The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме слововиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Словиця проґрам о словах нашых і не нашых Демко Трохановскій як всеслововици витам вас красні нажыво з підваршавского студиі радия ЛЕМ фм І запрошу на запис бесіды запис бесіды котру мал єм нагоду і то велику нагоду і щестя награти кінцьом липця юлия <unk> рока і днес припомнеме собі в рамках Слововиці припомнийме собі о собу професора Янка Рамача якій траґічно одышол <unk> серпня авґуста <unk> р такый місяц по тым як сме мали нагоду бесідувати зрештом по тім смутній інформациі ся дознал же Же награня бесіды Спокійным то было посліднє інтервю якє в своім жытю професор Янко Крамач дал До медий Короткє ведіня доднешнього проґраму і днешнього припомніня бесіды з професором Рамачом вродил ся <unk> марця <unk> р в Рускым Керестурі тотовышнього Славія І разом з братом окрем вельох своіх функций якы полнил як дослідник языкознавця літературознавця разом з братом Михалом Ромачом переложыл на воєводиньскій стандард русиньского языка святе писмо котре было выдане о <unk> році і як раз од тій великій працы і о трудах В роботі перекладача бесідували сме з професором кінцьом липця юлия <unk> рока Я запрашам на порталь Лем Крапка Ф жебы ся більше дознати о професорі а уж тепер В рамках Славиці запис бесіды з професором з професором Янком Рамачом як ся вказало на жаль послідньом бесідом яку дал в своім жытю до медий Ян Корамач порядній професор на Філософскым Факультету Ноім СадзеА Тото шас в віроятно інтересує то приклад святого писмач і Старого і Нового завіску Доповідште од чого треба зачынати Роботу над перекладом святого писма на сучасний язык Од чого вы зачынали Я почал може м повести цалком не плянувано А у бесіді зо с тераз уж Спокойным біблічаром Тадейом Войновичом вєдний налодим і гвародже Чуєм же він мате Старий Завіт на своім языку мінімаме анінові Йому то просто было невірятне же я німаме кумаме был а Левоны не достал одобреня хосновац у церкви Бо заж лем кєд же новый Завіт приклада веці ординарий владыка на тій териториі мусит дат одобренє жебы ся то хоснувало на У церкві розмісли пред тым вон одредзі комісию тора то поробіт тадим і рад не прикла хто быкладец Горі я тихорік поноцох позбера легко Я позберам паноцох то робота перше то ремесло Хто не прикладал Тот не буде ани прикладец А хто неприкладово зміни тексті ані найше не лапа Бо віпадне тото чо віпаднє познійцю вам помне тоні выйде ту тераз недавно віпадло з нашы з єднім нашым прикладом Парку Добрівя то якос прістол гай Былосу брата Михала в котрій істо так зна класичны языкы тушы класичны язык і мужци познат у нас Лем паносове познали класичны язык і чом бы ім познали Зато же вецей днєшка на теолоґіі не знам де Шорово учат класичний язык ани на теолоґіі чы не учытаґы дакєди учыл І не і смі ся позберали ту умне На єдну вечеру якы Шытому гей бусор вечера зрібу і договарили сме же поцінами робіт позелили сме о іначы були до скєдо наш паноцоє Священікій Мой брат Михал і я поділяли сме улові і договарили сме ся о через два тижні або три тижні сходиме ся дави хто поробил і як дале Приходиме Мігая поробил свою Михала поносонімалі часу І так было дас два раз або три раз вец мі зрозуміли же пановсове то не буду прикладит А мам хто не прикладал выне не буде прикладат То озбільна робота І другє треба познат і єден і другій язык і піса знаніч не бымше дават познатробніцих Так мі вецо з братом Михалом предлужали прикладац І кєд был приклад тотови ве сме ся сходжыли або у ня або у брата Міхаля зо с біблічаром Спокойным Тадейом Войновичом і чытали сме шорік по шорік виряченє повірыченє Преклад Я провадил латиньскій текст тадей войною спровадил Гречевскій а Михал церковнославянскій І чым было заня хоц той Стой Соскоту неясне гей та цали тоту цалі сме прочытали на тих І на остатку кєд сме закончыли татай варткя Колику сме мі ріба поєли кєд ми ріві поерли мобічно ріба блага І Было і такій ситуациі же он Варі добре сте приложыли але ви то не розуміте не розуміте же то не значы тото шо пише Бо мі мусили мат на розумі перший першы же мі припадаме гречевскій цивілізациі і рімскій єй Европы А то єврейска цивілізация цалком розлічна од нашой цивілізациі і маци цалком розлічны одношыня ґу ґужывоту ґу реліґіі і так І згадуєм ся же на єдній хвиль мій проклад стоі поведзме часто наглашуєм Ісус у єдній нагоді гварил кєд булі його Апостолі парізеє Кєд не буджете такій як дзеці ниґде не войджете до царства нібы сного Припуту нормальной єйцецичісти Але ні У єврейскій цивілізациі дзецконічісти так істы як і пенічісти Цо тераз Цо якє то значыня Значыня у тым же вон Гарісел повез же цо бі І Апостолі і Фаризеі Ві думате жвіти ви спольнюєте сітскій законі модліте ся давате на церкву ходіте до церкви і тото у першых шорох там у церкви стоіте але ви спольнюєте лем тото цо Вам пудзекі ци вам чыпач Тото ци то завулаце гей ясіцкій христяні Або найвекшой части то не помім Башідскій А ци то значы Ето значыт тото же он варіжы Ві ше ви можете спаші душу прето же был милосердний А зато же ви заслужыли жеві такій добрі такій сяті так як і дзеці Котрі не познаю моісойов закон і по єврейскых приписанях не могли ратуват бо не познаю і не спільню моі сойов закона там мацет закони кєд я то знам во них не спільнюю але Бог милосердный та і ви так як тоты заций і ви шы спашыте прето же Бог милосердны не ові такій велькій До тередня Християня так спільнює мой сел закон часту бы в такій ситуациі же просто відіме значі правит тоту розлику медже двома цивілізациями за гречевску і тот Так ми три рокірувало тоту нашу робота і прикладаня і наісце <unk> р было закінчене і кєд ся добре здогадуєм на крачун <unk> року Новім садже на В святочной літургіі была представлена перший раз Біблія і владіка приходжынь зо ювілею тримаю зо святым Пісмом і не стат никому Я підможня данікому як ся стало пригожене і прочытал он тамтоту Євангелию Юшыцко і кєд на концерку Давидін Он мі вкаже праз нишіцку відрукуваный услою Прсі табак бо друкарня є сіла придноім роком друкарня ма другій роботі Анє сяти писмо Друковац та так было А Цо было значы неісти утый тедикє сме почынали то робит без пумоці біблічара Чешко то робіт Єдноставно Чешко бо мати го лем у новім завіту вельом наісти вельо места де треба нєм бы приводжыли і розуміц і Другє суно было глядац одвітуючі вислові Ач і ту проблем ту якє ваном я прикладал Шіцко і Старий Новій Завіт а Брат Міхал чытал провазил і на гречешскым вец і на церковнославяньскым і його язычна редакция Але сме ся все доваряли давало ся Во два три вариянты слова де сом є был Чыґульницовий братівец просто доваряли же як то буде найлепше жебы не істи звучало і тераз може сам кєд веде кєди так зложіваня хоц іщы вше любим сам зо собу і по греческій квітац А кєд же русиньскій язык дотепер зацілую історию тот уваж войвотиньскій русиньскій а русиньскій язык дотепер не выполнял той церковной функциі або не обнимал той обшыри церковной то ци были дакы слова дакы терміны даякы дефініциі котры сте мусіли Просто выдумати веснеолоґізмы котры в неолоґізмі мало было не было тельо туди сме мушели дават тото є теле у хоснуваню вец сме ся врацали на церковнославяньску основу А дакєди с тоты слова хосновали і унас І маме такє цо да поем яло створил слово і брат ся зложыл мужолосці Начый хлопіх то ріду з хлопом до постелі ей Нє мож ментер з гомосексуальца Нєст До Нового Завіту А музолоці значыт тоты цо мацимусе і чловек і ложе де мате поседила гаснує ци просто то слово котре не хаснуване ниґы в нашым языку а ясно і віроятно з іщы і в Братних о єст інтересє не роздумувало тым вети такы слова котры на церковнославянскій основі Єдноставно можу функцийонуват в нашым языку тачы можа Робота над гм Прикладом Думам каждого на каждий сучасний язык святого писма то не лем хосен просто для розумліня церкви але хосен тіж до розумліня тексту і того што єй ся діє в церкви але тіж хосен для самого языка А я думам же гей тераз кєд переложене вед видіме же наш язык на тельо розвітит же на нім мож практично шыцко тото переложыть Нєт проблемы єт не остати сме подме Осталі без тексту не знали як нас мож Єдноставно мож язик на телю розвіти же може тото я думам же язык на котрій мож біблію приложыт же є неіст розвіти язык Што значыт же кєдужы од <unk> рока ту в Войводіні хоснує офіцияльний кодифікуваний русиньскій язык То повіщы ци не было перше такой потребы мож од люди або дакой підповіди же же жебы хотіли ци люде были привыкнены до церковнославяньского языка я думам же гей і я думам же не буде моц не малше хто а то велька роботы Перше і перше не єм повім же ми то почали робіт <unk> року закончыли відрукуваны <unk> лем полны <unk> років Я прикладал Я два раз разом приложыл єсм основа іщы стали текст прешол бо думам же кєд приложытель там <unk> бокєлю бокі мат єдно іскусу же треба нести назадок враціц і іщы раз сіцко привері Мо см і своія дос орґанізувані Мені поєм як глояк або як монак як цеце вечер см то робом обічно вечер каждый ден по годі Од приквітеля треба жебы м єден бок привозил хоц було кєдцу і веций а були якє за годину приложыт два трішу рікі готове не ізыніл же чловек чы мусі трапіт зі глядат і мат з терпеня гледат Цошы дотіка старого заліту ту треба такой поез жеы мі прикладали зо С сипту Лаґінті То тота біблия кора коло тристом в Александриі переложена зос єврейского на греческій язык за євреів у діаспорі хтори уж не знали добрі євреесу не знаю добриєврейскій язык то це за ніх перекладало на реческій язык Прецо так прето же у восточній церкві то просто традиция Хаснувала же тоту на чы і кірилой методі прикладали <unk> аґєнті І тераз у главным же Восточна церква так Тоті хаснує гым як тераз грекокатоликів словацкій неістненик котрый прикаж так А як люде в церкви почувшы русиньскій язык в церкви як они тоту одберают як они тото постерігают Ето сы тре пітастінцо вети там ходит до церкви Ян є хлодин там де слузи по рускій так же нежно претуже уж была пракса Апостол ся чытало по рускій У богослужыню в задзеці буль і тот переклад Євангелий і то ся чытало так же уж на даякій спосіб то было не виповід приріхтаний терен же люде Легко ту прияли єдноставно легко прияли Е кєльо ся ончіта або кєльо то люди хоснуюто не ісетным Я розумію тото ципы гребаба наісти велика потреба было служыня прилозі за люто уж нє То бо так смотрячы через призму як раз діти як знаме і власту велика асиміляция в нас ґльобалізация тут дото чого мы як люде днес жыючы не затримаме не заступуєме Але то тіж великій хосен для діти Жебы они котры штораз меньше бы розуміли церковнославяньскій язык жебы мало розуміли єй Емдже Як то іде то співане Тото співане ві і того цо ціта Апостол кєд вон і співа вец не можете так розумі або Деякого здіяка маци дакде діяк празно забок причытат і то не розуміте кєд ци то уважно і помалі чыта вес то мож добрі і розумі Але сам текст кєд ся має Ай передома далекєд мацил руку квец іщы вецей гей А тото цо Тераз зходмі до того де сумє полувані але тото су потребне жебы і паноцове то іщы толкували у нас то є пракса Начы урім о Католику не істы пракса там диявым входил св приходил Кєд че прочыта час зос Біблиі зос апостолох діяня Апостолох і Євангелиі ведше голем єдну част отолкує А у нас ведша праца вшелеякій а анеґдоті такы приповідат це і тото а то думам же важнійше было потолковат людям жебы люде розуміли і жебы ся і сами уж вузлапили дакєди чітат жебы ся ім приближыло Іся те писмо і біблиі будницю у нас є пракса цітас то є єдин од рідкых узначыт цо цалу біблию притіжо А знате може кількох В парохіях де де жыют Русины на штоден хоснує ся як меджеєвым А то ф полным смыслі ціле богослужыня богослужыня загальже неє приложынні приложене богослужыня на в церковнославяньскым языку Не знам оз до даякій лем час ці літурґіі о здомают задзеців тій задзеці млоджы дасу приложены але тото кєд чета значы з Апостол і Йоанілия Шадіч чітат по Зос того нового віданя котре ма і котре розміше прешло і оцену Комісиі єпископразель і через то єдноставно мож Хаснуват То так голяні імпрімату Імпріматургів А то не думате тепер же бы літургію переложыти або бы ослумі займают ся єщы нікє думати я не мам А то я бы евентуально кєд было мого помогу з участувати має Я більше сам ниґде до того не лапал бы вам ніхто Не мам перший перше ніі одлітуючы теолоґіны знаня так же ниґде бы смучыли того сам Але в селі як же в молитві бы требало і літургію хылюм жебы то Чіб ту примініло бы Тераз кєд повідцете вылемало зят прихоз главным на былослужыня найвециі Старшый люде Не знам якони прияли бо знов приповідам єдну анеґдоту кєд че послеконского Інцілу принесла од люка же Чылітурґію і рімукатолікі служа на народных языках не на латиньскій та єден ту священій корот приповідат жем мацаря же Док было нормально по латиньскій вона могла там пацеркі свойом модліцу церкви одкєди то проложене та єй паноци завада бо го розумлю може се млодліт сама з тым по як была пракдай же священнік там робил свою роботу а люде хто гє або дахто знал або не знал на памят або кєли учестували в тым просто Старшы люде научыли так яду і прилапелія ле Ото більша робота треба і церковны доноты треба приложыти треба дакус сы думам же бы нє зажда тот зашпіяный тото не было бы такы проблемы заж лем то є кєд то Мадяре могли гу На мадярскій язик чує це як грекотоликі Мадяре о габелі мельодия остала в главным церковный спів за чуваный але по мадярскій не думам жебы ту было проблем на язик туріславянскій турібліскій церковнославяньскому ноці не было бы проблем ту співа ціцко тото кєд бы ся проложыло проблем може ні але Дамно бы тото мусіл зробити тото не все кількіст складі в слові буде єдна і так дальше за то його правда же тото ци люди вельораз можут быти і не розуміє і кєд сме перекладали тото ішло уы Преклад Часту предлужыня вшыдрукувало нашым часопису Шлес Єс кєд то плачало єцо з ніх то веце нікєдили люди провадили або хто чытал не знам А де неєалів в Горвацкым то так кугый але мусі знать же маме Два розлічны тексты котрых ся і розлікуєме зі собом Не поєм же слушно але єст розлікі медзі септуаґінту і тым текстом на тым і другым уж не розуміт же біблию маме приписуваны же ся єдна од другой розлікує же ніт того приписувача сыня направі дає грішків І доз лем он приписувал Не розуміл дацо Та Дал так єй розуміл а бы може за тот не робил добре Яту потокуй лепше Так же просто меді Текстами Біблиі єст в розликі другє тото же біблічаре вец завждым направили єден текст котрого шы трімают начы показнували і єден і другій і третій рукопис і зо з тіх рукопис направило єден текст А септу аґін то цалком другій текст Розлікі єст і в самым тексту розлік єст кєдце уменох поезме же у єдным тексту маци е тоді тот мал седем синог на другій трох синогі двадзівкы або такы гей імена розлич закєд ятуєм ту просто то так і ту То є слушне значы то є слушні розликы але розликі єст Аж і даєдні шырікі позна у тім ходити у сут аґєнті або єст краценій або гоня То так аж і то єст места у Біблиі і у єдной і у другій поготов см то видо сум часло жебы м розуміл хасновал Єрусалимскє віданя ци єст вельо толкуваня ци практично мате Вецей толкуваня тексту Біблиі і вес ту толкуваня же ніясне смежка людом є ясне цо бі то мало значыт со то мало значыт Або цо там писало Єдноставно ні написане ясне ні виднійше тексту одшкодувані ту і тота остала мусіме нарозумі же кєд Слоєґрові зос рукописами Яні Робіц Робяв што стретаю єй з такіми проблемі і ту треба рокі і рокі і вельо мозґів лаві звід Зажды м усоглашыли і нашли якєш рішыня за тоту супове Ясну ясне нішебы припадло старій папер припадну місци погедля з вернами А яка метода ліпша При перекладаню біблиі найперше може Знати дакст в інчых языках заужлавяньскых тлумачыня інчых языків ци ліпше там не смотріти яж на конец порівна лепше і прочытат і відіт з другій і відіст другій рішыня Стверджем у тым же з тым позом я мам І електронскій електронску бібліюде полі проґраму же можем нараз на екрану різнім прикладі каждый шорік на <unk> осем <unk> языку кєди мі треба єй Але муш не знат же у главным оні зо с єврейского языка а на зо славяньского і музицима з украіньскій і можете мат сербскій торів Іщы вше не поробені на цитуючы і маме тот даничічов зо конця віка преклад і маме русиньскій тотак і церковнославяньскій торівельо може помогнут Быте помогну нам і умено хы топоґрафія і такіше ні Хоц і ту поведне у самым тым бы дакєди або Мети ніясне на хторез то місцу односит Або єд тото місцу не стало выєн толкувані заняжыє або ся дакєди на вети место на ріжні способі пішелюют єдноставному сліце Вібрат Єдно мено і наєден способ описанє растак раз таківес было неозбільне Тото сме при швечері якы сме почали прикладат Же устварі з якыма проблемами смі стретали кєд векші были проблемы кєд то кєрілой методи почали приклада на славяньскій язык Першый першы оніославяні оні были грекі котрі знали славяньскій язик Знали славяньскій язык Бешедні єдний малой славяньскій ґрупі усулю Не розвіти язык Хто рішыт мало хасновыні не о літературі є писало ся іщы на тым язику А треба прикладат зложені стварі Стварі зо другой цивілізациі котра ведраз не позната гей або мені позната тым также Просто другє язык не розвіти Ві на греческым языку маци розвіті азик зложеній формі на славянскій гнібули а присвячений же кірилоі методіі і правилі язычній формі бо інчы ні могли окрем дієсловной у греческым языку барз вельо маци дієсловній формі славянскій гємос мусилі зітскоты діє прикметник і другы єдноставно на правіст на славяньскій языкло вєрятно нихто звідат не было Але ся мушыло єдноставно была потреба жебы што то зробило і они то зробили А як прикладали повесме тото чо маме гевді понятя зо С реліґіі Зос жертв приношыня жертвок ло ріжній назві аж повіный сам шатр єврейскы джере ту теле є щастси і я ниґде не нашол з бідахто давне і сце цалосний опіс І точно як выпато од часу втора час то як вона выпатляла єдноставно опіс єст далевістих описом ніґде не то дацкєдо мате пасма закриті з такыма скорами з такіма скорами перша скорі тот і другій зо саПА офардена так і так на лільово другій такій другє драгі каменя діх назвий простобі Не знати же якій то камінь як вони наволювали як то іде по греческій як тераз проводит тото на славянскій або єднопрені забы так далі веде раз ся і тоті кєд <unk> скєлі в прикладок в надоскелі Ґєліфу на розлічный спосіб проложены авто просто так То не тоті служні свари але З тім шестре даце дякуєме вас красні Вам за застрічу і за приближыня той цілой істориі барсвікавой но і дякуєме за тото же было кому тото зробити понизе Єй жытя церкви і язык той до тотой части русиньского языка то барз важный барз важ за обшыр нашым сучасно Русиный медже приятель тераз успокойный кєріскульскій парох на промоциі варо же то могли зробити зиму парті Маґарці Але то у позитивным смішу два робото єдноставно така роботат словекше мушы пошлетис пятнадст років свого жывата єдноставно пошеті же будем тот робєй Кєд сме закончыли новый Завіт о то закончене Вец мі не дало міра та я почал же най ім голен першый писмой сей о книжкі не прилозну І почал лето прикладац і веце мыгаро Тадеови зо стурін сум стретали коя прикладам і почал см тото добре варі Приклады якы су муж тото приложыли што вжіві даку сумсе з ним консультувал і такы іку я предлужыл кєдостім горі Кєд тото приложыш бо хце вари такы такого гуціпого вежню до небарику несым єс такой Мам якє діє понаня літы Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця