдно слово Было не было м ґраматичні чудне візуально чудне а коли запишеме го злучками то як раз буде буде тот одповідник єдного слова єдного слова єдного выражыня котре як розділиме оно не сідит так в языку аж і візуально аж як ся чытат но і ту як раз тота кореспонденция не з той бесіды давной до аґлицкого языка іщы раз варю же пиште на комунікаторы або або на димкы ЛЕМ крапка Ф охочо повім сий даякій принцип єст сформуваний в аґлицкым языку коли коли в <unk> хард <unk> пишеме через звучку а коли напишеме го напишеме го без беззвучкы Я ту мам іщы єден файний цікавый Примір запису з о злучком ту як раз іщы не буду выявлял Може не автора бо то народна пісня але автора книгы в котрій тота пісня ся найде і ся мі здає же ужон долго В зрід світ тота книжка так ци так єст Колиси был єм прошений о коректу парох парох текстів парох парох співанок котры там будут схоснуваны но і така співанка котру здає ся мі же тіж вельо осіб знат з текстом Як я піду на Мадяр на Мадяр кому я то перко дам перко дам І ту нас найбарже тото інтересує кому тому за дукат за дукат а милому все лем так все лем так Но і ту єст барз файный і цікавый примір як раз того зложыня кому тому за дукат за дукат кому тому што бы оном значыло Но бы м повіл же то прекрасна і ся здає рідка днес форма котра Як бы ой то єст цікаве як переводити такы того рода выражыня такы того рода того слова зато же кому тому Як бы сме перевели тіж напиште як тото розумієте на демкы ет Лемкра Км або на комунікатори я бы нас скоро повіл же такы Были кому першому ліпшому о тото може хыба докладнійше же кому я топер кодам Кому тому задукат а милому слем так значыт кому тому Но тому першому зберега першому ліпшому велекому так я бы м тото розуміл хоц часом тлумачыти тлумачыти народны співанкы і ци ци ци народну творчіст барз тяжко бо мусиме знати же она має свій ритм свій такт мусит ся згодити з складами до мельодиі Зато барз часто ништо єм уж нераз виділ там даякы слова можут быти дост незграбны як ідеолоґіку і сенс што ся часто трафлят предовшыткым як сме почули даяку мельодию даяку музыку котра нам впала в ухо хочеме єй отворити але не вшытко памятаме то часом любиме си там даякє гей ци дашто додати або дашто інче жебы выполнити в мельодиі єден склад Так ци так тото кому тому задукат а милому се лем так Но прекрасна фраза котра як раз придала нам ся до темы днешнього днешнього проґраму Але іше поім же очывидно мамет цілу ґрупу выражень якыпшеме через крисочку ту жебы сте тіж запамятали так хоц як абияк будяк будякій Абиякій і так дальше з того можеме вельощы зробити Пиште прошу на Демко єт лем крапка фм як выдити тоты крісочкы ци мати даякы приміры і звіданя до той темы охочу охочую даколи розвинул а днес то уж помаленькы кінчыл понеже кінчыт ся час звыючы вам доброго часу бесідувал Словици Демко Трохановскій Тримайте ся Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця