Archiwum
łemkowskiego radia

Добрый вечер дорогы слухачы витам барз сердечні на слуховиску і запрашам на фраґмент Книжкы під наголовком Смакы долі Авторства Семана Мадзеляна Розділ під наголовком Рыбы женят ся в Освіґо Минуло горіяче гамерицкє літо минули тропікальны бурі з теплыма злывами Холодний вітер з Канады пригадал людям же уж найвысший час помысліти о долгій і неконечно приємній зимі Збурил піном Великы Озера потанцювал посвистал на присталых полях кукуриці звершків дерев Поздувал пожолкле листя і як молодий збыточник скрыл ся деси на пілночы жебы зас ту не за долго вернути але уж з векшым правом природы Над могавк і Хадсон вернуло зас літо Але уж не тото спекотне парне лем приємне лагідне хоц кус пристарене як рідна бабуся Недармо тоту пору звали в нас бабине літо В гамерицкій термінолоґіі тот час зовут індияньскым літом в памят тых люди котры колиси были ту правовитыма ґаздами Тотепер дерева красуют ся найріжнійшыма кольорами під блакітным небом громадами перелітуют неспокійны птахы сухе листя шелестит під ногами і кортит вандрівника загадочний світ всечудовой природы Хоц на коротко хоче ся втечы од нудного телевізора од манливого холодыльника в котрым звычайно сут заказаны зо взгляду на здоровля присмакы През тыжден якоси мусит ся терпіти Але як придекенд то терпеливіст ся рве і хце ся втечы як найдальший закуток природы Старшы люде звычайно з малыма іщы внуками тупцяют до найблизшого парку колышут іх на колысанках стережут кормат холбы і інчы парковы птахы або смотрят на згинны вовіркы як на вершку декотрого дерева з голузок будуют хыжу на зиму Дехто сідат до авта і без окрисленой ціли жене перед себе жебы потім вертати домів Хто любит самоту іде за місто на фармы і в дакотрым переліску годинами чаіт ся за дорослого уж дикого індика жебы з лука надіти го на остру стріл Што кому Єден любит гарбуз другій дыню Сут в Гамериці щы такы люде што не забыли приємности збераня рыбів котры так само ту роснут але треба знати де то переважно нашы забопадливы Лемкы Полякы Талияне Але найбільш Цікавым чловеком єст рыбак котрий не узнає вікенду за уданий як пару годин не поможыт в воді кыя Часом і я люблю посідити над дакотрым молаком і посмотрити на жытя водных птахів і інчых звірят Але до рыб то уж не мам ниякого щестя В жолтньову суботу полным автом летиме під Канаду над ріку О Свіґо котра впадат до озера Онтарийо ловити рыбу То лем <unk> миль што на тутешні варункы цілком близко бо далеко то на другій беріг того величезного краю Погода чудола Аж ся хоче співати На погідньому блакыти сірий шнурок журавлів Автострада задбана автоіде як Європлян рівно тихо як по нитці Хоц си так по двох годинах ізды старому терпнут ногы молодий хоче закурити напити ся кавы перекусити або піти там де цисар ходил піше бо ту уж давно забыли слова Пановє влево пане вправо Скручаме на короткій час до заізду Достаток вшыткого выгода усміхнена обслуга переходит уяву тых што недавно приігали ту з серця старой Европы а може з єй східнього боку За таку выгоду на заізді платиме лем <unk> доляры Остало нам іщы <unk> миль нич не гіршой хоц неплатной дорогы На паркінґах по обох сторонах рікы пол но аут але якоси находиме пільне місце Сходиме над ріку по похыльнях якы поплямлены рыбом і єй кырвю Миняме усміхненого рыбака котрий в страну паркінґу влече з смыком на жолтім мотузі три великы рыбы Більше невільно такє право По обох сторонах гарікы сотні люди в рядах всмотрены в свій сплавик высше на скалістім розлевиску під дост высоком запором так само бродят почепары в воді і саками вытігуют пяну весільном терлом рыбу То лосось котрий чысленныма лавицями тягне туз Атлянтику ріком святого Лаврентия знаном тіж яко ріка тисяча островів а потім уж коротко през озеро Онтарийо і входят до Устя ОС Віґо складати ікру і вертают назад до моря жебы в ним вмерати Така іх врода Знаме же рыба то лотерия і не каждий має щестя Хоц жаден гоноровий рыбок не верне без ней рыбом не вільно ту гандлювати Право право а чорный рынок тіж квитне як всяди на світі За <unk> долярів можна ту купити <unk> фунтового лосося за три і напивок Почыстят вам го гарді запакуют домішка обложат ледом што в дома без клопоту можете з нього істи вечерю решту заморозити В склепі за таку рыбу треба дати што найменше пят раз тілько Зараз під сльюзом єст водна електронія дале стация бензинова склепы рестораны поліция банк домы фабричны комины портовы елеваторы словом звычайне гамерицкє місто Осивіґо з його дост добрыма янкесскыма жытелями Давно в тым самым місци о тій самій порі року кочували ту могікане Стояли чубати іх віґовами горіли огниска і пахло будженом рыбом котру Індияны рыхтували на долгу зиму Потім пришли ту цивілізуваны колоністы і пукали собі до них з Вінчестерів як до дикых качок і передчасно выправляли іх до краіны великых Ловів Писали о них грубы томы пашквільной літературы якы то дикуне котры не повинны жыти на світі Нич найнакше писали о нас польскы історикы по ІІ світовій війні а і дале пишут якы то сме бандзьоры різуны молойці кабаны дикуны Подібной на нашій рідній земли пукано до нас палено нашы хыжы бито гарештувано Выгнано Індияне гнескы сут в ліпшым положыню як мы Лемкы Мают они своі резерваты котрых ім можеме заздростити бо там можут продолжувати своє істнуваня а мы веґетуєме в страшнім розсіяню і хоц повільно але неминучо зближат ся наш конец згідно з планом якій приготовили нашы ворогы Недавно был єм в Музею Індияньской Культуры Віділ в нім туристів з цілого світа але ани єдного Індиянця Был єм колиси в Каліфорніі в іх резерваті в дозволеным през них місци і виділ єм іх камінны лиця якы з погордом смотрили на мою бліду твар за зроблены ім страшны кривды Не знали же зо мном нашым народом цивілізувана Європа поступила подібно Мій сын знакомит ня зо своім приятельом з роботы котрий так само ту рыбачыт то пан Леонтий сын Петра Гойняка з Новій Всы коло Крениці знаний він в нашым середовиску в околиці Ліґниці як культурний діяч музык співак діякчлен славной Юж Кычеры Вчыл ся разом з моім братом Миколайом музикы і співу во фльориньскій монастырі отців студитів Николи не забуду іх музично співаючий концерт з мандолінами на Різдювани свята <unk> року котрий свойом красом очарувал Лемків з Фльоринкы Білцаревы Полян Вавкы Може вперше нашы західні Бескіды почули композициі бортняньского Лисенка Кошыця Слонова Было минуло остал лем спомин Коротко стоял єм в задумі бо пан Леонтий вытяг на беріг понад <unk> фунтового лосося і повіл То для вас семан за добру памят мойого няня котрий недавно ня одвіділ і в тым самым місци сме стояли што гнес Аж ня заткало од такой милой несподіванкы і ледво здобыл єм ся на скромне слово Дякую не было медже нами хваліня выпилкы закускы попрощали ся і розышли Остал малий спомин рыбалкы в устю рікы Осивіґо Променисте жолтньове сонце топит ся в водах Онтарийо а на мою рыбацку банду приходит час вертати домів В шнурі соток авт з рыбом в баґажниках вертаме шыроком автострадом Нам домів недалеко бо лем <unk> км о <unk> <unk> годині вечером отверам двері Выношу до кухні Таку рыбу І нагнеска то уж вшытко дорогы слухачы дякую барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска