Архів
лемківского радия

Добрий вечер Витам барз сердечні на слуховиску а гнеска перед вами оповіданя Ерікы Матоноковой з книжкы Вкраджены дзвоны повісти з Остурні Запрашам барз сердечні Млинаркыны гыбы На зачатку нашого села доднес стоіт млин його колесо ся уж розпало і давно давно не было чути його вырзґаня Річка тиж невелика зато быстра шырока але і глибока Млин то є велика деревяна будова з многыма сипанцями сусиками і вагами і вшыткым што там мат быти Тот млин был єдиний шыроко далеко Та не чудо же ту ходили молоты своє тяжко дороблене зерно вшыткы ґаздовы з околіці На худобных полях ся того не вродило много кіть не померзло як на татараньскы скалы нападал сніг Так то в літі даколи збил каменец або перемочіла за пловова вода Як запалил перун дакыстром горіло і на полях По жнивах ґаздове зберали на полях каждий колос вымолотили і привезли до млина з молоти на муку Ту ся зачінат наше повіданя о млинарці млинар і млинарка Были барз робітны шыківны і чістотны люди так вызерал і іх млин всяди был порядок і добробыт Як бы ні кіть і Господь ім наділил добрий маєток і здравя дал Лем тото найсолодше і найкрасше на світі ім хыбило Діти ку тому вшыткому ім Господь не послал Великій смуток з того же не мают потомка перемінили на роботу коло млина Млины молол наймілкшу і найбілійшу муку з цілой околиці З ньой пекли ґаздыні на Рождество славны яфировы колачі з посыпков Але з роками мылинар уж чул же не бірує так робити як даколи замолода Гризла го і думка же кебы ослабли і похворіли не был бы ту нихто што бы ся о них постарал Маруж хто нам подаст воды кєд будеме хворы новера хто Лем наш дунчо Тать мы ани сусідів не маме Повідал раз вечор Мынар своій жені Млинарка быстражена повіла Моя сестра Катерина мат десят дітей Там голод часто за столом сидит Возьмиме єдно з них до службы і на поміч Кіть буде шыківна і добрі ся о нас постарат вшытко тому зогабиме Не можеме млин на десят дітей поділити вшытко даме єдному Што повіш кубо мій Добрі єст тото выдумала же но намигала підеме на навіщіву ку сестрі і вшытко і повіме А так ся і стало Богата млинарка нашла собі час і навіщувала свою худобну сестру на вышнім кінци села Аж ту виділа яка страшна є худоба Стріга дірала хыжа набік ся схылила при столі десят дітей сидит і до порожньой мискы позерат Принесла єм вам хлібика білого і колача з яферами повідат млинарка і выбалила вшытко на стіл Слаба минутка минула і стіл был зас порожній а на ню позерат десят голодных сирот Стисло єй серце і подумала собі што она так добрі собі жыє а ту тілько біды Колачі даколи доідат дунчо а хліб куркы А ту сироты не мают што до рота ани што облечі Млинарка попросила сестру ці бій на пробу Янка не дала до службы Тота од радости слизами ся обымила і горду млинарку обыняла Янко у млинарів ужывал собі доброту тоты го пестили Як ішол домів млинарка в селу полний кошарик ідла набалила але і мишкы змукол і ґруляме дала По якымсь часі збачыла же за собы ідла даяк ся барз зменшают а комора котра праскала од доброд порожня остала Так зачала з ґаздівскых міхів муку одсыпувати сестрі посилала Але ґаздів нелегко кламати такой виділи же млинарка якось мало мукы до міхів давать і зачали рішыти і проклинати єй Кід і дахто повіл што ся о ній бесідує лем злыма очами попозерала і дальше кварила муку То іш і ніч не было але в Мулині ся зачало дашто чудне робити перше похворіл млинар нихто не знал яка то хворота была лем не міг стати на ногы лежал і не міг стати Не помогли ани ворожкы ани зіля свячене ани мастічкы Млинарка сама з Янком мусіли вшытку роботу поробити а была то тяжка робота Як бы той біды не дост в Млині ся розмножыло много патканів Ани по землі не было мож ходити Нераз Янкови на ногы скочіли кєд іх одганял ани думчо собі з нима не порадил Здало ся уж же вшытку муку пожерут Млинарка з Янком цілы ночі світили паліцями іх полошали горцями бухали Было то великє нещестя про млин паткані жерили вшытко млинаркыны резервы зерно од ґаздів што привезли змолоты і муку уж ся пустили до мулиньского колеса Так тото єм іші не зажыла ніч такы не памятам Мужу мій а уж мі на VIII Крестик тягать плакала млинарка Смутний был млинар і Янко был з того нещастний Він бідний уж не біровал вести войну з патканями Патканів было так много же ся розышли і по селі люди ся бояли же будут скакати до дітей В тым часі ішол горі селом Жебрак од хыжы до хыжы всяди дашто выпросил Люди му давали з того мала што праві мали пришол до млина Слава Ісусу Христу пані Млинарко ци мі дате даяку алмужну Я голоден і выстал єм уж на ногах просил покірно жебрак дам дам вам хлібика доброго акурат єм пекла лем тото маме муку на колачі паткані зожерли і вшыткы доброты уж ся і до млиньского колеса пустили на істоцілий млин зожерут подіб нас і ціле село То є страшна напаст што ту на нас ся навалила Паткані то є зло котре навалило ся на вас Але зато же сте вшыткы в селі ня обдарували так Вам поможу Дайте мі пані Млинарко вілса до правой долоні Такого найліпшого якій мате Млинарка насыпала му до жмені вілса Подьте за мном пані Мулинарко але ніч не повідайте Пришли кумлиньскому колесу туже брак пущал на колесо по зернятку і приповідал Як сте пришли так ідте злотым худобным людям не робте більше скоро гет ты колесо лем ся крут ти водичко лем собі теч Кому кривда ся стала уж ся не стане Як по літі зима настане Кривды будут направлены а паткані выхлублены теч водічко теч а вы паткані одплавайте раз два гет Так тото сте мали видіти понад і попід муленьскє колесо добрі лапкы не поламали втікали паткані як бы іх дахто з огньомом шабльов імал Потік ся аж выливал з берегів такий был полний од патканів што втікали уж ниґда ся ту не вернули Жебрак наконец повіл Зло уж пішло долол быстровол най піде і з твого серця пані Млинарко Што єй сміхів одобрала тото мусиш там вернути Інакше зло ся верне мусиш вшыткы хыбы до рістяных свят направити Млинарка так і зробила Млинар скоро выздравил ся і млин весело мало красну білу муку Ґаздове виділи же ся вшытко на добро обернуло А млинарка каждому радше мукы досыпала а головно там де было вельо дітей і біда за столом з нима сиділа Коле сомоло муку мололо і хліба в млині все было дост Добрий і щастний конец Янко взял собі красне дівча а млинаря і млинарку у вшыткій пошливости доховал млин молол до недавна ісі все там стоіт стары часы припоминат Можете прийти ся попозерати І нахнеска то уж вшытко Дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тилявска