Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 53
Слововиця #53, 2023 05 29
Episode description
Слововиця #53, 2023 05 29
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja omawia wymowę i zapis dawnego L oraz niesylabicznego U w łemkowskim i innych wariantach rusińskiego. Prowadzący na przykładach śpiewanych z Łemkowyny, Preszowskiej Rusi i Podkarpackiej Rusi pokazuje różne realizacje tego zjawiska oraz wyraża opinię, że mimo odmiennych wariantów wymowy tworzą one jeden obszar językowy.
Automatic transcript
Тот проґрам повтаряме слововиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця Добрый вечер о языку і на языку словиця одраз пові мі Емей котрий всеси записую жебы подати на самым початку бо тішу ся як пишете а пишете дем ком крапка фм то єст мій емель і пиште дальше Я мам само добры вікенды посліднім часом так мі ся здає а то зато же Цікавы коментариі до проґраму Словіця ся являют І напримір тепер ведеме тему нашого Li<unk> або У той нашой влады вымови лемківской і прібую поясняти тото вшытко як ся оно реалізує в лемківскым языку ну і будеме днес о тым бесідувати Але Але то вшытко поджінґли бо на якій Вас тепер красні буду просил буде тото тот сам джінґєль якій пущам отсе бо ту ничны міняме то буде лемківска азбука а хвилю уж собі перейдеме до нашых языковых і як бы іх окрислити слово вічных справ заточуєме ся о хвильку А я знам аз буку уж познали мы а збуку а як авто бе як буков в як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жед Як жето Зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тыж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йосиф каяк коса ел як лоси М як ма О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ты як терка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як Школа ща як щавія <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Чуєте слововицю языковий проґрам в котрым днес буде дакус так бы м може пою інакше Непосліднім разом Бо як чытам в коментариях од вас бесідуваєм вельо А і скоро І было вельо примірів Аж зацидую же за вельо пробачте коли так мі приде даяка така вена то ся хоче як найбільше і повісти і як так бым пою найострійше Вказати тоты дрібничкы Ци омовити приміры Нев но правда было іх кус зато нес підеме музичныма примірами Зачыт будут приміры але буде музика жебы вказати ріжны іх реалізациі того чы сме бесідували через остатні два проґрамы і ту маленька увага передиме си через цілу Карпатску Русь од Лемковины через Пряшівску Русь аж до Підкарпатской Руси так лем припомну о чым было бо бесідували сме прешыо двох проґрамах о тым як розрішнити давне Л якы днес часом вымовиме як тото Л подібне до польского тото не складове У Часом можеме так само Ве в записі вымовити як як тото у нескладове тоты тоты приміры як слово як полава як волкы там во вшыткых тых трьох примірах котры єм тепер повіл Маме на два разы тот сам звук але інакше го запишеме інакше ся го ся го пише Повіли сме собі послідній раз же то не лем в нас такій фонетичний процес выступує така альтернация але і шырше бо не лем на цілій Славянщыні бо то і польскій язык мал такє серболужыцкій на сході славянщыні білорускій ци украіньскій а на полудни тіжы в сербскым ци хорватскым днес так званыма языками розділеныма бы тіж тото тото проходило Але бесідувам тіже же і в анґлицкым і французскым іспаньскым Севія тото лы все якоси так ся чудачно заховало в ріжных языках Ту тіж іде очывидно опозициі того слова ци ци ци ци меджесловны получыня Так си так такє просто было Но і тота дилема де записати Ва де записати Е то од двох проґрамів тото ведеме значыт тото слово полава ци волк будут ся писати специфічны Но як єм обіцял ідеме до музикы але днесы то музика не буде перерывником в проґрамі лем істо музычний до текстовий примір фонетичний примір перший буде з Лемковины хоц співаний через не через Лемків бы але як бы не смотріти гудаци то такій ансамбль котрий уж такой мож повісти Же нас зато собі Тепер возламе тот примір котрий бы іщы раз повторил же абсолютно примір то не музичный не перерывник лем примір до нишнього проґраму а буде іх днес о вельо більше но то запрашам на гудаків іду до Мівіту Мыка Мотка Водка д выда A Остала старіст Майст остала Муты Моть То іду домів іду выконаню ансамблю Гудаци Но ідеме до примірів думам же барз добрі сте чули же іду домів іду домом є чекают приду домів ім набрати што Барзо річуєме же вкінци там во голосі маме тото наше лы котре о котрым бесідуєме од двох проґрамів а і в предшых тіж дашто о тым было Тот присловник присловник місця запишеме лем зве на кінци така його форма Але то єст тот примір што сме бесідували же же і нам ся фонетично зміняло до польского ел або фак тото бесідую так простійше але до нескладового у а о котрым повім тіж більше в наступным примірі і в тій самій співанці лем іщы неє єдно тепер єм записал слово то сизочкы без лы Там в вымові часом ся л тратит Што не значыт же не запишеме того так жебы оно там было запишеме сле зочкы понеже слеза єст номінативном формом того слова і так запишеме Но але фурт буду вертал до того што уж єм нераз повіл же не все бесідуєме так не все запишеме так як бесідуєме Но і те тото може быти барз добрым приміром Но добрі то тепер наступний музычний або текстовый примір того нашого Л або нескладового У котры асоциюєме з польскым ЛЕ тота сама співанка в выконаню клюбу де Мам співал зато свідомо свідомо беру тот Примір послухайме демо пе і стой <unk>m Тота сама співанка за сівана Кусіцька інакше Як се чули в версиі гудаків там іду домів іду а в тій версиі клюбу де мол чуєме дост добрі іду до мію іду пробачте зараз акцен то не о тото іде хочу зазначыти лем тото же то нескладове У котре з котрого прешло давне в котре днеска часто вымовляме якє польскє лы значыт нескладове у оно може быти і у полным як гласний значыт іду до мію І аж і такы формы мож чути туют дост цікава істория того пониже памятам як сме то нагрывали І можу повісти же в нас дома ся радше так не бесідує то мусит быти деси там приведене одкальцы але вказує тот фонетичний процес де давне в може перейти в або в нескладове У Значыт тото польскє ел або в полне у ту певно іде о выголос але заінтересую Вас наступном співанком по котрій думам же уж вшытко повісте же Кєд кєд на Пряшівщыні Русины бесідуют так на Підкарпатскій і Руси бесідуют так значыт вымовляют так ідем і міо фонетику но то слухайте того пущу Вам тепер русиньскє тріо но і першы думам Слова вам будут підповідати абсолютно вшытко тото о чым о хвильку повім русиньскє тріо не мам того мойо моралія А ґоде ноци де майдуде на ґоде ноци де майдуде на ани Гей ма мене мам запия выбеде мамотном не на де мамотыма мозо сыном не народі A<unk> ді лемоты Вели всяде мобра до маля ма добра люде та на мань ба русиньскє трио Повава повава як там дальше было на поваві діра Знаме добрі же в нас не вымовиме пова ва аж так жебы было так добрі чути тото В і в першым тым місци і в другым в тым слові но але то єст барз цікавый примір того як вернуло цілком інчым способом Або інакше повім там было на кінци пола перше бы сме записали як В другє як Lже перешло альтернувало до того нескладового У значыт до Лі в нас пола А потім предовшыткым бо ту іде о Пряшівску Русь і тот реґіон русиньского языка предовшыткым на єй заході то значыт Спиш і там тот реґіон так там бесідуют што одраз можеме си кус уж асоциювати же Же тот реґіон фонетычно был дуже близший Лемковині і єст дальше в близшій Лемковині як ціла Пряшівска Русь пониже там співают ходива робива так як і тот примір повава зрештом забыбом повісти Ружа біва Лелия і то сут барз файны при вміры того де тота фонетична выміна пішла іщы дальше з давного Л перешло в нескладове У тото наше Л а вернуло в цілком другу сторону же не вернуло до Л лем вернуло в вымові до В Ту то як раз єст тот примір характеристичний для Спиша для західньой Пряшівской руси Але я мушу Вам іщы єдну пустити з Пряшівской руси пісню Горіла сосна по нашому горіла але почуйте як она буде в выконаню Мариі жылобезной воріляса сна дівці на <unk> Ой косато па моі то вожа і по мені того та памоній долгому Біше служі Біше служі не буде під біле ішло і ар підете підбілишло єр піде Пішете Лузі де будете під білишло єр піде так підбілишло єр піде підмійли смо єр підмійли смо єр піде то дужку пісілеві те то дружбы о Не знам ци маєм получыня штоси ся ту нам попсуло но але думам же чуєме ся дальше Горіла сосна од Мариі железной горіла паляла стояла косу чысала але долго служыли і дого слу жідны будете Дорогы радию слухаче хочу лем тото тілько повісти же кєд маме єден русиньскій язык хоц в ріжных вариянтах хоц ріжні вымовиме твориме єден языковий ареал Зато тото бы м хотіл на тых днешніх музычных текстовых примірах вказати думам же мы кєд так будеме думати то дійдеме й до того і скоро будеме знати коли записати В коли записати Л Я знам же м перетягнул тото тот мій антиновий час Але як бы не было жду од вас вашых майлів мій майто Дмко ет лем крапка фм і чуєме ся уж о недолга а я днес то ся уж з вами Пращам бесідувал Демко Трохановскій Тримайте Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця