Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слуховиско #32 - Слуховиско #38 24 I 2012, Adam Barna, Z pamiętnika wysiedleńca. Wspomnienia, cz. 11
Odc. 32

Слуховиско #32 - Слуховиско #38 24 I 2012, Adam Barna, Z pamiętnika wysiedleńca. Wspomnienia, cz. 11

•

Opis odcinka

Слуховиско #32 - Слуховиско #38 24 I 2012, Adam Barna, Z pamiętnika wysiedleńca. Wspomnienia, cz. 11

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja zawiera wspomnienia Adama Barny dotyczące asymilacji Łemków po przesiedleniach oraz późniejszej pracy na zachodzie. Mówiący ocenia, że asymilację przyspieszały między innymi działania wobec młodzieży, rozproszenie społeczności i różnice kalendarza wyznaniowego, a jej tempo częściowo hamowały organizacje społeczno-kulturalne. W drugiej części opisuje kolejne etapy zatrudnienia, awans na stanowiska księgowe, odmowę podpisywania nieuczciwych zleceń oraz porównuje cięższą, ale bliższą sercu pracę w górach z lżejszą pracą na obczyźnie, wspominając też odznaczenia.

Automatyczna transkrypcja

Адам Барна спамятника высідленця вспомніня асиміляция На загоді владе памствове плянували шыбко асиміляцию Лемків розпочыню од молодежы вобец котрой стосувану тайну діяльніст зауфаных аґентів Найвякшым заінтересуваньом обєнте зостали молоде і ладны дівчата котры потыймували наукы в ружных школах Застрашена ружныма способами дост шыбко входили в Звьвкі товарискє котре не провадили до ничого доброго Тайна подстемпна і засадскова діяльност сруд Застрашений а часом і наівней млодежы проваділа найчесті до обніжаня єй гонору і амбіциі Од початку перевідувано же старше поколянє дост вшытко і самоістнє усуне ся на цментажы А мода з польскым выкшталценьом Дуже латвій пода ся нормальной асиміляциі В некторых сродовисках постемпувала она жычы дост шыбко Кєди на заході варункы жытя улегли очывістій поправі барзо често родіте постанавляли Єжелі нам было зле То хоц дітьом Нех бей не зврац увагы на выжонзанє велькій шкоды моральной і тым самым выражаюч акцептация на шыбшом асиміляциі своіх діті Особну але барзо важном справом были і со одмінне календары вызнаньове Наша споечніст жыюця на Общызні в дужым розпрошыню цілом речы подавала ся ритмові календары заходнього выразні приспішыло асиміляциі В лятах осім десятых вякша свобода в орґанізуваню лемковскій імпрез забав і ватр в ґурах раз на Общызнє дала можливост честшых споткань модежі старшых Але то тілько позоры поніва асиміляция тра Вякша свобода сполно культуральна де онца уйстє народовому ентузиязмові мнійшости народовых то мало Ґди в добі вольного рынку і позорной демокрациі цалу енерґію посвячат ся шуканю працы і сродку довідя Поза тым поврудна зеленом пустині єст неможливе без помоци паньства потреба діс доброй політикы господарчой друг туристикы охороны лесний і рольний бы муц жыть там в належытых варунках Прикре Але правдіве єст то же в некотрых осродках ді осадництво было розпрошене по дві три родіны в вісце згодне з заложынями увчесных влад Дост шыбко наступіла асиміляция з некторыми маєтками єднак не на тыле на іле перевідывали єй заложытеля Незалежні од ружных поводів асиміляциі зостала она честово повстримана дякі повсталым лятах <unk> орґанізациям сполечно культуральным в котрых діяют зо сполы Пісні і танця ґрупы Артистично Театральны Стоваришыня і Зєдночыня Лемків ораз іх кола реґіональне Як дотонт найвякша роля в закресі повстримываня раптовной асиміляциі сполнілы осродкы парафіяны котра істнуєм в найвякшых центрах Осадництва на заході в Вроцлаві Леґніци Любіні Пшемкові Рудней Студьонках Міхалові Зімней Водзе Мальчыцях Ліплінах Зельоней ґуже Тожымю Ґожові Лулґах Бжозя не выланчают вшыткых парафікарпатскых мніє старшого чловека Моцно непокоі остатнє <unk>летя асиміляциі Памятам ІІ котры на початку ентузиястичні выполняны были ґваром і співом нашых ойцув і пшотків Тераз по дводесту лятах выполняны сон уж мовом нашых сусяди то не тілько на Общызні але также і в роцім Руніж в тым длям оказиє бивать дос часто на погжебах і степах в котрых участничал в вільшости особы старше І было бы за тем Ніц дівного ґ на такых спотканях розмавляно дале по своєму І так власні ся розмавля але рачый сконечности Тылько длятого же в тей смутной хвилі І до того мінци своіми выподобит На то дінь Лемкове послугут ся честі языкы страца іх то як пльонтаю ім ся об языкі разчытувачом ся щеже помі так выґодній А то Єст уж видочна і неодвотальна асиміляция В тій ситуациі могя повіді єдно треба памятат о засаді шануйме самі себе то і нас бенду шанувать Єлим встидіт ся своій приналежности і запоминать о своій одрембности о кожынях достаєме ся фактычні Тако сполечностьом за яком уважано нас в лятах десятых Правда єст заж така же наша Лемковина была і єст найдорожшом і найпякнійшом краіном на світі О не Єй сынові і цуркі повинні сме о тым завше памятать Укрываня свойой тожамости то велька ганьба для каждой родины Єліжыте то спуст ся на свят наружны народы котра од віку в праві ся не асимілює прикладом могли быти Німце Жыді і Ромові Жыту вшытвяками было мало а тераз єст іх тораз віней цалк одворотні ніж у нас І так круткым часі Бо ні минуло єщы навет єдну стулеця Выс І барц видать всрід ін А што бы дале дознате ся по перерві Na ай Na вспомніня з прац на общызні Недлулго По осєдленю ся в Хобієні уж ве жесню <unk> року пробували сме з сосядом при Субскій шукать працы в Цукровні по Ґлоґовым Выбрали меґотом през Ґвізданов Байкуф Скшыдловіце і Ґрамбоці до Носоціц Не приєли нас до працы бо не было єщы традициі управы бураків цукровых і з того поводу цукровня не была іщы чынна Затрудніла мі ся він при роботах на оджы Треба было вытіть з жеків ракі затопіоных барек і небількых особовых ораз товаровых статку в жечных Працувало нас там кільканасти особ Были мідз нами Поляци і фаговцы Німецци ктры не зоставіли своіх землі і учыли нас як належы працувати на велькій і грозний Жеце Роботниці Німецци Старсі влоді были барзы сумлінні одповідальні і справедливі подобно до нашых Шанувалі Лемків і помагали нам хоц язык барз ружніл Научыла мі ся трохы іх мовы Сподобала мі ся робота на же бы была добре платна хоц небарзы безпечна Шыбко єднак научыла м ся дост добре плыват лудко по тым рывонцым мурці Робота на одже завше на воді люб над водом і одмінны ніж в родінных цонах клімат поводували же мі початково дост дужо проблему здоровотных по кільку тигоднях жытя і працы на Общызньом Чепіл ся мє остры коклюшовы кажы Менчыл мє дост длуго і не было на никой котры В основу в <unk> року по <unk> місяцях побиту на заходя автохтоні пораділи мі бым удал ся до акажы німецкого в Бжеку Дольным коло Вроцлаві Поєхалем там потім з Ґвізданова Лекаш по докладным збаданю повідял же ніц мі не закража попросту мій орґанізм не достосувал ся єщы до нового нізінного клімату Ніц мі не без постарам ся уважне пристосовувать до новых варунків поінформувал м же і Німци осєдлені в рейоні Одры уся лісто выіжджат в інны реґіоны краю абы ратуват ся од ружных холуп Завіжывем лекажови І оказало ся же од того часу не між вільшых проблемів з Кашлем В два лята здолали сме выдобыт кілька затопльоных барек і статку і одставит є до баз ремонтовых в Ґлоґовій в Вроцлавію зараз потем завязала ся в Вроцлавію нова фірма котра міла провадить роботы реґуляцийны на одцінку од Вроцлавя дощыны Было то поґлбінє коритажыків і направы там фашыново камєнных Фірма потребувала выкваліфікуваных роботників і майструв Мне вызначено на курс Тамярскы котры зорґанізувано в сціяві Через місяц учыли нас <unk> роботників теоретичной і практичной будовы ораз направы там звіклины каміня Бым найлепшый В науце і роботі пізній обєм надзор над ґрупом роботників працююч яко роботник і майстер рувночесні на оцінку одры помідзінавом а Ґлоґовом В фірмі тей працувам два лята Позналем дней добрых працівників Добре товариство всеред Поляків Нємцув і Лемків з нашых працувал там Колодзєйчык Квочка Ванцьо Телеб Агаталовіч Копча з Поляків Давидович браця Віснєвсци браця Ґрабовєци Колодзєй Скшыпіцкій Оґожеляц З Німцу в памятам м старшых панів Ґеткєґо і Шульца з модых браті Ганса і отта Фегнеру З поводу дості другій працы на воді на <unk> а щельны конечности ношыня цалыми днязрового Обовяку нового постановілам змініть заянця Вшытко зналязлам працы ужника Дюрового в ґмінной спілділні Самопомоц хлопцка в Хобієні одповідя Заопа в хобіні в товари з фуртовні в Волові Трвало то крутко поза <unk> місяц Певного дня роботници украли місц транспорту картом папіросу <unk> пачек З того поводу постановлям звольніт ся або німі точніня зо служдію Восілам презесові спілдні з якій причыны муша оды з працы Презес обіцял зналез тых з Украі Але дияволя лем заплатіт вартост скратоных папіросу не мат до чыніня з такі єст солідными людсми Не хтіл лем быти дозорцом до пильнуваня злодіі Остановіл лем пошукат працы в котрой не беде мал дочыніня з товарами і перінядзми Вкрутце удало ся несподівані зналез посады уж податкового в Уж Ґмінны в Хобіі Дост добре раділам собі слідчаним Податку Ґмінник Сілковин пана Ф Акерман научыл Добре і учтівой роботы Сімґовины Цо барзо придало мі ся пізній в інных ґюрах По року запрагнулам зостати Ксєнґовим в правдівым закладі працы Принсол ся він досповы Памствовых господарств Рольничых выні Бюже запозналем ся з правдівом прагацом Ксєнґового од підставовой документациі маґазиновий плацовей і Ксєнґово Фінансовий аж по працы білянсово Уж по року Зєдночыні в Леґніци в якій спосіб выбрало мнє і службово принюсло до Леґніцы з авансом на інструктора Ксєнґості на обшыри діланя зєдночыня в осміх заходніх повятах воєвудства Вроцлавского Робота та барз мі пасийонувала і был лем дум же я звыклы чловек скарбат В крыткым часі так высоко авансувалам і могла быти навет інструктора єзділам дост долго по зо сполах і учулам ґлувных ксєнґовых правідовой доброй і учцівой працы при оприсовых і рочных білянсах злічыня В мідже для піднесіня кваліфікаций укончылам кілька курсув в ксєнтовости фінансовой Не подыймувам натомяст наукы в школосредній бардова лем собі рады в справах Ксєнґово Фінансовых і економічных В по сідніх лятах працы тереновий постановлем зналез заянця на місцю в Леґници тым барді же в <unk> року заложылам властну родіны В серпню <unk> обялам функцию Ґлувного Ксінґового в закладі будовництва і Механізациі рольництва в Леґніци В лятах <unk> узуполнілам заочнє вщелций Слядни Бо надешли часы кєд не лічыло ся уж єльолетнє досвядчені Добра і учтіва праца леч паперек школь В потриманю святецтва достал лем пропозициі обня функциі застем Директора до справ економічным в тым самым закладі На тым в становиску працува лем до <unk> року кєди влады політичны Леґници зохдцяли учыні землі офяродавц на жеч будовництва социяльного Чылі зажадали Выдаваня неодплатне з маґазину материялов інсталяцийных до будовы домкув єднородінных для чыіх добрых знайом Тот По раз другій в жытю застанови лем ся над зміном працы Але тым разом на нізше становиско і то з повротом до моіх давных знайомых в ПЕҐ Справа моя зналязла ся в прокуратужы Але понімаж я Не згоділа мі ся на подписуваня злецень на дармове выдаваня з маґазину материялу електричник доставіли мі в спокою Як ся там гістория скончыла для інных Не прубувам навет ся довідувать Але Домышлям ся же до скандалю коли ся не допустіли Од мая <unk> працувам в комбінаті<unk> волу дрожу Вєлькім на становиску Контролера Сєдні Закладу рольных ораз будовництва і механізациі котры входили в склад комбінату Там знов вналязлам спокойне заянця без націску і поляцень хоц треба было єздіт стодінні по <unk> кілометрів Была то праца подобна до то якой мусям зоставить в Хобієні з тым же Тым разом поєдно чесні Ратункєм на моі леґніцкє проблемы По четвер лятах спензоных в тым комбінаті трафила ся оказия на повруд до леґніцы на функци ксєнкового комбінату МЕС Леґніцы Тераз направды спелнило ся моє може небытя ґлувным ксєнґовым богателю комбінату і то в додатку в місця бліс подобуй родины Было то найлепше <unk>летя мойой працы всрід добраной ізґраной заолоґіі працовникых умысловых і фізычных <unk> самоцільных закладув в котрых працувало около <unk> особ Да так дужой ґрупы працовників треба было приготовивать рочны пляны господарчой і економічной діяльности рольничо годовляний і услуґовий Найважнійше было забезпечыня фінансово біжой діяльности того велького комбінату тисянци гектарів з певным заплячем будинковый школи господарчы Гектары та высокім пльонами з бужю рослін окопох запевняли утриманя понад <unk> штук бидла а в тым около <unk> кропом млечны ораз велькій фернит шодыхлявний на <unk> штук світ До обсуді того вшыткого потребны были певна механізация в каждым місцю працы транс Борт варштат направраз власна бриґада будовляно ремонтува Цо місяц треба было замовить в банку певны валісткы перінянзы на выплаты для працовників тых <unk> закладів працы Часом треба было быти навет охороняжем той готу На щестя не здаж ся на Петро Лемкови то потверджа же давній было Дужо безпєрный ніжліся Ґдиж за невелькій ґром тотіжыця З мойой четвердестолітньой працы на пайсовій посаді мам дужо добых вспомнінь На жадным становиску пу і в жадным місцу працы не дозналем поважнійшых прикрости Врент Овротні вільо особ помотало мі крижы Выдає ся діж же о моій думковатій праци бы на писаци кількостру Висткыте лята уважам за уданы дост ціковы Блато працы звязана з ролідством Але єсли порунат працом в ролістві в дурах то о так як бы порувлят Дзєнь з ноцом В ґурах была зімя каменіста ялова а в часі засєву можна было зобачыть каждого заємца На загоді то і сарни не дойжыш В ґурах робота была ранчна і тяжка Але приємнійша бо на родінных земях Цеж на заходці праца была лжейша машынова і бюрова на далекій обчызні До признаных за удял в вальках з фашызмом німецкым Медалю за Бойове заслугі і Медалю Звыцінства дошли пізній інны одзначыня войскове Ордер Войны і Чняной медале <unk> і <unk> ораз медаль Поляци в Арміі Червоной Збрало ся <unk> медалів Ца добро і учтівом працом в єдностках паньствовых Отрималам теж інных <unk> медалів одзначынь паньствовых Найважнійше то Криж Кавалерскій сребрный бронзови Ордер одзначыня Польскій медаль <unk>летя одзнака заслуженого сигового і одзнака заслуженого для воєводства Леґніцкого за діяльніст реліґійну од <unk> року жытя по ді отримала м з православной діцезиі Вроцлавско<unk> Щеціньскій МЕДАІ Мари <unk> Маґдалены <unk> ступня