Архів
лемківского радия

Добрий вечер витам барз сердечні на слуговиску і запрашам на оповіданя з книжкы Найкрасша приповідка Мариі Мальцовской а нисні оповіданя під наголовком Пукнута струна послухайте Было чути таке тихо же аж уха боліли Село спало мертвым сном всягды темнота в хыжах лем у бендикових пробивало ся слабе світло через білу плахту Двері были замкнуты на ключ выгляды позаціньованы плахтами через якы ся продерало сліпе світло занурюючі хыжу до таємного чужого світа В шпаргеті болчал огень якій ся оне долго розпалил до червена Коло нього стояла ґрупа хлопців соп лошів Посеред хыжы стоял терко был смутний праз смутний Його чорны очі дивно ся блискали терка судили Признай ся же єст вкрал гуслі наполягал на нього Штефан Жало найаґресивнійший із ґрупы Як бач воджатай Янічні вкрал врабоже хлопці ніч такє не зробил Не вкрал хвариш і з грозьбом в голосі попросил ся жало Мы з Тебе вытягнеме правду Повідаі де гушлі бо твоі пальці ся ниґда не дотулят куструнам ти злодію Бійте ся Бога хлопці Яне злодій я Пробавал ся бранити терко а суд был немилосердний Інквізиторы поставали довкола терка і дзюґали му до очей руками Найбрыдшы рукы мало жало Та ти ся не признаш добровольно засичал Ніч не повиш ани слово єст тихо но уж ня то не бавит хлопці і мате го за рукы Што хочеш робити озвал ся несміло Терко Хлопці Притисните му пальці на шпаргет Не бійте ся я з нього выбю музыку Терковы пальці ся дотулили розпеченого шпаргета Він засычал од страшного болю але такой стиль Будеш хворити Де єс ззаділ гушлі што єс вкрал од Янка Зас єст го хлопці робте ся свою роботу І зась пекли його долгы ніжны пальці Огень му пік не лем пальці але а і душу Кід третій раз му пальці притисли на шпаргет вырвали стерка серце ні Він не плакал лем очі ся му сухо блищали Был у тых очах істрах але і світло перемогы Пуст тего не можу ся на то позерати скричал Бенедиктів Янко і был барз скламаний з того же пожыціл хыжу на такє свинство Вон вшыткы вон закричал Єс боягус Янку боягус тать то твоі гушлі Комусь то готіли добрі Тобі Не здавал ся пастрыкуватий жало Але мы то так гы не вхабиме піде сидіти аж чорніє буде знати як має хушлі красти Ніч вшытко прикрыла і хлопців смолошів і молодого терка Цалком знищений з попеченыма руками в кешенях він ішол за путьом домів жебы ся сховати до свойой коморкы дале од людскых очей Тереско Сливович был старым фронтовником З войны ся вернул уж не молодий а ку тому іщій айскалічений Одмерзли му пальці в рускым лаґрі Зато ся ай женил доста пізно кєд му родічі померли і кєд ся зміг на яку таку хыжку Жена была слабковита але преці му породила хлопчіка котрого назвали по нянькови Скорочено Терко Было то не обычайне мено Але поступно ся у селі приняло На што было же бракам дітины говорили о них люде Хто бідний тот ай дурний Теско был досправды бідний Жыл і зо свойом женом і хлопчіком в єдній хыжці до якой ся непрестанно курило із сіней В хыжы был все дым домашній і ходили скоро на спамять але ім то не перешкаджувало Думали си же інакше не може быти як ай тото же до сіневічно дул вітор адірала стріха затікала малий терко і наперек недобрым условіям выріс як треба Хварили же того дым выудил Бігал в білій сорочці по дворі лем ся курило Кєд му пришло іти до школы хлопец заплакал Та як я піду до школы в сорочці Не бій ся сыну ты не підеш в сорочці до школы Мати ти ногавиці в шыє з домашнього полотна увидиш якій будеш парадний Лем же в школі терка высміяли Хто таке виділ іти до школы в ногавчатьох Холодра панеть выхопило ся комусь із уст а тота назывка му ай присхла Терко ся замкнул в своім жывоті А днес намалюєме трубку повіл учітель Кєд зотреме тоты палічкы то буде уу На такій трубці кєд выроснете будете грати Я вже намалювал підскочіл радосно із стільця Тырко Так зачудувал ся учытель Досправды яка шумна трубка Видите учытель указал дітьом Вытвір терка Пан учітель а в тій книжці што сте мі послідній раз дали там ся писало же звізды не лем світят але і грают Як то є Раз ся будеме учіти і о тім повіл учітель і погладил малого терка по пукненькым волосічку Терко чул грати в хужлі на свадбі Товды на них грал старий трельо Што там грал хужлі в його руках то співали то плакали теркови ся так хотіло дотулити того чародівного інструмента Добра ґаздыня Кіт увіділа терка погостила го Біднятко моє повіла і положыла мягку мясисту руку на його плече Терко ся не рушыл з міста Можу іти дале попросил несміло Бог з тобо правда же можеш днес каждий може Оддаєме дівку Терко із стисненыма жменями неістным кроком ближыл ся ку старому трыльови Кіт ся з ним вырівнал прудкым рухом вхопил од нього гушлі Што ты Опросил ся трельо Знаєш грати Знаю одповіл Тарко і запалил ся оды ганьбы як ружа Но та вкаж якій з тебе музикант Кіть увиділ же хлопец вагать трельо му поміг Но так полож пальчікы на струны Я буду переберати твоіма пальцями а ты цягай смыком Підеме І хлопец попотягнул смычком было чути дикий скрипливый звук Красно грає озвали ся гості і мали хлопця за плечі щіпкали го за лице Терко стоял рівно і міцно стискал гушлі А смычок ходил тогорі то долов Та вже єс ся дост награл повіл ласкаво трольой выпровадил хлопця в вон Тырко пішол доміл Він же знал што треба робити жебы співали звізды треба ся му дотулити струн Терко крачал сховавшы попечены пальці до кешень звізды му світили на путь лем же він не вііл іх світло не чул іх музыку За ним втікал Янко Бендиків Терку Терку почакай Што хочеш Озвал ся терко Хочеш Я ті тоты гушлі подарую Тепер Ні Не хочу Павіл терко і ани ся не попозерал у бік Янка Я ті дам за дармо нич мі не мусиш платити Я іх не хочу повіл через схованы сыльзитерко З такыма руками Теркот вигнул рукы з них цяпкала кров Перебач же ся так стало та чом єс ся не признал Та зато по такых ушлі не до вашых рук ну та ся іх огаб і они ня уж веце не будут слухати Я уж на них не знам грати Там сут під тыма деревами Янко вынял хушлі спід дрылу єдна струна была на них пукнута Минали рокы перешли літа терко працісі огабил хушли Янка Бендикового суть його вічным сопутником заробляют му на хліб часто сидит коло корчмы по земли ся валят порожнє пуздро а пукнута струна слизит І нагнеска то уж вшытко дорогы слухачы барз сердечні дякую за увагу чытала Моніка Тилявска