Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця а я в міру огідно переручыл ся з трьох світів на Словиці Словицю в якій тепер вас прикрасні витам добриден добривечер в залежній од Академія Сухаты і коли З той стороны зас Лемко Трохановскій словиця ЛЕМ крапка Фм то мі ємайльовій адрес жебы не забыл і повіл на самым початку зато же люблю як Пишете хоц по остатнім проґрамі сте нич не написали Але добрі Словоіця то проґрам у словах і надію ся же сте не проспали тоту попередню тему на яку сте нихто не написал то першый раз Знам она тяжка речу така уж міцно языкознавча але тыкат ся ріжной вымовы західньой і середньой Лемковины бесідуют о тым як єм тыжден тому піднюсы тему вымовы в зеленім ци в зеленым гайом Зато і днес не буде о конкретных словах але о ґрупах слів так емісиіх о мішках декосим полюбил тото тото названя тоты а то нияк не фаховий термін лем што ж Днес має быти дешто може дакош теоретичне може дакле о повіст але о діалектах Але о тым іщы буде дорога радию слухачы а я Вас запрошу як все на наш джінґіль ну бо я все так зачынам А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков Ве як ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як гєлен Жет як жето зет як зелін і як ігла Чудачне бо на і псянич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і от як Йосиф Каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві юяк Югас я як ябіль бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Я ся надію же вшыткы слухаче словиці знают барз добрі азбуку Я думам же мож тот вершык Петре Мурянкы з Букваря повтаряти кілько ся лем хоче ани я не знам ци знам Так добрі непамят нама з буку тот хым тілько добрі Але окей нич добрі зачнеме тото што было тыжден тому а і тото што што што ма быти днешнє я лем дам до відомости же уж дотерли Конкурсовы Нагороды до тых двох осіб якы якы раз же мі подякували а я достал потверджыня же они достали так так был конкурс а хто не слухал то лем припомну же то был конкурс на выписаня найбільшой кількости слів з суфіксом ад но і яд тіж при тым НіС То з тых слів што што што што ся находят в тым мішку а тот мішок мі якоси лежыт тота дефініция тот в мішку зміном назывників значыт соколя горня орля крыля но аж і такы приміры были Надію ся же книжкы вам ся будут любити А лем повім же час од часу буду і щыро обыю такы конкурсы Конкурсы будут Но і не будут світ може тяжкы ноле треба буде треба буде слухати днес конкурсу не буде бо не годен єм выдумувати статус дендаякій конкурс але по тым заохоченю запрошу вас на музику А пак не припомнеме собі тото што днес мал єм заміряне Лі мо ми о ой То Тиха Вода і Сестер Бочневич прожект там находиме ся в Словици Но і континуєме бо як знаме вшыткы каждий язык а предушыткым обшыр його хоснуваня Мож повісти спричынят ся до того же в єдным місци бесідуют так а в другым бесідуют інакше Но і кєд посмотриме собі через призму цілого русиньского языка цілой обшыри русиньского языка маме пару скодифікуваных сучасных стандардів русиньского языка Можеме собі іх даяк робочу называти же лемківскым пряшівскым і тле Але декотры стандарды тіж треба памятати же іщы ждут на свою кінцьову кодифікацию теґм на теґму пові ту бесідую предешыт о підкарпатскым стандарді дакотры інчы Русиньскы стандарды З причыны одлучыня од автохтонічного карпатского ареалу знят ся більше Но бесіду як раз в бачваньскым стандарді а інакше в войводиньскым стандарді русиньского языка якій єст днес хоснуваный в Сербіі і в Хорвациі Но і добрі Доля того першого з выміненых што єм повіл підкарпатского здає ся мі же найтяжша бо од понад <unk> років на Украіні не єст вызнаваный як як окремій язык Но за што Русины тіжне сут вызнаваны тем окремом народом но ба там і Но тоты вшыткы діяня в просторі русиньского языка ци загалом русиньского ститу часом сут пеналізуваны но не єст то через сучасны украіньскы власти добрі понимане Но тут тєкус ся чудую бо тото вчас войны ся никус не змінило но і ту лем повім ци ци ци ци мож о такых справах бесідувати Я мі ся здає і підкрислю же мож бо о людскых правах і о людскых справах предовшыткы вчас войны треба бесідувати і треба все памятати і николи не мож о них о них забывати і кєдны Украіна як раз тепер о тым Призабыла а через остатніх кількоту тридцет пару років не памятала но може і не знам не хотіла памятати то лем ся надію же собі о тым припомны коли уж што ту войну надій ме не выграт Йой як видите в каждым часі коли споминам на Украіну екоси само мі іде до політикы зато дозо підкарпатскым тым языковым реалі бойого Тепер в тых тяжкых обставинах тяжко в ним бы бы працувати над скодифікуваном формом тамтышнього русиньского стандарду і ту мал уж єден з тых другых выміненых тобачаньскій стандард русиньского языка лежыт язык той еміґрациі яка з Ідкарпатской Руси з Пряшівской предовшыткым руси а пак і трафляло ся в ХХ стремковины але зачало ся од Пряшівской Руси од ХХ ст в половині ХХ ст выеміґрувала тота тото выеміґрувало тото населіня на обшыриднечньой пілнічной Сербіі Товды то были упущены через мусульманів териториі в рамках австрийской імпериі але добрі то маме два наступны стандарды маме тіж на Мадярах уж шыроко шыроко розпространены працы учебникы словникы якы реґулюют статус тамтышнього русиньского языка но і тіж го называме уж скодифікуваным Ну і так то і зато кєд посмотриме собі на тото же каждий з тых стандардів окрем свойой скодифікуваной формы мат іщы діалекты дик локальны формы то власні значыт же і русиньскым але і в каждым інчым языку фунґуют локальны одміны языкы часом іх назыв доназвены говірками часом діалектами в залежности од того якы они бы шырокы і яку мают велику обшыр Але добрі Звідати чом неє єдной скодифікуваной формы русиньского языка Бы были такы пробы припомну о чым рішыл по нашым одроджыню <unk> років рішыл в <unk> році в бардівскых купелях І конґрес Русиньского Языка Доднес ся того не повело зробити не знам ци ся деколи поведе Напевно буде тяжка справа Але ци то якыса чудачна справа Ну ні бо да як неє єдного м арабского языка бо його поєдны одміны напримір з Марока і яку ся ріжнят так же часом ся ни Не бесідуют але оба языкы котрым бесідуют і в Мароку і в Іраку то арабскій язык І пані з Марока і пан з Іраку бесідуют арабскым языком але часом ся ани не зрозуміют Ту такій сам проблем як бы сме собі поставили такє звіданя такій вопрос ци єст хіньскій язык Но і тіж тяжко повісти Знаме же єст мандериньскій в тій редіні але і інчы од одміны того хіньского языка або хіньскых языків якіх языкознавці называют часом окрисляючы той макроязык же то єст такє названя великє названя парох меньшых языків кєд очывидно О мандериньскым мож повісти же то меньшый язык а напевно ні Але маме такій такій кіньскій язык Лангайска одміна м ін фуджіяньска одміна єст кантоньскій язык но так можеме собі выміняти І наступний вопрос чом сут два інчы і то урядовы в Норвеґіі норвежскы языкы Букмоль і нюноршкы Але добрі помаєме сідати о діалектах але тот вступні вышол дакус даківс долгавіі так же Жебы зыйти на рівен діалектів бутокус ниже треба найперше окрислити што єст што єст што єст там горі добрі то дайме собі дакус музыкы а до темы о хвильку вернеме безеро ворона восоне вого і розплітуют моє річко два цільы моской од возевості робиской до два цільы моді зо слівом робіюзурі сами Брато мі зо сестром Саром з Музиі О мене самому не сталяйте Велу позільдайте Я Вам з войны і змойни для пису Добрі самойте з войдыґне для писуй самойды Іва мя зламала сами выдава Цебы занул і сі то другый рік досика Давію цебы зройто про мене было здорові восу тота моря фро Якію цевызловой так проведе милосторокы моцю Тот проґрам повтаряме Як певно ся додумуєте тот твір не был припадково выбраний пурнеже вызвучал так чысто по лемківскы так бы мы повіл а він з Пряшівской руси то авторскій твір припоминам Але мало быти о діалектах а я ся прізнам чом я така тема нашла Однедавно был єм на науковій русиністичній конференциі в Будапешті де В прикрасных обставинах будапештаньского парляменту стрітили ся дослідникы науковці з цілого світа представлюючы рефераты з обшыри русиньского языка ту лем мож вымінити же з вельох русиністичных осередків причынают науковці але і споза так мало державами тото вшытко обняти то тото Словация Украіна Сербія Японія пан Канаме Окано барз добрі по русиньскы бесідуючы маме і маме і Шкоцию і Мадяры Іі і Німці дато было барз нео богато але языків хоц было о русиньскым языку было вельо бо окрем очывидно русиньского языка дослідникы представили зрыхтуваны темы попорусийскы попоукраіньскы по словацкы ну але окрем інчых цікавых тем якы мож было вельо почути запамятали ся мі кінця выслава проф Михаіла Капраля з мадяр якій был ведучым той конференциі І він повіл жебы досліджати досліджайме нашы діалекты бо маме того уж мало Но і повім так же то сут святы слова поне жебы досліджати і розвивати кажду скодифікувану форму Барз часто треба ся обертати на діалекты зрінувати іх вертати до них а то окрем вшыткого то барз барз цікава робота Зрештом смотрячы на мапы нашых діалектів Привыкли сме так ся мі здає до такого поділу цілой русиньской языковой обшыри Докладні так як выгадают днешні русиньскоязыковы стандарды же маме польщу і то лемківскій стандард же маме Словацию то пряшівскій стандард же маме історичну Підкарпатску Русь і то єст окремий стандард но бесідувам тіж о мадярскым выхоснуваным на Мадярах стандарді і же то тіж окремий І тіж єм бесідувал о воєводиньскым за тоту ды ту як раз тота дефініция могла бы ся придати лем з того історичного історичного контексту І так щыро повісти тоты границі то покус оправдана дорога кєд іде однешній вид понеже сме поділены границями а тоты границі Были і через послідніх <unk> років но а ту тіж треба памятати же з тых <unk> років то <unk> років мінімум то была істо заперта границя не мали сме такой ниякого зо собом контакту зато і внутрі тых границ Тоты вшыткы нашы русиньскы діалекты ся може барже сповіли і підзглядом іфонетикы і під взглядом синтаксису і вельох вельох неінчых інчых справ при нагороді они ся дакос асимілювали на пілночы Карпат до польского языка на Пряшівскій Руси до Словацкого і так і так дале Но але зато бы м повіл же діалекты треба досліджати кєд же маме реґіоны Лемковину Пряшівску Русь маме Підкарпатску Русь ной аж єм был хыбаль злі повіл бы по великости то на оборо треба бы было Повісти же найбільшый русиньскій ареавто Підкарпатска Русь потім Пряшівска аж може і допіро бывша лемківска тота сперед <unk> рока Але то тіж зріжницюваны реґіоны то неєднорідны реґіоны зато кєд посмотриме кому іде ближе Ну то уж така легка одповід то не буде Возме собі найперше но може найлегше з того вшыткого Лемковину бо приняли медже Лемковина ділиця на три діалектальны реґіоны східня середня і західня Лемковина приняли сме же лемківскій стандард был кодифікуваний на основі середньой Лемковины з елементами з західньой Лемковины што тіж єст барз такым великым великым гаслом котре до кінця не єст правдом Але правдом єст тото же нетяжко ся додумати же зо сходу Лемковины до заходу Лемковины Найдальше Но і зато кєд представиме собі ґу тому напримір обшыри найблизшой Лемковины Пілнічну Пряшівщыну то напр в Бехерові будут бесідувати барз подібні як в конечній до войны а іщы ліпш ліпший примір того буде якє собі посмотриме На такій реґіон як Маковиця як Свидник і тота част Пряшівской Руси де там не лем ж мі ся здає тамты діалекты близшы лемківскым діалектами як пряшівскым то уж кєд сой возме обшыр Зындрановой Смеречного тылявы то уж мож повісти же они творят єден єден реґіон кєд памятате як бесідувал Покійний Тевдор Ґоц з мягком вымом вымовом бы што мож повісти чысто а по зындранівскы чісто было такой посвидницкы то уж собі тото найлегше найлегше уявити Але можеме взяти іщы інчы реґіоны такій Західній Спиш плюс Шляхтівска Русь там уж на жаль не маме вельох досліджынь але з тых што што іщы сперед войны были ясно можеме засвідчыти же Шляхтівска Русь і тота західня час днешнього старовань любовняньского окресу бесідували такый єдным языком Зрештом в Будапешті на тій конференциі бесідувал єм з моім Цимбором з Малого Липника і він сам бесідувал вже вшыткы на Пряшлівщыни бесідує же він по лемківскы Бесідує што тіж єст правдом як іде о фонетику як іде о подібніст подібніст того того языка Но і кєд возме собі східню Лемковину вшыткым Мі ся так здає же бесідували тоту уж барз близка украіньскому языкови понеже там был рухомий акцент Но ся мі здає найбільша неправда котра єст барз часто пошыряна понеже може і правда тамта обшыр барз часто принимала украіньску нацийональну свідоміст а не Слововиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця