Архів
лемківского радия

Добрий вечер дорохы слухачы витам вас барз сердечні на слуговиску і запрашам на леґенды лемковского бескіду Анджея Потоцкого Як храбя Потоцкій зостал гасидем На рынку в Риманові стоі округла будовля в котрой місті ся кіоск Єст то давна студня мійска В лятах XVI віку Жыді выбудували вокул нєй шест бетоновых слупу і на крылі бляшаным дахем На вевнентшній сцяні єдного зо слупов была недужа мідяна таблічка з ґвяздом Давіда ораз написем по польску і по гебрайску памянці Адама грабєґопотоцкого котрый свойом смертьом урятувал вілю Жыдів Были теж даты записане по гебрайску Ведук крожонций посюд місцевых Жыдів леґенды Уф Потоцкій был єдным з трех сынів храбєґо потоцкого з ланцута За удял в тым з польскых повстань зостал сказаны на зысланє на Сибір Утєкл з етапу чыли місця постоіл візьоных кібітками зо сланцив і зналяз схроніє узаузкых в Івонічу За іх послідніцтвем купіл од Оссоліньскых дві всє Дешно і Волтушово за тисяци австрияцкых ґульденів Адам Потоцкій займувал ся ходовльом расовых коні Выстіґових котре спредавал в Лондині і Парижу Якоже был барзо пристойны вєльцевых шталцоны знал віле языків і міял правдів храбіовскє маніры тішыл ся шальонным поводзыньом кобіт Разу єдного врац з Лондину і Парижа вступил до Монтекарло Там подобно за причыном маркізы ван Габеніс страціл цалы маєнток По повроті до Риманова звруціл ся о пожычкы до Жыдів Сума была оґромына В тамтым часі Жыді брали періондзы од ксєнжы і пожычали єй на процент ділонц ся пізній зискєм На так высоком пожычкы якій хцял грабя потребна была згода біскупа Пшемиского Біскуп згоды о тым бо вонтпіл бы з рулеткы і выстіґу в конных можна было єм зывруціти В тамтым часі Адам заприязніл ся з ґрупом Кабалістув жыдовскых і под іх вплывом перешел на юдаізм Вы дічоны і выґнаны з дому удал ся до Дрезна Там през дванадце лят побірал наукі в найвякшым єшыбоці Европы Оженюл ся і міл шестьоро діці Вдрезнє звязал ся з гасидами месияністичными разом з ними цом родіном удал ся в Пєшом Піліґримке до зємі святой В дродзе змары му діті і жоны Поновні вруціл до Рыманова тым разом яко бідны спонівераны Жыд в чарным галаці спейсами і бродом Нектужы подобно помимо той огромной зміны в одєню і стилю битя розпознали го Част люді уважала ґо за варията Вшысци єднак слухали його пшемулінь на римановскым рынку коло студні До Жыдів ідунцых в суботы з Бужніци мувіл по жыдовску до Поляків врацаючых знідли імшывкы стєле по польску До Русинів як приізджали на понідялкове тарґі по руску Ґы здажало ся же ксьондз Любрабін прислал австрияцкого поліциянта жебы розпандіть слугаючы грабєґо тлум мовил по німецку і ден теж слухал з роздзявонум ґембом Былі люде то записували ты премовиня місцовы ксьондз Рабін і поліциянт просіли го бы перестал робити те з бєґовиска на рынку Ніц то єднак не помогло Вымрозно святечну ноц з юґілийном кєдино на пастеркы Оґарнела ґо тынскнота за родінным домем за утреценым раєм дітіньства Встал з лавы в бужници ді спал озял ся кожухем баранім котрый служыл му за посланє і окрытя і пошыл до родінного дому Заґльондал през замазняте окно до столового покою діймувано гості Обшел дом докола вшедл на подвуже Старый стаєнный войцік был юж праве слепый і не познал давного паніча Тылько пєс жбік котре го выховувал од щеняка заскомлял радосні Надєхали сані з поврацаючыми з пастеркі задзвонілы янчары на коньскій обшежы Наґле оказало ся же Адам стоіт перед ойцем тури кричы Вынос ся стонд паржы заволал до нього ойче то я твой сын Адам Але тан здал ся не слышеть того вшел додому взял стрельбы Мыслівском і стрелял на ослеп Першы згынул жбік потем єщы два псы Адам ранны в ноґы і ренкы укрыл ся в паркановых зарослях Над ранем дотар до Леснічувкі в Дешнє Мария Дзялыньска улітувала ся над ним укрыла го на стригу ґєчыл ся з однесєных ран аж до Вісны Марийо зостала пізній його другом жоном не была любяна през решты родіны уходіла був за філосеміткы Звєсном Адам вруціл до Римановской Бужніци але ненавист потоцкіх до Жыдів зєдночыла ся ненавистом біскупа Пшемицкого В пянтковы вічур кєди во вшыткых древняных вувчас жыдовскых домах паліли ся шабасове свіце вешли до мяста піяні збунтуваных хлопі з околичных всі і зачал ся погром Жыдів Были забіці і ранні Были зґвалцены кобіты і пожары Спальонцых ся дому выжуцано на рынок ружны спшенты На такым стосі станул Адам Потоцкій і выґлосил свою остатню мов Зрефлектували ся хлопі Укленкли вокул нього і зачали одмавлять ойчинаш Адам заінтонувал пєсінь подвойом опікы Хлопі кленчот співали в екстазі Храбя Потоцкій сплонуло жывцем і так закончыл ся поґром Звенґльоны щонткы Адама лежали обок судні Мєйскій три дні ноцом його матка вжуціла щонткі з польоного сына до студні Назаютр вода была червона Апотоцка достала помішаня змыслув Жыді змушені были выкопать I студньом єйском Злокалізували єм залазню жыдовском коложекі сходіло ся до ней по <unk> дівянцю камєнных сходках А стей на рынку Уж никт ниґди не одважыл ся набрать воды аж врешті єм зліквідувано І на тым хнеска кінчыме дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска