The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця О языку і на языках о як файні вас зас быти з вами і вас чути і ся з вами чути зато же сме мали маленьку вакасийну переру на але вертаме до нашого такого стандардового режіму высыланя і слови ся тіж вертат барз ся з того тішу Добрывечер кєд мя слухате на жыво з підешевского студия радия лем фм і може добры ден як мя буде слухати на подкастах або а в інчым терміні коли будеме повтаряти тот проґрам Высловити ся нич не змінило Лемко ет лем крапка фм то мій майльовій адрес на котрий сміло пишто прислайти своій пропозициі тем што ся іщы не змінило но нич ся не змінило Тілько же можу повісти же за тот вакацийный час зме Мож повісти недармо сме го так провели по не же бесід о языку было вельо ту мож поздоровити вшыткых спілбесідників з Лемківской Ватры в Михалові за вшыткы тоты бесіды барз але то барсы діякурую барз інтересуючы барз файны часом критичны што для мене тіж єст важне Но што ж так лем тримати но жебы може ватра была частійше як рік то тых темітых той нагоды до жебы ся познати ближе было бы більше і дякую тіж за тото же сте підходили же сме бесідували же О вельох не лем языковых справах але язык тіж ся перевивал в нашых бесідах но добрі то вертаме до той нашой словиці В Бермею цілу бесідуйме прислайти своі своі пропозициі а в Словициі ся тото не змінило же зачынаме од мурянкового чікля А я знам азбуку Уж познали мы а з буку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і пся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса ел як лоси м як мала як орел як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві ю як Югас я як Ябір бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком А вертаючый ся до Ватры в Михаловій то не знам зо дві три бесіды маєм такы якы бы м мож повісти же тото на чым сме скінчыли о тій темі яку сме скінчыли перед вакациями зато Тым більше то доказ того же же слухате за што барз дякую і лем так припомну о тых нашых енклітиках значыт тотым скорочыню даякых слів в нашым примірі сме бесідували о єм і єс Не знаме же тото єм і єс можеме скоротити до самого м і Ес товды коли попереднє слово кінчыт ся гласнам і то суты приміры же давно єм не был дома можеме скорчыти давном не был дома або давно домам Не был Но можеме тіж зробити давно м дома не была давно дома м не была або давно дома не былам Но і ту тото былам тіж можеме додати але до был уж не можеме бо был кінчыт ся нагласти І тото памятам розписували сме собі на ватрі в Михалові барз файні лем ту тіж додам же так само діє ся з том частком ж котру барз часто путаме з тым котру можеме єй скоростити до самого ж напш што ж робити Ци ж не так значыт там што то буде што ж ци ци ж хто хто ж значы што же ци же хто же Але уж не зробиме того напримір з як же зато же як кінчыт ся на согласний но і тому уж будеме мусіти схыснувати полну полну тоту частку но і ту треба тіж памятати о тым тіжме нажыво на ватрі бесідували же тото оне же як выступує в функциі Союза но то ното уж тіж до нього можеме додати тоту коротшу форму СМо але треба памятати же товды уж не буде тота підсилююча частка значыт думам же єс был дома значыт же думам же с был дома жем был дома же єм был дома значыт же м был дома але жем уж не може выступувати в тій не в тій підсилюючій В такым як раз вымірі функциі Но добрі тото тым але верну іщы до Михалова зато же там барз файне звіданя ся явило Ци слово ґылтати єм ономатопеічне Ґылтати Слово ґылтати оно єст часо словом знаме што значыт ґылтати ґылтати можеме воду ґылтати но ідло но і што ци мож го так ци мож го так постерігати Я одраз повім же такых ономатопаічне Тых такых наслідуючых звук котры образуют прібуют образувати даякій звук слів в языку єст вельо вельо вельо там де такы як гал мяу ох бах і тоты вшыткы то сут тоты як раз ономатопеічны але являют ся такы слова котры самы з себе етимолоґы постерігают як хы ономатупеічны мусят то быти такы выкричникы напр слово пугач выводят до того же пугач тота не знам ци то здобіт назву ци то сова ци не сова але тот птах та кінічний птах мал бы быти од того же пугу пугуш ся такє робит і од того єст пугач Але кєд сме приґылтати ци оно єст оно матопейшне зараз собі о тым повіме але такых часослів бы сме нашли тіж більше кукати бренкати бринчати гавкати одгавтати фуркати фуркати фы фы такім нашол В словнику Олена зус файфер фуркати то крутити веретеном кєд ся ручні пряде тото оно матупине Окрисліня асоциюваны зо звуком розкученого веретена Там тіж іщы в тым же словнику такій цивык выкричник цвик але цвикати цвикати то выконувати скоры і міцны рухы быти тонькым быти тонькым або острым нарядом ци тіж тяти шмиґати зато цвик цвик оно тіж бы мало такє наслідувати наслідувати звук но добря вернийме до того ци слово ґыл таты є неономатопеічне Но і зачнеме од того єдного слова повізме собі може іщы раз бо може фактичні буде же ґыл та ти ґыл ту штоси єст тым же оно буде не Мож повісти Хоци в тым слові не чути самого ґылтаня може і чути того руху так коли іду або напиток іде нам через через ґаврон або ґарло бо як уж єм повіл то єдно з тых слів котры прібує насідувати звукы бо то Переведме собі на інчы приміры коли вода кыпит так або штоси впаде до воды то можеме повісти буль буль І о того маме булькати тіж нам ся асоцию з якысом Звуком дак кап кап маме капати або капкати тіж уж єм повіл же куку кукати е можеме бринкати бринчати і так дальше Очывидно уж лішу тоты вшыткы такы типовы бумы баг ох ахы котры котры котры тоту ономатопеічны джерело в собі своій собі заховуют Але чом єм ся так занял Бо ся мі здає же етимолоґы хоц не вшыткы але выводят тото слово зато же то оно не єст такє же то єст лем лемківскє слова ле чом єм ся ним занял і чом оно єст такє файне о хвильку повім бо наш ґылтати окрем того же чути в ним звукы має барз барз старе походжыня Можеме собі з росийскым зрівнати ґльотать по украіньскы глитати так повірскы побірускы глитать по словацкы буде дост подібні но і доходиме до того же то єст старепрославяньскій форма старапрославяньска форма ґлтаті Но і ге што значыт значыт же не маме ту якоси нового Слова коты Лемкы собі так основали такзуку ґылтаня бы лем тото слово має соткы мож повіда бліше як <unk> років но і ту ся зачынат барз цікава справа Бо окрем того же видиме ту даку звуку наслідовчу мотивацию од чого могло оно постати текстопі возме тоту праславяньскє ґылтаті будеме видіти же там якосий тото слово ся ріжнит дакус од тых котры сут інчыхы в інчых языках Чом так єст Уж сме нераз Словици бесідували о тым же давно тому в праславяньскым языку были такы пілгласны такы мож повісти ну они ся называют єр Они были такы пілгласны ріжні были называны так ци так тоты же єры были кы короткы редукуваны они не звучали так полно як тото нашы А Ое і Буту полны гласны Лемблицкы дуже коротшы зато з часом зачали ся што си ся з нима зачало діяти зачали ся або міняти но Коли уж не буду входил ту барз прецизийно але коли гєр был в слабій позициі то пропадал а коли был міцній то ся замінял на на тот полний на тот полний гласний Но і ту можеме собі очывидно привести вельо примірів але на тым нашым ґылтати Зрівнайме собі же маме ґылта ти одраз по ґє маме полний гласний ы а як собі посмотриме на інчы аж і східньославяньскы языкы на росийскій білорускій ци украіньскій там гласти маме допіро по другым согласном по Лас єст перед Л а там єст по Леба іщы єдно повісти або припомнути што сме колиси слови ци тіж бесідували же тото давны ел ци р Они были такы своєрідны они были такы специяльны они мали самы в собі такы названы сонантами самы в собі мали здібніст до того жебы основати основати склад і зато ріжні ся ся тото вшытко заховало коли коли тоты єры або пропадали або заміняли ся в полний гласний О ци ы ци ци інче ци Але ту увагу і смотне ноты маме тото давны ґльтаті ґльтаті там помеджы ли і ты тым першым был тот єр но і што ся з ним стало Стало ся з ним тілько же в росийскым в украіньскым вылорускым тот такій полний гласний выникнул допіро по ним А в лемківскым языку маме препозицию значыт же тот гласний полний гласний вызникнул Перед што мож одраз повісти єст єдном з такых характеристичных прикмет лемківского языка міцно одріжняючы од інчых языків предовшыткым од східньославяньскых языків з котрыма можеме найближе го зрівнувати Але посмотме собі на інче тіж слова маме хырбет маме тырылога Гырбет буде хрябт буде тривоґа по росийскых Маме хоц ту маме дві версиі маме сильза і слеза але сильза тіж міцно міцно сідит в лемківскым языку зато Тот примір тіж вказує же тот новий гласний возникнул перед л а не по ним так як тото єст в росийскым в украіньскым ци в білорускым языках маме наступны маме гырміты маме Бырви маме кырви хоц очывидно не всяди бо в назывуючым одмінку маме бров і маме кров Але тоту переміну давного єра в полний гласний котрий вскочыт перед наше р а не по ним ту видиме же хоц єст кров і бров то маме кого чого кырви і бырви зычно кєд бы сме собі так зачали вычысляти тоту барз характеристичну прикмету нашого языка бесідую ту о тых давных ґрупах з Ры або з Л но то собі можеме дати і кыршыти гырміти ґылтати тырывога там де маме росийскє крышыть ґлатать тривоґы ґріміть украіньскє ци білрускє там маме крышыти кришыці глитать си а по лемківскы як єс маме тот гласний не по ры або але маме перед кыршыти ґылтати тырвога гермітици так як єм повіл так як єм повіл в тых примірах де де маме напевно перед р добрі запрошу Вас на маленьку перерву І потім будеме іти собі з темом дальше смо рецковинко о топ томе Допри тому паробковит при гой Олицови примодачо серце розвасы Голицові примода чом серце розвасы Бо бри тому пару вид што ся жерет при ойцові голе тому валькови што ся жереду сусі тому валь добі сусьыду сусідо Я уж мал іти і ґу кінцьови ґу підсумуваню але зато кохам тоты проґрамы жыва уж перша Реакция єст дякую за великой молакы бране Бо бы перше файны спостеріжыня же факт же ґыл тати не змінил ґы на гы О тым процесі тіж сме нераз бесідували же в праславяньскым В праславяньскым мож повісти в праславяньскій обшыри мали сме ґы а пак оно перешло вы на предовшыткым полудни східньой части но в великым скоречыню тото гы перешло в гы рештом о тым сме бесідували Ци проґрам ци проґрам ци тоты новшы проґрамы новшы слова котры вошыли языка буто входили Але ту верту же тото же ґылтати не змінило ґы на гы значыт же ґылтати мусеє мати барз сы давно і же ґы само в собі одстало може і єст тото первістне давне Давне ґы же і ту барз файны спостеріжыня од нашого слухача Беряна якого барза то барз здравлю же тоты ономатопоічны слова часто резистуют історичны зміны зохабляют або консервуют тоты первістны формы а Хоц даякы фонетичны процесы проходят кус дальше я лем так повім але то може тема на інчу бесіду же барз часто так єст в топоніміі барз часто так єст в назвисках в іменах дост часто В тых власных названях сут зохабляны старшы формы хоц уж даякы процесы в языку в языку інчы проходят котры бы теоретично могли іх змінити Але добрі дякую уж раз за тоты проґрамы нажыво сут найфайнійшы бо одраз мож собі нажыво побесідувати Но і ту одраз поім си тото што єм бесідувал понежел жы жебы підсумувати собі дашто ту рішы треба поісти єдно же не повіл бы м же ниґде во світі ани в єдным славяньскым заложме просторі ци говорі дашто подібне Не выступує але коли б собі посмотриме тоты наш східньославяньскій контінуум особливо в Карпатах но то ноту треба повісти тіж лемківскій язык русиньскій язык через столітя был в контакті з польскым і зо словацкым языками значыт З західньославяньскыма днеш сут так постеріганы хо словацкій і чешскій мают вельо з полудньовославяньской обшыри але тото возникніня того полного гласного перед сонантом перед р або перед Ел мож повісти же із баз характеристична і розпознавальна прикмета лемківской фонетикы понеже як єм повіл дост вельо тых тых примірів находиме в лемківскым языку і не сут то архаізмы кров бровали кырви бырвы тырвога гырміты Гырбет і не знам што єм іщы ґылтати наше і так силза што єм тото схоснувал Но і так постарам ся тіж одповісти на зіданя хоц пішол єм цілкомшы в другу сторону ци ґылтати єс ономатопичне так Думам же так хоц одповідне єст проста відомо нихто не зафіксувал той давной праславяньской формы сперед заложми <unk> років за тото одповідне єст проста але може быти но же тота стара родина Тотосла возникла з якы осо бесідуваня звуку ґылтаня Е Не знам може быти же звук ґарла мал влияня на форму слова б на <unk> процент того радше не схоснуєме Але кєд же собі такы посмотриме на лоґікы обо такы начутя о може начутя Меньше лоґікы більше чутя Е ну то зато же в нас ся захопило тото задніє ы в тым нашым ґылтати і оно было такє дост добре до того фонетично дост добре жебы жебы зафіксувати таку форму то кєд собі звінаме напримір зо словацкым ци чешскым языками Там могло быти подібні лем без возникніня того нового гласного зато же там лы і ры тоты давны сонанты они самы в собі мают тоту складотворчу функцию Але повім так то єст єдна з тых прикмет котра ріжнит предовшыткым возникніня возникніня полного гласного о інчых східньославяньскых языків но і ту бы м тіж тото тото підкрислял кєд же маме тых примірів барз але то барз вельо Што іщы Можу лем тілько як підсумуваня же по мойому буде то ономатопеічне слово так як ґзґати такє кукати такє як пугач о котрый му єм повіл або дашто інче треба лем запамятати тото же на <unk> процент николи не будеме певны понеже кєд слово має мінімум Пілтора тисяча заложме В років свойой істориі то так ся не вернеме але остало подібне в ріжных славяньскых языках і того ся тримайме Што помаленькы треба мі кінчыти дякую за тот першый повокацийний Проґрам Іщы раз дякую слухачови з великой воды за скорий цікавий барз коментар Не знам ци то не буде тема над цілий проґрам жебы собі прослідити тото наше ґє де оно остало в котрых в котрых словах Но але то очывидно на наступны словиці А я тепер барз дякую тримайте ся тепло Демко Трохановскій бесідувал або інакше Демко ЕТiла словиця з під варшавского студия Лем фм нежыво Тримайте ся Словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця