Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 190
Слуховиско #190 - 20 V 2016 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
•
Опис епізоду
Слуховиско #190 - 20 V 2016 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja przytacza fragment książki Andrzeja Potockiego o legendach Łemkowskiego Beskidu, poświęcony dawnym wyprawom kupieckim przez Beskid: narrator opisuje powolną i ryzykowną podróż, napady zbójników, opłacalność handlu mimo zagrożeń oraz kapliczkę ocalenia przypisywaną węgierskim kupcom. Druga część opowiada legendę z okolic Odrzykonia i zamku Kamieniec, gdzie w ruinach mieli mieszkać zbójnicy korzystający z tunelu, rabujący kupców na dukielskim trakcie; pojawia się też fantastyczny motyw wyszkolonego konia noszącego łupy.
Автоматычна транскрипция
Добрий вечер Витам барз сердечні на слуховиску і запрашам До книжкы леґенды Лемковского Бескіду котра є уж Вам барз добрі знана авторства Анджея Потоцкого Каплічка оцаленя За нім збудувано колей вшыткы товары вожено на конных возах запшеных в пара люб навет кілька парконів Для безпеченства змавяли ся купци по кільку вынаймували теж смолякув люб гайдуків для охороны і рушелів дрогы А та убывала барз вольно бо коня шли з темпа В зімі купци праві воґуле не выбєрали ся в дороґестну Віосном і пізньом єсеньом рачый де спорадичні подорогі были розмоклы і вода в жеках і струмінях высока Пеязд през Броды стапал ся вувчас врянч неможливы і кілька дні а навет дуже треба было чекат в поблизкій карчмі аж вода троха опадне Под строме подязды возніце спшенґали ся і вытялі возы єден по другім на віж ґуры Коню мусіли теж по дродзе попасать люб хотяжбы тылько трохы подкарміть Єгало ся затем з мяста до мяста і в подміньскых карчмах затримывало на ноцлек Вшыткє ты місця сповальняючы пшеязд будь ж проваджо през лясы сприявы ружного автораменту опрышком кружы жыли з розбою Лупем был не тілько вєзьоны товар і бженчонца монета але также Одзєнє возніцув і купцув По такым уданым нападі зоставали деліквенці праві Ґолі а напевно Босі Кєд доходіло до старця не обывало ся без зраньоных а навет забітых по єдній і по другій строні Так він купєцтво не было заводем безпечным але догодовым бо вобец такій ситуациі усталяно высокє марже перевозова Кєди затем удало ся доєхати до целю зыск был барз призвоіти І то дзякі тему власні ниґды не бракувало хентных котры втіж подаймували ризико привозу товарив Тож з колеі напензало збуйництво і так кренціли ся кола фортуны єдных і другых Найлей зарабяло ся перевожонц товары до цудзоземскых Краів Прото хентні польскы купцы з Подкарпатя єзділи на Венґры а тамці приізджали до нас Збуйовє также збуювали по обуронах Бескіду Наші Бескідніци выправляли ся на тамто строны а з тамтонт толхає збуювали у нас Часами і єдні і друзы змавяли ся і разом шли на якомсь вякшом збуєцком робота Не завше людскє моце могли скутечні хроніть купцув пшетоці утєкали ся также до Ласкы Божой То власні купци венґєрсци ктры уж з жытьом і товарам з будецкого нападу поставили яко вотум убрамы давного Ясла каплічка і умістіли в ній фіґура Маткі Божой з діцьонткєм З часом ясло ся розросло і подміньска каплічка зналязла ся в місце на приватній посесиі Банасюв І дісяй Мало кто ві же то каплічка оцаленя поставляна през венґєрскых купцув Оджыконь Кєди замок камєнец зачал попадат в руіны і обустіли ку дотыхчасові мешканци в його закамарках замешкали розбуйніци Вкрутци стали ся по страхам цалой околици Кожыстали предеш вшыткы з поземного тунелю три вюдул аж на Ґуры Церґово Рабували на дукєльскым тракті котрым в ове часы вшыстек подкарпатскій гандель шедул з венґрамі Престолупы были боґаты Люді цо поніктрых пойманых підчас розбою яко то предешыткым купцув для окупу тримали в овых позємных пєчарах а кєди никт іх не выкупил ці умєралі в огромных менках з глоду Подобно околичні люде ні раз слышали людскє єнкі доходжонце діс з Поду Ґуры а навет виділи як дуже змарых з глоду выходіли і обядали лістє з дже на Церґовий Міліциі розбуйници і велького коніка гуцульского котрый тунелем приносил ім лупис околиц Дуклі до Замку Камєцкого Так го вы школіли же сам переходжіл тунелем кєдко заладували му скарбамі Юкі Люде і овшем віле разы визіріти гоніка котрый выходіл з пєчары і попасал ся Бывало также на кмєцих ломках а навет в кмєцим збожу Нехтуже одґаняли го інні прубували злапать але збыт спритна то была бестия Видат ся подесь люб впаст в застепжены сідла Подобно Але може то тылько пшехвалкі Якій паробак был ґо навет разу єдного досядул тен єднак так вієжґнул же зжутіл з сібі єздця і поґальопувал просто до церґовскых Пєчер Збує так ся в своій роботі роззухвали же не бачыли як належы чы абы кто іх ні слізі і не подслухує А купци змувівшы ся вынаєли за <unk> раньскых в злотє єдного смялого паробка жебы вкрадул ся в шерекі збуйників і доносіл о іх замірах Знаюц є змули ся купци і наєлі теж смоляку в котрых укрылі в бечках повіня З буйцы мысльонц же робота латвом бе як завше збыт легце собі до ней потешли Споткал гє огромны завут бо кєд з бечок выскочыли смоляци і натарили на ніх з буйові пашлів розсыпка і ці не зостали забіці Тхужливі пєшли до лясу а потем чем пры на другу строну Бескіду утлі Гетман з Буєцкій сід на овым коніку видноц цо ся діє зачал утякать в кєрунку вейстя до церговскій Яскіні Там єднак были теж зачаєні смоляци і дронґ в попшык стєжкі положылі Удержаня з нього было так сильне же зваліло з нуґ коніка а збуєцкій гетман полетял в кшакі як выст шальоны спроси Обо поімано по чым гетмана взянто на мень і огнєм припєкано допукій не вызнал ґє скарбы з тых вшыткых рабунків сун похованы Потем єдным тінцьом мєча здєн тому ґлове скарку Смоляцы замістіли ся теж на коніку одарли го зо скуры і заладувавшы вюкі озєні забітых з буів поґналі до Пєчары Конік пошел знаном мудрогом до замку Єщы през віле лят по тым здаженю люди визели в Ксанжыцовій посвяті як в його околици пасал ся конік обдарти зо скуры Віджонц то так уж карадзоне звіжы вола всказуван знає і при оказиі на руіны Земчыска Оджы конь і так з часом прильґнела та назва довсі коло замку і на тым гнеска Кінчыме Дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тилявска