Архів
лемківского радия

Адам Барна з памятника Висідленца вспомніня Жытя з совєтами Моє досвідчыня з совєтами тягнуло ся од <unk> аж по <unk> рок Уж в рапци в <unk> р і на фронті в судетах мія лем оказиє познать Совітув в ружных ситуациях По вызволеню Леґніци і по закончыню ІІ войны свой В маю <unk> р в місце зостало дужо орадяцкого войска Бо ту в Леґніци як бы специяльні чекали на ніх вымажены варункы На роґатках Мяста і ґлувных улицях выльотовых Вознаньскій Битґоскій Слубіцкій Стінавскій Хойновскій Уланьскій Панцерний Льотнічай Злоторискій Тадоуша Костюшкі войска Польского <unk> мая Ратая Ґрапского Явожыньскій Свєрчевского Жечепосполітей і інных Стало дужо будинку кошаровых по войсках німецкых а інных потребных войску обєктув в місці не бракувало Войска і родін войсковых з каждым рокєм Так прибывало же по кільку лятах мусіли отвірать вікшу школа для своіх діті на улици Явожыньскій обецні школа нр <unk> Совіті заєлі як своє міяста і Оґрузіні абы жадна таємниця там не вешла ани тамтонд не вышла Так повстал свынны вільообєктови квадрат Често през цалы ноци дні слыхать было стартуюце і лондуюце на лотниску самольоты і гелікоптеры котры лятали над мястем і на поліґоны коло Болеславця Жаґаня Пшемкова Хоцянова і Рашувкі Міли теж штоденне получыня з Москвом Берліном Сходнім Праґом і інстами В лятах <unk> люди муіли же Леґница то друга Москва на Заході Нстівного В самым центру міяста знайдувал ся штаб пулнотной ґрупы войск Радзєцкых з арештом Тераз сонт Окринґовы і стациі Вензынова Трохы далей в рынку был театр доступны тылько для обывателі Радєцкіх Недалеко стало дом офіцера обецне сідіба Кури єпискупі і Жымско Католицкого Семинариюм Духовного В місце діяли іх одділны адміністрациє войскова і цивільна Біли вшытко своє клюбы склепы реставрациє пєкарнє шфальнє лазнє столярнє варштаты і стациі бензинове Особну мілі електровнє жебы ім ниґде не забракло енерґіі електричной так важний в жытю зарно войска як і цивілі Спільны были тылько ґаз вода жезня млечарня і огродництво ді вшытко было формальні купуване і розлічане на щеблю паньствым на засаді Вы нам жывност милам ропа і безпеченство На стациі колейовой міли выдільоны торы на потребу розладунку і заладунку товарув ораз спшенту войскового был теж выдільоны тор для потянку особового курсуючого цодзєнні з Леґніцы до Москвы і з повротем котрым могли єздіти тілько Совіті В Польсце войскові іх родіны отримували нормальне вынаґроджыня в валюці польскій а іх родіны в ЗР доставали якіс вынаґроджыня на контабанкове В лятах <unk> на потребы войска і іх родін збудувано кілька бльоків мешкальных званых Ленінградами на улици Познаньскій войска Польского маґазины при улици Зофіі Косак ораз Ґаражы на улици Новодворскій Піше О тым тілько длятого же было то звязане З моім цинным жытьом од рана до вечора дородит до працы і з працы Видать і слухать было на каждым кроку обце товариство Каждум субота і нідяле вечорам можна было пуйсть до іх театру на цікаве штукы театральне але тылько подварункєм же умяло ся порозуміть приказє і очывісти іже розуміяло ся тресті штукы В кільку радєцкых ксєнґарнях можна было купити ружны ксіжкі і плути ґрамове з пянкны пюсенками росийскыми і украіньскій В парку обок Театру Летнього чынне было Музеуму Войска Радєцкого Сталы там на пляцу Самольот одутовы чолк дяла і дялка в протівльотничы з часу в Іны свой В музеум але тілько ґрупово Ідів мая ораз ручниця революциі Паздєрниковой можна было огльондит памяткы з ІІ войны святовой котры знаны мі были з фронту <unk> року На концу улици Войска польского і ґрабского Пліскоцентру Мяста был Стадийон спортови заєнте на потребы войска і іх родін Поза діяльностю спортову полніл роля місця споткань мітінґів Маніфестациі Академіі дефілят войсковых і цивільных Далеко стадийону был пляц забав для діті лодежове кінолетнє ді можна было вечорам огльондать завше якій новий фільм радзіцкій По захованю войска Радіцкєко в місце на підставі звякшеного руху самоходув самольоту і гелікоптеру можна было вичути ситуацию політичну в краю і на світі Так было на приклад в часі войны в Кореі інтервенциі на Венгжах і в Чехословациі кєдито самольотами і санітарками возілі ранных до шпіталя в Ласку Злоторыньскій Розрухы в Познаню в Варшаві в Чешскій Прадзе і інных містах означали для леґнічан звякшену ченстотлівіст льоту і переязди чолґу котры утрудняли рух на улицях міста і дрогах крайовых В кошарах на вшыткых роґатках міяста од Чесны Горана пушеровысну музыка котром слухать было далеко поза мурами Вичорны спєвы рекруту припоминали мі рапка в <unk> року В череґовым войсковым не вольно было ходіти по місці в поєдинкы тырко ґрупово і під комендом Старше Коранґо Цивіля не міли жадных ограничынь Пет святами паньсовыма і неділями а звлаща перед выєздами лічным перенесінями любругами войск выкупывали ружны атракцийны товары котры в німи в своіх склепах Скоту вконі міли жадных проблем і то не тілько для того же добре зарабляли є унікалі будем і поконтного гандлю ружными товарами звлаща злотем Цо два лята зміняло ся войско і родіны войсковых Кєдис в лятах осібдесятых трафила ся оказия выізду до Москвы тзв Поцьонґєм Приязні Показано нам в важне місца історичне Вивільнє Міньску Давным Ленінґраді і Москві Відям цменташ обниженым през дівянцет дні Ленінграді ґде поховано около мілийона люді т згіналі в обороні мяста а также зглоду і замарзнянтых в часі дву зім В Москви показано дужо палацу але не інтересували обєкты культу реліґійного котры в тамтых часах полнили функци пляцувек музеальных В засягу Кремля надаль не сут они удостемпньоны віреным Дост часто трафляли ся припадкы контакту войсковых іх родін з нашом Церквом православном Початково жадко потаємні з поводу дисципліны котрой были подані в обцым місци но і перед вшыткым в стосунку до реліґіі котры ім нажуцоно Однова настемпувала єднак честій і сімірній некоры родіны хцяли потаємных ждіт свойой діті а часами дорослых В лятах ос <unk> заґорбачова поволі і стопньово звякшала ся вольніст слова і вызнаня ораз зміняла ся політика вобец реліґіі Офіцерові частій могли ходіть по цивільному тым одважній він выстемпували в церкви де початково світіли свічкі І оглядали святы іконе як в музеу Слухали набоженства як в театри і тихоцілі Найвецей приходіло іх в ноц Велика Ноц Вседні было вольного місця в церкви а дим зо свячок уносил ся понад тлумом люді нектуры свєнціли навет єдзені в кошычках Од <unk> <unk> року в місце слушало ся уж смяле жаданя жебы войска радіцкє опустіли Польскы Од того часу видать было выразне ослаблінє дотыхчасовой домінациі войска Радєцкєґо в Леґеніци Давало ся зауважыт же вінцей особ выізджань ніж приізджа Цораз частій родіны Радєцкє За приязньоны з Поляками отверце мувіли же вкрутце прийде час пожегнат ся на завше З жалем бо так як было ім в Польсце в своім краю могло Южні ніґде Але розказ то для них была завше свята жеч Кєди в <unk> року в Звізку Радєцкым впрявано вякшу свободы дошло до того же зеспул пісні і танца З Кінєшны <unk> км на пулноци в сход од Москвы запросил нашом парафім до одвєдценя іх міяста была тотыґодньова витєчка туристично<unk>ян Леґніцкій до Кінєжмы през Москве Заґорск Суздаль і Івановы Звізано там пякны зысповы обєктув сакральных з часу найвякшого розквіту Православія в Руси В наступным року одбыла ся в нашій Параві ревізита зисполу запрашаючы Мілі можливостю звєзаня Леґніций важнійшых міяст Дольного Сльонска В Леґници были выстемпы пинкного Зысполу Пед самым выяздом войска і родін до Росі мая р в православній парафіі в Лемници мало місце надзвычайне выдажыня Напевно стало ся то з волі і ласкі Божой По <unk> тісю пєнцю лятах пануваня комунізму далеко од Москвы на велькым цментажу комунальным в Леґніци де похованых єст <unk> <unk> жолнєжы і офіцерів Брадєцків полеглых в І св Земі Леґницкій одбыло ся вельканотне набоженство жалобне На тым цментажу поховані сут обок себе без выружніня атеісті православні Грекокатолици музульмане Жыді і інні На запрошыня ґенералов Дублиніна і Лопаты в урочыстости учал взялі зо страны вспільноты православний ксьондз Мітрад деканату Вроцлавского Міхал Жук ксьонц секретар діоцезі Вроцлавско Щеціньскій Александер Конахович ксьондз Пробощ Парафіл Ґніцкій Василий ІІТП і <unk> особовых хур парафіяльны Войско репрезентувало понад <unk> ґенералів понад <unk> офіцерів ружных дві компаніі гонорова Єдічна ґрупа особ Цивільных родін войсковых і польскых Зо страны уряду міста Леґніцы учал взяло тше представітелі нізшого стопня котрых нихт не приставил Было то направды нецодзєнны взрушаюце выдажыня В шроткым шырокій алейкі мробами нісоне был Кшыж православны а за нім Вольным Крокєм Ксонз Мітрат і хур співаюцы Вельконоцну пєсінь Воскресенія День про світым ся людіє Змартвив стане дін Ґробы по обу стронах алейкі кропиді свянцону воду два і ксєнжа <unk> з левей другій з правой строны За ним ішли офіцерові і іх родіны котры на ґробах полеглых кладлі квяти ставяли запальоне свіце Взрушаюце было бо набоженство жалобне пред Єдиным Крижем Церкєвным підчас ґде на гробах полеглых німа жадного Сон тых Ґвязды Звязку Радєцкого При пєсні Да воскреснят Бог цала ґрупа ґенералів і офіцерів стоячых в шыкудефінатовым зділа на команды чапкі з ґлу і тримала є на левых дулонях аж до закінчыня набоженства і од співаня пісні Мірка Ночной Христо і змертвых Ораз Вєчной Памят Пізні были перемовиня ґенералу в найблизшым стопні Дубніна і Лопаты ораз двох капланів Были подякуваня з обу строн а на конец вшыткых ксянжы і хлужысту запрошено на почанстунок до кошаровой столовкі Кілька дні по тым выдажыню войскойскє і іх родіны опустіли Леґніцы Якось по трех місянцях до нашой парафіды тарла прикра відомос же в незнаных околичностях в Москві змарл ґенерал Дубынін В нашій церкви одправлена зостала она на божество жалобне в інтенци ґенерала четвердесті лят З совітами в Леґници для вязало ся з жадныма кожыстями чы обовязками і мусям хоці до них Ані з приязні ани в целю залатвіня якій справы Старалам ся быть і єдиніє вірным давний великій Православной Русі Познавшы з рациклюткій дрогі фронтовий іх фальшывом пропаґанды не былем в стані захитат ся іх диктатуром нажуцоном народом славяньскій Подкреслить нам належы же жытя з Совітами не было горше од жытя без них Мній было ошуханьства пазерности і розбою Чыло ся віле спокойній безпечній і ладвій ніж тераз ґы вечером не можна спокойні выз на улици Обец некєди люди не мают працы і періндзы підат сораз віне безроботных бездонных і люди біднійшых Выізд войск радіцкых Для <unk> стважал в Леґници і не тылько оказия выкупу мешкань порадя Влады място орґанізували перетарґі на спредаж вольных будинку в котрых могли брат учал осадници посідаючы папіры за позоставне мієнє за бужаньскє Кілька рази участничу лем з знайомым Стефаном Б в такых шытаргах мал папіры на праві <unk> мілийоны злотых До шытарбу зглашало ся з порохентных для ліцитациі найчасті выбрывало особы з інных мяст Варшавы Вроцлавія Пжебія завше высоко честоцены нерухомости доходіли до <unk> мілийонів злотых в ты притарках мой самотны о <unk>летні знайомы з Новоґрудкы не міл шанс на купну жадного мешканя В некторых районах замішкуваных през спол Православну вторак повірка Ноцы Томаша Фомы званый єст Радоніцом Того дня помочы св Вірні враз з пробощом ідол на цмонташ з мотлітвом і пісньом з мертвых встаня Христос воскреса жебы одвидіти гробы своіх змарых близкых Модлітва вспомина ся втеды не тілько своіх кревных але і пшотку ораз тых за котрых неба ся хто помудліт Од часу выязду войск і родін Радіцкых з Леґніцы сполечніст православна іде теж з модлітвом з мертвых встаня і свянценом водом на Ґровыжовєжы Радзіцкых Іх направды не мог тоту одвидіть А што бы дале Дознате ся по перерві годі Васпажкы сьогодні выходной Пальці выґулят і в Ґармані <unk> моє сотня над є зміня є владніці стовысноват Кресли на Рых і пляскіу Пакровскых Варовы Спадскій <unk>omor<unk> <unk>m Ґор воробєвых на Порова Анмаленків Стрицю є де ужыкльовых мож тым на што то зґарусти званя <unk>ea<unk>e<unk>pa лі Масковскій Властий Петровскій гонти Кодривскій Левойдыньскій Ісланскій Аланскій чанскы было списка вскым Озриґома розпоміл Заладны діжы Єтва і віры Ад на Кажнів наіж даром разю діли сповны Ябал прошлым адресатом <unk>em в Ґармоні <unk> ісівника <unk>onta Масковскій Смацкє Петровскій Зонкіє Козвінскій Вайґіє Любрицкій Спацкій Таґранцкій Міщанскій Булиці Картовы Рускій Дявскій Має Етнікы Добровкєльскє Сонд над змарлыми Дівны то може але правдівы титул Отуж не так давно бо доперо в <unk> р по высєдленю на заход оказало ся в Ґорлицях же нашых дво Вьосок не обял декрет <unk> В жесня <unk> року о приянцю на власност паньства міня по особах приседленых до ЗРік устав нр <unk> позици <unk> Ані теж декрет <unk> ліпця <unk> р о обшеєнцю на власност паньства Нерухомости зємскых непозостаючых ве фактычным владаню власти цілі нерухомости положеных в ніктурых повятах воєвудства Бялостуцкого Любельского жешофского і Краковского Дзіннік устав нр <unk> позиц <unk> Стало ся там длятого же участна владза ужници памятові запомняли вывлащыть на жеч скарбу паньства мешканцув тых восек і в <unk> і <unk> Вышло то наяв Доперо втеди кєди Надлісництво в Ґорлицях і сполдільня кулак рольничых в Сярах хцяли доконати в сонці в Ґорлицях запису В ксєнґах Бєчыстых на свою кожыст ствердіт набитя прав власности ґрунту рольных і лесных в обутых восках на підставі так званого засіджыня то значы ужыткуваня і опікі през <unk> лят Кєди він ся оказало же воскі хоц высєдльона і належом до скарбу Паньства а до давных властітелі жыючых на Украіні на заході Плацы Повятове в Ґорлицях постановіли оддать справы до розпатрыня Сондове В <unk> року Надлісництво в Ґорлицях і Староство Повятове в Ґорлицях заложыли дві оддільны справы Сонці в Ґорлицях Прецівлам моім родіцом і інным особам особно за Засєдзанє лясув і особно за Засєдзанє ґрунтув Давны владе Повятове не вывлащанц высєднанцу з тых двох восек допрови до того же обецны влады Повятове мают до них претенсиє о то же не хут добровольні оддать ім своіх посядлости По пдісянцю лятах ани на Украіні ани на заході не жыє уж жаден з властилітых посядлости Справы сундовы могло за тым точыт ся барзо долго тілько дотого же жаден з них Не позоставил своім спадкобірцом одповідніх інформаций маєнтковых Тераз попришло полу віку Спадкобірци Не вид як і ґє шукать одповідніх документу Єжели записы в давных всенках дотичу в вікшості незнаных уж пшодків Моі родіце не зоставіли тестаменту тыж не было то конечне Зостал єден документ запис нотарияльны з <unk> року В сонді в Ґорлицях кєди Дзядек Конрад перед шлюбом моіх родіцив записал цалы маєнток мойой матце Абы приспішыт справы Сондому Надлесніцтво і Староство дало оглушыня до празы Ґазета Выборча з <unk> ліпця <unk> року і Жеч Посполіта з <unk> марця <unk> р аби властіля ґруп спірцы в часів місяцив зґусіли свій учал в справі лясув і ґрунту Парадокс полека на тым же компетентна владза през <unk> лят Не міяли часу на залатвіня справ звязаных з увлащыньом А простым обывательом дає ся місянцы на выясніня засадничых справ Ґє сун документы На кого записана єст бесідлост Кто ма платіт за вшытко єж увзгляднит примусовы три до высідлиня Предтам люде барже шанували своі лясы Древно Звицінкы позваляло вправді ратувать домовый буджет але не запоминано о тым же ляс мусі быти забезпечыньом биту діті і внуків Дородны Йодлы букі свєркі дочекали він высєдляня в <unk> По выпендзаню людности з ґур влады паньствове безправні вселий вывозли вшытко мілийоны метрів шесценных найлепшого материялу котре го старчыло на <unk> лят для промыслу крайового і на експорт Обє справы лежали длулго в Сонді в Ґорлицях аж в грудню <unk> року сонд оддаліл справе Надлісніцтва Апеляция в сонді о Кринґовым в Новым Сончу по наступным року в червцу <unk> року зостала оддальона Зараз потем справа в трибі Касацийным трафіла до сонду Найвысшого в Варшаві Люсти справы зостал розстриґняты в сонді Найвысшым во Варшаві <unk> квітня <unk> року в <unk> рочнице розпочынця Акциі Вісла в <unk> року котры розпатшыл Касациє зложену през Надлісництво Ласу в паньсовых в Ґорлицях Выдал постановліня о тресті Оддаля Кассация Узнаюц тым самым обороны были в властілі заслушны В листопаді <unk> р Сондры Йонови в Ґорлицях врусіл до завіженой упшедньо справы о засідзеню ґрунту Наказал шукати потребных документів власностьовых і спадковых на підставі котрых владзы повятове бендо могли оддать ґрунты правным настемцом Староство теж хце міс чыстом справы потабы шыбці спредать ґрунты бо сон купцы на <unk> Лемковском Дотыхчас были періонзы за древно тераз треба спредать безправні решты заграбленого маєнтку Розмыслянок о тых сондовых перепетиях доходит до настемпуючых внюскув Староство по выпензиню людности дало призволіня над лесніцтву на выромб і вывуз древна з заграбных лясув приватных По выкорыстаню тій можливости по дводісту лятах в <unk> року Выдял ґеодезіі тего уженду перепровил реґуляциі ґрунту весі чарне другє Доконано цалковиты зміны клясифікациі і евіденциі ґрунту ораз лясу з заложыньом новых мап ґеодезийных Ліквідуєм з тым самым дотыхчасове вельовіковы записы Кєди в <unk> лят по высідленю оказало ся же нерухомости тых двох восек неналежом до скарбу паньства староство раптовні змінило свойом політикы шука розвязаня навет угоды з властітелями і іх спадкобірцями Сенк в тым же по доконаных змінах і по так долгім часі не єст то такє просте На выробліня новых документів власности потребны єст час і дуже періонзе Насува ся він очывісте питаня чы то властітеле люб іх правні спадкобірци выпенджені перед <unk> ляты з родінных строн мают обовязок оплацати вшыткє чынности споводуване змінами перепроваджаными през ужонд Длячого ограбоны ма доплацать ужендові В <unk> року на моци розпоряджыня Міністра Справедливости з <unk> ліпця <unk> р по <unk> лятах казано змініть давне ксянґі Вєчысте Сонд шытко доконал той зміны выжуц документы до архіву не приношонц запису до новых ксьоґ вічыстых Сонд оддаліл справы лясу з повудства надлесництва в першій і другій інстанциі склонны єст также позитивні залатвіт справы ґрунту вшытко узалежны єднак од одтвожыня документу Ґыбы хтіт сполніть це варункі зналез доводы власности припровит постемпуваня спадкови гектар одзысканого выкупльоного рачей ґрунту был бы кілька раз дорожший ніж гектар добре зємі купіоне на вольным рынку В концу выйде на тото же жаден спадкобірця не бегл представіть потребных документух і вшытко шыбко і легко перейде на власност надлеслідства ораства Бо ото претіж тераз владзом ході Од <unk> року давно нежыючых родіців хце ся сондовні позбавит власности Уженды скарбове высилают до спадкобірцув везваня до натыхмястового розлічыня ся зо спадку котры од <unk> лят в Карпатах безправні ужыткуют надлеснідство і староство дак так