Архів
лемківского радия

Добрий вечер Моі дорогы витам вас барз сердечні на слуговиску На Лемковині як то в Квітни І кус літа сме уж мали а тепер кус осене як то бесідує польска приповідка квітень плітен што преплітат і кус зимы і кус літа На жаль ы На дворі дост холодно брить хвиля а ліє дощ є сіро буро і понуро І в тоты такій мм Не барз приємний вечер запрашам на леґенды лемковского Бескіду котры здают ся мі одповідні на таку власні хвилю коли можеме собі сісти вечером выгідні в фотели з теплом гарбатом і послухати о мрачных таємницях Бескіду Запрашам Як фецьо біде пшехытршыл Не так знову давне то были часым як бы ся кому здавало Скоро оповідал мі о тым хлоп цо ся єко дзядкові по строні маткі придажыло Зе <unk> лят може мінуло не вінце бо было то якєсь зе два може три лята по тым як у ніх ве всі велька вода пошла потокєм і подмила тамтейшу церквев треба было розебрать єй і новом поставіть Отуж ден його дзядек Фецьо поєхал был свойом фуром на Тарґ до Ґорлиц бо міл до седаня парад цебрув і скопцуф яко же был потроху беднажем Зешло му на тарґу праве до полудня потем з кревнякым ся споткал і забавіли хвиле в карчмі в Маластові Ку вєчорові уж добре ся заносіло як рушыл в дальшом дроґы до свойой воскі Радуцины Ноц застала го як уж доізджал до Баніци вшеляко Ксєнжыц в пелні і нескожей освітлял му дроґы Мінул ясьонка котре уж тылько в кільку хыжах світіли ся лямпы нафтове і доперо тераз усвятоміл собі же ядут презвісь ани разу не слышал щыканя псув Помур якій на неє паду чы цо Навет обежал ся за себе раз і другій але вєс в Ксенжыцовий по світі была уж ледві видочна В чарнем хыжы єщы бардій тонели в плум року ниґдє жаднеко святелка і жад неґо од ґлосу Як бы віс вымала ани пєс не защекал ани конь не хшонкнул Обейжал ся за себе был акуратко выцеркві і влосы станели му демба За його возом шла біяла гача чылі молоды конь То неможливе Але обежал ся по раз другій а она надальшла Втеди уж видял же то яка страшна біда за нім іде Тамтымі часы здажало ся іж вшытче піла ся така до хлопа а он несвідоме тего впровижал єм до віскы А втед не былож смілуваня паньскє уродай і ґлуд люде лебі одий коредлі жебы пережыть Жыдом остатнє морґі давали под застав за трохе збожой картофлі жебы было чым діті накарміти Зараз заростаєм дрогій Дзядек Фецьо постановіл гачы до радоцины не впустіть Міхай враца ск пришла альбо іде на другє альбо і до незнайовой Обоєнт ниле не до Єгорадоцины Сшедл з фуры і пробувал єм батем перепенді як то звыкле чыніло ся з коньом ґди в яку шкоды влязу Але гача Станила темба заржала зло вороґы і унюсла ся назад як бы го хтіла стратоват по чым оминувшы поґальопувала виду в строни жеґі Одетхнул з Ульгом в переконаню же од пенділ бєде од себі і од свойой всі Сядил фецьо на вус і рушыл в дальшу дроґы По хвилі зауважыл же гача єст перед нім на дроде Зацял батем свойого карґо жебы шыбці рушыл але кєди он приспішыл тамден чынил подобне Правды затем повядалі монджы люде же як біда ся чловека причепі то тяжко ся єй позбит При потоку цо плынул од Ліпней затримал вуз сядул з него і уклянкнувшы предстоянцом на роздрожу каплічком пережегнал ся знакєм Крижа святе ґо по шыкрыть І втеди гача завруціла і пшемкнела в ґалопє обок него Фецьо урятувал себе і свойом радоцине перед страшном бідом О циґанє на Циґанє Подобно кєди пізнал Єсеньом до остатнього дому на посаді Ясільскій в котрым мешкала родіна Капелюха запукал подвєчур старый Циґан такій ци то недавно ся ту показал і по просьбі од хаты до хаты і од всі до всі ходіл Давній бывало родіны позбывали ся старцув і ці тылько Дзєнкі ялмужнє утримували ся при жытю Циґан попросіл капелюха о ялмужне а якоже ноц ся зближала так же і о нотлек бо з рана заміжал пусти далей до інной віскы Тен єднак не тілько не згоділ ся ани ґо пшеноцувать ани навет дать му пайткі хлеба але єщы звью длуго повідают же там под лясом за лысом ґуром єст дом і там напевно бегл переноцувать в броґу а може навет в стайні му позвольом і певні як іх картофлі му дадзом бо там боґаці і зараз барзо мілосерні господаже мешкаюм Циґан взял те слова за добром монеты і повлюкул ся по ґуре в струны лясу Стары был глодны был то і другій му нескоро убивало А ту ноц тораз бардій тімна і худ пшеника ліхо одзяне тіло аж до кості Дошедл врешті до того лясу а там ніц не видать жадной халпы В концу блонт ся го хыба учепіл бо ніяк з того лясу доворотний зналез не моґл Трапіл на якє зрюдло хыба шыпацком студнє воды ся напіл хвили одпочал і пошедл дале Так долго блондзіл в ноци в тым лесі аж падул на земі з вычерепаня і уж вінцей не встал Мусяло минут кілька дні кєд єден хлоп зо Шкляр пошедл на камфінярке ропы собі том выплывала трохи на смар до возу пшыніст Іє патри а ту чловек леже Пошел ближей і познал в нім циґана того жебрака цо то недавно был в іх всі Циґан не циґан але претіж чловек вруціл він довсі взял лопате і пошол го закопать там ді тамтен сконал Бо поцо людскє щонткы мале ся нас звіжына розвлучыт По якым часі на гробі поставил навет криж Бо хто ві Може пан бук улітувал ся над його циґаньском душом і допустіл єм до брам небєскых А же околичні мешканцы довідели ся од того хлопа зекляр же там на Яворнику єст Могіла Циґана він і місце то почали называть нациґані І так уж зостало і нагнеска то уж вшытко дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска