The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця О языку і на языках Слововиця з той стороны Демко Трохановскій витам вас красні одраз складал свій емаль бо тото то єст результат Бо добрым результатом єст того як подам то значыт Демко Ет малпка Лем крапка Ефм зато же пишете і ся барз того тішу Тожден тому сме бесідували о Кобасі то з причыны звіданя якєдам я пришло же чом бесідуєме кобаса і так записуєме по польскы єст кєу баса і тото ел тіж сме собі бесідували о сонци там тіж тото Ев <unk> было і о тій ґрупі В давній сонце тяжко вымовити і твали сме собі о столпі Рідко тото вымовиме але оно і сокей Зато не одміну од кобасы і од сонця ту запишеме стоп так было тыжден тому я як все запрашаючы вас на проґрам Словиця тіж повім єдно же або припомну же зачынаме го все од джінґля якій уж пущам а мы до своіх тем они долга перейдеме А я знам аз буку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков в як Ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жед як жето зет як зелін і як пігла Чудачне бо на і псянич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві ю як Югас я як Ябір бук є <unk> піднакы два знак мягкій з твердым знаком Такій по кобасті по сонци і по столпі перейдеме до днешньой темы о нам бы м повіл выник з нашых редакцийных бесід такых внутрішніх бесід Зато даку здізду з вашыма коментарями з тыма што сте по посліднім проґрамі выповіли В звязку як тот назвати з тым Л з тым невыповіданым Л назвийме го глухым Л в тых словах кобаса сонце ци столп ну то тіж тема яка складат ся на таку шыроку тему нескладового Л Загалом ну але днес вернеме дакус до мякого знака хоц і тота тема Не раз ся мі здає остатнім часом являла ся в Словици Днес як раз буде то мякій знак увага в топонімічных назв значыт в названях з сел но бо так змесы в редакциі побесідували Дост добрі дост шумні Не без легкой сваркы такой інтелектуальной сваркы а запримір возме собі село на східній Лемковині Команча Ци там писати мягкій знак ци не писати Е Бы ци кєд бесідуєме мягко команця часом команча Хыба за твердо Подумайте але о тым уж по музичній перерві на яку тепер вас запрошу і займеме ся нашыма темами моц іх Но і вертам до нашой днешньой головной темы припомну слухати словицю но і звіданя внутрішнє звіданя што мож бы поіщы Вам го прочытам дакус легше як но написане чом пишеме команча а не коман ча з мягкым знаком но і Тему уж знате зато такєм рішыл же зачнеме собі од самого початку од етимолоґіі І ту одраз сповім же сут ріжны етимолоґіі сут народны етимолоґіі сут Інчы етимолоґіі але ту не іде о названя того індияньского племена з Америкы або на Лемковині Того Племена не было по просту Такє то перше поясніня Команча Названя села Команча іде од села Комонь што значыт кін то давне названя коня но і од того іде тіж такє наше прекрасне слово команиця на котрій ся тот кін ци коні пасут так Тут тепер очывидно тяжко нам повісти ци тота наза команча іде одраз ци іде прямо од коня бо може там тримали ци годували ци там пасли коні ци од самой команиці там де были розпространены лугы лукы поля травом застеленым Штоправда мале і тіж інчы етимолоґіі нашол єм в інтернетах такє же тото названя може походити од старославяньского команец якій мал бы быти членом тураньского племене Команім куманів половців якє жыло на обшыри Руси в <unk> столітю або же мало бы быти од особовой назвы команец коман же была зафіксувана в недалекым щавным но але Так ци так вся мі здає же тот член комонецкого племена радше може нюс ся на кони одстале такє названя Вертам тіж до того нашого коня так же єднак або того чым ся чым ся нон кінмінаісти но здає ся мі же ту ту буде тото дост східне же ци то ци то бы дакій чловек так ци ци то сам кін ци то чловек котрий на кони ся несе ци тіж іде од той команиці значыт того што там деси в околицях росло Мами команчу Но і дальше Нерозвязаны звіданя Ци в слові в топоніміі Команча мал бы быти мягкій знак Но добрі Но то уж по музыці ойля ля присоя до кого сме тамила стояла так єм ся завсти далже мны макрой цары А пісол я то ни пісол лем ся мапи Стаґ лем ся зазурил жем хутобний хлопе ой ля бра ґамля не сын Каркомо дай ме ду і вина Дама ся мапиє мого падівчы лем лем ойля лям ля І вертаме до темы Команчы потрібный там мякій знак цин непотрібний Но і застреба хыбаль зачати од початку бо і комонь тот наш кін од котрого іде называня села як і команиця на котрий ся кін пасе мают в собі тоту давну мягкіст Комонь чуєме На кінци в голосі чуєме ні Команиця Має суфікс так свій на кінци має іця в якым чуєме середнє незмягчуюче І оно не змягчыт лей ту треба знати же тото и то было колиси і Значе такій гласний што любит порядні змягчыти согласний звук што собі перед ним стоіт Но аж і кін кєд сові так змаме колиси вымавляли сме мягко кінь Одкаль тото знаме або чуєме в другых одмінках кого чого коня кому чому коньови там стоят два коні там все єст мягкє н Ціж похідны коняр тот хто ся любит конями Ну і специяльні ту схосную тоту форму бо друга мі ся іщы придаст тота кінми але конями там то хто ся любит конями занимати там тіж єст мягкє мягкє н І добрі до темы давнійше коли іщы ч было мягкє давно тому парусут років тому напевно была мягка умова І стоячого при ним н команця думам же так тото дозвочало але што сме нераз з готым бесідували в Словици вшыткы з той ґрупы вшыткы согласно з той ґрупы жычыщы колиси были мягкы но лем стали ся твердыма согласныма Но і тот процес проходил в пілнічных діалектах русиньского языка В нас ну на Лемковині Чы так як уж єм повіл стверділо Але знаме тіж же тяжко вымовити мякій і твердий звук согласний звук попри собі Но бесідує то очывидно о нормативным лемківскым стандарді русиньского языка бо знаме же такы села як напримір Тылява Зындранова Смеречны Доднес бесідуют мягкє чы подібне до того чы як о в Команчы зрештом тіж чул єм паро років тому мягкє чы Але така вымова єст нормативном в пряшівскым стандарді русиньского языка зато і дукляньска долина як і близка близка граници Команча Ну можут мати тоту мягкіст того цы ци баже так мяко выповідного зато попри тым мягкым чыйно і тото н буде наберало такой мякости заложме же повім так барз мягко команця той вертаючы на решту Лемковины кєд маме тверде чы ани тото н не єст такє як слові заложме собі нога Не лем маючы прикметы такого кусічка легкого змякчыня такє кусічка то ся называт спаляталізуване н але єднак ся мі здає зато запишеме без мякого знака Но і ту треба перейти до вымовы Кєд вымовиме мякє чы но тото н перед ним тіж буде мягкє Но бу Так выникат з фонолоґічных принципів так собі загально повіджме Але кєд чы не вымовим як чы як чы команча Команча легко змякчене Но тото ен тіж не буде не буде мягкє буде што найуже піл мякє оно буде тверде лек єм повіл не аж так тверде як в слові нога А дам інчий примір же маме ріжны звукы Н бо неє єдного звуку н як бы сме собі так посмотрили на ріжны позициі того ного записуваного як н в слові Дайме си примір такє село бо днес бесідуєме о топонімах о названях напримір сел Най буде Панк пантна Там то офіцияльне бо там уж зміны не ідут в другу строну там аж ся бесідує пан кна тотны другє аж вкы переходит Тото перше н то остаток по носовым м якє было іщы в старославяньскым языку наледнес не вымовиме го як такє полне н пантна так бы оно пантна пантна Тото другє н гей ней буде Пан тна Але тото оно такє дакус на дакус неполным Да мам інчы приміры як н стоіт в інчых попри інчых сугласных така подібна во Малайсовій перунка перунка камюнка Там неє перунка камюнка так там єст перунка тоно такє м мож повісти язык ся приближат до Піднібя і не до кінця тото ен вымавлят перунка камюнка такє ум такє носове то єст такє мож повісти хоц ту як раз од того Од того носового гласного давного н оно не походит Налі такій приміром в найблизшым Команчы єст Ганьчова так бо і тіж єй запишеме безмяского знака Я як раз провірил єм собі запис Но бы такой лем з шематизму але смотрил єм тіж перше деколи в інчых джерелах но команця ганьчова шематизмі в тіс <unk> р шематизму апостольской адміністрациі Лемковины пише ся Без мягкого знака здає ся мі же така повинна быти якраз такій повинен быти тот запис хоц не повім бы нашол єм тіж печатку в котрій команця пише ся з мягкым знаком хоц с то і як Така мож повісти цікавинкы о тілько же о тілько же то хыбаль факсиміля якы ся там репродукция того з дост контроверсийной книжкы затот мякій знак може быти дакус проблематичний То так Ци там якій знак потрібний ци непотрібний То іщы запрошу вас на маленьку перерву ну і докінчыме собі тему як <unk>re о Na лем То як разом сел Высовяной котры котры Як раз мы походят з тамтой обшыри котрий днес бесідуєме о Команчы До того іщы вернул як міняют ся ріжны звукы як тоты тоты фонетичны выміны проходят в ріжных частях Лемковины але дальше ідеме ґу тому вопросу ци інчы слова тратят мягкіст іщы раз выголосі на кінці слово напримір мягкіст кін гус Там колиси было мягко але онистяти свою мягкіст Верну іщы до коня так бы уж єм о тым повіл колиси кін значыт кінь был мягкій але в творячым одмінку множыны собі найдеме дві формы конями о кытрі єм повіл сут три склады То єст ко ня мы так Там сут вшыткы одкрыты склады зато бесідуйме Ко ня мы со Зато онам ся не змінит в і але мам і другу факультативну форму Кін мы то сут два склад кін мы з котрого перший єст запертий А в запертых складах тото о давне го перешло і зато не коня лем кін мы О тым другым складі повім дакус більше бо вариянтивна форма конями хоц має мягкє н то ф в тій формі і другій формі кіны єст тверде чом Оно стоіт перед твердым м І же был смішній уж так доцяп смішній тото м колиси было мягко бо його змягчало давне стояче по ним і котре перешло вы Затой кід Ем Стало ся мягкє бы бурважте тверде то і стояче при ним Н ся тіж такє зробило Іщы єдно Не спомну ім же Команча Ганчала як і другы слова возме собі Серенча Боканчы ґанч конче тіж тіж чужы слова но так повім но тамты тіжку з чужым так повім лем стары чужы тест котры до нас пришли з мадярского языка з інчых языків уж долго сут в языку але з тых новых лінч понч помаранча мают тоту саму звукову збитку стоячых попри собі н і чы найжыт тоты Приміры будут таком аналоґійом до запису обох выміненых сел без мягкого знака Іщы інча справа Не доробили сме ся іщы топонімічного словника в лемківскым языку зато тепер може дахто з Команчы напише на демк Лемкрапк ци ваш іщы чути або чути мягку вломову Як думате была Словиця Дякую сердечні заднешній проґрам бесідувал вас Демко Трохановскій лішал Вас з тым вопросом наділ ся же дахто напише на Лемкы eвк Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця ми