Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця В тым часі дорогы Радию Сугачі в Словици в наступній Словиці Кусня не было о тым бесідувал в трьох світах Но тепер Словиця добрый вечір кєд слухате приміру одраз выдаю свій майльовый адрес <unk> крапка фм пиште так як пишете як сте писали в старым році пиште так і в новым році за юлияньскым стильом за грігоряньскым стильом Пу поповіл єм же мя не было давно міне был такыль такій період Чудачні но добрі но то зачынаме днес наверну до того што было і Мам ми іщы єдну нову тему но але як знате зачынаме все джінґльом зато і о з того джінґля тіж днес зачнеме Мурянковий буквар а я знам а збуку по котрым чуєм ся А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і пся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква йотяк Йосиф Каяк коса Ел як лоси М як мала о як орел пе як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір єд <unk> і знак два знак мягій твердым знаком Но то кєтушы зиме по азвуці Ном так скорітко што был в послідній проґрамі бо достаєм од вас тіж бы был цікавы пропозициі одповіди бо в посліднім проґрамі была рахуванка тоты опініі што сте присули А бы што то была за його рахуванка така рахуванка котру найдете медже інчыма был в найновшій публикациі здає ся мі же уж Свіжіцька уж не чекат до дистрибуциі або зараз тото ся стане то горошок бобошок лядничок курочка когутик кукурику така дітяча забава і сло тото што тото ци там ма быти лядничок ци лядичок або ляничок ноту Мам вашы пропозициі око котрых охвірку повім тілько лем додам же як підповід дал єм ріжны русиньскы словникы пришол ту в поміч тіж нам словник Бертея в котрым і лядик єст і лядник і лянник А што то єст ну тото єст звыка тота сівна выкам Вика сєвна по польскы як тіж жем Томажі покашепскы Вам гварил як то як то як то єст по латиньскы то звітя Сатіва но і ту лем ківку доповім же іщы може статистикы а о статистиках буде днес вельо дакус пізнійше будем мати уж іхы аж може за досты так ци так достал єм файных пару майлів Без великых описів Але статистика в тым же два разы сте были за лядничком штырі разы за лядичком Е За тым лядичком і єден раз за том лядичком бо женьска форма лядичка і лядичок мужска тіж попри собі были Як видите як видите тот тот тото слово інакше выходило інакше фунґувало А в ріжных думам частях Лемковины я так ци так дякую за вашы підповіди хоц не выграл лядничок то як у ньому ся прихылял же то была тота якраз основна і первісна і первістна Форма Іщы раз дякую за ваше майрі не забудте писати над Демко ЕТлем крапка фм з вашыма пропозициями бо уж іх пару пришло Як все Даколи ся дождают Свого часу мыйдеме дальше Воднес інчу тему мам зрыхтувану Зоту по музыці уж підеме з ньом Слухайте люди добрі дура зо співал іпшо жне пакли баціти єднак ся не зна Мы будем люди добрі зобтисів на годом Забудем хто макєд кєм є годом Ци о спыно серне вода Новни землю своєном людем любит слухайте Люде добре ся годь оказати маєм своє дуже ввайне бусо ґаздова Юрів люде жеден дружным ден молізе было голосо бы пункт нам ведін на добру дору Не дол зістати тамирек одним любинє проміня для жытя рідну землю політряву Выслухайте люди Дури Сюхюка загати час наставте арцем ґаз Толіна Паш барсфайна пісня Карпат Ска ся называт Ем уж вошол мі уж вошол Джынґіль но але не дію ся же сте дальше зумном думам же Джінґіль іщы На Джінґільси буде час бо мы так предшыткым кєдлухате премєру том ка нажыва у перейду до днешньой темы Можливе же деколи іщы го почуєте з нашого архіву Але так бесідуючы Маме Січен <unk> рызме недолго по опликуваню результатів повселюдного спису з <unk> р собі они ся явили під конец <unk> рока я іщы повтурю результаты спису з <unk> р Ту бесідую о полных даных бо якысы там загальны кыршынкы же такє назло крайці были уж перше опубликуваны але то были лем загальны чысла такы не знам Як костюм так бікіні так же вельо вказуют але тото што найцікавше закрывают ноке не тот зарчуєм як раз на выкладі професора од статистикы аякже статистикы так бо о статистику ту ідале добрі дуст жартів бо то дост поважна тема м і так найперше повім єдно же то скандаль но іщы раз скандаль Головный Статистичный уряд потрібувал два і піл рока жебы такы даны опубликувати такы даны де такой такой мало не вшытка напевно могуча більшіст на тых даных была подана была принесена была вписана самома списуючыма ся через інтернет не бесідую жебы ой даны были місяц по списі але при днешніх технолоґіях діґітализациі при системах тых вшыткых в могучых процесорах хмарах штучных інтеліґенция но два і піл рока то якійсий космосной а для меншын то сут барз важны даны як іде о достоменніст як іде о хоснуваня языка Но і зато повинны быти публикуваны як лем скоро ся мы даст но Знам тіж тілько іщы єдно так повім кілько нас меншын єст взглядом цілой соспільности нужменькя но є знам і предшыткым зато повинны быти публикуваны пріоритетово бо здає мі ся же час на нас діє барз нехосенно і кажда минута ся Рахує мож бы повісти Жебы тот момент оддалити якы ґазеты ци порталі будут о нас писати в минулым часі Но смутно ся забыло Нехотім того скандаль был але мы ідеме допереду лем так добрі припомну іщы списы в інчых державах Там тіж были повселюдны списы де жуют Русины і коли были опубликуваны Словация спис з <unk> результатів результаты в першій половині <unk> Сербія на осін <unk> результаты І повина <unk> Мадяры конец <unk> результаты Кінцьом вересня в <unk> р Ном в нас тото тырвало Тырвало не тырвало тілько часу Але ци єст аж так зліно О тым може о хвилю бо даякы дакє підсумуваня Підсумуваня там даколи при кінци того проґраму треба буде зробити найперше нарисує собі старшы Повселюдны списы така така коротка істория тых сучасных списів бо то вкінці статистика Зато мусиме мати што до себе зрівнат Повселюдны списы сут орґанізуваны што коло <unk> років то така уж традиция але тіж рекомендация европейскых інституций аж і не обовязок держав котры кыны котры повинни рахувати люди робити тоту статистикы меншыны язык як жыют в хыжах в мешканях як ім ся веде якы яку мают освіту і так Но і для Васы то підповід на примірі меншын напримірі іх языка іх хоснуваня де і як направити меншынову політику значе в тым ідеальным світі Бо ся мі здає же в великій мілі напр в Польщы то така лемку теория бо не виджу великых якысых успіхів державы заложме каждым списі жебы го зрівнати єден до другого Але то очывидно бесіда чысто інчий Проґрам Але добрі Чом ся пред вшыткым тым занимам тото іщы дополню Спис тыкат не лем достоменности так не лем етнічной самоідентифікациі но бо при нагоді в тых вшыткых списовых формулярях мож найти зіданя о язык хоснуваний дома же проґрам маме языковий то добра нагода жебы і о такым і о такым погадати Окрем того но тото іщы маме щестя же в нашым примірі в лемківскым русиньскым примірі тоту до той етнічной ідентифікациі іщы фурт маме язык чого уж не повіме напримір в примірі такых меншын як Караімі Пси ци інчых котры здравлю і сердечно але але уж языка не заховали тот язык ся ім Затратил нужна є в Польщы хоснувателів такых на штоден караімского языка но і остала лем тота етнічна достоменніст Зато то такє важне же кєд маме іщы язык но того хоснуйме Ідме до списів а першый спис в сучасній Польщы проходил <unk> тисячы В другым році Кілько нас товды вышло Вышло же нас єст ага то єдно з іщы важне в тым <unk> році мож было вписати лем єдну етнічну приналежніст і на так задане звіданя Кым ся чуєш кым єст <unk> Особы одповіли же народніст мают лемківску а як іде о язык хоснуваний дома кусіцька меньше о там понад <unk> осіб меньше <unk> <unk> осіб одпові і одповіло же хоснує язык лемківскій язык хоснує дома Як іде о такє ґеоґрафічне розложыня той найбільше Лемків было в нижньошлезскым воєвідстві повыжы Кусідка трьох тисячів потім <unk> в малопольскым воєвідстві на І міс ци Любожскє В <unk> осіб товды в <unk> рячой Лемком Тут цікавы статистикы бо статистикы сут цікавы там повіл бо мож повісти же деклярувана нацийональніст і хоснуваний дома язык Такой ся сходят кусідка більше люди котры ідентифікуют нацийональніст од того якого языка хоснуют дома але мінімальні більше Вынятком єст малопольскє воєвідство значыт Лемковина там де ся находит Лемковина бо товды <unk> понад осіб не пові бож ся чує Лемком але же дома бесідує <unk> осіб єст барз альто барзы барсы ціка Но і маме тот спис в котрым лем єдну мож было выбрати достоменніст А што ся змінило в <unk> році коли то проходил наступний повселюдний повселюдний спис товды же окрем того же мож было выбрати єдну лем єдну мож было выбрати єдну і даяку другу другу достоменніст і там Повіме так жебы уж тісні входити жебы не розтігати нас вышло же на тым першым місци і єдиным місци так як бы сме хотіли з тым першым списом зрівнати было нас такой мож повісти тілько сама На на першым місци але іщы з даяком другом ідентифікацийом вышло же єст нас около кус понад <unk> тисячів але вшыткого кєд бы зрахувати і першу ідентифікацию або кєд выступувала з для комінчом як друга ідентифікация Лемків было кусідска Около <unk> тис так собі жебы нам ся тото тото чысло запамятаме Но і ту уж маме до зрівнаня а іщы лемківскій язык товды задеклярувало <unk> осіб як тот котрій хоснує ся котрий хоснує ся дома жебы тото тіж нам не втекло Но і в тым <unk> році кєд кєд собі посмотриме на статистикы лемківского языка нос тых <unk> як лем же по лемківскы ся дома бесідує лем <unk> одповіл же то єст єдиный язык котрий ся хоснує дома <unk> Осіб одповіло же же хоснує ся більше як єден язык Но такой вшыткы бож <unk> тым тым тот більше як єден язык то ходило ходило о польскій і так як бы сме бы тоты тіж зрівнали собі хоснуваня лемківского языка <unk> в <unk> то маме взрост о около <unk> <unk> осібно і доходиме собі до того посліднього посліднього посереднього спису де нас вышло увага увага но купета купета люде зрештом барз вас барз вас заохочам до того жебы зайти на портал ЛЕМ де находит ся статя Северияна Косовского в котрій в котрій маме і мапкы і ріжны даны котры мож было было схоснувана Кілько нас єст вышло же єст нас <unk> тис Так вышло значыт же ту около тис понад <unk> тис збільшыло ся чысло чысло люди якы ся або на першым місци або на другым ідентифікуют Ідентифікуют ся ся як ся як Лемк Но і очывидно чекаме іщы на на такы дета іщы детальнійше де нияка то была тота друга ідентифікация но але нич ся дочекаме то шыро повісти мож бы тото трактувати як заложме заложме успіх но ле зіданя ци ци ци ци ци ци то аж такій великій успіх кєдже здає ся мі же помаленькы помаленькы тратиме язык збільшат ся чысло чысло тых што ся ци на першым місци Бо тото што было на першым місци або єдине в <unk> р тота ідентифікация они практичні сут постійны то єст там околот тисячів плюс мінус той першой або єдиной ідентифікациі тото ся не міняты тото што ся мінят То тота друга ідентифікация там нас прибыват же може чуєме ся уж Поляками але іщы чуєме тот звязок звязок з Лемками все з лемківском достоменністю зато вписуєме на другым місци Зрештом дебата на тема зложеных зложеных достоменности котры были введены спису в <unk> році о там было вельо контроверсий ци вводити ци не возити што то сут тоты зложены ним достоменности і так дальше але было то введене і Тото уж якоси якоси фунґуєм Но і добрі на лег іх кілько осіб хоснує Язык Ноту треба повісти же сме барза то стратили зато же єдиным языком як єдиный язык собі здівнают другым роком тепер хоснує лем <unk> осіб А што єст меньше як іщы в <unk> в <unk> р бо товды было <unk> А вшыткых же лемківского інчого в <unk> році было <unk> то тепер кусідка тіж впало бо єст шіст Добрі сумотрю єст штоси кусічка понад <unk> тис Оло впадат так можу ге повісти і кєд бы сме так на тото смотріли Но треба ся кусічка яти бояти Очывидно шануєме кажду достоменніст тішыме ся же штораз більше люди признає ся хоче ся признавати до лемківской нацийональности але барз часто тота деклярация уж іде лем як іде о етнічну ідентифікацию м але уж не іде На жаль на жаль за тым Єс головна констатация така же же маме же кусідка єст нас більше в чыслах Щераз веньше бесідуєме але сме барз розшмарены по цілым по цілій Польщы з рештом кєд кєд собі посмотриме на статистикы подля ґміны найбільше чысло осіб по ґмінах то ґтоно місто Ліґниця потім Вроцлав потім Любін доперо на <unk> місци ціла ґміна Устя Рускє потім Пшемків Рудна на сем місци увага Варшава зато ту тіж видиме даякы такы такы такы мы тенденциі же тіж переносиме ся еміґруєме до великых міст потім Звенгора Любін Сельска ґміна і на <unk> місци напримір уж єст Краків як ґміна якы ходит о чысло Лемків Тых што што декляруют ся як Лемкым в даній ґміні одсу треба повісти же процентово в ґміні Устя Рускє жыє найбільше Лемків взглядом інчых нацийональности ба аж <unk> кома <unk> процентам Пущу Вам джінґіль бо мушу жебы сте знали якым пра маме права на о хвильку до радию слухачы іщы вернул Устава з дня <unk> січня <unk> р про нацийональны і етнічны меншыны і про реґіональный язык Другій розділ стосуваня меншынового языка Особы як приналежат до меншыны мают право до послугуваня ся і записуваня своіх мен і назвиск згідно з принципами запису языка меншыны головні до реєстрациі в актах цивильного уряду і документах достоменности Приналежны до меншын особы мают предовшыткым право до свобідного послухуваня ся меншыновым языком в приватным жытю і публичні Розповсюджаня і выміны інформаций в меншыновым языку поміщаня в меншыновым языку інформаций приватного характеру вчыня меншынового языка або в меншыновым языку Перед орґанами ґміны попри урядовым языку може быти стосуваный як помічный язык язык меншыны Додатковы традицийны назвы в языках меншын можут быти стосуваны попри урядовых назвах місцевости і фізийоґрафічных обєктів назвах улиц усталеных в польскым языку на основі оддільных реґуляций Видите маме права маме права хоснуєме тоты права Чом подам Вам такій примір Іст такій язык західньороманьскій язык называт ся языком мірандийскым ленґуа мірандеза близко поріднений з інчым романьскым языком Пілночой Іспаніі а тот мірандийскій язык єст офіцияльні признаный реґіональным языком і другым офіцияльным языком Портуґалиі Так так было схвалене в <unk> році чом бо він заника Але отриманя такого статусу но мож повісти Не дуже помогло Недавно явила ся така статя де барз смутно констатуют лінґвісты науковці з університету в Віґо же тот мірандийскій язык в протягу <unk> років заникне Як болит Петрусь болит болит Яню болит не знам ци памятати таку чытанку в Азбуці Памятайме на рідный лемківскій русиньскій язык бо вчыме ся го Тыкайме діти вчыйме сварме ся в нимо радуйме ся проклинайме в ним тотій час ци в кінци язык Но бесідуйме по лемківскы в каждій ситуациі ся го не сдайме но не давайме вказувати дітям же то дакій гірший язык ци якык будме горди тым же знаме інчий язык нос лем на плюс Або ся скінчыт нас язык так як мірандийскій Хоц йому прібували помочы в Портуґалиі аж і тым офіцияльным признаньом як другого языка офіцияльного Віз цим Вас лишем надію ся же о тридцет років інакше будеме бесідувати як Яту Чорно Тотовичу Тримайте ся то бла словиця Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця