Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 158
Слововиця #158 - 2026 03 02
Episode description
Слововиця #158 - 2026 03 02
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja poświęcona jest omówieniu kontekstualnego słownika języka łemkowskiego pod redakcją prof. Ołeny Duć-Fajfer, który prowadzący przedstawia jako duże, profesjonalne i wieloletnie przedsięwzięcie leksykograficzne. Według prowadzącego słownik opiera się na obszernym korpusie tekstów i żywej mowy, pokazuje znaczenia słów w kontekstach, dokumentuje współczesny stan języka oraz może wspierać jego utrwalanie i rewitalizację. Prowadzący zachęca słuchaczy do zakupu wydania książkowego, zaznaczając, że liczba egzemplarzy jest ograniczona, a temat będzie jeszcze wracał w kolejnych programach.
Automatic transcript
Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Витам красні словици Демко Трохандовскій гі стоі з стороны мікрофона витамтым Тым барже хыба з мойой стороны мило же днес файны інформациі самы добры бы м повіл Переважні добры передаю але днес самы добры та як лем припомну Лемко ЕСК фм то мій майльовый адрес очывидной комунікаторы кєд мя мате тіж фунґую ци они і я іх хосную Но і што жы слови ця зачата но і я поможе не так не передолжати того вшыткого ґм Ну то запрошу Вас на джінґля по котрым зачнеме собі нашы справы А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков в як Ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жед як жето зет як зелін і як ігла чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква Йот як Йоси каяк коса ел як лоси м як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга де як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык школа ща як щавій Юяк Югас я як ябір єд <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Но то зна уж по джынґли радию слухачы Словиці Но і штоднес тыжден тому заповіл єм бесіду о словнику же опишу тот словник якій ся явил Е То єдна з сторон тых добрых інформаций а ту пришла зараз дальша добра вістка Бо взріл світ великій проєкт проф Павла Малецкого Лемко крапка Тульс но і очывидно Двох як то ся бы двох сорок захвіст не зімец ты двох воробів ци двох ворон Я не памятам же кєкє акто было в ориґіналі або напиште на димкы Лем Крапка Ф Як вас бесідували Цы двох можыкорів то было го не знам тото што має хвіст Але лиш сме тото тоты дві вісткы в обшыри лемківского языка но то бы м повіл Но велика велика велика барз велика справа яка яка тыкат лемківского языка його розвитку його стану сучасного днешнього стану але Так як єм повіл кєд же єм заповіл бесіду о словнику днес бесіда о контекстуальным словнику лемківского языка під редакцийом проф Олены Дуць Файфер днес го опишу представлю А представлю Вам чом бы лем єм повіл тыжден тому спомнул так по правді о тым словнику якій недавно вышол то уж першы коментарі якы сте прислали уж мам купуєм в Кракові в академійскій книгарни великє діло м то хыбаль єм си в Кыівси тут наступний з комунікатора ге ге а я уж мам о ту барзфайну добрі же сприполну уж купую і но мож повісти же самы такы комунікаты самы такы відомости што значыт же барзх барз Бы м повіл мило сте вшыткы приняли тото же і спостерегли же то фактичні великє діло Але найперше може тото же я днес не буду Рецензентом не буду не буду вюл рецензиі лем опишу Думал же на рецензию може приде оне долга час по не же Пониже темы словникы або каждого выданя но підлігают дакій оціні рецензиі тото мі ся подабат тото мі ся не подабат Но і днес лем тота тота описова част дорогы радию слухачы а напевно як возмете го до рукы а вартат вартат то одразу і все буду буду підкрислял Тота велика робота вартат того жебы єй взяти до рук єй прочытати єй хоснувати предовшыткым бо контекстуальний словник лемківского языка то робота яка ся вела на просторі парунадцетьох років і хоц сам контекстуальний словник лемківского языка м написаны же Краків <unk> но то першы бесіды о ным я памятам іщы На стрічы в Рускій Бурсі в <unk> році зато само видите як долго тырват такій процес а тото Выданя єст превеликє премогуче єст барз барз барз тота словникова част но як іде о велькіст і змісту то єст величызна Робот Но зачнійме собі од початку перша сторона лем Додам же в тій книжковій версиі бо певно буде і цифрова даяка версия то значыт она уж єст в виді в виді тых функций в рамках Лемко Тульс О тым окремо повім певно тыжден або они долга тота книжкова версия то два великы величезны томы Вступ наукове опрацуваня редакциі і редакция словниковых статій Олена Дуць Файфер Ту варт одповісти чытаючы же рецензентами сут професор Генрик Фонтаньскій і професор Михаіл Фейса і тамтіж маме редакторів статій вступне опрацуваня гословых статій то Марта Ватраль Олена Дуць Варвара Дуць Леоц Файфер Севериян Косовскій Павел Малецкій Наталия Малецка Нова Анна Масляна Моніятылавска Коректа Марта Ватра Клавдия Новак Лексикроґрафічна Коректа Анна Чухта Опрацуваня інформатичной системы редакциі і друку госел то Марцін Левандовскій Павел Малецкій і проєкт Окладинкы Павел Е сапєляк но і кєд бы кєд тото знову прочытали мусиме іти до змісту бо най найбарже до змісту ся ту треба над ним похылити бо зато береме словникы до рукі зато сут выдаваны е Предовшыткым наступі там можеме прочытати же тот лемківскій контекстуальний словник то єдно з найбарже комплексовых інноваторскых предложынь в сучасній лемківскій лексикоґрафіі но тото не єст одкрытьом пониже знаме же перший і дотепер єдиний слоник в обшыри лемківского языка такій полний бом повіл бо поєдны маленькы барже діалектычны бальжы варовы словникы деси там были выдаваны але не в контексті лемківского языка лем заложме даякой говіркы даякой части інчого языка і т знаме же маме превеликій словник Петра Пертея але ту треба повісти же лемківскій контекстуальний словник під редакцийом проф Олена Дуць Файфер то професийональне лексикоґрафічне Выданя такого сме іщы абсолютні абсолютні не мали і то николи сме не мали зато ту єст його превелика цінніст Што іщы тот напевно яку може бы скорочал і повтарял што єст в выступі што єст в описі же може даш што спарафразую бо такій такє скорочыня єм собі зробил же то такє вельо вымірове діло то значыт має вельо функций мале має вельо обшыри вельо рівнів То окрем самого словника як іде о самулисту слів бо то не лем така проста листа то не лексикон то несписловництва то кажда поєдна статя описана з контекстом з правдивым контекстом то значыт же найперше до базы мусіла быти зрыхтувана барз барз барз велика кількіст текстів выданых в i столітю ци цифровых ци писаных єст там тіж така катеґория жывой бесіды то значыт транскрипция бесіды на папір і тоты джерела тіж были схоснуваны то тіж мож повісти Така робота котра дає котра дає примір великости языка то значыт же то не уж такє штоси же Маме язык в котрым ся утримало лем може пару парунадцет же тисячів слів ні то хоц абсолютно знаме же не даст ся жадного соника зробити <unk> процентово оддаючого даный язык і то каждый язык малий і великій і там певні даякых гасив бракує Они ся може певно дополнят дакій інтернетовій версиі то ту треба знати же тых парудесят тисячів статій котры сут котры сут там завершены но они сут барз добрі описаны до каждой до каждой той языковой до каждой словниковой статі єст контексты єст примір хоснуваня єст дефініция што дане шодане слово Значыт но і ту тіж можеме собі собі дополнити бо тот контекст єст барз але то барз істотний бо о тілько же кажде слово єст в якысій спосіб загніжджене в языку Оно мусит оно може мати ріжны значыня зато і контекст в якым дане слово было схоснуване то єст ту барз але то барз барз істотний я може так на скоро на скорліцько постарам ся найти даяку статю котра котра моє може мати вельо вымірів може даякы одсылачы ге гно хыба найліпше то бы было слово быти так но кєд собі подумаме о слові быти то може мати быти може быти помічным часословом то значыт і може в дакій спосіб мати може то остати быти то істнувати істніти еґзистувати і так і так дале То барз велика база котра кєдий получыме в виді синонімів будеме мати барз великій простір барз великій пізріня на діапазон лемківского языка Якій він єст шырокій і сама тота свідоміст само тото же так величезна превеличезна база была зміщена в єдным місци то думам хыба найбільший Хосен того вшыткого і можливіст може потім дальшых науковых ци популярно науковых прац над так великом базом ту дає барз але то барз великы великы можливости тым більше же знам докладні тот фон на поставаня того словника но тота база здає ся мі завершат Кєд може не вшыткы напевно не вшыткы выданя не вшыткы тексты не вшыткы статіі не вшыткы книжкы якы бы дали были выданы по лемківскы Залосмы через столітя але кєд бы м Може не хочу процентами бесідувати кєд бы м мал стріляти то там находит ся в тій цілій базі абсолютна більшіст контекстів контекстів і текстів лемківского языка якы писаній його версиі явили ся в столітю Зрештом ту лем повім іщы м може в тот спосіб же тото нарядя інтернетове Лемко крапка Тульс писане з анґлицкого Там єст тіж тот словник в цифровій версиі кєд же собі найдете поєдну статю а я верну до того быти то там напевно найдеме быти Но добрі быти быти єст зафіксуване в осмох контекстах тырвати даякій час діяти ся і сніти другій контекст хоснує ся она означыня присутности когоси або чогоси треті форма хоснуваня до довказаня приметы властивости <unk> находити ся входити в склад чогоси і тото вшытко єст абсолютні на поставлене каждий каждий одтін даного слова єст і каждий контекст даного слова єст поставленый на інчым кавальці на інчым примірі хоснуваня в лемківскым языку а само часослово быти кєд собі пізріме на великій діапазон то в ріжных контекстах Петро Поляньскій Теодор Кузяк Богдан Горбаль Олена Дуць Фальфай Анна Рыдзаниц Владимір Хыляк і так і так то лем єдно гаслу єдна стовникова статя Як примір того кілько кілько контекстів і кілько авторів величезна кількіст авторів была ту была ту была ту напевно схоснувана Но і кєд бы сме кєд бы сме мали іщы дополнити тото вшытко Го Словниковы статі тамтіж сут і метафоры і даякы выражыня тото вшытко єст завершене в тых ф тых словниковых статях Бо тоты побічны значыня часом Я так скоро стрілям баран напр баран то звіря але кого мож назвати бараном Може быти віщы дашто інче то бесідую лем так стрілям тоты контексты роблят Тоту суть тоты контексты роблят так направду і тота вельовыміровіст робит з нього такій абсолютно професийональний словник і вказує лемківскій образ світа ту Тото тото напевно єст барз але то барз істотне Што важне словник єст єдноязыковий То значыт ту не іде о тото жебы перевести єдно слово на другє зданого языка Тун барже як чытаме фы фы в тым ступі словник стрепит ґу тому жебы зберечы тоту реконструкцию значынь І то в обшыри самого языкового систему зато зато ту єст абсолютні велика велика справа арешту знаме днес собі зробит штучна інтеліґенция о котрій певно о тыжден або нео долга повім в рамках того проєкту ЛЕМ <unk> Што іщы бы мы повіл сам корпус но може тото бо тож уж єм бесідувал корпус величезний корпус добрі зроблений корпус сучасных лемківскых текстів уж єм о ним бесідувал але ту чытам жебы іх вымінити то книжковы публикациі преса де інтернетовы тексты інтервю даякы авдийовізувальны материялы записы тереновых досліджынь і акциютами же домінуют тексты по <unk> році Я о чым бесідувал же там і гунянка завершений і тлумачыня старшой літературы але тото же по <unk> р ту тота тота границя котра нам вельо бесідує тота границя котра попо котрій зачали сме наше русиньскє тзв одроджыня вказує же товды тот языкы як уж был мал быти сказаний на смерт зас оджыл і зачало ся в ним писати То одчывид не то барз барз істотне бо актуальніст языка значыт актуальніст текстів якы на якых ся працує або на котрых поставлений єст тот словник єст ту барз істотном справом і о тій жывій бесіді тіж єм повіры сут тіж Сут тіж там тоты транскрибуваны з жывой бесіды на на материял до корпусу на тот материял до контекстів тіж тіж выімкы стойщы но ту напевно напевно тішыты тото бы жеж парафразую або скорочу же словникы документує язык не лем як систем так але тіж як культуру закордувану закодувану вы языку то тото о чым чытаме в описі в тій ступній ступній части но роблячы з нього сучасний абсолютні абсолютні язык но і кєд бы сме мали так іщы доповісти м словник З єдной стороны м фіксує стан языка то значыт на тот час де был зобраный корпус він певно може быти дополняний він напевно мусит быти дополняний В дальшых працах зато же язык то жыва структура язык то єст такій же Даний словник каждий словник імат го на даякій момент Але Том мож повісти не смутном але такым фактом єст же выданий словник на другій ден каждого языка словник каждого языка на другій Ден стає ся дакус неактуальний зато же язык іде допереду і тота фіксация тото утырваліня на даний момент єст тут тіж істотне Але як база як тоты пункт з котрого ся выходит і тырвают дальшы пляцы єст тут тіж Абсолютні барз Істотный зрештом тіж ту прочытам тото што находиме во вступі же словник не лем реґіструє стан языка але активно бере участ в В процесі його утырваляня нормализациі ци тых перспектыв на будуче Зато тот аспект тот ревітализацийний котрий предовшыткым в тых загыбаючых языках якым єст тіж наш лемківскій русиньскій язык має барз але то барз барз великє значыня Думам же хыба єм заохотіл вас до того жебы жебы собі купити лемківскій контекстуальный слоник під редакцийом проф Олена Дуць Файфер бо то превеликє діло превеликє діло вельох осіб то Окрем того же може і бы м повіл обовязкова позиция на каждій лемківскій хыжы Хоц одраз повім же правдоподібні кєд бы мал быти в каждій лемківскій хыжы то ся спішы бо не кажда хыжа го достане бо кількіст прирників єст ограничена Накладам то уж лем припомну же мож го купити на сайті Выдавництва <unk>em краківского Выдавництва і там і там тіж зложыти замовліня То хыва тілько як перша може а може і з вельох части пробаопису того словника напевно він буде вертал напевно він в моіх проґрамах буде ся являл як уж такє основне основне джерело знаня о лемківскым языку лемківскій лекци одраз Повім же буду тіж вертал до ословника Ярослава Горощака лемківского польского і польско лемківского зато же то тіж велика база слів і самозрівна же напримір да што єст в єдным неє в другым або в єдным єст інакше а в другым інакше єст ту тіж файном файным простором до досліджынь до описів і до вельох вельох ріжных річы Так як єм повіл то іщы нерецензия бо на рецензию прийде час то так великє діло же треба го ґелтнути на пару разів предовшыткым в тій ортоґрафічно ґраматичній части але думам же і тото ся буде являло деси в поєдных проґрамах словиця або в статях Лем фм што ж можу повісти купуйте словник бо абсолютно вартат тілько лексикы в єдным місци як в тым словнику Не найдете а я помаленькы кінчу днешній проґрам Словиця Не то же мі ся час кінцит бо о Словнику мож быше бесідувати але о тілько жебы вас наразі заохотити а Може і о ним побесідуєме а вірю же побесідуєме нераз в проґрамі Словиця за якій дякую бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця