Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Слуховиско #55 - 26 VI 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 8
Еп. 55

Слуховиско #55 - 26 VI 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 8

•

Опис епізоду

Слуховиско #55 - 26 VI 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 8

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja kontynuuje wspomnieniową opowieść o losach narratora, który po podaniu do seminarium został skierowany do karnego wojska, co przedstawia jako karę władz wobec łemkowskiej młodzieży. Głównym tematem jest sytuacja Łemków po wysiedleniu: narastający niepokój, chęć udowodnienia władzom braku związku z ukraińskim nacjonalizmem, obserwacja ze strony UB oraz spór między działalnością kulturalno-oświatową wspieraną przez władze a dążeniem wielu rodzin do powrotu na swoje ziemie. Narrator opisuje także podział wśród Łemków na osoby akceptujące państwowy kierunek utożsamiania ich z Ukraińcami oraz tych, którzy nadal domagali się powrotu i określali się jako Łemkowie.

Автоматычна транскрипция

Добрий вечер витам вас барз сердечні в віторковым слуховиску но і континуация очывидно рапсодий для Лемків Запрашам Новы розділ Латем <unk> р за намовом православного ксєндза зложыл лем поданє Обшыєнці до Теолоґічного Семінариюм во Варшаві зосталем приєнты Довіцяло ся о тым уБразу выжуціли мі з пляну Поґето НП з орґанізациі ґміный і по круткым часі бо в листопаді в цілі свокєм докарного войска Был то <unk> батальйон будовляны Зебрано нас в Ру Суленціні Ту споткал лем одразу вілю нашых хлопців Был там Спитко Риствей Спяк Кобеляк Вєділи сме уж же єст то перша кара владзы для той молодежы котра трохи на заході окшепла Были то ці тружы єзділи роверами шукали ся по околицях В Суленціне назбєрано нас около <unk> хлопцюж Поляків і завезєно поєм до Ярославя в Жышовскє так бы жадан не могти близко родіны і свойого лемковского середовиска Окрез од листопада <unk> р до марца <unk> был вельком пригодом І тераз як Лемкові абсолютной таємніци тримали сме ся разом Вспомны тылько о тым же по часі Ракруцкім зостал лем тотофіцером потем шефем канцелярі Учы лем політикі в компаніях бы лем довудцом ґрупы будовляной <unk> осуб будува лем пєкары невойскове маґазины амуніциі візєня сідялам в арешті носі лем нелеґальні пістолет Бым пострельо міям в компаніі з самых подийжан Нє певных політичні хлопцюв з АКА сынк капіталистув кулакув з Познаньского і подийжаных поляко Ніємцув зо Сьонска Позналем кавалек краю од Ярославя през біскупєц Решельскій Ту был наш штаб Ліцбрґ в арміньскій Варшавы будува лем ту з моіми людзми льотніско Червоны бур Замбрув і так през понад два лята Додому врацалем ше дні З уцєхы выґраний а неґраний рок <unk> Віосны Знов єстем в Тожым Брат ма уж ладне господарство два конє Особно господарує мій ойтец В тожым серед нашых Лемковив трохы ся прижеділо Дужо млодежы в школах нектуры ся поженіли кільку выєхало тожым барді засідльоны росне нове поколені діті ту уродженых Поколеня нашых ойцув в траці надіє на поворот до тому зачынают хоровать Втіж єднак ожол зємє леч не відат в ній радости То єст єднак лемковска хороба Денскнота за своім Та зємя ім не пахне та зімя єст яка зімна Оже ся єм плуґєм желязным без чересла без коляскі Сіє ся ся внікєм ані ранч не сплахти І бы лепєй Але то не то само Ту не ма шацунку для зємі для зярна такє якім єлі наші ойцові Троха помагам в господарстві троха обсервує нашых люді Застанавлям ся над тым То ся приста Два лята змініло Зачынам розгльодат ся за працу Приєхали су Без Суленціны Пропоную м працы Нє то не для мні скривділи сте мні Приєхали зубе з Зеленой Ґуры і пропоную працы теж одмовим Зналяз мецы в Суленціні Згаджам ся на цудєдне то єст автобусом Муше быти нашом млодежом в Тожымю Тераз спотыкаме ся на барді дойжалых дискусиях часто розмовы на лавци коло дому Коханы Федько Серафін Владик Кохан Міколай Тыліщак Ваня Більчатскій Ярослав Габура а часом Ярик Мерена Розшерили ся наше горизонты мысльовы потенґували амбіция і наша спійніст Ченсто задавали сме собі питаня Для чого ніц онаслід на пішол в ґазетах В червцу <unk> р міне <unk> лят якы уж єстесме на загоді Мами своіх научытелі учонцых в польскых школах мами цораз вінцей ужындників А молодіж Лемковска студиює на ружных ученях Яко інспектор Повятови могли контролюват владзыґміный спудзянні і вшыткы склепы Певного дня презерес Ґ <unk> пан Высаковскій пові до моє брата Вырослі сте на люді Одповід брата Были смінімі од почотку тілько ніхделістя нас зауважыт Серед млодежы Лемковскій нарастал помалу якій вевнентшный непокій Трудно то назвать бунтем Лемкові хтілі удоводніть влады же не мают ніц в спільнек з украіньскым нацийонализмом з акцийом Ві же безсправні выґнано іх з дому Бардо уважно обсервувала то вваца Пригльондало ся нам і прислухівало УБ Так взяло ся вшенді де были Лемкові зарво в воєвудстві познаньскым як і вероцлавскым Тоже належал до воєвудства Зєльоно Ґурского а мішкала ту немаль полова Лемків Маме тута і свою парафіє мамы ксєндза маме своє помнікы на ґронде з тырамянными крижами на своім цментажу В концу року было на цментажу <unk> лемковскых моґів Істнієме Але не на своім Не у себі На новых теренах на обце і земі закладаме свою колоніє колонє тых котры одешли і позыстану ту на вікі А може Тілько до часу аж хтось з Міщы Крижана Ґробна і заоже моґілы так як стало ся з цментажем давных тубільців Істория любі ся повтажать Вєме ры сон клопоты з похувкєм Лемку і на інных лаціньскых цментажых В луґах ґужыцкі Католицкій Ксєндз намавлял своіх бірных до буйкы з православными вязунцимі небощыка на цменташ Така постава клеру польского і вельо ужындників Стважала утяжливый клімат для Лемків цо змушало іх до самообороны і скупляло в своім крянґу бо купом латвій ся боронить Вшыткє теж шыканы сполніст лемковска одужу тіла А тен Реґор позволил Лемкому на притрыпанє во власных ґрупах а єжели уж тылько во власных ґрупах то і захованя вшыткого су наше лемковскє співу обычаю мовы переказуваня дітям вшыткого теґы то з давных лят запамяталі родіце і дзядкови А што было дале Дознате ся по перерві Є є варя Мирославним Ация єциі Высола Віґрасы зовыка Высова Віґрасы з самого павы Na <unk> сто лем Єст юж <unk> рок найвякше скупіско лемковскє утворило ся в Пшемкові Ту церквє дужа і пякна Праві во вшыткых всях Повяту Спротавского жыє в Лемкові Вельо родін з Фльоринкы сол Лемкові в Пьотровійцах Лешнє Ґурным Крампє ШПтавце в Пшецлавю Ґавожыцях Розпочалам працы в Шпротаві Віле єзділам на контроле до склепу в ружных всях і містечках і знову розмовы Ту Ваньо Серафін ту Воргач Ярослав ту Дубец там моі школьні коледзе і найблизшый сонсят з Фльоринкы Полікар Максимчак Вшысци мую Длячого ніц не робіт ся Для чаго ні як кшычы ся о поворотя Лемків на своє землі Тымчасом владзы зачынают цось робити Вымысльоно же єжели Лемкові орґанізуют ся дискутуют во власных середовисках і нема можливости розпознаня цо ся діє треба позволить ім на явне зебраня але под надзором Кубе Напур ламку был цораз одважнійшы Певодничой Воєвудской Рады Народовой во Вроцлаві а был ним пан Остапчук Не бекат в його народовост везвал цо поніктурых Лемків до себе на розмовы Представил знану нам концепцию влад центральных на утворжыня стоваришыня для Украінців в Польсци Препрованы през влады розмовы з поєдинчым особами мали на целю добраня люді до творыня Комісий освятовых а з часом може і прияз барже зорґанізуваной формы утішыня халасу пресідлянцу Мілі в тым помоц вытыпувані през влады Лемкові і Украінци Влада барз хотіла утішыть проводиру може хотіла теж познать потребы і жале Лемку До той поры тылько наспільнувано На забранях треба было розпознать діячы Виділи сме юж же стратеґія утриманя Лемків вырезах присідлянцих акциі не позволі нам на жадну діяльніст найвыжей на выґаданє ся Мілі сме сиґналы з Варшавы же по тій земраньовий селекциі влат до дальшой працы тых ділачів ктры будут єй одповідат То зрештом ніц нового Засадничым заданьом выбраных ведуты Критериюм Ламку і Украінців мало быти ставяніє на зебранях справ одврацаючых увагы од повороту Был рок <unk> В лемковскых средовисках зачынало ся моцно котловать Выбрані през влады Лемкове з воєвудства Вроцлавского уж тераз сміяло выстемпували яко репрезентанті за такі в ся принаймні уважалі пресідлянцу з Акциі акцептуючых лініє влац партийных і УБ же вшыткы пшедлянци сут Украінцями Єще в <unk> року поволали зажод і утворили Украіньском Комісию Культурально Освятово Влада цельово вспірала працы культурально святовом бы одверціть увагу од квестиі повороту Такій діяльности не акцептувало вільо лемковскых родін Выступіли зарно всеред Лемків як і всеред самых ділачы Комісиі В тым часі в єдный з ґазет Карпатска Русь выдавана в языку Лемковскым в УСА през еміґрацийну орґанізацию Лемко Союз зачали ся указывать обшырны артикулы о тым што діє ся всерід Лемків в Польсци Были то критичны оцены почынаня влац партийно паньствовых вобецлюдности Лемковскій Была то критика цьонґлоґо шчуця Вы єстесі в винні смерті ґенерала Свєрчевского вы бандеровци з Акциі Была то ріж критика почынань владзы за дальше нажуцені лемком паньствовой політикі народовостьовой Артикулы были остры без парудонове руніж в стосунку до ділачів Лемковскых єзділам тораз частій по псях ді мешкалі Насі Людя Вшысци мувіли бы нєдат ся веробіть в якомкольвик політикы так само в Тожымю в Пшемкові Пьотровійцах Лежні Ліпінах Ґазета Карпатска Русь впроваділа Замішанє во Варшаві Были сиґналы же моґол не впустіт єй до польскій Так теж ся в недругім часі стало Хтіл бым поділіть ся особістом рефлексию з тых часів Певного дня по Божым народжыню <unk> р везвал мні шеф УБротаві Приєм те пятомусь неукрываным страхем По замельдуванях на кільку портєрнях вшедлем до ґабінету шефа Властіве не вшедлем тылько допроваділа мі секретарка Не видалем оході Відялем натомяст же мам чысте ранце і сумліня Зналем того пана з Віценя Ходіл завше в высокых бутах званых по лемковску скірі райдках і з кужаным плащу капелюшу на голові Я ходіл вам теж в высокых бутах і райдках в пожычоным од гриза смальця плащу з кужаном Леч заміст капелюша носи лем чарны берет Мам Здєнці в тым строю В протамі было нас тілько двох так убраных В такым строю поіхалем на І Забаве до вроцлавія орґанізувану през украіньскє Стоваришыня Господаш забавы вітаючы запрошеных гості повідал Слав ку выґондаш як вітос таци дісяй сон тот шаблі По кільку питанях дотичонцых мойой працы шеф Упер розпочал засадничый темат Вєм же єстесте Лемкєм Вєм же спотыкате ся з Лемками Хтіл бым жебы сте приказували мі вшыткє відомости о тым ґє і яка кривда діє ся Украінцом з акціву Повідам же не чує ся Украінцем але теж одразу мує В Пшемкові Анджей Смалец не може достати ся локалю на заклад шевскій а пацан на заклад Кравєцкій Презе Пшемковий зле трактує нашых люді в Лешнє мешкаю в Рудерах О нато Дякує Мельдуйце мі о вшыткых недоцімґнянцях На тым скончыла ся наша розлова і знайоміст Ниґдей не прубувал мні взывать Єднам нашы Настемпне спотканя одбыло ся в дівачных околичностях Учылам ся языка анґєльского отримувалем дужо скрипту в злоді Певного дня бы лем на контролі в ПС в Протаві Директор пан Ксонш Кєвіч му увідомнял Пані інспекторе Наша кадрова хяла бы з паном порозмавлять Вшед лем до покою кадровей і аж з дем Бялем Обок ней сіді шеф УБ Кадрова муві Вєм же учы ся пан Анґільскєґо Хтіла бы м просіть о выпожыча кільку скриптув Спойжал лем на ньо потым на ніяко а она шыбко му Запомнялам Вас представіт то муй муж а то інспектор Одтхнулам сось зажартувалем о анґєльскій і обіцяла лем приніст скрипты Правдоподобни хцяно справді чы муй анґєльскій і скрипты єсу якось шпєґофском роботу По кільку днях скрипты принюсвем Подобала мі ся та кобіта Скрипты приносила м іщы віле рази Зостали они то дісяй у пані Кадровой в Шпротаві Ниґдинцей не споткалем єй менжа В <unk> року зарисувал ся выразный поділ всюд Лемків Єдні прияли курс паньствы то єст Праца культурально святова Украінци з Акц <unk> Інні такого кєрунку не приєли і дале домагали ся повороту на своє землі Ктось подручыл Лемком нібы Украінцом слово сепаратизм Властіве не было ся од кого сепарувать бо цалом роботы провадили Лемкові І так уж позостане през віле лят Дзялаче на ґуже уважают ся за Украінцу людя на доля за Лемку В <unk> року кончыт ся моя праца в Шпротаві Перенесєно мі до єдносткі Воєвудскій Ту мам єщы вякше поле до дяланя Спотикам ся з інтеліґенцийом Лемковском Од того часу зачына ся Остра Дяльні <unk>ora Нагниска то уж вшытко в пятницю зачынаме третю Част Книжкы і наступний одтинок Дякую Вам сердечні за увагу Моніка Тылявска