Архів
лемківского радия

Павел Коробчак Смерт банітка О моі Старій бублейці смерт сой хыбаль забыла і в хыжы старій похыленій присіли сойля стіличку ждут выгляд смотрят бануют за інчым світом Лем диво не в гору не ґу хымарам своі очы звертеут а вдаль деси де сонце стає гын Десе Во східній стороні єй тьмяны очы мриют о фалюючій землы Гей в тым моім небі гей Земля гын Богу милійша і спинат ся на олімб не по видно кругу ся стеле Гей В тым нашым Бескіді кєд пришол уж час чловекови пішол він на банецку гору цілювати сурове Ледувате лице смерты А як мій Старий Шмат світа перейти на стрічу в Аморозови гарцуваня Кєд моі ногы Дрібнейкы не ходят А очы моі не хтят смотрити І сідит сой бабулейка Смерт банітка в рідній баници позерат на сонный захід і тужыт за кумом банітком гей з тугы той гомерты не може Лемкыня без Лемковины Збануваня і смерт уж жыти не може Помалы корча віє і сохне глина Лемковина без Лемків Свитаня піднюс повікы знат книжкы За выглядом освітленого яренівком коритария голубина чорности зачала ся ріжницювати Гломлена през спіл попалюваном границьом з початку лем меньше чорном як решта потім з сивом і штораз барже горіючом як вся ріжниця перша довигат ся з хаосу Чым барже я сніла тым голубша ся ставала гором розливаюча ся на цілу верхню верству рам выгляду Сподом зас чорніст не уступлювала так што край небо вырізувало ся в форму гір головы гір горіли святым світлом Покручена Муряноча стежечка желізной дорогы здраджала босочыны метаморфозы поцягу котрий З каждым переіханым метром змінял ся од переду дозаду переходячы з електричного жолтка в паровозову ретролусеницю На гымлі вкрываючій мулакы попри желізной дорозі приплынула стация потяг запищал зашычал дыхнул гымлом взбываючы єй хмару котра вкрыла на хвильочку світ і стану Він запер книжку взял на плячник і выскочыл з вакона вільгітну мяку фалюючу білу перину Посмотрил на ню а потім піднюс голову і увиділ в тамній сіросты котру встигли Праблечаны ся горы в меджечасі дорогу огынучу в лісі пішол Ліс гучал іщы сонным по шумом хоц під тяжкым черевиком вандрівця Дзвінчали весело срібны каплі росы ялиці і сосны з потороганым Пелехатым волосом зыгынали ся кланяли зачудуваны вчестному гостьови на Полян Посередині росла церковця деревяна стара зо триста хыбаль льорічно Тяжкы кокуруцкы крестів вісілы соковитых полных бані Спопідній вырастали уж новы церковці єдныку з векшы такы можы <unk> <unk> річных інчы цілком в іщымаці А єдну то такой не мож было видіти Молленькы бані лем солзы высшы были молодым ялицьом з крестами як паттичкы Цікаво увытігали головы до горы На наступній полянці присіла хыжка маленька бабуленька на стільци з каменя над черкаючым потічком єй згороблена стріха з болячыма крижами низко вкрывала грубы різблены двері і хранила пред дойджом сурову лаву з перерізаного навпілпняка котра стояла під выглядом при стіні сіл на лавку вытягнул з кышані папіркы і мішачок з дуганом през хвильочку захтіло ся муго Дзва каты Як памятал робили то дідо Скуплений сномащыньом приступил до ритуалу наклал дугану до папірка заминул докладні в пальцях послинул кінцьом языка і взял до ґамбы вытягнул патычкы засычала сірка бухнул планінчык затягнул ся девор ся о стромову лемківску стіну Пущал помовы Дом і смотрил на похылену над ним гору З єй хырибета выгремілы пламінны промені світла і гуком звіздували прихід розбіленого спижового диску сонця котрий і онедолга выгынул Зграниці крайнеба Доконувало ся свитаня А кєд уж ожыєш Як ся звычайні гымерат і посеред ір зеленых самого себе го видиш стереж ся Можы устрітити поганского Бога як задуманий з ущавене выйде на білу полянку попід твоі стопы Він уж безіменний бо в твоій памяти не постоіт все уж його імя святе промовит Дотя Бесідом прадідів по і мене закличе твою присутніст А ты він в задумічело зморщыт Бо думний іщы оном думом што з продумуваня ся выводит покывато головом помали і піде Пробывате в тым бытю котрого му борониш безпамятю свого жытя Все уж Акєт Одходит деревяный богы і серце ти стискат туга превелика стеж ся кликати го згадуюче імя Таж при тій загадувати то не тото што здогадувати ся зас Бога кликати чужым іменом найгірше як выкликувати дармо його званя Та і не вертают бо головы особливі вандрівникы Стараш ся городового гніву думного Бога гніву праведного выражас одступцьом віры гырбатового роду невірным забытником Сешы Не ґдам Не виділ гір І хоц єм бывал в выгорах од часу коли єм Дзецком Был іщы маленькым та аним ходит не знал як ня до гір загнало прагніня і родиче мой І хоц єм виділ верхы задуты снігом біленькым або скалесты І хоц єм знал дыгы іх гір мам ротливый гыдан і чаркаючий гночы І хоц єм спиял молоко потоків вывозым втіхал до ґамбті спрагненой як берізанку бабціну велину та гірым не знал Докляне придуло ня в нашы Бескыды І хоц єм з серцьом і душом тамтых єр ся вчыл І хоц єм любил іх Як ся любит коханку біл та гел в Карпатах взріл єм свою долю самого себе м го виділ в тых хырыбетах котры як мязы Титанів напняты Промінювали по тугым великым Іх безрух не пахне скамінялом формом барже як двох силачы сплетеных В мордерчій борбі коли обарівно тугы з рівном міцю наперают так што замерли в желізным стисні І хоц ся здає што нич ся не діє Тапрецін мязы напняты до границ і кров під скором пульсує шалена і смужкы поту потоками течут помедже борозды долины гір мязы І потікали стужкы Поту кырвы през своі очы уханіс і скору през язык мову і кінці Штыры белів аж попід мясо і косты што жыве Аж до жывого ся вдерли дотерли і в душу мою Як в голубку як в море пали і зникли а душа пучніла росла і пухла пустила корені Ім почул як врастам в каміня в пари і в поля і лісы і рукы тремтячы пригорщали Стискали вжыманы світ тот ґусобі і люсника І в собі єм был чул уж тот вітрык што шаліл помедже лісы при глибы і хыжы і могвиділ в собі тот детанечний нерухомий танецвиділ єм дугу силу взріл єм жытя ниґдам не был ір виділ Бо м не жыл Тепер єм ожыл наполнил ся сміхом ясным і чыстым жыли під скором Дотепер омліли натягли квырвы спопід скоры Карпат напняли ся як вуку і лірі а душа з нима як струны волушальках дзвінчала і грала Бо сме вшыткы як ялиці в лісі вроснены выгоруды і поля крывячы в меджы і лісы Як церкви баразы як капличкы букы Сходиме зазарна коли нас закотити в землицю рідну без ліс мы як тіны Без кыры без мязы гырбатскы спомины Арджовіло оцелийова стіна лісовой лявы з плываючой звільна пипячым гырмотом сельску простір долины стужобілий В крывавым выбуху крячок присюл з болю на меншын З ліса не спішно Выгынул Соколино Окій Князь на <unk> конечку лук іщыт в долоны на голові вутряна шапка вкрываюча непокірне волося вызераюче спопідней і зливаюче ся смолистыма фалями на рамено Буря Баюсів охраняла деликатну лагідніст затисненых пшалінчі рішучости ворг жебы не цілувал і гігірскій вітер котрого любовна пестливіст поорала з чорнявіл скору лиця гордо выпростуваний розізрил ся довкола Видно было што рад озерал царство свого жытя Вкінци обернул ся в мою сторону Змірял є зором цілого од ніг до головы Нашы очы стрітили ся в неодгадности його бездонні чорного пізріня Лем дві і скоркы вказували несподіваны вісты То были моі пра пра пра змеркал Затягне небо Завестливо стерегло дорогы свого облюбенця сонця гмла небытя неістнуваня і непамяти з молчачым свистом ставала спомедже трав і звільна в крыла нас обох перерываючы наше Полне тугы смотріня А кєд Перешу Не было уж мене перед князьом Щестнує Як сон з тых і гір в котрых він іщы прожыват Стоял Як все нетерпливій скамінялы Заввар впілжесту впілтріску розтрясаного несподіваном любовю серця його мармурове тіло в неприсутности жытя спасиям оддавало ся Безруховы вічности Навколо кружыли в ошалілым танцю юродивы заморочены вином горы Над головом міровой до такту роздараючо гучали небеса Обоятны на гірску стихію Стоял як псе скамінялий а горы обнимали го ошалілым пламіньом в його же блищачых очах як в дзеркалі горіл тот сам егірскій жаргу Як я сові заспіва з раленка по росі піде мій голосик до мойой мамусі мамуся поочує горень козда <unk>reaka як ясу гізда співам за лемка по Росі піде мій голосик до мойой мамусі мамуся почує горенко за плачея то івочка по полю щебече щебече щемече кєбишебі точка бо мене неми незаднаробіточка Як я сой заспівам зраненька по Росиі піде мі голосик до мойой мамусі Миколай Буряк Млинар Там в долині під Кычеров мал млинар мельницу Добрі было покальмо лжыто і пшеницу а на Риці Гад думлена воду кєрувала котра плыла на колесойным обертала Аж нарешті вода ват діру вырыбала і тов діров в ден і в ночы дале вытікала Най том тече гварит млинар воды там богато Моря воды мі не треба млин не стане за то направил млинер гати Діра ся більшала і каждий ден штораз барже вода вытікала А был тому конец такій Вода егат Прирывала і уж млинар нич не молол бо мельниця стала І так думал коло воды што дале робити А штук ньому З дому пришли куры воду пити Я так мало тмам воды а ви пришли пити І за нима шмарев дроном жебы іх побыти Ліпше было малу діру вгати залатати як тепер без кур і воды в млині зоставати Нестор Жылич докаль Докаль горювати Гнути каркы Докаль Лемками ораты як волами Докаль Докаль чужу ниву на одрі полоты Докаль боронити ляхів од німоты Докаль страшны кривду двигати будеме Коли в Лемковину Свою зас вернеме Розтолкуйте Докаль нам в світі булкати і Карпат без скыдів своіх невыдати Всі народы світа в столітю на воли свободі лем Лемкы на світю Моя люба Моя люба Лемковину Моя ясна зора Ци вас іщы я увиджу моі Милы горы Ци ты маты Як бывало блестиш в золотій чашы Як коли гуляли выгорах Мы Іды нашы Ци так само квытнут квіты в лугах над річками грают всіма кольорами Стелят ся коврами Ци так само свіжий воздух ароматом пянит вода джерельна Ліком Здоровя хранит Серед моря океана трав і зел пахучых мы родили ся і росли уборах дремучых Там бы наша славна зміна хлопці і дівчата квіткы рывали вінкы плели безселы лемчата Моя люба Лемковино покрыта лісами хотіл бы я там спочыти В Поляні з квіттами Ой Де добрі з прадідамы дво бы лежаты ан По чужых краінах марно пропадаты