Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Слововиця #85 - 2024 04 29
Ep. 85

Слововиця #85 - 2024 04 29

•

Episode description

Слововиця #85 - 2024 04 29

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest poświęcona cerkiewnej leksyce, szczególnie nazwom stopni duchowieństwa i nagród otrzymywanych przez diakonów, księży oraz biskupów. Punktem wyjścia jest błąd w tekście na portalu lem.fm, gdzie krzyż noszony na piersi został omyłkowo nazwany słowem sugerującym związek z palcem; prowadzący wyjaśnia tę różnicę na przykładzie słów oznaczających pierś i palec. W dalszej części omawia m.in. hirotesję, hirotonię, diakona, prezbitera, biskupa oraz elementy takie jak orar, kamilawka, skufia, nabiedrennik, palica, mitra i krzyż z ozdobami.

Automatic transcript

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Підем красні словици дем Трохановскій з той строны на жело з підваршавского студия радия ЛЕМ фм витам вшыткых тых што мя чуют першый раз витам тых што уж мя ани слухати не можут але ся змушают Но і витам тых вшыткых што з кыма ся переписую через <unk> бо тоты особы барз часто мі дают такій імпульс і тему ґу тому жебы о дачым побесідувати што являт ся даякым языковым проблемом што єст може дашто неясне І так дальше і так дальше хто слухат тот знат Зато дорогы родио слухачы тіж Знат тото же зачынаме все од Жінґра Таґі зачнеме тепер А я знам а з буку уж познали мы а збуку а як авто Б як буков в як ватра ге Як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жед як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх псянич не зачне ы є тыж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква іот як Йоси каяк коса ел як лоси М як ма О як орел як пані р як руснак С як слуга ты як терка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церкул че як чыжык пша як Школа ща як щавія <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком І вертаме до Словиці витаєте іщы раз Демко Трохановскій Словиця то значыт же о языку і на языках Днес дорогы радийо слухачы будеме мати такє што єм си замірил і одраз повім в чым іде То так Часом і мы ся бы мы дашто попутаме часом мы помилиме быт з часом мы напримір на портали ЛЕМ крапка фм дашто неправильно напишеме но але од того бы же так повім єст тот проґрам жебы і самому собі тото усвідомити і жебы ся поправити на будуче уж бесідую о што ходит Прочытам вам кавальчык лем з статі о тым о тым што ся діяло Парум сяв тому же під ведіньом митрополиту Варшавского і цілой Польщы самы засідал Собор єпископів Польской Автокефальной Православной Церкви в рамках засіданя владыкы рішыли так зовнішні як і вютрішні темы повязаны з жытьом Православной Церкви Но і там потім в тій статіі написане єст о тым же єдным з пунктом засіданя Собору єпископів было были рішыня о признаню пасхальных нагорід для духовных і світскых осіб і Там по наступно прочытам іщы абзац Єден серед нагородженых священників сут єґомості якы служат на лемківскых парохіях Правоношыня другого наперстного креста отримал отец Митра Василь Ґалчык бывшый парох Крениці теперішній резидент парохіі в Ґорлицях удостоєны правом ношыня митры митры был были м інчыма обор Воргач отец Андрий Ґрич отец і отец Артур Ґрабаны Крест з украшынями отру м отримал імен Юрий Омиляньок на стыят пархіі в Буджыні І так но і там єм нашол єден блуд котрий єст причынком до днешньой темы то значыт не одраз было там написане на перстний крест спочатку был то наперстний Крест Так была тот перша версия той статі інформувала о тым наперстным кресті Зато я тепер дам вам хвильку на передуманя де бы мал він быти тот крест кєд бы был наперстным крестом но і о хвильку будеме ся чути за прешавну зыку одсвятжат нам намі робний піс сок і гіка посвячена собі нам а голай ся ма ча Наділ ся же уж сте ся надумали з том темом як єм Вам задам перед співанком а днес о тым уж тіж заявлю о чым буде днес буде о церковных нагородах якы отримуют якы отримуют Ты священникы діаконы єпископы наза послугу років Зато же то тема тіж котра барз добрі вписує ся в тему языка то значыт буде вельо вельолексика уж тым причынком уж єм перше заповіл был был бут на нашым сайті же єден зо священників отримал другій наперс тний крест Мой тепер даме Вам свіданя де бы мало носити як бы то был на перстний крест Отже возме собі такє слово як перстін Перст ту єст корін того слова жы Ты то уж самого самого сла перст не маме оно уж вышло з хоснуваня но але перстеник іщы єс перстін перстеник то значыт тото што ся носит на персти на пальци так же уж тепер єм одкрыл вам тоту таємницю і наш Буд же то не міг быти наперстний крест То был очывидно наперсний крест і о тым днес буду бесідувал не пересничыт нагрудний крест тот што єс ся носит на груди завішений на шыє так днес буде о церковній лексиці то дост дост шырока тыма бо той церковной лексикы єст барз барз барзы вельо і баж і не вс не все самы знаме што нашто означат Ту одраз поясню же в великій мірі тоты тота лексика пришла з груского языка разом з нашыма славяньскыма учытелями св Кірилом і Методийом і котры принесли не лем християньску віру але мусіли єй даяк назвати даяк єй мусіли описати мусіли до того часу незнаны понятя даяк ввести даяк вытлумачыти людям то хыба было найбільший ся мі здає на проблем но але тіж назвати ріжны діі ріжны процесы ріжны ажі ци артефакты утенсилі і так дальше треба было тото якоси знати знати зробити Зато днес буде о тій церковній лексиці Я одраз ся признам же же коли уж єм такой цілий цілий материял зрыхтувал до днешнього проґраму нашол єм на Ю такій барзы файный канал што ся называт ґеронтікон Рекомендую зазріти там то по польскы і вельо інформаций цікавых медже інчыма о тым што я днес буду бесідувал там мож найти очывидні дуже дуже дуже веце Но добрізначно то хыбаль же маме низшы ступені ступені церковной послугы і высше низшы то сут для што та названя гіротисия тото высвячыня то з грецкого послуга то такій обряд то такы свячыня На чтеця і на іподіякона напевно сте нераз А може хоц то неє заш такє части виділи в церкви як єст освячыня на чтетя то значыт тот перший перший елемент дорогы до пізнійшого священства Напевно виділи сте і подіякона і подиякона а найчастійше дві хал двох або більше то сут тоты прислужникы то важнійшы ниж тоты малы хлопці што там ся деси в церкви тіж тіж крутят і подиякон то тот прислужник котрий тіж єст по кіротисиі і по діяконьскій кіротисиі котрий помагат єпископови тотых двох переважні уж такых старшых хлопців молодежа і ті цілком старых можут быти котры котрых видите найчастійше хыбаль на кєрмешах котры коли службу Божу возглявлят єпископ но і тотій подіякон тіж має свій своє облечыня то стихар і орар орар тот такій пояс два поясы переплетены на стихар Очывині вспомнуєм іщы о прислужниках то сут тоты молоды хлопці они не мают гіротесиі Можут подавати кадило можут приносити свічкы і так дальше і так дальше Но і дальше Маме уж высшы ступені священства то гмм освячыня тот тота благодат духа святого коли товды сходит то в час гіротоніі або і то Певно самы ся додумуєте же то же то грецкій термін Але єст тіж югославяньскій одповідник то рукоположыня так з штом тото докладні значыт з вы грецкым бы бы штоси што мож перевести голосуваня через піднятя м рукы і Но не буду ся уж розвивал бо то тых термінів ваме днес вельо так ци так маме ту три ступені три ступені высшых высшы ступені священства Першым з них єст діакон тот помічний котрий чытат єктеніі він сам не може правити службы але чытат Апостола чытат євангелию чытат чытат єктеніі но і він може мати тоты нагороды о котрых єм бесідувал То значыт май орар тот тот такій пояз переплетений через рамя і з єдном з м нагорід першом нагорід за выслугу років єст правоношыня другого ораря но першый уж мат так котрий так кус котрий єст положений так кус напілперек того першого Но але дальше може быти може достати право ношыня камелявкы Што єст камілявка То нич інчого як така мож повісти а така шапка мож такы повісти же то єст такій циліндер і тутіж кєд видите часом же єдны же єдно ци дяконы ци священикы бо священник тіж можут достати право ношыня камювалкы мают мают право підносити они ріжні выглядают часам з такы чорны часами сут такы фіолетовы то залежыт од стилю котрого Выбере собі сам діакон то значыт може бы быти в тым ґрецкым стилю може быти в рускым стилю то уж залежыт од самого діакона Но і потім уж діакон може достати званя протодіакона а на тот найвысша нагорода то архіі Діакон так ся може звати діакон Но добрі Маме тот перший перший ступін высшого священства другій то священник то інакше пресвітер то єрий То іґомост якы по лемківскы барз часто называме може правити вшыткы службы сувершати таньства вшыткы выбы таньства окрем священства очывидно бо таньство священства значыт высвячыня на священика значыт священьской ехіротоніі має право лем єпископ так Но і священник носит крест тым ся одріжнят од од діакона і в зараз буде о тым што было причынком Але тіж достає нагороды Першом нагородом то єст правоношыня на бедреника Там певно чуєте в середині корінь такого зло як бедр начет од Бедро так бо то бы то єст така мож повісти Такій просто кутник бы м повіл котрий ся закладат він на такым на такым рменю єст закладат ся го через голову і має символізувати духовий духовный меч котрым єст слово Боже так і тот набедренник то з перша нагорода священника Дальше скуфія скуфія то мож повісти перша шапка зрештом з грецкого языка значыт докладні шапка І тота скуфія тіж може быти в рецкым стилю або в рускым стилю залежно од того як священний котрий достал таку нагороду буде бы якій стиль сам выбере Но і приходиме ту до наступной нагороды котром єст камілавка Лемкам Лавка то є то уж же тераз для священника то єст другій вид шапкы і то тіж уж єм перше бесідувал же може быти все в грецкым ци в рускым стилю а іщы єм не пові єдно што тепер додам же ту залежні од того як мы котра автокефальна церков бо ту бесідує о православных церквах яку традицию тых нагорід собі через тоты <unk> тисячы років сформувала пониже можут ся тоты і нагороды і сам стиль стиль ци фелону ци облечыня ци ци ци напримірі скуфіі і камелявкы може може ся ріжнити Ани так ти так по праві ношыня камелявкы той такой шапкы до того такого циліндра може священник быти нагороджений правом ношыня золотого креста золотого наперсного крестам тот перший крест тіж єст наперсний тіж єст на грудний Лем памятайте жебы не же жебы не написати те як мы сме зробили будже то же то крест наперстний ні наперсний Лештом ту видиме слово котрого в нас уж напевно неє а Я собі не припоминам м того коріня в інчых словах але можеме собі тото порівнати з польскым рс так на персни на персни о не знам як до кінця по польскы може быти іде так ци так о наперсний значыт нагрудний крест ту о тым бесідуєме Но і потім священник може быти може быти нагородженым нагороджений званьом прото єрея єрей з тотішы з грецкого І то штоправда пришол з Грицкого зС з переводу священного писаня септуаґінты тутішне буду того на разі розвивал зато же зато зыту жебы м встигнул з тым што внес мам хочу повісти І дальшы нагороды для священника за выслугу років то єст Палиця Юва то не єст така палиця яком бы сме могли заложме мы або ся підперати кєд не маме силы або дашто або достоінце до дакым дакому там приложыти том палицьом Ні Палиця то такій ромбовий такій вид ромбу має на котрым єст на котрым єст ци богородиця ци крест і тіж видом єст може бы хоц то інча форматуй з ромб бо при набедренику котрий єст простокутником ту як раз то єст ромп і носит ся тіж го на такым ременю через голову ся закладат тот ремін на котрым вісит тота же палит ся то такій такій ромп котрий котрий єст тіж єдном з нагорід для священика Дальше Кы може священник може быти нагородженый крестом з Украшынями то з очывидно тіж нагрудный наперсний крест Крест з Украшынями Дальше наступном нагородом єст мытра то тіж вид шапкы она єст барз подібна до той шапкы яку носит єпископ вчас богослужыня напримір з тым з том ріжницьом же мытра не має крестика там горі Дальшым нагородом то I Крест з укрешынями тіж наперсний нагрудний крест і потім то уж лем сут такы символічны не звязаны з даякым з даяком річом нагороды то званя протопресвітера і потім іщы найвысша нагорода для священника то званя архі пресвітера Но і мам іщы єпископа Владыку так одвладіти м і то єст найвысший ступін ступін священства Єпископ рядит єпархійом хыбаль же єст помічным вікарным єпископом так но і єпископ може може совышати вшыткы таньства высвятити нашыткы ступені а тіж треба памятати же владыку може може высвятити разом з інчыма єпископами Но і ту єст дакус легше пониже званя сут ту сут ту нагородами сут званя то значыт же як єпископ остає архієпископом або митрополитом або патріархом хоц патріярха то званя бы лем для некотрых автокефальных церкви в світі І так по правді ци єпископ ци архієпископ ци митрополитций патріарха не ся ріжнят лем Мож повісти функциями якы выполнюют в даній автокефальній в автокефальній церкви ту бесідую перед вшыткым о митрополитіци О патріарсі то тіж в ріжных державах може быти быти дакус інакше Вы і тілько з тым нашым наперсным котрого сме назвали наперстным Крестом памятайте же наперстний тот што ся носит на пальци а наперсний тот што ся носит на груди надію ся же єм дашто поміг кєд бы сте мали звіданя Запрашам так як ся дм крапка фм буду ждал на вашы майлі а тепер ся уж з вами пращам тримайте ся словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках словиця