The archive of
Lemko radio

Добрий вечер Дорогы слухачы витам вас сердечні на слуговиску і в тот студеный вечер запрашам Вас на леґенды лемковского Бескіду Анджея Потоцкого Оддай вонсы В олалі нє без рациі до мешканців колачыт сонсі з околичных мяст оддать вонсы то позбавит ся найбардій видочного атрибуту менскости Названі когось головонсем означало же єст чловекєм недойжалым ніповажным неодповідяльным Але преце неодповідяльне поступіли майстрові Колачы ци кєд не вывязали ся з даного слова і на час не зробили устальоний з крулем Владиславом Яґєвом лічбы пар ціжем Повімей бо не заміжам правды укрывать пшепілі взятом од круля залічкы не міли зацо купі скуры дратвы смолы щеціны А потем ся дівіли же інні майстровє чы то кравєтци чыто столярсци укули пожекадло піяны як шефц За нім єднак дошло до того скандалю шефцьові колачытци слынели з солідности в своім жем осле і барз пристойных вонсув котре в разі потребы шуфкасем черніли На цалом околице лепшых шефцув не зналязло і място было з них думне Іх слава дотарла аж до столечного Кракова і нераз бывало же двожанє крулевсци при оказіі побыту в Бєчу Ту власні приізджалі купувать тіжме для себі і своіх родін Скура на ній была добре выґарбована і сшыта ґенстым стєґєм а подешла пришыта до віжху щеціном здіка жебы ся на дещу ціж ме розлязли Постановіл затем Круль котрый теж в колачыцкых тіжмах ходіл замовить для двору вякшом іх лічбы Выслал умысльного до Колачыцбы тен з маєстрами списал одповідню умове і залічкувал роботы Выдавало ся же вшытко єст в як найлепшым пожондку допукій не надшедл час одбюру ціжен На устальоны термін зіхали возы з Кракова до Колачыц а ту Ани єдной пары з замух тіжен не ма до одбіру Ба навет робота не зостала зачента хотяж минуло уж три місянце од зложеня замуєня В руціли высланници крулевскы до століцы з ничым Ніц дівного же якєво розсерділ ся як ниґди дотонд і розказал бы ясні вельможны Кашталяным Бєцкій взявшы зо собом місцевого ката каждому з шефцув колачыцкых уцьол за каре по єдным вонсє Каштелян выполніл крулевскє полеценє цо до Йоты Кєди затам стало ся ведле ворі Крулевскій през віле тыкодні жаден з поганьоных шевцув наветы куловы не выставіл зо свойой ізбы допукы му хоц трохы вонсы не одросли Таківстит Белкотка Ґы бендіте в Івонічу здрою конечні пусте зобачыт Белкоткы То найсвыннійше найстарше з бескідскых зрюделек воды мінеральной Напевно уж понад пу тися лят тому люде черпали з нього воды і ужывали до лечыня ружных хоруб Мулем з його дна окладано місця доткєнте артретизмем свіжбем а навет параліжем Мытє ґловы в Єґоводзі подобно помагало на колтун А тен хто бы ся не вал і пришедуту і зачерпнул воды в самом пулноцноци Свєнтояньскій му обмиваюч ся ньом Ухороніт себі од морового повітра кєди то навєдзало і во ніч люб інне околичне все Кто бы зас од указуючых ся над водом оґыніку в запаліл файкы мял зналезт огромный скарб през збуйцу в Зємі Закопаны Моцтий воды была так огромна же Войцех Очко надворны лекаш крюля Стефана Батореґо описал белкоткы в своій ксожце Цєпліце Заінтересувал ся теж тым дрюдлем Круль Ян Треті Собєвскій і Полеців выслать єкоопіс до Парижа до найвякшых учоных жебы му выясніли для чеґо вода в тым жрюдле неустанє одсетаків шлят бульґоце і ци якій час запаля ся пломєньом Ученя очывісти были безрадні і не потрафіли помимо свойой учоности выясніть того зявиска Узнали же ніц такого як белукотка в природі не може істнять і опіс єст змысльоны Ґде бы єднак круль запитал бы увчас в Кміці з Івоніча ці натыхмяс обясніли бы ґо документні в повысшой квестиі Нестети Маєстат малючкым не віжыл а авторитеты до котрых ся звруціл оказали ся є збыт мудры в той материі Барзо давно тему Може з тисяч лят а може і вінделі пастухові со недалеко од зрюдла паслі в лесі Вєпше як підчас бужы Пьору не вскаківали там єден по другім жебы ся выкомпать Вшеляко за котрым ся такым вскочыньом пьоруна стало ся нещестє бо тен єден заґвалтовні як ся оказало вскочыл і впаду в щеліны скальном з котрой выплыва зрудляна вода белкоткі Од тамтого часу Зачало ся в зрюдле токотлуваня воды а навет почали появит ся над ним огнікі Відомым єст повшехні же то пьорун неустанніє прубут ся выдостать зо дрюдла такє власне чыні выводзя замішаня Поета Вінценти Поль вспоминал о Белкотце в пєсі О зємі нашій Фраґмент тій пісні уміщено в обеліску з візерункєм поеты котры взнісєно ніоподаль Белкоткі Єдночасні позбавоно белкоткы єй натурального романтичного оточыня Шкода то велька выжонзана натуже котром чловек без потребы стара ся поправлять і ведле своіх не завше найлепшых ґустув упінкшыт Камєнны хлеб Пред вілю ляты весі ґлбоко коло сколышына здажыла ся же не бивала Молодеєц єден в дінь Божого цяла кєд цала родина вышла уж до Костьола а ту годі ся додат же бліты люде барзо побожні постановил собі покрыєму поєсть хлеба котры матка зрешток зошлочного з Божа упекла Треба вам єднак видіт же в давных часах хлеб тылько ойцьові могли кроіть і дітьом своім роздавать Єжели нє дай Буґ бы ся здажыло же кромка хлеба комусь упадла вчас належало єм подніс перепросіть і поцалувать Хлеб краяно тылько на столе і на нім не вольно было нічого поза єдзенєм ставять Не могло теж ся здажыть бы хтось на столе усял Бо чловек в свій істоті од паса в дул єст нечысты Хлеб лежонцы на столе накрывано білым обрусом так бы мухы котрых давній в халупі было пелно і інне робацтво по нім не лазіло Отуж тен паробек чылі молоденєц постановил собі подіз перед выздєм до Костьола не помни тего же за хвиле бевал комуні святом Вытягнул з за холевы нуж і зачал одкравать з хлеба кромка І в тій самій хвилі кромка як і решта хлеба замініла ся в камінь Паробок пристрашены в єльце сховал бохен хлеба под обруз і выбіг з дому Кєд домовници вруціли з косцьола а яко же вшыты дорослі были до комуні святой пшето ніц одрана не єдлі попросилі бы ой укроіл ім покромце хлеба покіматусь картофлі не зготуйом Ойтец пошедл до столу унюс обруз і сяґнул по хлеб Тан выдал му ся єднак тяжкій як камінь Кєди молоденєц вруціл додому застал родіны поґронженом в смутку бо претіж доткнела іх не видять чему кара боска На питаня ойта чы то звія о тым каменным хлебі удавал уже ніц не ві Сумлініє єднак не давало му спокою і по кільку днях признал ся І што за його причыном хлеб змінил ся в камінь Розньосла ся по всі віст о тым выдаженю купше стродзе інных нерозважных котры бы хтіли самі потаємні вбрев устальоным засадом хлебем шафовать През вельо поколень ден камєнный хлеб приховывано в тей родіні яко видочны знак як не належы постемпувать з хлебем і з традицийом І на тым гнеско кінчыме дякую Вам моій дорогы барз сердечні за увагу чытала Моніка Тилявска