The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця В тым красні дорогы родий слухачів словиця проґрам о языку і на языках зрештом з той страны Демко Трохановскій Міємй Дмкым Крапка фм мало сте остатньо писали Хоц сы не повім жыднияк але мало може зато же темы были такы бы м повіл такы міцно загальны два тыжні тому было о По селюдым списі і результатах спису з <unk> рока так ся смутно зробило же тыжден тому рішыл єм вас повеселити надію ся же так было бо привюл єм обшырны фраґменты інтервю з ваньом проф Манном Плішковом то на річницю выголошыня святочного выголошыня кодифікациі русиньского языка з <unk> рока Но і што сато треба нам ся обернути ку нашым обычным темам мам єдну таку днес выкликану через вас через слухачів А то очывидно по нашым джінґли в котрым все зачынаме Наш проґрам зачнеме і тепер А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як гєлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх пся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йоси ка як коса ел як лоси м як мак орел як пані р як руснак С як слуга то як тырка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Бесідувал єм перед тым джынґльом же остатьо мало сте писали але не значыт же ниякє здає ся мі же по тым проґрамі на Дмка Фм буде дуже дуже майлів зато же тема яка тыкат абсолютно Абсолютно каждого бо буде о назвисках і о іх одмінах Назвиска то такы назывникы котры Входят до такой названой ґрупы онімів значыт значыт назвы власных назвы в одріжніют обычайных тых назывників но і тоты онімы Власны назвы оны называют даякы конкретны єдиниці но до но єдиниці так мож мож повісти Там іх єст дуже дуже більше бо там сут і антропонімы значыт особовы назвы топонімы ґеоґрафічны назвы але днес не будеме до того аж так барз входити што ся як называт Бо іду до звіданя пана Петра нашого постійного слухача дякую берс пане Петре за тото звіданя чом га звіданя як єст чом назвиско професора одмінят ся інакше як в польскым языку і до міо професора Маґочія ту думам же вычытали сте на портали лем крапка Фм бы так в называючым одмінку буде то Маґочій скінчене найоту По польскы было бы маґочі писане так як латинком ся ориґінально пише а в рождаючым одмінку попольскы буде з суфіксом з кінцівком еґо маґочеґо і тото барз часто робит проблемы як в назв в лемківскым языку одміняют ся назвиска До того очывидно неодолга перейду найперше одкале взяли ся назвиска бо жебы такій мінімальний бодай вступ зробити одкаль іх маме на што ж повісти бы Колиси давно тому были были імена такой лем імена при крещыню ся іх надавало а іщы перше перед християньском ером тіж выберало ся даякых патронів патронів котры мали нас хоронити хоронити од всякых біт тых земельных біц так ци так назвиска то в нашій части Европы дост пізна традиция то конец серед віча може дакус пізнійше в інчых реґіонах так ци так они не были от все Но і як ту называти дакого кєд было пятьох андриів селі або двох Петрі Петрів пило найбільше хоц то може сучасны суздва на Петра мам мам тото Звіданя такы так называли люди в залежности мож де жыли там спід горба з вышнього кінця часом хто был няньо же напримір Петро Высыманів Андриів Васильєв і так дальше і ту радше І жены зрештом тіж так так были называны аж в кінци даякы там пришли такы часы такы часы же але тіж од імен котры ся брали то ся тіж доднес лишыло Петрович Семанишынадры Андрейчын Васкій і так дальше часом назвиска ішли од місця котрого ся походило поляньскій Креницкій Выслоцкій і так часом од професиі яку ся ци родина ціла фамилия занимала ци Ци може ци може сам тот представник Коваль Ковач Кузма кузмяк Швец Шевчык Качмарчык Попович і так дальше но і тоты тоты на тоты назвы якоси деси там ся лишыли потім уж як назвиска як уж было уж аж і вельох заложме тых Петрів Петрів од Василя або Або был Петро Васильєв і было іх трьох но тот уж іх де треба было розріжняти То уж така може моя парафраза як то было но але плюс мінус вірте міже якоси так Очывидно пришли ґу нам назвиска і были они переважні мужскы і днес будеме ся мужском одміном занимати о тілько же женьскы судсы женьскы суд о вельо вельо Леґшы што не значыт же в істориі сме мали сме тіж більше розріжніня на женьску одміну Назвиск взглядом мужской но ту на початок мож привести придавникову одміну так як єм повіл поляньскій креницкій вислоцкій і трохановскій тота придавникова одміна од котрій зараз повім а тіж свій женьскій вариянт то поляньска креницка выслоцка трохановска Але давно тому іщым тото што хоснуваный єст доднес напримір на Пряшівскій Руси такы формы як з суфіксом Ова Кузмякова Плішкова і так дальше ту зиштом поздравлям обіпані Анну Кузмякову нашу нашу спілпрацівничку і выдатну редакторку а і паню Анну Пішкову котру сте тыжденчом му чули фм фраґментах інтервю з ньом зробленых хы добрых пару років тому так же так же было колиси більше розріжніня але тіж такы файны файны форму формы суфіксальны формы як іха Колиси може давно тому О давно давно тому як сте слухали языковий одкус покус мал єм проґрам о Анні Дудисі Анна Дудиха то была жена Федора Дудика так зато она была Дудиха То очывидно мало звязок тіж з присвійністю днес уж в тій добі рівности тота тоты присвійны присвійны назывникы меньше популярной і уж такой такой неє но але колиси были то языковый проґрам днес не будеме ся занимати обычайом лем тым якы было як были называны люде з рештом мы Дудик Дудиха воробель вороблиха такы формы дос часто я чул в своім жытю хоц можу признати же сут штораз меньше популярны Зрештом ту самозабаву забаву то велика наука З назвисками я уж зачал давно тому коли єм позерал на метрикальны книгы а маме іх на Лемковині од Тото што ся заховали очывидно коли то австрийска власт пришла під конец ст і од тамтого моменту мож уж вельо досліджати то но ну забава направну добра хоц то купа роботы і хосен як бы сме хотіли найти свой корені але тіж велика криниця знаня О минулым О языку і так дальше Но і то колиси то колиси бо тепер назвиско барз важне Коли си так называли може меньше з такым меньшым чувством а тепер но одразы тяжко го змінити Сут на тото законы Днес назвиско то част достоменности достаєме го по родичах Тото достоменніст Передаєме своім своім дітям жены днес барз часто не зміняют не принимают назвиска помужу як То было дост звычайне іщы до недавна тепер лишают своє назвиско Бо так як єм повіл то част в свойой істориі свойой достоменности ноі Зато што сповісти ступ єст зроблений підеме зараз до музикы А уж о хвильку займеме ся одміном назвиск она не буде барз тяжка хоц пару річы думам же перед ним такых котры котры могли бы быти для вас барз але то барз барз цікава ну то штойдеме Ара Іванку Іванку з другой страны Ярку з другой страны Ярку Вісла бы м до тебе Ішла бы м до тебы зяла вода лав Ішла бы м до тебе ішла бы м до тебы Зала вода лав Лавочка тоненька Бода студененька А я молоденька год нас ся зломити годна ся зломити а я ся втопити Годна ся зломити годна ся зломити А я савто пити Іван Квечерко Приди дораз тако Биди ту настахо Дам я ту пізнати Коли пиду цмати і нянь коімати Та мяту пізнати Коли пиду цмати і нянькоі мати На двори солома Не є старий дома не є старий ном а як буде сильо а як буде сильо Можеш прийти сміло А як буде сильо А як буде сино можеш прийти сміло То Іванку Іванку Руснаксы зем то тіж назва власна но але днес о назвисках в Солоовици і зачну од тых по перше мужскых як єм повіл там більше Уж тад істория нам правила там більше Єст проблемів як лжыйскых оженьскых тіж повім і зачну о тых придавниковых то значыт вшыткых штых што ся кінчат в першій ґрупі на скій цкій ци дскій но уж так бесідую Поляньскій трохановскій Завацкій і Вислоцкій І загальні як уту повісти тоты нашы власны назвы до котрых зачысляме тіж назвиска найліпше як бы сме собі нашли як даякій Еквівалент деку подібну форму в тых обычайных назывниках Возме собі придавник Легкій но і тоты вшыткы назвиска будеме одміняти докладні так само як тот придавник то значыт врождаючым одмінку кого чого поляньского трохановского залацкого высолоцкого в наступным буде поляньскому трохановскому залацкому Выслоцкому Но і то така перша ґрупа придавникова друга я мож повісти котра котра має вид дакус інчий то значыт там сут суфіксы і кінцівкы придавникови як атий або аний бы я взял тоты назвиска з великы медже інчыма з працы Івана Красовского о назвисках ґалицкых Лемків з ХХ ст і ту такы назвиска як кудватий і наваляний Но і ту тіж гадайме собі еквівалентів дакых подібных форм в обычайных назывниках в рібогатій і хований женатий о так може буде ліпше і они докладні так само подля той парадиґма як тоты придавникы будут ся одміняти так само як і як ім назвиско котре єст тіж придавником Тихій тіж будеме докладні так само одміняти як і поляньскій як і кудлатий як і придавникы легкій богатий хований женатий значыт кого чого поляньского кудлатого тихого комучому поляньскому кудлатому наваляному тихому і Выслоцкому Но добрі З піддавниками з тыма придавниковыма дмінами неє такого великого проблему ту маме безпосереднє переложыня як одміняти но але перейдме до того нашого зіданя од пана Петра то значыт од професора Маґоція Ту єст ріжниця з польскым языком понеже понеже будеме барз назывниково придавниково одміняти по польскы а в лемківскым языку ту парадиґма дакус інча Маґочі возме собі іщы інчы котры кінчат ся на єту такы назызиска якы смыі як змыі дальше ідме по лінґвістах і історичнах чопей лучкай пиртей мы салей масле і вшыткы тото што кінчат ся Йотом но і я бы м ту до маґочія найбарже нашол даяку подібніст напр Колодій такій є такій обычайний обычайний назывник як ся одмінят колоді тот колоді того колодія тому колодійови Но і ту уж завершена єст тота одповідна звіданя од пана Петра де маме єст маґочій кого чого маґочія кому чому маґы Чійови і так само буде зо Змыйом так само буде з чопейом Лучкайом пиртейом і і селею Тум як наразі барз добрі нам ся придає выгляданя того еквіваленту в обычайных назывник хымаме і потім уж вельо неє але звернул увагу на таку форму котра тіж барз часто Раз ріжниця од польского языка Два же не все добрі єй одміняме може з той причыны вшыткы тоты тоты назвиска котра кінчат ся на О напримір Русенко наш выдатний учытель такє назвиско як мойко такє назвиско як манайло выдатний выдатний маляр як буде могняти Но власні В польскым языку єст кус інакше а я ту бы м рекомендувал найти собі еквівалент няньо о няньо Русенко і няньо кінчат ся на о манайло тіж кінчыт ся на о зато і з той причыны посмотме собі найперше як ся одмінят назывник обычайный назывник няньо няньо кого чого няня кому чому Няньови То значыт хто што Русенко і Манаів кого чого Русенка неє Івана Русенка неє Федора Манайла кому чому Іванови Русенкови не Русинці комучому Федорови Манайови а не Манаі лі як єст як єст в польскым языку Зато ту бы м хотіл звернути же тоты дві тоты два дві ґрупы тото што ся кінчат на Йоту і тото што ся кінчат на о інакше як в польскым языку і тото хыба нам робит найбільше найбільше проблемів арешта Йож пошто што повісти ту уж єм зачал выписувати вшыткы можливы буквы на котры кінчат ся нашы назвиска і так по правді з єдным іщы мы з єдным іщы під пунктом о може о ним тепер повім Тото назвиска котре кінчат ся на Або в писмі Я хоц на кінци тіж чуєме чуєме а такы як каня Васуля Чухта Барна Вахна ци тіж Сополиґа Басалыґа і так дальше і так дальше то сут тоты назвыска котры кінчат ся на а Ту тіж мусиме собі выділити малы дві ґрупы тото што кінчат ся на ято значыт апомягкым так каня як васуля і тоты з твердом одміном то значыт чухта барна вахна Басалыґа Ту тіж мусиме собі найти два два якысы одповідникы і пропонувал бы м траву і може кушелю мы або бурю но най буде буря Е хто што трава то што буря когочого травы і в мягкым вариянті бурі значы ту буде ы і так і в тых назывниках в тых назвисках котры не ся кінчат на Або Я в записі будеме мати когочого кані васулі а в твердій в твердым вариянті чухты барны і вахны сополиґы басалыґы і так Но і добрі Но арешта ціла то уж мусиме собі глядати подібности вжывым языку вшыткы тоты на ак на ік на ык якы на аґ громосяк натишак Малиняк Горощак як ік фенцик як ік бо по чы то буде качмарчык вшыткы тоты на Н скінчены Андрийчын Павлишын Семанишын Собин На Анн Мадзелян Жупан і так дальше они вшыткы мусеме собі найти даякє слово котре кінчыт ся на тверде н і будеме мати же кого чого громосяка Натишака фенцика качмарчыка дудаша ковача макуха Ксенича Собина ци ци Мадзеляна Жупана Но і то такой вшытко хотіл бы м зато же м ся уж по маленькы виджу час кінчыт навернути до женьскых одмін Ту єст о вельо легше зато же в тых придавниковых назвисках Поляньска Трохановска Залацка Вислоцка ци Кудлата Наваляна Тиха ту будеме мати одміну докладні таку як женьскы придавникы Вшыткых наступна ґрупа в котрій ся одмінятят назвиска то подібні як і в мужкых тоты што ся кінчат на або в записі Яня Васуля Чухта Барна Вахна Сополиґа і Баселыґа І то вшытко з женьскыма назвисками котры на тым кінчыт ся трудніст бо тых вшыткых інчых ґруп не одміняме в женьскых назывниках значыт кєд бы была Анна Маґочій то кого чого неє Анны Маґочі одміняме лем імено маме кєд бы сме мали Марту Чопей кєд бы сме мали заложме Катарину Русенко Алену Громосяк Марию Фенцик то кого чого Мариі Фенцик когочого Алены Громосяк комучому Алені Громосяк кому чому Анні Русенко ітле і так ту назвиска не одміняме Ту м хотіл звернути іщы на такы особливости Екы своє рідны своє рідны назвиска такы як напримір Турок Василь Турок гетеш выдатний наш діяч наш спілредактор Петро Медвідь Памятайме же тоты назвиска котры ідут од дакых інчых назывників они не все або рідко коли будут ся одміняти або так як тоты назывникы од котрых ідут турок то тіж тіж етнонім народу там при Европі уж помедже Европом а Азийом і бы сме мали кого чого турка Але в назвиску будеме мати когочого Василя Турока маме єст Петро Медвідь когочого не медведя лем Петра медвідя комучому Петрови Медвідьови І єст така ґрупа котры можут тіс справати проблем Єст очывидно інче ґрупа Єст інча ґрупа такых такых назвиск котры мож повісти уж традиция робит же одміняют ся так як они од тых назывників од котрых пришли як Воробель но не повіме же кого чого там Петра Воробеля лем Петра воробля так само єст з інчыма славяньскыма назвисками як Ярослав Гашек ци Васлав Гавель Хоц може за принципами повинни сме одмінити якы Когочого Ярослава Гашека і Васлава Гаы Гавеля то уж барз часто нам тото выпадат і подібні як при назвиску Воробель тратят ся тоты Звукы значы одміниме як гавеля і гавля Мам іщы єдно такє што мям кус мерзит але то з той причыны же не маме такой придавниковой формы як в росийскым языку в закінчыня Оі ту бесідую о Толстою там тіж етимолоґічный єст придавник Но але з той причыны же не маме такой придавниковой кінцівкы одміниме го так як Маґочій значыт Маґочій Маґочія Толстой Толстоя хоц по правді повинни сме го одмінити як толстого Думам же то на конец з назвисками ЛЕМк ЛЕМ Крапке фм то міль думам же в поднешнім проґрамі будете дуже пописати а може Вас інтересує Ваше назвиско як ся однінят сердечні прошу то была Словиця і Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця