The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця О языку на языках Словиця витам красні З той стороны Демко Трохановскій уж в Словици але тіж на жевы з підвышовского студиі радия ЛЕМ фм Видам ся красні одраз повіл же пище до мене на Лемко Етлемкрепка фм я ся тот адрес припомну бо Часом з вашых маєлів барз цікавы темы темы выходят А я повім же днес ся бы діяло бо то поівел вражыня з минулого вікенду А я уж мал єм звіданя ци ци ци можу бесідувати по так преґаданым вікенді а повім же можу іщы мозу але маєм чес і радий спобыти з добрыма людми в єдных горах што конечно і так вышло на тото же зробил ся мі з того проґрам до тема тема до проґраму Был єм в такых горах в Ґорцах о чому хвильку повім але я ся мушу вернути до попереднього проґраму А так по правді то я зачну од того же все традицийом зачынаме собі наш проґрам джінґльом О азбуці Тото буде такє тепер А я знам азбуку Уж познали мы а з вуху а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як маю О як орел як пані р як руснак С як слуга ти як терка о як угель ф як файка як хыжа ци як церкул че як чыжык ша як школа ща як щаві як я як ябір є <unk> і знакы два Знак мягкій з твердым знаком Не то кєдуж знаме а з буку товертаме дос Словиці і ідеме Ґу нашым темам Бесідували сме тыжден тому о єдным селі Значы не о єдным бо сме о вельох селах бесідували бо то уж котрисий проґрам серіды Тота томо топономастика являт ся нашом передньом Темом бо сме зачали од професора Капраля його выданя з русиньскыма названями сел місточок Міс але єдным з тых сел была Полята на граници Пряшівской Руси і Лемковині то уж по полудньовій стороні очывидні Карпат од нашых Радошыци ци ци ци Команчы Ной бесідували сме собі о тым же Полята то старерусиньскє село з столітя якє зохабило тото названя барз старе старославяньскє названя полята котре потім допіро перешло в палата а допіро потім ся змадяршыло і ся стало пальотом Но і бесідували сме собі о тым же што значыла тота полята же тото первістне значыня то была палята як палац як такій великій замок прекрасні здоблений не двір даякій ци дас што такє Но але бесідували сме тіж о інчых значынях того слова котре перешло до дакого членного хоснуваня же то може быти даякє ґенеральне підвышыня для владыкы катедра в церкви цици аж і повала тота што носит піт котрый є знат нами ци хор в церкви Но такє найбарже пасуюче ту значыня то была амбона місце до полюваня Но і як раз де ту бесідуют в Дерстів і ножы ся одозвут так як єм думал же наш редактор з Пряшева Петро Медвідь одраз зареаґує і зареаґувал но бо Ту сме сиж до кінця пояснили бо я бесідал о тій амбоні місце до полюваня тым підвышыню тым де ся по драбині входит жебы ліпше видіти Но і так ся якоси стало же назва поляты як села іде од той же амбоны лем же она амбона неконечні было до полюваня хоц хоц си таку ролю могла выполняти бо е бо уявлю собі тото же спомну ім о граници днес єй называме польско словацком границьом а границьом русиньскых реґіонів Лемковины Пряшівству і Руси Але давно тому то была тіж же політична границя двох держав Мадяр мадярского Кылійства і польского кырство зато і тото амбона підвысшыня як бы іщы го называти то была просто стражниця то была гранична стражниця Там ішол пут з полудня на пілніч і при нагоді на обороц Пілночы на полуднескій патрольовый пункт граничный пункт може тіж оборонный пункт на Вершку Горы Но і зато зато Полята памятайме же же так по русиньскы треба выповідати тото слово хоц як поіхаме там напримір обізріти іщы совітскій танк котрий стоіт в тым селі то то будеме видіти по словацкє же то пальота а то ани не по словацкы по правді бо такы записали тото слово Мадяры і в бодлей ХХ столітю В тот спосіб од тамтого часу в офіцияльных документах так фунґує тото русиньскє русиньскє село Но добрі то так днес буде дальше о О названях сел вершків альто хвильку то о секунду то уж по музиці <unk>m <unk>m ча A A там A<unk> выкы <unk>m Оґ <unk>rt <unk> Признаєм ся же ждали єм ся скінчыт хоц музика файна куз навязуют ся до той ґуральской в сучасным стилю Але добрі жебы не тратити часу де ім был в послідній вікенд был єм в Ґорцах разом з добрыма камеретями провіл єм тот вікенд Но і чом як разо тым бесідую Бо по перше нашол єм там барз дуже рускых східньославяньскых назв но і хотіл єм ся з тым з вами поділити Кєд іде о тоту тоту найбарже можу повісти канонічну част ґорців і канонічны села то охотніця і єй околиці Жыли сме в такым барз прекрасным місци гет там на такой на вершку аж на прилуках барже Част котра называт ся студьонкі но і очывидно хотіл єм ся звідати ци добрі думам ґазды єм ся звідувал в котрого сме жыли ци добрі думам же в студьонкій то ідут од студенткы то знат од джерела Біл так мі потвердил же днес як і в нас студня ци студентка то може і джерело але тото такє выкопане і такє такє може камінями ци цици даяком цеглом обложене але фактичні од того од того докладні іде Ту одраз повім од чом в польскым языку студзьонкі зо што такє такы місцевісі не заходіт де жыют Лемкы чом Там в нас єст Е а в польскым єс о Нодже то такій языковий процес котрий в русиньскым языку тіж проходил хоц мало видного тіж в росийскым языку але в польскым языку видиме тот перехід давного є Фо м помягкым В такых селах як напр Вьосна то наша Весна Видите еі О свостра сестра Вісло весло но і такых приміріло бы м міхы давати Зачы зачало ся барз добрі бо тото бо уж сама назва припоминала нам нашы даякы названя ну але уж як лем повіл же мешкали сме в барз файной родины хробаків котры ґаздам і сам повіт о ним же мают рускы назвиска но то уж зачало ся уж так порядні гляданя більше рускых русиньскых акцентів вчас той той нашой прогулькы але так жебы загальні повісти но то мушу додати же Но там як і цілий цілий Паскарпат на называня Великєвляня волошска колонізация лем же кєд уж такы упростиме же она была волошска то треба собі доповісти же єднак она ся міцно з Русинами змішала місяц здає ся уж під конец кыколічым барже на захід ішли з того полудня як ся уж там певні вымішали дадены Підкарпатскій Руси но то хыбаль домінуючым етнічным акцентом был тот русиньскій акцент што видно медже інчыма там в недалеко Ґорців а Ґорце то інакше малы горы В тіж в східньославяньскых названях найдеме там такы названя як Борисувка Фєдорувка то абсолютні східньославяньскы імена Борис Федор ци ц напр Устрикы Воцлава Устрик тото там де ся сходят сходят ся два два потакы потокы і тото як раз в тых такых малодоступных гірскых селах іщы зоходили ся тоты як раз названя якы ту бесідую о тій о тым селі Охотніця Але треба повісти же там недалеко суд і волошскы назвы Днес бы сме іх назвали румуньскыма так для упрощыня так як кычера кічора такы як маґура такы якы якы напримір Циргля хоц ту циргля мі ґазда повірже циргля тіж єст рускє циргля значыт же то така поляна котра Постава через циркулюваня значыт коруваня дерев жебы зробити місце ци для жытя ци для пасіня предовшыткым предовшыткым овец Но очывидні сут ту іщы німецкы назвы як напр шлембарґ ґрівал ґруневальцы ци ци ци ци цибарз цибарсподібны мым неподібны Е і другы Але я знам же мам за мало часу верну до тых такых найбарже найважы русиньскых акцентів там де си в Ґорцах Предовшыткым ґаздове там на місци бесідуют же они Ґуралі Донесет ґуралі они не сут ляхы то як сандецкы ляхы то ци баржы лумповів низинны они сут ґуралі такыма ся Чуют І коли зайдете напримір до недалекого скансену в якым мал є можливіст быти там прекрасний фасцинат і властитель того приватного скансену охоче оповідат о тых рускых акцентах в Ґорцах же напримір был там культ святого Онуфрия Іщы в ХХ ст барз часто перед уж може не писаныма на писаныма на насхідній стиль святыма образдами але Уж з західнім стильом писаныма образами палили дальшы лямпады палили перед нима свічкы што іщы свідчыло о тым же увага напримір в такым селі як охотніця але і вельох в тамтых в тамтым терені місцях і на Підгалю аж і на Підгалю Першы заложены парафіі то были православны парафіі бо Припомну припомну тот тоты влужско урускы люде якы ішли горами З полудня гецы Карпат аж там з Румуніі были были православны Но і добрі то такы акценты то єдно называня то другє єст вершок вышня так доднес называний і так записуваний єст вершок котрий ся называк губеньскій рунек губеньскій рунек ту од губів ту іщы ся зыхопило давне гы но як видите Барз вельо барз вельо тых тых східньославяньскых акцентів там находили Але наш ґазда в котрого сме жыли барз очытаний чловек і охочий до бесіды зачал бесідувати о тым же Положыня того села охотніца і той його части гет там горі ничытых студьонок барз сприяло жебы там ся скрывали збійникы Но і так сме перешли на темы і нашых збійників І аж і сам єм не мусіл того того бы варити бо поюже і вашы збійникы гев збійниквали знал такы звиска як Андрий Салка якосиль Чепец ззнал барз добрі о тым же брали тіж участ в повстаню Косткы Косткы напірского Але сконфронтували сме наше знаня но і сме си так доповіли тоты істориі же вшыткы тоты збійникы што там збійникували марно марно скінчыли бо конец кінців іх вшыткых повісили Але окрем топонімів то окрем топонімів маме іщы і інчы такы акценты по неже Міг бы м повісти же окрем ікон котры до ХХ столітя были там трактуваны як якы святіст як як обєкты культу то іщы находиме там барз часто зрештом на цілым мож повісти погірю Нетиповых як бым повіл покровителів святых храмів котры в римокатолицкій культурі не барз ся не барз сут популярны з нишнього пункту пізріня то напримір храмы свого Миколая ци так ім перше повіл культ св Онуфрия котрий нияк з котрый явно повідат о тым же же там мусіло быти якєсе східньославяньскє населіня Але хыбаль ся мі здає же што можу Вам закераз рекомендувати в тых ґорцях Но хыбаль тілько же барз файні ся там ходит по тых горах барз файні ся там ходит предовшыткым з добрыма людми і там барз файні ся одпочыват Я мі ся здає тоту тему з названями сел з топономастиком помалу буду кінчыл хоц як самы видите самы видите нов одкрыват перед нами барз барз верот таємниц одкрыват барз часто тіж неєдно табул зрештом м може і такє же же як мі ґазда повіл колиси так небарз хотіли ся до того признавати бо то не было популярне же якысе рускє штоси тым было но але тепер ся можу тым гордити бо то спільна наша якыса велика істория Запрошу Вас на музыку і хвилючуєм ся іщы Газвары гласа мы соромы лосо бы ло бышы пурци вы путы отримує туткій а я ся єдным селі лишыл на конец то з морфолоґіі кєд же бесідуєме о словах Подібні як в надпопрадскых ґуралів тамты ґуралі жыючы в ґорцах хоснуют суфікс ува а не ова значы бесідуют будувать ци рыхлювать бесідуют вшыткы што увать то знат же так і в нас будувати голодувати святкувати што мі ся барзы то барз подабало бы єм не знал же так далеко аж на захід тот лемківскій суфікс котрий колиси давно тому мал форму ова І в нас першоф ува єст спільный тіж для тых говорів не лем напопрадскых ґуралів але і ґорчаньскых ґуралів на тото І звернул одраз увагу што мі ся барзо але то барз сподобало Як видите вельо тем маме спільных вельо темы си до бесідуваня но і хыба лем така єдна конклюзия же подорожувати вартат Аж і недалеко бо ся мі здає же там дале то уж мало што найдеме а того што близкє не знаме То была словиця Демко Трохановскій Сердечні вам дякую за днешній проґрам Словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця